اکسیوس: ترامپ برای پیشبرد مذاکرات با جمهوری اسلامی از دو رویکرد ونس و روبیو استفاده میکند
وبسایت خبری اکسیوس سهشنبه ۹ تیر در گزارشی نوشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در حالی تلاش میکند به توافقی با جمهوری اسلامی دست یابد که دو تن از نزدیکترین مقامهای دولت او، یعنی جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، و مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، رویکردهای متفاوتی در قبال این مذاکرات دارند.
بر اساس این گزارش، ونس از رویکردی محتاطانهتر حمایت میکند و دستیابی به توافق با تهران را راهی برای پایان دادن به تنشها، بازگشایی تنگه هرمز و کمک به ثبات اقتصاد آمریکا میداند. در مقابل، روبیو موضعی سختگیرانهتر دارد و بر حفظ فشار بر جمهوری اسلامی تاکید میکند، هرچند از روند مذاکرات نیز حمایت میکند.
اکسیوس به نقل از یکی از مشاوران ارشد دولت ترامپ نوشت که ونس و روبیو دو جنبه متفاوت از سیاست خارجی رییسجمهوری آمریکا را نمایندگی میکنند. این مشاور گفت: «آنها مانند ابزارهای مختلف یک چاقوی سوئیسی هستند و این ترامپ است که تصمیم میگیرد از هر کدام در چه زمانی استفاده کند.»
بر اساس این گزارش، موفقیت مذاکرات و تاثیر آن بر ثبات بازارهای جهانی نفت، به توانایی ترامپ در ایجاد توازن میان منافع جمهوری اسلامی، اسرائیل و لبنان و بهرهگیری از این دو رویکرد بستگی دارد.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، در نشست خبری سهشنبه گفت: «ما تا زمانی به تعهداتمان عمل میکنیم که طرف مقابل نیز به آن عمل کند، از جمله پایان جنگ در لبنان.»
بقائی افزود همه ارکان نظام در تصمیمگیریهای مربوط به جنگ، صلح و مذاکرات حضور دارند.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در خصوص حملات اخیر آمریکا به اهدافی در خاک ایران، گفت: «این اقدامات نقض بند اول یادداشت تفاهم بود و اگر ادامه پیدا کند، روند مذاکرات با مشکل مواجه خواهد شد.»
جورجینا رودریگس، شریک زندگی کریستیانو رونالدو، همزمان با برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶ به آمریکا سفر کرده تا از ستاره تیم ملی پرتغال در ادامه رقابتها حمایت کند.
این مدل و اینفلوئنسر آرژانتینی که نزدیک به ۷۵ میلیون دنبالکننده در اینستاگرام دارد، پس از ورود به میامی مجموعهای از تصاویر خود را از سواحل و نقاط مختلف این شهر منتشر کرد. او این تصاویر را با جمله کوتاه «میامی» در صفحه شخصیاش به اشتراک گذاشت؛ پستی که با استقبال گسترده هوادارانش روبهرو شد و هزاران پیام تحسینآمیز دریافت کرد.
رودریگس طی روزهای آینده راهی تورنتو خواهد شد تا از نزدیک دیدار تیم ملی پرتغال برابر کرواسی در مرحله یکشانزدهم نهایی جام جهانی را تماشا کند؛ مسابقهای که کریستیانو رونالدو و همتیمیهایش برای صعود به مرحله بعد برگزار خواهند کرد.
رونالدو و جورجینا که نزدیک به یک دهه است با یکدیگر در رابطه هستند، طبق گزارشها قرار است در ماه سپتامبر ازدواج کنند. فوقستاره ۴۱ ساله فوتبال جهان تابستان گذشته با حلقهای به ارزش تقریبی ۳.۷ میلیون پوند از جورجینا خواستگاری کرد.
جورجینا پیشتر در گفتوگویی با مجله «Elle» درباره این حلقه گفته بود: «حلقه فوقالعاده زیبایی است. بعد از ده سال انتظار، فکر میکنم کمترین کاری بود که میتوانست برایم انجام دهد. وقتی از من خواستگاری کرد، اصلاً انتظارش را نداشتم. آنقدر از بزرگی سنگ حلقه شوکه شده بودم که تا روز بعد آن را از جعبه خارج نکردم و تازه زیر نور خورشید تماشایش کردم.»
بانک سوئیسی یوبیاس در گزارش سالانه «ثروت جهانی» اعلام کرد ثروت شخصی در سال ۲۰۲۵ با سریعترین آهنگ رشد در چند سال اخیر افزایش یافت و در نتیجه، نزدیک به یک میلیون نفر در سراسر جهان به جمع میلیونرهای دلاری پیوستند.
بر اساس گزارش ثروت که سهشنبه ۹ تیر منتشر شد، در سال ۲۰۲۵ مجموع ثروت شخصی در جهان ۱۰.۸ درصد افزایش یافت؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ برابر با ۴.۶ درصد و در سال ۲۰۲۳ برابر با ۴.۲ درصد بود.
در این گزارش آمده است در سال ۲۰۲۵، «بیش از هر زمان دیگری، در همه جای جهان، میلیونر وجود دارد».
در ایالات متحده، بیش از ۴۴۰ هزار نفر به جمع میلیونرهای دلاری اضافه شدند که نزدیک به نیمی از رشد جهانی تعداد میلیونرها را تشکیل میدهد.
دادهها نشان میدهند در اروپا، ثروت بر مبنای دلار آمریکا با سرعتی «نامتناسب» افزایش یافت که علت اصلی آن کاهش ارزش دلار در برابر یورو طی سال گذشته بود.
بانک یوبیاس هشدار داد با وجود افزایش میانگین ثروت، نابرابری از سال ۲۰۲۰ تاکنون عمیقتر شده است.
این بانک افزود «ثروت میانه» که تصویر دقیقتری از وضعیت اقشار متوسط جامعه ارائه میدهد، در بیشتر کشورها کاهش یافته است که این موضوع از افزایش شکاف میان ثروتمندترین افراد و سایر اقشار جامعه حکایت دارد.
توزیع ثروت و نابرابری
گزارش پیشین این نهاد نشان میداد ثروت جهانی بهصورت ناهموار توزیع شده است.
آمریکا و چین بیش از نیمی از ثروت شخصی بررسی شده را در اختیار داشتند و ایالات متحده به تنهایی ۳۵ درصد ثروت جهان را بهدلیل سطح بالای ثروت به ازای هر بزرگسال و جمعیت زیاد کنترل میکرد.
طبق دادههای گزارش پیشین، آمریکای شمالی ثروتمندترین منطقه جهان به شمار میرفت و رشد ثروت در اروپا، خاورمیانه و آفریقا بسیار کند بود.
یکی از مهمترین پیشبینیهای گزارش قبلی، جابهجایی عظیم ثروت به ارزش ۸۳ تریلیون دلار در ۲۰ تا ۲۵ سال آینده بود.
از این مبلغ، ۹ تریلیون دلار بهصورت افقی (بین همسران) و ۷۴ تریلیون دلار بهصورت عمودی (بین نسلها) منتقل خواهد شد.
زنان از هر دو نوع انتقال سود خواهند برد.
آمریکا با بیش از ۲۹ تریلیون دلار بیشترین سهم را خواهد داشت.
برزیل با نزدیک به ۹ تریلیون و چین با بیش از پنج تریلیون دلار در ردههای بعدی قرار دارند.
این روند فرصتها و چالشهای زیادی برای مدیریت ثروت نسل بعدی ایجاد میکند.
بانک یوبیاس پیشبینی کرد تا پایان سال ۲۰۲۹، بیش از پنج میلیون و ۳۴۰ هزار میلیونر جدید به جهان اضافه شود و رشد متوسط ثروت بهازای هر بزرگسال ادامه یابد.
این رشد عمدتا از سوی ایالات متحده و چین رهبری خواهد شد.
اکونومیست گزارش کرده است ترکیه برنامه گستردهای برای استفاده اقتصادی از شرایط پیش آمده در پی جنگ ایران دارد. ظرفیت بنادر استانبول تکمیل شده است و گردشگران به جای دبی به بازارهای استانبول رفتهاند، اما چالشهایی نیز در بین است.
در حالی که جنگ اخیر خسارتهای گستردهای برای ایران داشته و پیشبینیهایی از تاثیرات منفی آن بر کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس منتشر شده، برای ترکیه، هم فرصت بوده و هم تهدید.
جهش قیمت نفت باعث شد نرخ تورم ماهانه در ترکیه در ماه میلادی آوریل، برای دومین بار طی یک سال گذشته از چهار درصد فراتر رود. با این حال، بحران در کشورهای همسایه برای آنکارا فرصتی اقتصادی نیز ایجاد کرده است.
اکونومیست از قول یکی از مقامهای وزارت دارایی ترکیه نوشت: «کشورهای حوزه خلیج فارس در چند ماه گذشته بخش بزرگی از فعالیتهای تجاری خود را از دست دادهاند و ما فکر میکنیم میتوانیم بخشی از این تجارت را جذب کنیم.»
در جریان افزایش تنشها میان جمهوری اسلامی و آمریکا، ترکیه بهعنوان میانجی تلاشهای زیادی برای توقف جنگ و شکل گرفتن مذاکرات داشت.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، در این زمینه بسیار کوشید.
او بهعنوان یکی از میانجیهای مذاکرات، همواره نگران بر هم خوردن آتشبس در دو جنگ اخیر بوده است.
فیدان در خردادماه، با بیان اینکه «ترکیه از آغاز این روند [مذاکرات] از تلاشهای دیپلماتیک حمایت کرده است و به پشتیبانی از صلح، آرامش و ثبات در منطقه ادامه خواهد داد»، نسبت به اقداماتی که روند مذاکرات را مختل کند، ابراز نگرانی کرد.
او در یکی از آخرین اظهار نظرهایش در این باره، اول تیرماه هشدار داد اجرای تفاهمنامه اخیر میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی، ممکن است با چالشها و بنبستهای مقطعی روبهرو شود.
رونق بوتیکهای استانبول
اکونومیست گزارش کرد برخی از خریدارانی که در بوتیکهای محله نیشانتاشی استانبول مشغول خرید بودند، گفتهاند اگر جنگ نبود، اکنون در دبی خرید میکردند.
در سوی دیگر تنگه بسفر، سومین پایانه بزرگ باربری ترکیه تقریبا به ظرفیت کامل رسیده است.
کارگران بندر که پیش از آغاز اضافهکاری مشغول استراحت بودند، گفتند حجم بار از زمان بسته شدن تنگه هرمز سه برابر شده است.
بنادر ترکیه تاکنون در فصل بهار چنین حجم بالایی از محمولههای تجاری را تجربه نکرده بودند. همزمان، حجم انتقال سوختهای فسیلی از طریق خطوط لولهای که از خاک ترکیه عبور کرده و اروپا را به تامینکنندگان انرژی متصل میکنند نیز افزایش یافته است.
انتظار میرود انتقال نفت از طریق خط لوله کرکوک-جیهان از عراق تا ماه اوت نسبت به آوریل، سه برابر شود. اما ترکیه به این میزان قانع نیست.
رویای افزایش نقش در مسیرهای بینالمللی
کنترل ایران بر تنگه هرمز، بار دیگر طرح ایجاد دستکم سه مسیر ریلی و جادهای میان خاورمیانه و اروپا را احیا کرده است. پروژههایی که مقامهای ترکیه امیدوارند میلیاردها دلار سرمایهگذاری خارجی جذب کنند.
برای نمونه، راهآهن حجاز قرار است نفت خام و مسافران را از عربستان سعودی منتقل کند.
مقامهای ترکیه همچنین معتقدند شمار بیشتری از گردشگران، مشابه افرادی که اکنون در استانبول خرید میکنند، به این کشور خواهند آمد و صنایعی مانند گردشگری و سرگرمی را متحول خواهند کرد.
صنایع دفاعی ترکیه که طی سالهای اخیر از حمایت گسترده دولت برخوردار بودهاند، در سال ۲۰۲۵ تقریبا به اندازه آلمان صادرات تسلیحات داشتند.
به گفته دو مقام ترک، از ماه فوریه تاکنون، سه کشور عربی حوزه خلیج فارس مذاکراتی را برای خرید تسلیحات از ترکیه آغاز کردهاند.
یکی دیگر از اهداف مهم آنکارا، جذب سرمایهگذارانی است که به دلیل جنگ از کشورهای خلیج فارس خارج شدهاند.
برجهای خالی، پر شدند
مرکز مالی استانبول (IFC)، که در سال ۲۰۲۳ برای استقرار بانکها و موسسات مالی بینالمللی افتتاح شد، تا پیش از فوریه تقریبا فقط میزبان بانکهای دولتی و نهادهای ناظر ترکیه بود.
احمد احسان اردم، مدیر این مرکز، و محمد شیمشک، وزیر دارایی ترکیه، اعلام کردهاند ۴۰ بانک و شرکت مشاوره مالی از کشورهای خلیج فارس، در پی افتتاح دفتر در این مرکز هستند.
دولت ترکیه نیز در ماه میلادی مه با ارائه معافیتهای مالیاتی سخاوتمندانه برای سرمایهگذاران خارجی، از جمله امتیازهای ویژه برای ساکنان مرکز مالی استانبول، تلاش کرده است این روند را تسریع کند.
از زمان آغاز جنگ، افزایش ورود گردشگران و رشد حملونقل کالا، بخشی از فشار ناشی از افزایش قیمت انرژی در ترکیه را جبران کرده است و آتشبس ماه آوریل نیز باعث شد تورم ماهانه در ماه مه به ۱.۷ درصد کاهش یابد.
چالشهای پیش روی بلندپروازیهای ترکیه
جنگ اما بودجه دولت و تراز پرداختهای ترکیه را تحت فشار قرار داده است.
معافیتهای مالیاتی بر سوخت که برای مهار قیمت انرژی اعمال شدهاند، ممکن است معادل ۰.۶ درصد تولید ناخالص داخلی برای دولت هزینه داشته باشند.
از ژانویه تا آوریل نیز ذخایر ارزی ترکیه از ۷۹ میلیارد دلار به ۱۸ میلیارد دلار کاهش یافت؛ زیرا بانک مرکزی برای حفظ ثبات ارزش لیر اقدام به فروش دلار کرد.
هرچند اکنون ذخایر ارزی تا حدی تثبیت شدهاند، اما ادامه فروش ذخایر بدون آنکه ابتدا دوباره تقویت شوند، میتواند اعتماد به بانک مرکزی را بیش از پیش تضعیف کند و در نهایت با دامن زدن به تورم، دولت را ناچار به اعمال کنترل بر خروج سرمایه کند.
برخی سرمایهگذاران غربی نگران بازگشت ترکیه به سیاستهای مالی و پولی غیرمتعارف هستند؛ بهویژه آنکه گزارشهایی از اختلاف میان شیمشک و رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، منتشر شده است.
از زمان آغاز جنگ ایران، سرمایهگذاران خارجی دستکم ۱۰ میلیارد دلار سرمایه از ترکیه خارج کردهاند. بسیاری از شرکتها و سرمایهگذارانی که از کشورهای خلیج فارس خارج شدهاند نیز مقاصد دیگری را انتخاب کردهاند.
مدیران صندوقهای پوشش ریسک که دبی را ترک کردهاند، عمدتا راهی میامی و میلان شدهاند، نه استانبول.
مدیران ارشدی که به دنبال مدارس مناسب برای فرزندان خود هستند نیز بیشتر لندن یا ژنو را ترجیح میدهند.
جنگ در خاورمیانه فرصتی در اختیار ترکیه قرار داده تا تصویر خود را به عنوان اقتصادی بحرانزده تغییر دهد. اما برای تبدیل شدن به یک قدرت اقتصادی، صرفا وقوع جنگ در کشورهای همسایه کافی نیست.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، در نشست خبری سهشنبه ۹ تیر گفت: «پایان جنگ در لبنان، تعهد آمریکاست و باید اسرائیل را هم مجبور به این کار کند.»
او افزود اساسا برنامهای برای دیدار با طرف آمریکایی در هیچ سطحی در روزهای آینده نداشته و نداریم و در حال حاضر، ضرورت و دلیلی برای دیدار با طرف آمریکایی وجود ندارد.
بقائی گفت: «چهارشنبه در دوحه نشستی با طرف قطری در خصوص بندهای یادداشت تفاهم و آزادسازی اموال مسدودشده داریم.»
