ژان ایو لودریان، وزیر امور خارجه فرانسه، در یک نشست پارلمانی درباره مذاکرات وین گفت: «در پایان ماه دسامبر اندکی پیشرفت حاصل شد، اما هنوز با نهایی کردن این مذاکرات خیلی فاصله داریم.»
وزیر خارجه فرانسه: «بحثها ادامه دارد. روند کند است، خیلی کند، به طوریکه خلائی ایجاد شده که احتمال یافتن راهی که منافع همه طرفین را درنظربگیرد به خطر افتاده است.»
سرگئی ریابکوف معاون وزیر خارجه روسیه در مصاحبه با خبرگزاری «تاس» گفت مذاکرات وین برای احیای برجام سرعت گرفته و مسکو بر این باور است «شانس برای رسیدن به توافق در چهارچوب گفتوگوهای قبلی به ویژه شش دور پیش از وقفه طولانی تا ۳۰ خرداد، بیشتر شده است.»
ریابکوف در این مصاحبه که روز سهشنبه ۲۱ دیماه منتشر شده، گفت که تمام طرفها برای یافتن راه حل، آمادگی نشان میدهند و این نکته مثبت است.
او با این حال از «پیشرفت چشمگیر» فعالیتهای هستهای ایران» با گذشت هر چه بیشتر زمان به عنوان یکی از دشواریهای مذاکرهکنندگان یاد کرد.
معاون وزیر خارجه روسیه افزود: «برای دستیابی به هدف نهایی که احیای برجام به شکل اولیه آن است، طرحهای مختلفی وجود دارد اما همانطور که برجام بر اساس منطق همگانی و رویکرد گام به گام مبتنی بر عمل متقابل شکل گرفت، ممکن است حالا هم تصمیمهای همزمان، بتواند منجر به توافق نهایی شود.»
ریابکوف توضیح بیشتری درباره رویکرد گام به گام نداده اما ایران بارها طرحهای مبتنی بر توافق موقت و مرحلهای را رد کرده است.
روز یکشنبه پس از آن که روزنامه الیوم، خبر از موافقت ایران و طرفین مذاکرات برای یک توافق دو ساله داده بود، یک منبع دیپلماتیک ایران این گزارش را «غلط و ساختگی» اعلام کرد.
طرفهای غربی مذاکرات وین بارها هشدار دادهاند که پنجره زمان در این گفتوگوها در حال بسته شدن است و باید تکلیف آن زودتر مشخص شود. آمریکا هم اعلام کرده اگر مذاکرات در طول چند هفته به نتیجه نرسد، گزینههای دیگر را بررسی خواهد کرد.
ریابکوف معاون وزیر خارجه روسیه هم در مصاحبه اخیر خود نگرانی مشابهی را طرح کرده و گفت با گذشت زمان، برنام هستهای ایران به طور چشمگیر در حال پیشرفت است و این «کار مذاکرهکنندگان را آسان نمیکند».
او افزود مجموعهای از پرسشها در مورد کاهش تحریمهای نیز وجود دارد که «حل شان مشکل است».
در پی انتشار خبری درباره انتصاب عبدالعلی علیعسگری، رییس پیشین صداوسیما، به سمت مدیرعاملی شرکت صنایع پتروشیمی خلیجفارس، به عنوان بزرگترین هلدینگ تخصصی پتروشیمی در ایران، سازمان خصوصیسازی به این خبر واکنش نشان داد.
حسین قربانزاده، رییس کل سازمان خصوصیسازی به خبرگزاری فارس، گفت مطابق قانون، صورتجلسات مجامع شرکتهایی که سهام عدالت دارند یا در فهرست واگذاریاند یا واگذار شدند و دوره نظارت و اقساط آنها تمام نشده باید به تایید سازمان خصوصی سازی برسد و شرکت هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس هم از جمله این شرکتهاست که هنوز صورتجلسهای به این سازمان ارسال نکرده است.
خبر این انتصاب واکنشهایی انتقادی را به دنبال داشت.
محمد سرافراز که پیش از علیعسگری ریاست صداوسیما را برعهده داشت در توییتی کنایهآمیز نوشت علیعسگری «همانطور که رسانه ملی را با کمک خانواده و دو مرجع تصمیمساز،از فروپاشی نجات داده و مخاطب آن را به بیش از هشتاد درصد رساند و معضلات کشور را یکجا حل کرد، اکنون در تراست خصولتیِ پتروشیمی خلیج فارس، مشکل مالی دولت را هم حل خواهد کرد».
محمد سرشار، مدیر شبکه پویای تلویزیون در این باره به کنایه در اینستاگرام نوشت: «هلدینگ پتروشیمی کودکان و نوجوانان سراغ ندارید!»
حمید رسایی، نماینده پیشین مجلس نیز در توییتر نوشت: «همان کسانی که با لابی پنهان خود، علیعسگری را به ریاست صدا و سیما رساندند و تمام تلاششان را کردند تا اشتباهترین رییس سازمان صداوسیما باز هم ابقا شود، همانها او را به هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس رساندند.»
روز دوشنبه گزارشهایی درباره انتصاب علیعسگری به سمت ریاست پتروشیمی خلیج فارس منتشر شد.
شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس، متشکل از شرکتهای تولیدی، مهندسی، بازرگانی، سرمایهگذاری، آموزشی و خدماتی، سال ۱۳۸۹ با مدیریت دولتی بهصورت سهامیعام تاسیس و در سال ۱۳۹۲ در راستای اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی به بخش خصوصی واگذار شد.
بر اساس گزارشها، این هلدینگ ۴۰ درصد پتروشیمی كشور را در اختیار دارد و به تنهایی ٢٠ درصد ارز كشور را تامین میكند.
علیعسگری که از اردیبهشت ۱۳۹۵ تا مهر ۱۴۰۰ با حکم علی خامنهای رییس سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی بود، در فهرست تحریمهای آمریکا قرار دارد.
حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران درباره مذاکرات وین برای احیای برجام گفت آمریکا در این مذاکرات اعلام کرده در بهترین حالت، فقط آن بخش از تحریمهای اعمال شده توسط ترامپ باید برداشته شود که ایران را از منافع اقتصادی برجام محروم میکند
امیرعبداللهیان در گفتوگو با شبکه عربی الجزیره به اختلافات میان ایران و آمریکا بر سر لغو تحریمها اشاره کرد و آن را «از پیچیدگیهای مذاکرات» دانست.
او گفت: «اکنون در میز مذاکره پیشنهاد طرفهای مقابل ما این نیست که شما رفع همه تحریمهای وضع شده در دوره ترامپ و توسط ترامپ را از ما بخواهید، بلکه آن تحریمهایی را بخواهید که میتواند به برجام لطمه وارد کند.»
وزیر خارجه ایران افزود: «ما معتقد هستیم هر تحریمی که پس از خروج آمریکا از برجام وضع شده، میبایست برداشته شود.»
دولت ترامپ پس از خروج آمریکا از برجام تحریمهایی را نیز در زمینه نقض حقوق بشر در ایران و تروریسم علیه جمهوری اسلامی اعمال کرده و پیشتر مقامهای دولت ابراهیم رئیسی بر لغو همه تحریمها علیه جمهوری اسلامی اصرار داشتهاند.
وزیر خارجه ایران گفت: «ولی فکر میکنیم هدف همان بازگشت کامل به برجام و عبور از تحریمهای ترامپ است که بارها مقامات آمریکایی حتی جو بایدن در مواردى اعلام کرده که رفتار ترامپ را در موضوع برجام مورد تایید قرار نداده و نمیدهد.»
امیرعبداللهیان با این حال تاکید کرد: «در این مرحله سقفى که ما در مذاکرات فعلی وین دنبال میکنیم، لغو تحریمهای برجامى است اما حتما در ادامه، لغو کامل تحریمها مورد توجه ما خواهد بود.»
دور هشتم مذاکرات وین در حالی در جریان است که هنوز جزئیاتی از توافقات احتمالی در این دور منتشر نشده است.
سرگئی ریابکوف معاون وزیر خارجه روسیه روز سهشنبه درباره مذاکرات هستهای ایران با قدرتهای جهانی در وین گفت طرحهای مختلفی برای احیای برجام امکانپذیر است و احتمالا از شیوه «گام به گام مبتنی بر عمل متقابل» برای رسیدن به این هدف استفاده خواهد شد.
خبرگزاری بلومبرگ گزارش داد چین در سال ۲۰۲۱، خرید نفت ارزان از کشورهای تحت تحریم آمریکا یعنی ایران و ونزوئلا را نسبت به سال قبل دو برابر کرده است.
بنابر این گزارش، واردات نفت چین از این دو کشور با رسیدن به ۳۲۴ میلیون بشکه، به بیشترین میزان در سه سال اخیر رسیده است.
رشد ۵۰ درصدی قیمت نفت به عنوان دلیل روی آوردن چینیها به نفت تحریمی ایران و ونزوئلا ذکر شده که ۱۰ درصد ارزانتر از نفت در بازار قانونی است.
به نوشته بلومبرگ، با این که دولت چین واردات رسمی نفت از ایران را صفر عنوان کرده، واردات چین از عمان و مالزی به عنوان واسطه نفت ایران، طی این مدت افزایش داشته است
در این گزارش آمده عمان و مالزی با تغییر نام محمولهها، نفت ایران و ونروئلا را به نام نفت خود به چین صادر کردهاند.
بر اساس این گزارش، پالایشگاههای کوچک چینی موسوم به «قوری چای»، با توجه به ریسک پایینتر در برابر تحریم های آمریکا به دلیل سهم بازار ناچیز در این کشور، برنده تحریمهای نفتی آمریکا علیه ایران و ونزوئلا بودهاند.
روزنامه دولتی ایران هم پیشتر با اشاره به ارزانفروشی شدید نفت ایران از سوی جمهوری اسلامی، نوشت تخفیفهایی که تهران برای فروش نفت خود به خریداران خارجی میدهد بهگونهای است که سودش بیشتر از ریسک تحریمهای آمریکاست.
این روزنامه روز چهارشنبه هشتم دی در یادداشتی با عنوان «ساعت تحریم از کار افتاده است» نوشت این اقدام جمهوری اسلامی موجب شده که خرید نفت ایران برای خریدارانش به ویژه چین «به صرفه» باشد و حتی میزان این خرید افزایش یابد.
پس از خروج آمریکا از برجام و اعمال دوباره تحریمها علیه جمهوری اسلامی، فروش نفت ایران شدیدا کاهش پیدا کرد.
اما در خردادماه گذشته، روزنامه بریتانیایی دیلیمیل در گزارشی ۱۲۳ نفتکش ایرانی را که با دور زدن تحریمها، نفت را در بازار سیاه به صورت قاچاق به چین میفروشند، پشتوانه برنامه اتمی ایران خواند و افزود ایران ناوگان کشتیرانی خود را طی یک سال دو برابر کرده است.
با این حال، همزمان با مذاکرات برای احیای برجام، روزنامه وال استریت ژورنال گزارش کرد در صورت شکست مذاکرات هستهای، واشینگتن تحریمهای جدیدی را علیه فروش نفت ایران به چین اعمال خواهد کرد.
ایران آمارها مربوط به فروش نفت خود را منتشر نمیکند.
پیشتر مجیدرضا حریری، رییس اتاق مشترک بازرگانی ایران و چین، گفت اطلاعات تجاری ایران که بر اساس دور زدن تحریمها انجام میشود از جمله آمار فروش نفت، «به طور کلی محرمانه است» و افشای آنها مثل «افشای اسرار جنگی» است.
در حالی که مذاکرات در وین برای احیای برجام در جریان است، وزارت خارجه چین اعلام کرد وزیران خارجه چند کشور عربی حوزه خلیج فارس، ایران و ترکیه به طور جداگانه برای گفتوگو با مقامهای چینی به پکن سفر کرده و یا خواهند کرد.
بر اساس اعلام وزارت خارجه چین، سفر وزیران خارجه عربستان سعودی، کویت، عمان، بحرین و دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس به پکن از روز دوشنبه آغاز شده و تا جمعه ادامه دارد.
همچنین قرار است وزیر خارجه ترکیه روز چهارشنبه و حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران، روز جمعه به چین سفر کنند.
وانگ ونبین، سخنگوی وزارت خارجه چین روز سهشنبه به خبرنگاران گفت: «چین و ایران قاطعانه از یکدیگر در مسائل اصلی حمایت میکنند.»
بر اساس اعلام وزارت خارجه ایران، امیرعبداللهیان در این سفر، سند همکاری ۲۵ ساله میان دو کشور را مورد بررسی قرار خواهد داد.
رویترز نوشت که چین پس از خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ به یک حلقه نجات برای اقتصاد ایران تبدیل شد.
وزیر خارجه چین روزهای دوشنبه و سهشنبه با وزرای بحرین و عربستان سعودی دیدار و درباره مذاکرات هستهای ایران تبادل نظر کرد.
رویترز ادامه داد کشورهای عربی خلیج فارس طرف مذاکرات در مذاکرات وین نیستند، ولی نگرانیهای خود را از جاهطلبیهای هستهای ایران، برنامه موشکی و نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه ابراز کردهاند.
بر اساس گزارش این خبرگزاری، وزیر خارجه چین به همتای سعودی خود گفته نظام جهانی منع اشاعه سلاح کشتار جمعی باید حفظ شود و «نگرانیهای درست و منطقی» کشورهای منطقه نیز باید در نظر گرفته شود.
بر اساس بیانیه دولت چین، پکن مایل است با ریاض در زمینه انرژیهای جدید، تجارت الکترونیک، اجرای قانون و پروژههای باستانشناسی همکاری کند.