خبرگزاری رویترز گزارش داد شامگاه سه‌شنبه ۲۱ مهر یک موشک بالستیک به مجموعه مقر اصلی شرکت دولتی نفت عربستان سعودی، آرامکو، در شهر ظهران اصابت کرد و باعث آتش‌سوزی و آسیب به سه طبقه بالایی یکی از برج‌های اداری این مجموعه شد.
یک منبع در شرکت آرامکو به رویترز گفت که موشک به یکی از برج‌های اداری این مجموعه در شهر ظهران، واقع در شرق عربستان، اصابت کرده و سه طبقه فوقانی ساختمان آسیب دیده است.
این منبع و دو فرد دیگر که از موضوع اطلاع داشتند، تایید کردند که ساختمان دچار آتش‌سوزی شده است.
خبرگزاری رسمی عربستان نیز اعلام کرد حمله به ساختمان اداری آرامکو در ظهران مهار شده و این حمله تلفاتی نداشته است.
مجموعه مقر اصلی آرامکو میزبان یکی از مراکز مهم عملیاتی این شرکت است که بر شبکه گسترده‌ای از سکوهای نفتی خشکی و فراساحلی، خطوط لوله، پالایشگاه‌ها و پایانه‌های صادرات نفت نظارت می‌کند.
آرامکو بزرگ‌ترین شرکت نفتی جهان و یکی از ارکان اصلی اقتصاد عربستان سعودی محسوب می‌شود.
پیش از انتشار خبر اصابت موشک، شش منبع به رویترز گفته بودند که صدای انفجارهای شدیدی را در نزدیکی مجموعه آرامکو شنیده‌اند.
ائتلاف سعودی: بقایای یک موشک رهگیری‌شده در منطقه مسکونی سقوط کرد
ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی اعلام کرد که پدافند هوایی این کشور یک موشک را در شهر ظهران رهگیری و منهدم کرده است.
به‌گفته ائتلاف، قطعات این موشک پس از انهدام در یک منطقه مسکونی سقوط کرده‌اند.
مقام‌های عربستان همچنین از رهگیری و انهدام چندین موشک و پهپاد در ریاض، پایتخت این کشور، و مناطق جنوبی عربستان خبر دادند.
سازمان دفاع غیرنظامی عربستان سعودی نیز اعلام کرد ترکش‌های رهگیری موشک‌ها در ریاض چهار نفر را مجروح و به ۱۵ خانه خسارت وارد کرده است.
ائتلاف به رهبری عربستان سعودی همچنین از رهگیری و انهدام یک فروند موشک در الخرج خبر داد.
حوثی‌ها پیش‌تر مقر آرامکو را به حمله تهدید کرده بودند
حوثی‌های یمن پیش از حمله به ظهران هشدار داده بودند که در پاسخ به حملات هوایی ائتلاف سعودی علیه صنعا، پایتخت یمن، واکنشی «سخت و دردناک» نشان خواهند داد.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، اعلام کرده بود که اهداف احتمالی این گروه می‌تواند شامل مقر اصلی شرکت آرامکو در ظهران و یک پالایشگاه نفت در ریاض باشد.
این گروه همچنین به کارکنان صنعت نفت عربستان هشدار داده بود که از تاسیساتی که ممکن است هدف حمله قرار بگیرند، فاصله بگیرند.
حوثی‌ها در یک هفته گذشته در واکنش به حمایت عربستان از نیروهای دولتی یمن در جنگ داخلی ازسرگرفته‌شده این کشور، حملات موشکی و پهپادی متعددی علیه تاسیسات مهم سعودی انجام داده‌اند.
فرودگاه بین‌المللی ریاض در این مدت چهار بار هدف حمله قرار گرفته است که یکی از آنها در روز شنبه ۱۳ کشته بر جای گذاشت.
حمله موشکی روز شنبه به فرودگاه ریاض مرگبارترین حمله در عربستان سعودی طی یک دهه گذشته بوده است.
حملات بعدی نیز باعث توقف پروازها در سراسر این کشور شده‌اند؛ آن هم در شرایطی که عربستان میزبان یک کنفرانس بزرگ بین‌المللی انرژی است.
حملات هوایی عربستان به تاسیسات نفتی در صنعا
حوثی‌ها سه‌شنبه اعلام کردند که عربستان سعودی در حال بمباران صنعا است. همزمان، ائتلاف سعودی به غیرنظامیان هشدار داد از یک انبار نفت در حومه پایتخت یمن فاصله بگیرند.
شبکه المسیره، وابسته به حوثی‌ها، گزارش داد که ائتلاف نظامی به رهبری عربستان، ایستگاه مرکزی «صباح» متعلق به شرکت نفت یمن را هدف قرار داده است. این تاسیسات یک انبار سوخت در حومه صنعا است.
ائتلاف سعودی شامگاه سه‌شنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد که این ایستگاه و چند محل دیگر را در عملیاتی هدف قرار داده است.
به‌گفته ائتلاف، هدف از این حملات «خنثی کردن توانایی‌های حوثی‌ها» برای تهدید عربستان سعودی، یمن و آبراه‌های بین‌المللی بوده است.
هشدار کابینه عربستان درباره پیامدهای حملات حوثی‌ها
کابینه عربستان سعودی به ریاست محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور، سه‌شنبه و پیش از حمله به مجموعه آرامکو بیانیه‌ای منتشر کرد.
در این بیانیه هشدار داده شده که حوثی‌ها به‌دلیل حملات مکرر علیه عربستان با پیامدهای اقدامات خود مواجه خواهند شد.
این هشدار در شرایطی مطرح شد که جنگ میان عربستان و حوثی‌ها در روزهای اخیر شدت گرفته و تاسیسات حیاتی این کشور، از جمله فرودگاه‌ها و زیرساخت‌های انرژی، هدف حملات قرار گرفته‌اند.
ازسرگیری جنگ یمن و اهمیت راهبردی تنگه باب‌المندب
عربستان سعودی عملیات نظامی خود در یمن را با هدف حمایت از دولت به‌رسمیت شناخته‌شده بین‌المللی این کشور از سر گرفته است.
این اقدام پس از پیشروی ناگهانی حوثی‌ها در ماه گذشته انجام شد؛ زمانی که نیروهای این گروه در امتداد ساحل دریای سرخ پیشروی کردند و خود را به تنگه راهبردی باب‌المندب رساندند.
باب‌المندب دروازه جنوبی دریای سرخ است و یکی از مسیرهای مهم انتقال انرژی و تجارت جهانی محسوب می‌شود.
اهمیت این تنگه از زمان آغاز جنگ ایران در اسفند ماه سال گذشته و تلاش جمهوری اسلامی برای بستن تنگه هرمز افزایش یافته است.
عربستان خواستار حمایت بیشتر متحدان خود شده است
عربستان سعودی در تلاش است حمایت گسترده‌تری از متحدان خود برای عملیات علیه حوثی‌ها به دست آورد و توانایی دفاع در برابر حملات موشکی و پهپادی این گروه را افزایش دهد.
با این حال، ایالات متحده که مهم‌ترین متحد عربستان و تضمین‌کننده دیرینه امنیت این کشور محسوب می‌شود، تاکنون درخواست‌های ریاض برای ورود مستقیم به جنگ علیه حوثی‌ها را نپذیرفته است.
ترامپ سه‌شنبه، پیش از سفر به آلاسکا، به خبرنگاران گفت ممکن است از رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهوری ترکیه، بخواهد برای حمایت از منافع عربستان مداخله کند.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره احتمال مشارکت دادن ترکیه در تلاش‌های دیپلماتیک، از روابط خود با رهبر این کشور تمجید کرد و گفت به نظرش اردوغان به درخواست واشینگتن پاسخ مثبت خواهد داد.
او گفت: «همان‌طور که می‌دانید، او دوست بسیار خوب من است و ممکن است چنین درخواستی بکنم. برای رییس‌جمهوری ترکیه احترام زیادی قائلم.»
ترامپ مشخص نکرد که ممکن است چه درخواستی از اردوغان داشته باشد و ماهیت دقیق نقش احتمالی آنکارا روشن نشد.
رییس‌جمهوری آمریکا همچنین تایید کرد با مقام‌های عربستان سعودی گفت‌وگو کرده است، اما از بیان محتوای این گفت‌وگوها خودداری کرد.
او در پاسخ به پرسش یک خبرنگار در این باره گفت: «واقعا فکر می‌کنید می‌توانم این را به شما بگویم؟ دوست دارم بگویم، اما نمی‌گویم.»
پیشنهاد تهران برای میانجی‌گری میان عربستان و حوثی‌ها
در حالی که درگیری‌ها میان عربستان و حوثی‌های همسو با تهران شدت گرفته است، جمهوری اسلامی پیشنهاد داده است میان دو طرف میانجی‌گری کند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، یک‌شنبه اعلام کرد تهران آماده است برای کاهش تنش میان عربستان سعودی و حوثی‌ها نقش میانجی را ایفا کند.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز دوشنبه این موضع را بار دیگر تکرار کرد.
این پیشنهاد در حالی مطرح شده که جمهوری اسلامی اصلی‌ترین منبع حمایت مالی و تسلیحاتی حوثی‌ها در یمن محسوب می‌شود و گزارش‌هایی از حضور نیروهای سپاه و نقش آنها در عملیات حوثی‌ها منتشر شده است.
دونالد ترامپ سه‌شنبه ۲۱ مهر در شبکه اجتماعی خود، تروث‌سوشیال، حوثی‌های یمن را متهم کرد که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، «عامدانه» و «احتمالا به خواست ایران» با حمله به عربستان سعودی برای افزایش قیمت نفت تلاش می‌کنند. او هشدار داد حملات این گروه به عربستان سعودی را «هرگز فراموش نخواهد کرد».
او این گروه را متهم کرد که پس از یک دوره آرامش نسبی در پی حملات سال گذشته آمریکا به یمن، به خواست جمهوری اسلامی حملات خود را از سر گرفته است.
ترامپ همچنین تاکید کرد هشدارش به دوره پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ۱۲ آبان محدود نمی‌شود و گفت: «بعد از انتخابات هم هستم و هرگز فراموش نخواهم کرد.»
وب‌سایت اکسیوس به‌نقل از چند مقام آمریکایی و اسرائیلی گزارش داد که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، هفته گذشته درباره احتمال آغاز عملیات نظامی گسترده جدید علیه جمهوری اسلامی پیش از برگزاری انتخابات در دو کشور گفت‌وگو کرده‌اند.
با این حال کاخ سفید گفت‌وگوی ترامپ و نتانیاهو درباره ازسرگیری جنگ را رد و دفتر نتانیاهو نیز از تایید محتوای گفت‌وگوها خودداری کرده است.
اکسیوس سه‌شنبه ۲۱ مهر به‌نقل از دو مقام آمریکایی، یک مقام اسرائیلی و منبع چهارمی که از موضوع اطلاع دارد، نوشت نتانیاهو در این گفت‌وگو نسبت به اطلاعاتی ابراز نگرانی کرده که به ادعای دستگاه‌های اطلاعاتی اسرائیل نشان می‌دهد جمهوری اسلامی در حال برداشتن گام‌هایی نگران‌کننده برای بازسازی برنامه هسته‌ای خود است.
براساس این گزارش، این گفت‌وگو پیش از آن انجام شد که ترامپ اعلام کرد قصد ندارد تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا حمله جدیدی علیه جمهوری اسلامی انجام دهد.
پیش‌تر، روزنامه اسرائیلی معاریو شنبه ۱۸ مهر گزارش داد که دولت آمریکا در جریان مذاکرات دو هفته گذشته با اسرائیل درباره ایران، از تل‌آویو خواسته بود به‌تنهایی حمله تازه‌ای علیه جمهوری اسلامی انجام دهد؛ اما مخالفت ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، باعث شده این طرح فعلا کنار گذاشته شود.
به نوشته بن کاسپیت، نویسنده این گزارش، واشینگتن خواهان حمله مستقل اسرائیل و نه یک عملیات نظامی مشترک بوده است.
براساس این گزارش ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، به مقام‌های آمریکایی هشدار داده است که چنین حمله‌ای به احتمال زیاد باعث به تعویق افتادن انتخابات اسرائیل خواهد شد.
معاریو در گزارش خود تاکید کرد که آمریکا بعدا از این خواسته خود صرف نظر کرده است.
به‌نوشته معاریو، درخواست آمریکا برای حمله اسرائیل به جمهوری اسلامی در پی اطلاعات تازه‌ای درباره بازسازی سریع توانایی جمهوری اسلامی در تولید پهپاد و موشک‌های بالستیک مطرح شده بود.
با این حال، براساس گزارش معاریو، دولت ترامپ ترجیح می‌داد اسرائیل مسئولیت خطرات سیاسی حمله نظامی جدید به جمهوری اسلامی را بر عهده بگیرد.
به‌نوشته معاریو، مقام‌های آمریکایی بر این باور بودند که حمله نظامی به جمهوری اسلامی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا می‌تواند از نظر سیاسی به دونالد ترامپ آسیب بزند، در حالی که چنین عملیاتی ممکن است پیش از انتخابات اسرائیل به سود بنیامین نتانیاهو تمام شود.
انتخابات اسرائیل سه‌شنبه پنج آبان (۲۷ اکتبر) و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا یک هفته پس از آن برگزار می‌شود.
معاریو در گزارش خود افزود گزارش‌های قبلی عمدتا بر این موضوع متمرکز بودند که ترامپ در حال بررسی ازسرگیری حملات به جمهوری اسلامی است، اما اطلاعات تازه نشان می‌دهد که دست‌کم در طرح اولیه، رییس‌جمهوری آمریکا از اسرائیل خواسته بود پیش از انتخابات به ایران حمله کند.
آماده‌باش ارتش‌های آمریکا و اسرائیل
اکسیوس در گزارش سه‌شنبه ۲۱ مهر خود نوشت با وجود اعلام ترامپ مبنی بر خودداری از حمله پیش از انتخابات، منابع آگاه می‌گویند ارتش‌های آمریکا و اسرائیل همچنان در حالت آماده‌باش قرار دارند و در حال تکمیل مقدمات لازم برای اجرای عملیات احتمالی هستند؛ اقدامی که در صورت تغییر تصمیم ترامپ می‌تواند امکان حمله را فراهم کند.
یکی از مقام‌های آمریکایی به اکسیوس گفت: «به نظر می‌رسد بی‌بی [نتانیاهو] می‌خواهد دوباره وارد جنگ شود. او چند بار درباره این موضوع با رییس‌جمهوری صحبت کرده و ترامپ گفته است: خب، بی‌بی، برو و آماده شو.»
این مقام افزود: «اما در واقع هیچ تعهدی وجود ندارد. اینکه می‌گوید برو و آماده شو، ممکن است به معنای حمله همین حالا، بعدا یا حتی هرگز باشد.»
در مقابل، یک مقام کاخ سفید گفت این ادعا که ترامپ و نتانیاهو درباره ازسرگیری جنگ گفت‌وگو کرده‌اند، «نادرست» است.
او تاکید کرد: «رییس‌جمهوری گفته است که ما در هیچ زمانی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله نخواهیم کرد.»
دفتر نخست‌وزیری اسرائیل نیز به اکسیوس گفت: «نخست‌وزیر به‌طور منظم با رییس‌جمهوری ترامپ و مقام‌های ارشد دولت آمریکا در تماس است و درباره محتوای گفت‌وگوهای خود اظهارنظر نمی‌کند.»
اختلاف در دولت ترامپ؛ ادامه محاصره اقتصادی یا حمله نظامی؟
اکسیوس در گزارش خود به‌نقل از یک مقام اسرائیلی نوشت ترامپ در ابتدا ظاهرا به ازسرگیری حملات تمایل داشت، اما به‌تدریج درباره این تصمیم محتاط‌‌تر شد.
یک مقام آمریکایی نیز گفت رییس‌جمهوری آمریکا بارها موضع خود را در این زمینه تغییر داده است.
اکسیوس به‌نقل از منبعی آگاه از گفت‌وگوهای داخلی دولت آمریکا نوشت پیت هگست، وزیر جنگ، و فرماندهان ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) از جدی‌ترین حامیان ازسرگیری حملات به جمهوری اسلامی هستند.
در مقابل، بیشتر مشاوران ترامپ در شرایط کنونی طرفدار ادامه تحریم‌های اقتصادی و سایر ابزارهای فشار علیه جمهوری اسلامی هستند.
دومین مقام آمریکایی به اکسیوس گفت: «آنها می‌گویند این فشار اقتصادی خفه‌کننده روزبه‌روز موثرتر می‌شود. پس بهتر است ادامه پیدا کند.»
مذاکرات غیرمستقیم با تهران همچنان در وضعیت بلاتکلیف
در حالی که بحث‌ها درباره احتمال حمله دوباره ادامه دارد، میانجیگران قطری همچنان منتظر پاسخ جمهوری اسلامی به آخرین پیشنهاد متقابل آمریکا برای پایان دادن به جنگ هستند.
این پیشنهاد شامل درخواست‌هایی برای دریافت امتیازهای هسته‌ای از جمهوری اسلامی است.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، پاسخ آمریکا به تازه‌ترین پیشنهاد تهران را کافی ندانسته است.
کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز دوشنبه ۲۰ مهر اعلام کرد که تهران در حال بررسی پاسخ آمریکا است و جواب خود را از طریق میانجیگران در اختیار واشینگتن خواهد گذاشت. او به زمان احتمالی ارائه پاسخ جمهوری اسلامی اشاره‌ای نکرد.
یکی از مقام‌های آمریکایی هم درباره وضعیت مذاکرات به اکسیوس گفت: «مذاکرات واقعا نمرده، اما واقعا هم زنده نیست. فعلا همین‌جا هستیم، فشارها را افزایش می‌دهیم و این باور وجود دارد که در نهایت افراد عاقل‌تر در آن طرف تصمیم درست را خواهند گرفت.»
او افزود: «ایرانی‌ها فکر می‌کردند این رییس‌جمهوری به‌دلیل فشارها و انتخابات میان‌دوره‌ای عقب‌نشینی خواهد کرد. اما او نشان داده که محاسباتشان اشتباه بوده است.»
ترامپ نیز سه‌شنبه بار دیگر موضع سخت‌گیرانه خود در قبال جمهوری اسلامی را تکرار کرد و به خبرنگاران گفت انتخابات میان‌دوره‌ای هیچ تاثیری بر رویکرد دولت او در قبال جمهوری اسلامی نخواهد داشت.
او افزود: «ایران یک کشور شکست‌خورده است و ما خیلی زود درباره این کشور تصمیم خواهیم گرفت.»
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، حوثی‌های یمن را متهم کرد که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، «عامدانه» و «احتمالا به خواست ایران» با حمله به عربستان سعودی برای افزایش قیمت نفت تلاش می‌کنند. او هشدار داد حملات این گروه به عربستان سعودی را «هرگز فراموش نخواهد کرد».
ترامپ سه‌شنبه ۲۱ مهر در شبکه اجتماعی خود، تروث‌سوشال، نوشت: «حوثی‌ها بسیار بد رفتار می‌کنند.»
او این گروه را متهم کرد که پس از یک دوره آرامش نسبی در پی حملات سال گذشته آمریکا به یمن، به خواست جمهوری اسلامی حملات خود را از سر گرفته است.
ترامپ همچنین تاکید کرد هشدارش به دوره پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ۱۲ آبان محدود نمی‌شود و گفت: «بعد از انتخابات هم هستم و هرگز فراموش نخواهم کرد.»
این هشدار در پی مجموعه‌ای از حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی مطرح شد. در مرگبارترین حمله، این گروه نیابتی جمهوری اسلامی ۱۸ مهر فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض را هدف قرار داد.
این حمله دست‌کم ۱۳ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی بر جای گذاشت.
نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان سعودی ۱۹ مهر از حمله مرگبار دیگری به این فرودگاه خبر دادند که به کشته شدن دست‌کم یک نفر و زخمی شدن دست‌کم ۱۱ نفر انجامید.
حوثی‌ها بخش‌های وسیعی از یمن را در کنترل دارند. آنها از سال ۲۰۱۴ در جنگ داخلی یمن با دولت مورد حمایت ریاض می‌جنگند.
این درگیری در جریان جنگ ایران شدت گرفته است و حوثی‌ها حملات خود را به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ و تنگه راهبردی باب‌المندب افزایش داده‌اند.
ازسرگیری حملات حوثی‌ها، نگرانی‌ها را درباره اختلال در عرضه جهانی نفت و مسیرهای کشتیرانی افزایش داده و خطر افزایش بیشتر قیمت انرژی را به همراه داشته است.
ترامپ: ممکن است از اردوغان برای مهار حوثی‌ها کمک بخواهم
ترامپ ساعتی پیش از انتشار این پست، هنگام سوار شدن به بالگرد رییس‌جمهوری برای سفر به ایالت آلاسکا، به خبرنگاران گفت ممکن است از رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهوری ترکیه، بخواهد برای حمایت از منافع عربستان مداخله کند.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره احتمال مشارکت دادن ترکیه در تلاش‌های دیپلماتیک، از روابط خود با رهبر این کشور تمجید کرد و گفت به نظرش اردوغان به درخواست واشینگتن پاسخ مثبت خواهد داد.
او گفت: «همان‌طور که می‌دانید، او دوست بسیار خوب من است و ممکن است چنین درخواستی بکنم. برای رییس‌جمهوری ترکیه احترام زیادی قائلم.»
ترامپ مشخص نکرد که ممکن است چه درخواستی از اردوغان داشته باشد و ماهیت دقیق نقش احتمالی آنکارا روشن نشد.
رییس‌جمهوری آمریکا همچنین تایید کرد با مقام‌های عربستان سعودی گفت‌وگو کرده است، اما از بیان محتوای این گفت‌وگوها خودداری کرد.
او در پاسخ به پرسش یک خبرنگار در این باره گفت: «واقعا فکر می‌کنید می‌توانم این را به شما بگویم؟ دوست دارم بگویم، اما نمی‌گویم.»
ترامپ: آمریکا به‌زودی درباره ایران تصمیم می‌گیرد
ترامپ در ادامه درباره تحولات ایران صحبت کرد و گفت آمریکا «خیلی زود» در این باره تصمیم خواهد گرفت.
او گفت: «ایران کشوری شکست‌خورده است. اقتصاد ندارند، تورمشان ۳۰۰ درصد است، پول ندارند، حقوق نیروهای نظامی‌شان را نمی‌دهند؛ به هیچ‌کس حقوق نمی‌دهند.»
ترامپ افزود آمریکا کنترل تنگه هرمز را در دست دارد و به گفته او، «نفت زیادی» از این آبراه بین‌المللی خارج می‌شود.
در روزهای اخیر، سپاه پاسداران حملات خود به کشتی‌های تجاری در این گذرگاه حیاتی را افزایش داده است.
همزمان با شدت گرفتن درگیری‌ها میان عربستان سعودی و حوثی‌های یمن، شبکه تلویزیونی المسیره، وابسته به این گروه نیابتی جمهوری اسلامی، از حمله به شرکت نفت یمن در صنعا خبر داد.
ساعاتی پیش از انتشار این خبر در عصر سه‌شنبه ۲۱ مهر، فرماندهی نیروهای مشترک ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی در بیانیه‌ای از غیرنظامیان خواسته بود پیش از آغاز عملیات، ایستگاه مرکزی «صباح» متعلق به شرکت نفت یمن را تخلیه کنند.
این نهاد با مشخص کردن محل تاسیسات نفتی روی نقشه، هشدار داده بود غیرنظامیان برای حفظ جان خود منطقه را ترک کنند.
در واکنش به این هشدار، یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، تهدید کرد در صورت حمله به صنعا، این گروه مقر شرکت آرامکو در دمام، فرودگاه ملک خالد در ریاض و پالایشگاه این شهر را هدف قرار خواهد داد.
او تاسیسات نفتی آرامکو را «اهداف مشروع» توصیف کرد و از کارکنان و شهروندان خواست از این مراکز فاصله بگیرند.
سریع همچنین بار دیگر به شرکت‌های هواپیمایی، مسافران و کارکنان تاسیسات نفتی هشدار داد از فرودگاه‌ها و حریم هوایی عربستان سعودی استفاده نکنند.
تشدید حملات متقابل میان ریاض و حوثی‌ها
در روزهای اخیر، درگیری‌ها میان ائتلاف به رهبری عربستان سعودی و حوثی‌ها بالا گرفته است. این گروه از هفته گذشته و به‌دنبال گسترش دامنه جنگ ایران، حملات خود به فرودگاه‌ها و تاسیسات نفتی عربستان سعودی را شدت بخشیده است.
۱۸ مهر، حمله حوثی‌های یمن به فرودگاه ریاض جان ۱۳ نفر، از جمله یک شهروند آمریکایی، را گرفت و ۳۰۹ تن دیگر را زخمی کرد.
این مرگبارترین حمله در خاک عربستان سعودی طی بیش از یک دهه گذشته بود.
در سوی دیگر، عربستان سعودی نیز در هفته‌های اخیر مواضع حوثی‌ها را هدف قرار داده و از عملیات نیروهای دولت قانونی یمن علیه این گروه نیابتی حکومت ایران حمایت کرده است.
این عملیات پس از آن آغاز شد که حوثی‌ها ماه گذشته بخش‌هایی از مناطق راهبردی در امتداد ساحل دریای سرخ را تصرف کردند.
۱۷ مهر، نیروهای دولت یمن به‌دنبال حمله به مواضع حوثی‌ها، از تسلط کامل بر تنگه راهبردی باب‌المندب و جزیره میون خبر دادند.
هشدار دولت یمن درباره مجازات همکاری با حوثی‌ها
شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن، مستقر در عدن، ۲۱ مهر در بیانیه‌ای اعلام کرد جاسوسی، تامین مالی یا هرگونه همکاری با حوثی‌ها جرم است و برخی از این اقدامات می‌تواند مجازات اعدام در پی داشته باشد.
این شورا به نهادهای امنیتی و نظامی دستور داد در صورت وجود شواهد جدی از وقوع چنین جرائمی، بی‌درنگ اقدامات قانونی را آغاز کنند.
همچنین از دادستانی عمومی و نظامی خواسته شد پرونده افرادی را که شواهد کافی علیه آنها وجود دارد، به مراجع قضایی ارجاع دهند.
در این بیانیه تاکید شده است که مقام‌های دولتی، نظامی و امنیتی در صورت همکاری با حوثی‌ها از پیگرد قضایی مصون نخواهند بود.
شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن همچنین از شهروندان و کارکنان دولت خواست هرگونه همکاری با حوثی‌ها را گزارش دهند و به نهادهای مسئول دستور داد از گزارش‌دهندگان و شاهدان محافظت کنند و اطلاعات آنان را محرمانه نگه دارند.
جاسم محمد البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، ۲۱ مهر در گفت‌وگو با شبکه الحدث، حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی را «تروریستی و وحشیانه» خواند و گفت این حملات نشان می‌دهد حوثی‌ها بر «ادامه ارتکاب جنایت» اصرار دارند.
او افزود امنیت عربستان سعودی از امنیت دیگر کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس جدایی‌ناپذیر است و نمی‌توان در برابر «جنایت‌های حوثی‌ها» سکوت کرد.
۱۸ مهر، دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، اعلام کرد واشینگتن در حال بررسی پیوستن به کارزار نظامی عربستان سعودی علیه حوثی‌هاست.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که مذاکرات تهران و واشینگتن پیشرفتی نداشته و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری جنگی تمام‌عیار در منطقه بالا گرفته است.
رییس سازمان امنیت داخلی بریتانیا، ام‌آی۵، اعلام کرد جمهوری اسلامی در سال جاری میلادی با «تغییری عمده» در رویکرد خود، تهدید مراکز نظامی بریتانیا را در پیش گرفته است. او هشدار داد تهران و مسکو در پی تشدید جنگ ترکیبی هستند.
کن مک‌کالوم سه‌شنبه ۲۱ مهر در سخنرانی سالانه خود گفت عملیات سازمان تحت مدیریتش در ارتباط با ایران، در یک سال گذشته به بازداشت بیش از ۵۰ نفر در بریتانیا انجامیده است.
او خبر داد منابع ام‌آی۵ برای مقابله با تهدیدهای دولتی در سال جاری بیش از دوران جنگ سرد بوده است.
مک‌کالوم گفت: «تغییر عمده امسال، تمایل [حکومت] ایران به حمله به اهدافی با حفاظت بیشتر، مانند مراکز نظامی در بریتانیا بوده است.»
مک‌کالوم افزود جمهوری اسلامی و روسیه هر دو می‌کوشند «کارزار ترکیبی» خود را در بریتانیا گسترش دهند، اما مسکو همچنان «مهاجم شماره یک» به شمار می‌رود.
به گزارش روزنامه فایننشال‌تایمز، در مجموع، حجم پرونده‌های ام‌آی۵ درباره تهدیدهای دولتی در یک دهه گذشته چهار برابر شده و اکنون از نظر گستردگی، تقریبا با فعالیت‌های ضدتروریسم این سازمان برابری می‌کند.
مک‌کالوم اضافه کرد: «سرویس‌های نظامی و اطلاعاتی روسیه تلاش‌های خود را برای پیشبرد جنگ ترکیبی تشدید می‌کنند؛ در عین حال مراقب هستند اقداماتشان به آستانه‌ای نرسد که ماده پنج پیمان ناتو را فعال کند، زیرا عبور از این آستانه برای روسیه نابخردانه خواهد بود.»
بر اساس ماده پنج پیمان ناتو، حمله مسلحانه به یکی از کشورهای عضو، حمله به تمامی اعضا تلقی می‌شود و دیگر کشورها موظف‌اند به کشور هدف حمله کمک کنند. این کمک می‌تواند شامل اقدام نظامی باشد، اما به معنای ورود خودکار همه اعضا به جنگ نیست.
به گفته رییس ام‌آی۵، روسیه اکنون می‌کوشد عمدتا از طریق اینترنت، پرداخت با رمزارز و برنامه‌های آنلاین، افرادی را استخدام کند یا به کسانی پول بدهد که حاضرند «کارهای کثیفش» را در بریتانیا انجام دهند.
او افزود گاهی این افراد بدون دریافت پول دست به چنین اقداماتی می‌زنند.
اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، ۲۰ مهر گفت «به احتمال نزدیک به یقین» تهران پشت طرح مشکوک حمله به پایگاه هوایی فِرفورد بوده است.
وزیران خارجه ۲۹ کشور، از جمله بریتانیا، آمریکا، فرانسه، آلمان، کانادا و استرالیا، نیز در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند ارزیابی لندن درباره دخالت جمهوری اسلامی در رویداد اخیر در این پایگاه را به رسمیت می‌شناسند.
آمریکا در جنگ ۴۰ روزه از این پایگاه برای حمله به حکومت ایران استفاده کرده بود. این ماجرا به اعلام هشدار امنیتی گسترده انجامید و ایالات متحده را به خارج کردن هواپیماها از این پایگاه واداشت.
تحقیقات درباره حادثه فرفورد ادامه دارد
رییس ام‌آی۵ در ادامه اظهارات خود اعلام کرد به‌دلیل ادامه تحقیقات نمی‌تواند درباره حادثه فرفورد صحبت کند، اما افزود این رویداد «تنها مورد نبوده و نمونه‌های دیگری هم وجود داشته است؛ نه‌فقط در بریتانیا، بلکه در نقاط دیگر جهان».
مک‌کالوم همچنین با تکرار ارزیابی دیگر سازمان‌های اطلاعاتی اروپا گفت روسیه از تاکتیک‌هایی استفاده می‌کند که تنها اندکی با درگیری نظامی متعارف فاصله دارند.
او در این زمینه به تلاش برای حمله پهپادی به یک هواپیمای باری در فرودگاهی در آلمان و حمله سایبری به زیرساخت‌های انرژی لهستان اشاره کرد.
مک‌کالوم همچنین روشن کرد که سازمان تحت مدیریتش توجه ویژه‌ای به هوش مصنوعی دارد.
او افزود: «تروریست‌هایی را شناسایی کرده‌ایم که می‌کوشیدند با استفاده از هوش مصنوعی، شیوه‌های شناسایی اهداف و اجرای حملات خود را بهبود دهند. پهپادهای مجهز به هوش مصنوعی نیز پیچیدگی تازه‌ای به این موضوع افزوده‌اند. آنچه هنوز محقق نشده، اما از میان موارد سوءاستفاده بیشترین اهمیت را برایش قائلم، ظرفیت هوش مصنوعی برای تغییر ابعاد تهدید سلاح‌های زیستی موجود یا حتی سلاح‌های زیستی جدید است.»
تحقیقات پرونده فرفورد از پنجم مهر و با بازداشت پنج مرد بریتانیایی در نزدیکی این پایگاه آغاز شد. پلیس در بازرسی از سه ون، مقادیری بنزین پیدا کرد، اما هیچ بمب دست‌سازی کشف نشد.
پس از بازداشت یک شهروند ایرانی‌ـ‌بریتانیایی در ۹ مهر، پلیس بریتانیا ۱۴ مهر نیز مردی ۲۲ ساله را به‌عنوان هفتمین مظنون پرونده در لندن بازداشت کرد. جمهوری اسلامی پیش‌تر دخالت در این پرونده را رد کرده بود.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۱۳ مهر خروج بمب‌افکن‌های آمریکایی از فرفورد را به تهدیدهای امنیتی مرتبط دانست و گفت این جابه‌جایی اتفاقی نبوده است.
اکسیوس نیز به نقل از مقام‌های آمریکایی، دریافت اطلاعات درباره احتمال حمله پهپادی جمهوری اسلامی را دلیل خروج ۱۲ بمب‌افکن بی۱ از این پایگاه اعلام کرد.
در سال‌های اخیر، افزایش تهدیدهای جمهوری اسلامی در اروپا، به‌ویژه در بریتانیا، نگرانی‌ها درباره گسترش شبکه‌های نفوذ حکومت ایران را تشدید کرده است.
این تهدیدها عمدتا علیه خبرنگاران و رسانه‌های مستقل مانند ایران‌اینترنشنال، مخالفان جمهوری اسلامی و اهداف یهودی و اسرائیلی بوده و بارها واکنش مقام‌های امنیتی و سیاسی بریتانیا را در پی داشته‌اند.
دولت بریتانیا ۲۶ تیر سپاه پاسداران را به‌عنوان تهدیدی علیه امنیت ملی این کشور معرفی کرد و نام آن را در فهرست گروه‌های غیرقانونی قرار داد.
وال‌استریت ژورنال گزارش داد جمهوری اسلامی با تقویت حفاظت از سایت‌های هسته‌ای، بسیج حامیان و تهدید آمریکا و متحدانش در خلیج فارس، برای احتمال ازسرگیری حملات پس از انتخابات کنگره آماده می‌شود. تهران می‌کوشد با تهدید به گسترش جنگ و حمله زمینی، واشینگتن را از اقدام نظامی بازدارد.
بر اساس این گزارش که سه‌شنبه ۲۱ مهر منتشر شد، مقام‌های جمهوری اسلامی در اظهارات علنی و گفت‌وگوهای خصوصی با مسئولان کشورهای منطقه، هشدار داده‌اند حملات تازه آمریکا را با تشدید درگیری در سراسر خاورمیانه پاسخ خواهند داد.
از سوی دیگر، تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهند تهران مکان‌های حساس، از جمله سایت‌های هسته‌ای و مناطق مرزی، را تقویت می‌کند. همزمان، تبلیغ آموزش نظامی به غیرنظامیان، تجمع حامیان حکومت و روایت داستان‌های جنگ برای کودکان، گسترش یافته است.
وال‌استریت ژورنال نوشت توان محدود تهران برای مقابله با جنگنده‌های پیشرفته، بمب‌افکن‌ها و موشک‌های کروز آمریکا، انگیزه استفاده از تهدید را برای بازدارندگی افزایش داده است.
به نوشته این روزنامه، فضای جنگی همچنین توجه‌ها را از وخامت وضعیت اقتصادی و فشار بر معیشت مردم در شرایط تشدید تحریم‌ها و محاصره، منحرف می‌کند.
صنم وکیل، مدیر بخش خاورمیانه اندیشکده چتم‌هاوس، گفت وضعیت جنگی در شرایط بن‌بست دیپلماتیک، اقتصادی و سیاسی، فعلا به سود حکومت است و جنگ تازه می‌تواند راهی برای خروج آن از این بن‌بست باشد.
تهدید منطقه و آماده‌سازی آمریکا
منابع مطلع گفته‌اند برخی مقام‌های ایرانی احتمال عملیات زمینی در کشورهای همسایه را مطرح کرده‌اند. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، ۱۹ مهر امارات متحده عربی و مراکز داده منطقه را تهدید کرد.
تهران همچنین به مقام‌های عرب درباره احتمال حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی هشدار داده است.
به گفته منابع وال‌استریت ژورنال، مقام‌های حکومت ایران به میانجی‌ها گفته‌اند در جنگ تازه، نیروهای آمریکایی شدیدتر هدف قرار خواهند گرفت؛ از جمله با تلاش برای غرق کردن ناوها و کشتن خدمه آنها.
در مقابل، سومین گروه رزمی ناو هواپیمابر و یک یگان اعزامی دیگر تفنگداران دریایی آمریکا به‌سوی خاورمیانه حرکت می‌کنند. پنتاگون نیز ارسال تجهیزات پدافندی و مهمات بیشتر را بررسی می‌کند.
پنتاگون نیز ارسال تجهیزات پدافندی و مهمات بیشتر را بررسی می‌کند.
ترامپ حمله پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ۱۲ آبان در آمریکا را رد کرده، اما احتمال هدف قرار دادن سایت هسته‌ای کوه کلنگ گزلا را مطرح کرده است.
وال‌استریت ژورنال همچنین گزارش داد پنتاگون هفته گذشته، به‌دلیل نگرانی از طرح حمله پهپادی سپاه پاسداران، ۱۲ بمب‌افکن بی-۱ را از پایگاه فرفورد نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا منتقل کرد.
درگیری‌های مستقیم آمریکا و جمهوری اسلامی عمدتا از اوایل مرداد متوقف مانده، اما حملات دریایی ادامه یافته است.
طبق گزارش مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، آخر هفته دست‌کم سه کشتی تجاری هدف قرار گرفتند. حمله پهپادی به نفتکش اماراتی «پترو دلفین» نزدیک عمان نیز دو ملوان هندی را مفقود کرد.
تقویت سایت‌ها و آموزش حامیان
جمهوری اسلامی از وقفه در جنگ برای بازسازی تاسیسات موشکی و پهپادی و تجدید ذخایر تسلیحاتی خود استفاده کرده است.
مجتبی خامنه‌ای، رهبر دیده‌نشده جمهوری اسلامی، شهریور ماه از این اقدامات تمجید کرد.
بر اساس تصاویر «ونتور» که موسسه علوم و امنیت بین‌المللی بررسی کرده، تهران ماه گذشته پیرامون نطنز و کوه کلنگ گزلا خاکریزهایی برای دشوار کردن یورش زمینی ایجاد کرده است.
غلامرضا جلالی، رییس سازمان پدافند غیرعامل کشور، نیز گفته که فرودگاه‌ها، بنادر و نیروگاه‌ها با پناهگاه و ذخایر پشتیبان برای شرایط جنگ آماده شده‌اند.
بیلبوردهای تهران آموزش موشک دوش‌پرتاب و تفنگ تک‌تیرانداز را تبلیغ می‌کنند.
سپاه پاسداران از آموزش یگان‌های زن در تاکتیک‌های چریکی و هدایت پهپاد خبر داده و در سبزوار، نیروهایش برای کودکان مهدکودک داستان جنگ گفته‌اند.
بهنام بن‌طالب‌لو، پژوهشگر بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، این اقدامات را هم تلاشی برای بازدارندگی و هم برنامه‌ریزی برای جنگ بعدی توصیف کرد.
