فرانسه: باید به آتشبس و مذاکرات با حکومت ایران بازگشت
وزارت خارجه فرانسه اعلام کرد تنها راه کاهش تنش، بازگشت به آتشبس و از سرگیری مذاکرات میان حکومت ایران و آمریکا است. پاریس تاکید کرد جمهوری اسلامی با حملات خود توافق آتشبس را نقض و زمینه تشدید درگیریها را فراهم کرد.
فرانسه همچنین خواستار بازگشایی تنگه هرمز شد و اعلام کرد همراه با عمان و شرکای اروپایی برای تضمین امنیت کشتیرانی و پاکسازی مینها در این آبراه فعالیت میکند.
وزارت خارجه فرانسه افزود هرگونه توافق احتمالی میان حکومت ایران و آمریکا باید منافع امنیتی اروپا را نیز در نظر بگیرد و بار دیگر حمله به زیرساختهای غیرنظامی را مغایر حقوق بینالملل دانست.
در حالی که واشینگتن از موج تازه حملات به اهداف نظامی و زیرساختی ایران خبر داد، تهران تاکید کرد حملات آمریکا توان این کشور برای کنترل تنگه هرمز را تضعیف نخواهد کرد و آزادی یک زندانی آمریکایی را نیز رد کرد.
به گزارش رویترز، تشدید دوباره درگیریها که از هفته گذشته و پس از حملات حکومت ایران به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز آغاز شد، آتشبس شکنندهای را که ماه گذشته میلادی میان دو طرف برقرار شده بود، تا حد زیادی از میان برده است. همزمان، افزایش تنشها بار دیگر عبور کشتیها از تنگه هرمز را متوقف کرده و قیمت جهانی نفت و انرژی را افزایش داده است، هرچند بهای نفت هنوز به اوج خود در دوران جنگ نرسیده است.
ارتش آمریکا اعلام کرد ششمین شب متوالی حملات خود علیه جمهوری اسلامی را با هدف «تضعیف بیشتر توانمندیهای نظامی ایران» انجام داده است. به گفته ارتش آمریکا، برای نخستین بار از زمان امضای تفاهمنامهای که ماه گذشته میلادی به درگیریها وقفه داده بود، روز چهارشنبه دو موج گسترده حملات هوایی در یک روز ایران را هدف قرار داد که عمدتاً مناطق ساحلی جنوب این کشور را دربر گرفت.
در مقابل، حکومت ایران حملات موشکی و پهپادی خود به پایگاههای نظامی آمریکا در کشورهای همسایه را ادامه داد. تهران اعلام کرده است یکی از اهداف آن، پایگاه هوایی توسعهیافته آمریکا در اردن بوده که به گفته مقامهای ایرانی، در حمله چهارشنبه شب آمریکا به بیمارستان کودکان مبتلا به سرطان در ایران مورد استفاده قرار گرفته بود.
حملات آمریکا شامگاه پنجشنبه نیز ادامه یافت. بر اساس گزارش رسانههای ایرانی، حملات آمریکا جزیره قشم و مناطقی در نزدیکی بندرعباس، محل استقرار بزرگترین بندر ایران و تاسیسات مهم نیروی دریایی و سپاه پاسداران در ساحل تنگه هرمز را هدف قرار دادند. خبرگزاری مهر گزارش داد چندین نقطه در بندرعباس هدف اصابت قرار گرفته است.
رسانههای ایران همچنین از حمله آمریکا به سه پل و ایستگاه راهآهن بندر خمیر در سواحل خلیج فارس و نیز حمله موشکی به فرودگاه ایرانشهر در جنوبشرق ایران خبر دادند. رویترز اعلام کرد که هنوز نتوانسته است این گزارشها را به طور مستقل تایید کند.
همزمان، اختلافی تازه میان تهران و واشینگتن بر سر سرنوشت یک شهروند آمریکایی شکل گرفت. دونالد ترامپ روز چهارشنبه از آنچه آزادی یک شهروند آمریکایی بازداشتشده در ایران توصیف کرد استقبال و این اقدام را «نشانه حسن نیت» جمهوری اسلامی خواند. این فرد از سوی یک وکیل حقوق بشر «دنا کراری» معرفی شده است.
اما قوه قضاییه جمهوری اسلامی روز پنجشنبه این موضوع را رد کرد و رسانههای دولتی به نقل از این نهاد گزارش دادند که هیچ زندانی آمریکایی از زندانهای ایران آزاد یا با آمریکا مبادله نشده است.
بازگشت تنش به تنگه هرمز
به گزارش رویترز، تهران از روز چهارشنبه بار دیگر مسدود کردن تنگه هرمز را از سر گرفته و در مقابل، آمریکا نیز محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار کرده است. این وضعیت باعث شده تردد کشتیها در مهمترین مسیر انتقال نفت و گاز جهان بار دیگر تا حد زیادی متوقف شود.
منابع آگاه همچنین به رویترز گفتند [حکومت] ایران این پیام را منتقل کرده است که اگر آمریکا حملات خود به زیرساختهای ایران را گسترش دهد، ممکن است متحدان حوثی خود در یمن را برای بستن تنگه بابالمندب در ورودی دریای سرخ ترغیب کند.
جمهوری اسلامی هفته گذشته نیز چند کشتی عبوری از کریدور دریایی تنگه هرمز را هدف حمله قرار داده بود.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز پنجشنبه گفت ترامپ «اجازه نخواهد داد اقدامات تروریستی در تنگه هرمز بدون آنکه ایران هزینه آن را بپردازد، ادامه یابد.»
او در عین حال تاکید کرد که ربیسجمهوری آمریکا «همزمان همواره برای دیپلماسی نیز آمادگی دارد.»
تهران: کنترل تنگه هرمز را از دست نمیدهیم
منابع ایرانی به رویترز گفتند هدف تهران از اقدامات اخیر، تثبیت اقتدار خود بر تنگه هرمز است، اما جمهوری اسلامی تمایلی به گسترش بیشتر جنگ ندارد؛ زیرا چنین روندی میتواند تفاهمنامه ماه خرداد را که همچنان آن را تامینکننده بخش عمده خواستههای خود میداند، از بین ببرد.
بر اساس این گزارش، حکومت ایران همچنان اصرار دارد همه کشتیهای عبوری از تنگه هرمز از مسیری نزدیک به سواحل این کشور عبور کنند و آشکارا اعلام کرده است که پس از پایان دوره ۶۰ روزه مذاکرات پیشبینیشده در تفاهمنامه ماه گذشته میلادی، از کشتیهای عبوری عوارض دریافت خواهد کرد.
در مقابل، آمریکا شرکتهای کشتیرانی را به استفاده از مسیر جایگزین در جنوب و در امتداد سواحل عمان تشویق کرده است.
ارتش آمریکا میگوید حملات هوایی اخیر مواضع نظامی حکومت ایران در امتداد سواحل را هدف قرار داده تا توان این کشور برای کنترل تنگه هرمز را از بین ببرد، اما محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی، روز پنجشنبه گفت این راهبرد هرگز موفق نخواهد شد، زیرا ایران از هر نقطه از خاک خود قادر است تنگه هرمز را هدف قرار دهد.
نگرانی از ادامه جنگ و تهدیدهای تازه ترامپ
در داخل ایران نیز ادامه حملات موجب افزایش نگرانی شهروندان شده است. یک کارمند ۴۶ ساله دولت در تهران که خود را «مهلقا» معرفی کرد، به رویترز گفت: «زندگی با این ترس که هر لحظه ممکن است جنگ دوباره آغاز شود، بسیار فرساینده است. نمیشود اینطور زندگی کرد. من شخصا میخواهم دیپلماسی پیروز شود.»
در همین حال، ترامپ احتمال استفاده از نیروهای زمینی، از جمله برای تصرف جزیره خارک، محل اصلی صادرات نفت ایران، را رد نکرده و بار دیگر هشدار داده است که اگر تهران مذاکرات را از سر نگیرد، هفته آینده نیروگاههای برق و پلهای ایران را هدف حمله قرار خواهد داد.
الکس وطنخواه، مدیر برنامه ایران در موسسه خاورمیانه در واشینگتن، به رویترز گفت دو طرف اکنون «به نقطه اول بازگشتهاند» و در نهایت ناچار خواهند شد میان عقبنشینی یا تشدید بیشتر درگیریها یکی را انتخاب کنند.
به گزارش نیویورکتایمز، با وجود آنکه پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، طی روزهای اخیر درباره موضوعات مختلفی از جمله اجرای برنامه سنجش سطح تستوسترون نیروهای نظامی، تشکیل کارگروه رسیدگی به درز اطلاعات محرمانه و لغو بررسیهای انضباطی هشت خلبان بالگرد آپاچی سخن گفته است، درباره تشدید دوباره جنگ با [حکومت] ایران اظهارنظر چندانی نکرده است.
این روزنامه مینویسد از زمان فروپاشی آتشبس شکننده میان حکومت ایران و آمریکا، پنتاگون اطلاعات اندکی درباره راهبرد نظامی ایالات متحده منتشر کرده و جز اطلاعیههای کوتاه درباره حملات، توضیح بیشتری درباره اهداف و برنامههای جنگ ارائه نداده است.
در مقابل، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بارها به طور علنی درباره جنگ سخن گفته است. او اوایل هفته جاری در گفتوگو با هیو هیویت، مجری رادیویی، گفت: «امشب به شدت آنها را هدف قرار میدهیم، فردا هم به شدت حمله خواهیم کرد و آنها هیچ کاری از دستشان برنمیآید. آنها چیزی ندارند، جز اینکه زبان درازی میکنند.»
همزمان، حملات متقابل جمهوری اسلامی و آمریکا پنجشنبه برای ششمین روز متوالی ادامه یافت.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) چهارشنبه اعلام کرد «موج حملات شبانهای» را علیه اهدافی در ایران انجام داده است. به گفته سنتکام، این حملات مراکز فرماندهی، سامانههای پدافند هوایی، توانمندیهای موشکی و پهپادی و تاسیسات پایش ساحلی را هدف قرار داده تا «توان ایران برای تهدید دریانوردان و کشتیهای تجاری عبوری از تنگه هرمز بیش از پیش تضعیف شود.»
نیویورکتایمز مینویسد این اطلاعیهها از الگوی ثابتی پیروی میکنند؛ بیانیههایی کوتاه که تنها به اعلام حملات موشکی و انتشار تصاویر و ویدئوهایی از نیروها و تجهیزات آمریکایی در خاورمیانه محدود میشوند.
این روزنامه با اشاره به رویه معمول وزارت جنگ آمریکا در زمان جنگ مینویسد که پنتاگون در گذشته نشستهای خبری منظمی برگزار میکرد. برای نمونه، در پنج هفته نخست جنگ عراق در سال ۲۰۰۳، بیش از ۳۰ نشست خبری با حضور مقامهای ارشد نظامی برگزار شد؛ اما در شش هفته نخست جنگ با [حکومت] ایران، تنها هشت نشست خبری رسمی برگزار شده است.
شان پارنل، سخنگوی پنتاگون، در دفاع از عملکرد این وزارتخانه گفت فرماندهی مرکزی آمریکا «به صورت جامع و لحظهای» اطلاعات مربوط به حملات و عملیات در ایران و تنگه هرمز را منتشر کرده است.
او همچنین گفت ترامپ و هگست نیز «به طور مستمر از طریق رسانهها و فضای مجازی مردم آمریکا را در جریان اهداف و اقدامات قاطع ایالات متحده قرار دادهاند.»
بر اساس این گزارش، آخرین نشست خبری مهم پنتاگون درباره جنگ در اوایل ماه مه برگزار شد؛ زمانی که هگست و ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، درباره «پروژه آزادی» توضیح دادند؛ عملیاتی که هدف آن بازگشایی تنگه هرمز پس از آن بود که [حکومت] ایران، در واکنش به آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند، عملا این آبراه راهبردی را مسدود کرد.
هگست در آن نشست گفته بود: «آنچه با پروژه آزادی نشان میدهیم این است که [حکومت] ایران کنترل تنگه هرمز را در اختیار ندارد.»
با این حال، نیویورکتایمز مینویسد این عملیات کمتر از ۴۸ ساعت بعد متوقف شد، زیرا عربستان سعودی، از بیم واکنش تلافیجویانه [حکومت] ایران، اجازه استفاده از حریم هوایی خود را برای اجرای این ماموریت به نیروهای آمریکایی نداد. به نوشته این روزنامه، تنگه هرمز همچنان عملا بسته باقی مانده است.
از آن زمان تاکنون نیز نشست خبری مهم دیگری درباره روند جنگ برگزار نشده است. هگست و ژنرال کین در اواخر ماه مه برای دفاع از بودجه وزارت جنگ در کمیتههای مجلس نمایندگان و سنای آمریکا حاضر شدند و در پاسخ به پرسش برخی قانونگذاران درباره ایران توضیحاتی ارائه کردند.
ژنرال کین در آن جلسات گفت اهداف نظامی آمریکا «از ابتدا روشن بوده است» و تاکید کرد عملیات ارتش بر هدف قرار دادن سامانههای موشکهای بالستیک ایران و زیرساختهای صنعتی-نظامی این کشور متمرکز است. او همچنین از عملکرد نیروهای آمریکایی در این جنگ تمجید کرد.
با این حال، به نوشته نیویورکتایمز، مقامهای ارشد نظامی آمریکا درباره راهبرد کلان واشینگتن برای ادامه یا پایان جنگ، توضیح چندانی ارائه نکردهاند؛ موضوعی که به گفته این روزنامه، باعث شده پرسشهایی درباره اهداف بلندمدت آمریکا در این درگیری همچنان بیپاسخ بماند.
