صدای چند انفجار در اهواز شنیده شد

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه سه‌شنبه ۲۳ تیر در مصاحبه با صداوسیمای جمهوری اسلامی گفت آمریکا نه‌تنها تعهدات خود در چارچوب یادداشت تفاهم اسلام‌آباد را نقض کرده، بلکه این تفاهم را متلاشی کرده است.

او گفت اقدام‌های جمهوری اسلامی در تنگه هرمز مطابق مفاد این تفاهم و حقوق حاکمیتی کشور بوده، اما آمریکا با ازسرگیری عملیات نظامی و اعلام محاصره دریایی جمهوری اسلامی، همه تعهدات خود را کنار گذاشته است.

غریب‌آبادی افزود با این اقدام‌ها، دیگر هیچ تعهدی ذیل یادداشت تفاهم برای آمریکا یا جمهوری اسلامی وجود ندارد و هرگونه درخواست از تهران برای بازگشایی تنگه هرمز «بلاوجه و بی‌اساس» است.

او همچنین گفت در شرایط جنگی، استناد به حقوق بین‌الملل «وجاهتی ندارد» و جمهوری اسلامی باید بر تمام تنگه هرمز، نه فقط آب‌های سرزمینی خود، کنترل داشته باشد. به گفته او، تهران قصد تعرض به حاکمیت عمان را ندارد و پیش‌تر برای جلوگیری از درگیری، مسیر جایگزینی برای عبور کشتی‌ها به عمان پیشنهاد کرده بود.

غریب‌آبادی گفت نیروی دریایی سپاه پاسداران مطابق یادداشت تفاهم، مین‌روبی مسیر شمالی تنگه هرمز را انجام داد، اما مسیر قدیمی این آبراه همچنان مین‌گذاری‌شده بود. او افزود پس از آن، مسیر جنوبی تازه‌ای در نزدیکی آب‌های عمان باز شد که به گفته او، حاکمیت جمهوری اسلامی در تنگه هرمز را نقض کرد.

غریب‌آبادی همچنین صحبت‌های دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، درباره برگزاری مذاکرات ۱۱ ساعته را رد کرد و گفت از زمان امضای یادداشت تفاهم اسلام‌آباد هیچ مذاکره‌ای میان جمهوری اسلامی و آمریکا انجام نشده است.

به گفته او، ادامه عملیات نظامی اسرائیل در لبنان مانع آغاز مذاکرات فنی شد و جمهوری اسلامی بر اجرای کامل و بندبه‌بند این تفاهم اصرار داشته است.

داده‌های شرکت «مارین‌ترافیک» نشان می‌دهد دست‌کم ۲۲ کشتی تجاری طی ۲۴ ساعت گذشته از تنگه هرمز عبور کرده‌اند؛ پیش از آنکه ضرب‌الاجل ساعت چهار بعدازظهر به وقت شرق آمریکا برای آغاز محاصره اعلام‌شده از سوی دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، فرا برسد.

در این مدت، ۱۴ کشتی شامل ۱۱ کشتی باری و سه نفتکش وارد خلیج فارس شدند. هشت کشتی دیگر، شامل چهار کشتی باری و چهار نفتکش، از خلیج فارس خارج شدند.

با وجود این افزایش جزئی، میزان تردد همچنان تا حد زیادی در محدوده نرخ پایین عبور کشتی‌ها در هفته‌های اخیر قرار دارد. پیش از جنگ، به‌طور میانگین روزانه حدود ۱۱۰ کشتی از تنگه هرمز عبور می‌کردند.

اختلال در سامانه موقعیت‌یابی کشتی‌ها نیز همچنان در منطقه ادامه دارد. این اختلال که ماه‌هاست در تنگه هرمز مشاهده می‌شود، باعث می‌شود موقعیت مخابره‌شده کشتی‌ها نادرست و در نقاطی متفاوت نمایش داده شود.

وزارت خارجه امارات متحده عربی سه‌شنبه ۲۳ تیر در بیانیه‌ای که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، حملات موشکی حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی به منطقه جنوبی عربستان سعودی را به‌شدت محکوم کرد.

این وزارتخانه اعلام کرد این حملات نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی عربستان سعودی و تهدیدی برای امنیت و ثبات این کشور است.

وزارت خارجه امارات متحده عربی همچنین بر همبستگی کامل با عربستان سعودی تاکید کرد و حمایت خود را از همه اقداماتی که ریاض برای حفظ امنیت و ثبات این کشور انجام می‌دهد، اعلام کرد.

شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، در بیانیه‌ای در شبکه اجتماعی ایکس، حمله شامگاه دوشنبه به عربستان سعودی را به‌شدت محکوم کرد و آن را نقض حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور دانست.

او گفت چنین اقداماتی می‌تواند صلح و ثبات منطقه را بیش از پیش تضعیف کند و تاکید کرد پاکستان بار دیگر حمایت ثابت خود از امنیت عربستان سعودی را اعلام می‌کند و در این شرایط حساس، در همبستگی کامل با این کشور ایستاده است.

شریف افزود پاکستان همچنان از همه تلاش‌های صادقانه برای تقویت صلح، ثبات، امنیت و تفاهم متقابل در سراسر منطقه حمایت خواهد کرد.

دور تازه حملات آمریکا به مواضع جمهوری اسلامی در جنوب ایران ادامه یافت و مناطقی در بوشهر، بندرعباس، حاجی‌آباد، آبادان، ماهشهر، قشم، کیش، سراوان و کنارک هدف قرار گرفتند.

مقام‌های حکومتی کشته‌شدن دست‌کم سه نفر در حملات غرب بندرعباس و حاجی‌آباد و آسیب‌دیدن بخشی از نیروگاه آب و برق کیش را تایید کردند. هم‌زمان، جمهوری اسلامی حملات موشکی و پهپادی خود به کشورهای منطقه را ادامه داد و سپاه مدعی حمله به تاسیسات ناوگان پنجم آمریکا در بحرین شد.

تنگه هرمز و امنیت کشتیرانی به محور اصلی بحران تبدیل شد. دونالد ترامپ از محاصره کامل کشتی‌های مرتبط با جمهوری اسلامی خبر داد و گفت تنگه برای سایر کشتی‌ها باز خواهد ماند.

با این حال، تردد دریایی به‌شدت کاهش یافت و شماری از کشتی‌ها در انتظار مجوز عبور متوقف شدند. دو نفتکش اماراتی با موشک هدف قرار گرفتند که در نتیجه آن یک خدمه کشته شد و یک نفتکش دیگر نیز در نزدیکی عمان آسیب دید.

کشورهای عربی منطقه، اتحادیه اروپا، بریتانیا و دیگر دولت‌ها حملات جمهوری اسلامی به کشتی‌ها و کشورهای همسایه را محکوم کردند. سازمان بین‌المللی دریانوردی، استرالیا و بریتانیا نیز تاکید کردند هیچ کشوری حق دریافت عوارض از تنگه هرمز را ندارد. عمان خواستار ایجاد ساختار امنیتی تازه‌ای در خلیج فارس شد و کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل از آمریکا و جمهوری اسلامی خواست فورا به آتش‌بس بازگردند و حملات به اهداف غیرنظامی را متوقف کنند.

در داخل جمهوری اسلامی، مقام‌های نظامی، نمایندگان مجلس و نهادهای حکومتی بار دیگر بر «انتقام» کشته‌شدن علی خامنه‌ای تاکید کردند. بیش از ۱۸۰ نماینده خواستار پایان تفاهم اسلام‌آباد و تغییر دکترین دفاعی شدند و مجلس چندین طرح درباره کنترل تنگه هرمز را بررسی می‌کند.

هم‌زمان، برخی چهره‌ها از ساخت بمب اتم و بستن باب‌المندب سخن گفتند و دادستان تهران اعلام کرد احکام حبس و اعدام پرونده‌های اعتراضات دی ۱۴۰۴ و جنگ‌های اخیر در حال اجراست.

در تحولی مهم در عراق، علی الزیدی در دیدار با ترامپ اعلام کرد نیروهای آمریکایی تا هشتم مهر از عراق خارج می‌شوند و روابط دو کشور از همکاری نظامی به شراکت اقتصادی تغییر خواهد کرد.

او همچنین بر انحصار سلاح در دست دولت و خلع سلاح گروه‌های مسلح تاکید کرد. ترامپ نیز گفت جمهوری اسلامی به‌شدت تضعیف شده و دیگر نمی‌تواند مانند گذشته بر عراق فشار وارد کند؛ تحولاتی که نشانه‌ای از کاهش نفوذ منطقه‌ای تهران و شکل‌گیری آرایش امنیتی تازه‌ای در خاورمیانه ارزیابی می‌شود.

جزییات بیشتر را اینجا بخوانید.