وزارت خارجه آمریکا: شهروندان آمریکایی فورا ایران را ترک کنند
حساب فارسی وزارت خارجه آمریکا شامگاه دوشنبه ۲۹ تیر در شبکه ایکس نوشت بهدلیل تنشهای شدید در خاورمیانه، وضعیت امنیتی منطقه همچنان پیچیده است و احتمال تشدید غیرمنتظره تنشها وجود دارد.
در این پیام از شهروندان آمریکایی خواسته شده است اخبار را بهطور مستمر دنبال کنند، جانب احتیاط را رعایت کنند و پیش از سفر به خاورمیانه یا عبور از این منطقه، با شرکتهای هواپیمایی درباره وضعیت پروازهای خود تماس بگیرند.
وزارت خارجه آمریکا همچنین تاکید کرد شهروندان آمریکایی نباید به ایران سفر کنند، باید در سفر به خاورمیانه یا عبور از این منطقه تجدیدنظر کنند و شهروندان آمریکایی حاضر در ایران نیز هرچه سریعتر این کشور را ترک کنند. همچنین از آنها خواسته شده است در صورت بروز درگیری، از محل نزدیکترین پناهگاه آگاه باشند.
او دوشنبه ۲۹ تیر در مصاحبه با خبرگزاری رویترز در پاریس گفت: «من مقصد نیستم؛ پلی هستم برای رسیدن به مقصد هستم. برای ایفای نقش یک داور بیطرف، کاملا فراتر از مناقشه میایستم. نه جانب پادشاهی را میگیرم و نه جمهوری را. وظیفه من این است که زمینه بحثی سالم را فراهم کنم تا در نهایت مردم تصمیم بگیرند چه نوع حکومتی را بهعنوان ساختار نهایی ترجیح میدهند.»
شاهزاده پهلوی در عین حال گفت: «مرزهایی وجود دارد که من از آنها عبور نخواهم کرد. خیلی صریح میگویم که سه گروه مشخص وجود دارند که بههیچوجه نمیتوانیم با آنان همکاری کنیم: حامیان حکومت، سازمان مجاهدین خلق و جداییطلبان.»
مداخله خارجی برای تضعیف سرکوب
فرزند ارشد آخرین پادشاه ایران در بخش دیگری از این مصاحبه از مداخله خارجی برای تضعیف توان سرکوب جمهوری اسلامی دفاع کرد و گفت بدون حمایت یا فراهم شدن ابزار لازم برای خنثی کردن نیروهای حکومتی، نمیتوان از مردم انتظار داشت بار دیگر به خیابانها بازگردند.
او گفت: «نمیتوان انتظار داشت مردم بدون برخورداری از حدی از حمایت یا ابزار لازم برای خنثی کردن نیروهای متخاصم، بتوانند با امنیت به خیابانها بازگردند و نبرد نهایی را آغاز کنند.»
شاهزاده رضا پهلوی حملات اسرائیل و آمریکا به جمهوری اسلامی را اقدامی احتمالا ضروری برای جلوگیری از خونریزی بیشتر و متعادل کردن شرایط میان مردم و نیروهای سرکوبگر توصیف کرد.
او افزود: «حملات، ساز و کار سرکوب حکومت را تضعیف کرد؛ بدون چنین اقدامی، رهایی مردم از چنگ این حکومت بسیار دشوار بود. این حملات کمک مضاعفی بود. چنین مداخلاتی از خارج ممکن است ضروری باشد.»
او در ادامه گفت مداخله خارجی میتواند از کشته شدن شمار بیشتری از مردم جلوگیری کند: «مساله اصلی تلاش برای جلوگیری از کشته شدن شمار بیشتری از مردم به دست حکومتی است که نشان داده برای کشتن شهروندان خود هیچ حد و مرزی نمیشناسد.»
شاهزاده پهلوی با اشاره به اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی گفت مردم در آن مقطع مسالمتآمیز به خیابانها آمدند و فقط شعار دادند، اما با توجه به رفتار جمهوری اسلامی، نمیتوان انتظار داشت ادامه همان روش بدون خشونت به نتیجهای متفاوت بینجامد.
مقررات سختگیرانه برای اعضای سامانه
او همچنین از تدوین مقررات سختگیرانهتر برای کنترل اظهارات افراد نزدیک به خود خبر داد و گفت: «اکنون در حال تدوین مقررات بسیار سختگیرانهتری هستیم تا مشخص شود افراد نزدیک به من تا چه اندازه باید گفتههای خود را کنترل کنند.»
او افزود این محدودیتها از یک سو ناعادلانه و مغایر آزادی بیان است، اما افراد نزدیک به او دیگر نمیتوانند کاملا مستقل عمل کنند: «اعضای تیم باید درباره آنچه میگوییم یا نمیگوییم، بسیار محتاطتر باشند.»
شاهزاده رضا پهلوی در عین حال خود را متعهد به تکثرگرایی، مدارا، رفتار مدنی و احترام در گفتوگوهای سیاسی دانست و گفت هیچگونه خصومت و خشونتی را از سوی حامیان خود نمیپذیرد.
او تاکید کرد: «هر کسی که خود را حامی من میداند، باید بداند اینها اصول راهنمای ما هستند. کسی را که این اصول را زیر پا بگذارد، حامی خود نمیدانم و نخستین کسی خواهم بود که رفتارش را محکوم میکند.»
او افزود اگر رفتار یکی از حامیانش مجرمانه باشد، آن فرد باید در کشوری که جرم در آن اتفاق افتاده است، با مجازات کامل قانونی روبهرو شود.
همکاری با مخالفان سابق سلطنت پهلوی
شاهزاده رضا پهلوی در بخشی از این مصاحبه به همکاری شماری از مخالفان سابق حکومت پدرش اشاره کرد که با هدف گسترش ائتلاف مخالفان جمهوری اسلامی صورت گرفته است؛ از جمله مارکسیستهای سابق، اعضای پیشین حزب توده و سازمان فداییان خلق و اعضای سابق سازمان مجاهدین خلق.
او گفت: «نمیدانم برای اثبات اینکه امروز، بهویژه در داخل ایران، وحدت بسیار بیشتری وجود دارد، دایره این ائتلاف را تا کجا دیگر میتوان گستردهتر کرد.»
شاهزاده پهلوی در عین حال میان اعضای سابق مجاهدین خلق و خود این سازمان تفکیک قائل شد و سازمان مجاهدین خلق را در کنار حامیان جمهوری اسلامی و جداییطلبان، جزو گروههایی قرار داد که همکاری با آنها را رد میکند.
او هدف کارزار سیاسی خود را فراهم کردن امکان تعیین سرنوشت به دست مردم ایران دانست و گفت: «این کارزار هرگز درباره من نبوده، بلکه درباره مردم ایران و حق آنان برای تعیین سرنوشت خود بوده است. هیچ دولت خارجی نباید تصمیم بگیرد چه فرد یا جریانی جایگزین حکومت ایران شود. این تصمیم بر عهده مردم ایران است.»
شاهزاده پهلوی گفت خواست اکثریت ایرانیان برای برخورداری از آیندهای دموکراتیک را بدیهی میداند، اما شکلگیری فرهنگ دموکراتیک در ایران به زمان نیاز خواهد داشت.
ارتباط با اعضای بسیج، سپاه و ارتش
او در بخشهایی از این مصاحبه به انتقادها درباره ارتباط خود و سامانه پادشاهی با نیروهای نظامی پرداخت و گفت پس از جنبش سبز و در آستانه آغاز جنبش «زن، زندگی، آزادی»، پیامهایی خصوصی از اعضای بسیج، سپاه پاسداران و ارتش دریافت کرده است که از جمهوری اسلامی ابراز انزجار میکردند و در پی فرصتی برای جدا شدن از حکومت بودند.
او تاکید کرد این ارتباطها غیررسمی و محرمانه بوده است و به معنای گفتوگو با فرماندهی سپاه پاسداران نیست.
پهلوی در پایان گفت دستکم در ۱۰ سال گذشته از قرار گرفتن سپاه در فهرست سازمانهای تروریستی حمایت کرده است: «رفتار سپاه در داخل و خارج از کشور چیزی جز تروریسم نیست.»
او تروریستی شناخته شدن سپاه را بخشی از برنامه پنجمادهای خود برای اعمال فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی خواند و گفت: «سپاه ستون اصلی حفظ این حکومت است.»
این گروه عصر دوشنبه ۲۹ تیر در بیانیهای اعلام کرد: «محاصره دریایی علیه دشمن جنایتکار سعودی، بر مبنای اصل چشم در برابر چشم، از همین لحظه به اجرا درمیآید.»
حوثیها که در سال ۲۰۱۴ صنعا، پایتخت یمن، را تصرف کردند، رهبران عربستان سعودی را متهم کرد که نزدیک به ۱۲ سال «محاصرهای ناعادلانه و ظالمان» بر یمن تحمیل کرده است.
حوثیها همچنین «آمادگی کامل برای همه گزینهها» را ابراز کردند و هشدار دادند که «هرگونه اقدام احمقانه» عربستان با پاسخی «جامع و قاطع» مواجه خواهد شد.
در بخشی از این بیانیه آمده است: «ما از مردم ملت بزرگ خود میخواهیم که به بسیج عمومی و فراخوان عمومی برای مسلح شدن ادامه دهند و برای همه سناریوها و تحولات کاملاً آماده باشند و با رزمندگان از جبههها حمایت کنند.»
بسته شدن کامل تنگه بابالمندب، ورودی جنوبی دریای سرخ، صادرات نفت عربستان سعودی به آسیا را متوقف خواهد کرد و ممکن است ۷ درصد از عرضه جهانی نفت بکاهد.
خبرگزاری رویترز ۲۵ تیر بهنقل از سه منبع گزارش داد که جمهوری اسلامی از حوثیهای تحت حمایت خود در یمن خواسته آماده باشند تا در صورت حمله آمریکا به زیرساختهای برق ایران، مسیر انتقال نفت در دریای سرخ را مسدود کند.
محمد الباشا، تحلیلگر یمنی و بنیانگذار «باشا ریپورت»، شرکت مشاوره ریسک مستقر در واشینگتن، به خبرگزاری رویترز گفت: «اکنون پرسش این است که آیا حوثیها هدف قرار دادن کشتیهای عازم بنادر عربستان سعودی را آغاز خواهند کرد یا نه. در این مرحله پاسخ روشنی وجود ندارد.»
او افزود: «حتی اگر به هیچ کشتی حمله نشود، احتمالا همین اعلام محاصره برای اخلال در کشتیرانی و ایجاد ابهام درباره فعالیت بنادر عربستان سعودی کافی خواهد بود. مساله تعیینکننده همچنان این است که آیا حوثیها از تهدید به اقدام مستقیم روی خواهند آورد یا نه.»
این اعلام چند روز پس از آن صورت گرفت که حوثیها عربستان سعودی را مسئول حمله به فرودگاه صنعا دانستند. با این حال، دولت یمن که جامعه جهانی آن را به رسمیت میشناسد، مسئولیت این حمله را پذیرفت و گفت هدف آن جلوگیری از فرود یک هواپیمای ایرانی در پایتخت یمن بوده است.
حوثیها در واکنش به این حمله، موشکهای بالستیک به سوی فرودگاه بینالمللی ابها در عربستان سعودی شلیک کردند. ائتلاف به رهبری عربستان سعودی اعلام کرد این حمله موشکی را با موفقیت خنثی کرده است.
حوثیها پس از آغاز حملات اسرائیل به غزه در سال ۲۰۲۳، با حمله به کشتیهای اطراف تنگه باب المندب، در تجارت جهانی اختلال ایجاد کردند. این حملات با اعلام «آتشبس» در غزه در اکتبر گذشته پایان یافت.
قیمت نفت در آغاز معاملات دوشنبه و در پی بروز اختلال دوباره در کشتیرانی از مسیر تنگه هرمز، برای مدتی به بیش از بشکهای ۹۰ دلار رسید. پس از آنکه وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد میانجیگران بهتازگی پیشنهادهایی به تهران ارائه کردهاند. در پی این خبر قیمت نفت کمی کاهش یافت
علاوه بر وزارت امور خارجه، یک مقام ارشد جمهوری اسلامی در گفتوگو با رویترز از احتمال برقراری آتشبس ۱۰ روزه و از سرگیری مذاکرات خبر داد هرچند جزییات بیشتری درباره مذاکرات احتمالی برای برقراری آتشبس ارائه نکرد.
جدا از این تحولات، دو منبع در دولت پاکستان به شبکه انبیسی گفتند اسکندر مومنی، وزیر کشور جمهوری اسلامی، در دومین سفر خود به اسلامآباد در کمتر از یک هفته، از این کشور خواسته است نقش خود بهعنوان میانجی را از سر بگیرد.
