ارتش اسرائیل اعلام کرد در جریان عملیات نیروهای یگان ۶۳۶ در منطقه روستای بیتین در کرانه باختری، یک فرد مسلح که به سمت خودروهای اسرائیلی در یک جاده اصلی کوکتل مولوتف پرتاب کرده بود، کشته شد.
بر اساس این گزارش، نیروهای نظامی پس از شناسایی چند فرد مسلح در این منطقه اقدام به تیراندازی کرده و یکی از آنها را از پای درآوردند.
بنا به این گزارش، نیروهای ارتش، عملیات تعقیب برای یافتن افراد دیگر را ادامه میدهند و اعلام کردهاند به اقدامات خود برای مقابله با آنچه «تروریسم» عنوان شده و حفظ امنیت ادامه خواهند داد.
معمر الاریانی، وزیر اطلاعرسانی یمن، در پیامی در صفحه ایکس خود نوشت، استقبال حوثیها از حملات جمهوری اسلامی به کشورهای عربی خلیج فارس، از جمله حمله به فرودگاه بینالمللی کویت، وابستگی کامل این گروه به طرح تهران را نشان میدهد. امری که به گفته او بیانگر فاصله گرفتن حوثیها از هویت عربی و منافع مشترک منطقه است.
الاریانی افزود، حوثیها به جای محکوم کردن حملات علیه امنیت و ثبات کشورهای عربی خلیج فارس و زیرساختهای حیاتی، این اقدامات را توجیه و ستایش کردهاند. به گفته این مقام یمنی، مواضع حوثیها نشان میدهد که این گروه با ادبیات تهران سخن میگوید و از مفهومی که حکومت ایران برای مدیریت نیروهای همپیمان خود در منطقه به کار میبرد پیروی میکند.
الاریانی همچنین گفت این رفتارها گویای آنند که حوثیها صرفا متحد جمهوری اسلامی نیستند، بلکه بخشی از ساختار نظامی، امنیتی و سیاسی فرامرزی آن محسوب میشوند و یمن را به عرصهای برای پیشبرد طرح تهران که با منافع مردم یمن و ثبات منطقه در تضاد است، تبدیل کردهاند.
رییسجمهوری آمریکا گفت واشینگتن در آغاز جنگ سناریوی اعزام نیروهای ویژه به داخل ایران برای تصرف ذخایر اورانیوم غنیشده را بررسی کرده بود، اما از بیم تبدیل شدن آن به یک بحران مشابه عملیات ناموفق گروگانگیری دوران جیمی کارتر، از اجرای آن صرفنظر کرد.
دونالد ترامپ پنجشنبه ۱۴ خرداد در جمع خبرنگاران در کاخ سفید از روند مذاکرات با [حکومت] ایران، وضعیت تنگه هرمز، برنامه هستهای جمهوری اسلامی و احتمال دیدار با مجتبی خامنهای سخن گفت و همزمان فاش کرد که در مقطعی گزینه اعزام نیروهای ویژه آمریکا برای دستیابی به ذخایر اورانیوم غنیشده ایران را بررسی کرده بود.
ترامپ در بخشی از سخنان خود با اشاره به مذاکرات جاری گفت یکی از محورهای اصلی توافق احتمالی با [حکومت] ایران، بازگشایی فوری تنگه هرمز برای عبور و مرور کشتیها خواهد بود.
او گفت: «چه از نظر نظامی و چه روی کاغذ، ما پیروز خواهیم شد. بخش اصلی این است که تنگه فوراً باز خواهد شد.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین تاکید کرد که توان نظامی جمهوری اسلامی در جریان جنگ به شدت آسیب دیده است. ترامپ گفت: «آنها هیچ نیروی دریایی ندارند، هیچ نیروی هوایی ندارند. ما آنها را نابود کردهایم.»
او در ادامه افزود: «رهبریشان را از بین بردهایم و تقریباً همه آنها را نابود کردهایم. بعد در رسانههای جعلی میخوانید که آنها در جنگ خیلی خوب عمل میکنند. واقعاً باورنکردنی است. ما هر چیزی را که میشد نابود کرد، از بین بردیم.»
هشدار درباره کشته شدن نیروهای آمریکایی
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره احتمال ازسرگیری جنگ در صورت کشته شدن نیروهای آمریکایی توسط جمهوری اسلامی، هشدار داد که چنین اقدامی میتواند به واکنش سریع نظامی آمریکا منجر شود.
او گفت: «این دلیل خوبی برای چنین کاری خواهد بود. اگر آنها نیروهای آمریکایی را بکشند، فکر میکنم خیلی سریع دست به این کار بزنم.»
رییسجمهوری آمریکا بار دیگر تاکید کرد که واشینگتن اجازه نخواهد داد جمهوری اسلامی به سلاح هستهای دست پیدا کند و افزود: «آنها نمیتوانند سلاح هستهای داشته باشند.»
افشای طرح عملیات ویژه برای اورانیوم ایران
ترامپ همچنین فاش کرد که دولت او در مقطعی گزینه اعزام نیروهای ویژه برای خارج کردن ذخایر اورانیوم غنیشده ایران را بررسی کرده بود.
او گفت: «ما برای به دست آوردن اورانیوم غنیشده آنها به توافقی با ایران نیاز نداریم.» به گفته ترامپ، این طرح در مراحل اولیه جنگ مورد بررسی قرار گرفت، اما به دلیل پیچیدگیهای عملیاتی و خطرات آن کنار گذاشته شد.
رییسجمهوری آمریکا توضیح داد که اجرای چنین ماموریتی مستلزم حضور چند هفتهای نیروهای آمریکایی در یک منطقه جنگی، انتقال تجهیزات سنگین، عملیات حفاری و ایجاد زیرساختهای گسترده برای انتقال مواد هستهای بود.
او با اشاره به عملیات ناموفق آزادسازی گروگانهای آمریکایی در دوران ریاست جمهوری جیمی کارتر گفت نمیخواست در موقعیتی مشابه قرار گیرد.
ترامپ گفت: «نمیخواستم جیمی کارتر باشم.» او افزود که در آغاز جنگ، زمانی که ایران هنوز انتظار چنین اقدامی را نداشت، این گزینه بررسی شد، اما در نهایت به دلیل ریسکهای بالا کنار گذاشته شد.
آمادگی برای دیدار با مجتبی خامنهای
ترامپ در بخش دیگری از سخنان خود درباره احتمال دیدار با مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، گفت شخصاً چنین پیشنهادی را مطرح نکرده، اما اگر این دیدار بتواند به دستیابی به توافق کمک کند، با آن مخالفتی ندارد.
او گفت: «من دنبال دیدار نیستم، اما اگر دیداری انجام شود، باعث افتخارم خواهد بود که با او ملاقات کنم. اگر به توافق برسیم، ممکن است چنین دیداری صورت بگیرد و من با آن مشکلی ندارم.»
ترامپ افزود: «من چنین پیشنهادی ندادهام، اما برخی افراد این موضوع را مطرح کردهاند. اگر چنین اتفاقی بیفتد، با احترام رفتار خواهم کرد. میگویم که احتمالاً من فرد محبوب او نیستم، اما با این حال او احتمالاً فردی حرفهای است و در برخی محافل در واقع از شهرت خوبی برخوردار است.»
انتقاد از ناتو
رییسجمهوری آمریکا همچنین از کشورهای عضو ناتو به دلیل مشارکت نکردن در تلاشها برای بازگشایی تنگه هرمز انتقاد کرد.
او گفت: «ما به آنها فرصت دادیم که کمک کنند، اما نخواستند کمک کنند. این موضوع برای آنها بسیار پرهزینه خواهد شد، چون نباید چنین کاری میکردند. باید کمک میکردند.»
واکنش تهران
اظهارات ترامپ درباره احتمال دیدار با مجتبی خامنهای با واکنش عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روبهرو شد.
عراقچی این اظهارات را رد کرد و گفت چنین موضوعی باید «واقعبینانه» و «در دنیای واقعی» بررسی شود. او همچنین تاکید کرد که مجتبی خامنهای اکنون رهبر جمهوری اسلامی است و «نقش بسیار نزدیک و تاثیرگذاری در تحولات کشور» دارد.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گفت: «ایشان بر همه امور تسلط کامل دارند.» عراقچی افزود که به دلیل ملاحظات امنیتی، نهادهای مسئول توصیه کردهاند حضورهای عمومی رهبر جمهوری اسلامی محدود باشد. او همچنین تاکید کرد که ارتباط با رهبر جمهوری اسلامی «به طور مستمر» برقرار است و رهنمودهای او «در زمان مناسب» دریافت و اجرا میشود.
اظهارات متقابل مقامهای آمریکایی و ایرانی در حالی مطرح میشود که مذاکرات درباره آینده برنامه هستهای ایران، بازگشایی تنگه هرمز و امکان دستیابی به توافقی برای کاهش تنشها همچنان ادامه دارد.
در حالی که ایران با شدیدترین بحران خود از زمان انقلاب ۱۳۵۷ روبهرو است، کتاب جدیدی از دو روزنامهنگار، یگانه تربتی و بزرگمهر شرفالدین، بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که چگونه انقلابی که با وعدههای عدالت و برابری آغاز شد، به آنچه نویسندگان «دولت مافیایی» مینامند، تبدیل شد.
کتاب «انقلاب ربودهشده: خیانت و امید در ایران معاصر» که این هفته منتشر شده، در محافل سیاستگذاری واشینگتن و نیویورک مورد توجه قرار گرفته است. نویسندگان کتاب در نشستهایی درباره تاریخ معاصر ایران، تابآوری جمهوری اسلامی و آینده نامطمئن کشور پس از جنگ، فروپاشی اقتصادی و جانشینی مجتبی خامنهای به بحث پرداختند.
بخش نقد کتاب روزنامه نیویورکتایمز، «انقلاب ربودهشده» را «یکی از ژرفبینانهترین کتابها درباره ایران معاصر در سالهای اخیر» توصیف کرده و نوشته است که این اثر «نه تنها سازوکارهای سرکوب، بلکه شکلهای شکننده امیدی را که در زیر این ساختار دوام آوردهاند، به تصویر میکشد.»
مرکز سیاست خاورمیانه در موسسه بروکینگز چهارشنبه ۱۳ خرداد میزبان یگانه تربتی، خبرنگار نیویورکتایمز در امور ایران، و بزرگمهر شرفالدین، مدیر بخش دیجیتال شبکه ایراناینترنشنال و خبرنگار پیشین رویترز در حوزه ایران، بود.
مدیریت این نشست را سوزان مالونی، پژوهشگر مسائل ایران و معاون رییس و مدیر برنامه سیاست خارجی بروکینگز، برعهده داشت.
شرفالدین در این نشست گفت: «یکی از مضامین اصلی کتاب، کشمکش دائمی میان ملت و دولت است.»
او افزود: «جمهوری اسلامی تلاش میکند تصویری از تداوم و ثبات ارائه دهد؛ اینکه همه چیز عادی است و حکومت کنترل کامل اوضاع را در اختیار دارد. بخش بزرگی از مبارزه مردم علیه این نظام، تلاشی برای شکستن همین تداوم بوده است. اما نظام نشان داده که بسیار تابآور است. حتی مداخله خارجی نیز نتوانست شکاف یا گسستی در این تداوم ایجاد کند.»
شرفالدین جانشینی مجتبی خامنهای پس از پدرش را نیز نشانهای از همین تداوم دانست.
به گفته او، ترور علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در اوایل ماه اسفند گذشته کشور را وارد خطرناکترین بحران خود از زمان انقلاب ۱۳۵۷ کرد؛ بحرانی که پیامدهای جنگ، فروپاشی اقتصادی و گسترش نقش نظامیان در ساختار حکومت را به همراه داشته است.
یگانه تربتی نیز در این نشست گفت: «فکر میکنم آنچه در ۱۰ یا ۱۲ هفته گذشته آموختهایم - و آنچه هنگام نگارش کتاب نیز برای ما روشنتر شده بود - این است که افراد نقش بسیار مهمی در شکل دادن به مسیر رویدادها دارند.»
او افزود: «در عین حال، نظام از هر فردی بزرگتر است؛ چه رهبر جمهوری اسلامی باشد، چه یک فرمانده نظامی یا یک مشاور امنیت ملی. این نظام عمیقاً به بقا و حفظ خود متعهد است.»
جلد کتاب «انقلاب ربودهشده»
تربتی گفت پیشبینی میشود نرخ تورم ایران امسال به حدود ۷۰ درصد برسد. به گفته او، قیمت مواد غذایی به شدت افزایش یافته و جنگ نیز موجی از اخراج کارکنان و بیکاری را به دنبال داشته است. با این حال، حکومت و رهبران آن ظاهراً آمادهاند این هزینهها را بپذیرند و بخش عمده بار آن را بر دوش مردم عادی بگذارند تا بتوانند از فروپاشی جلوگیری کرده و در برابر آمریکا و اسرائیل تسلیم نشوند.
او افزود: «در مقابل، رهبران آمریکا ناچارند به افکار عمومی پاسخ دهند. رییسجمهوری ترامپ باید نگران حمایت عمومی باشد و حزب او نیز باید به انتخابات میاندورهای فکر کند.»
تربتی گفت: «به همین دلیل، حکومت ایران اغلب میتواند درد و فشار بیشتری را تحمل کند و برای مدت طولانیتری به راهبردهای خود ادامه دهد. به نظر من، این موضوع تا حدی بقای نظام را توضیح میدهد.»
در نشست دیگری که چهارشنبه شب در مرکز فرهنگی «92nd Street Y» نیویورک برگزار شد، اسکات اندرسون، روزنامهنگار و نویسنده کتاب «پادشاه پادشاهان»، به همراه تربتی و شرفالدین به بررسی تاریخ معاصر ایران و پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران پرداخت.
اندرسون در این نشست گفت: «ایرانیان بارها و بارها نشان دادهاند که خواهان دموکراسی هستند، اما برای این خواسته با گلوله پاسخ گرفتهاند.» او در این سخنان به کشتار دی ماه در ایران اشاره کرد که به گفته او دهها هزار کشته بر جای گذاشت.
او افزود: «ایران جامعهای بسته مانند کره شمالی نیست. ایرانیان درک بسیار خوبی از آنچه در جهان خارج میگذرد دارند. اما با ساختاری عظیم و یکپارچه روبهرو هستند که اسلحه در اختیار دارد.»
کتاب «انقلاب ربودهشده» روایت میکند که چگونه انقلابی که وعده ساختن جامعهای برابر و عادلانه را داده بود، به تدریج به آنچه نویسندگان «دولت مافیایی» مینامند تبدیل شد.
این کتاب این داستان را از خلال زندگی شش ایرانی روایت میکند؛ افرادی که تجربههایشان طیف گستردهای از تاریخ معاصر ایران را دربر میگیرد و خود نیز در این مسیر دچار دگرگونیهای عمیق شدهاند.
یکی از این شخصیتها مهدی کروبی است؛ روحانیای که زمانی از پیروان وفادار آیتالله روحالله خمینی بود و تا بالاترین سطوح قدرت سیاسی صعود کرد. اما او به تدریج و پس از مشاهده فساد، بهویژه افزایش نفوذ سپاه پاسداران در اقتصاد، به یکی از منتقدان صریح جمهوری اسلامی تبدیل شد. کروبی به دلیل این انتقادها بهای سنگینی پرداخت و سالها در حصر خانگی به سر برد.
شخصیت دیگر سعید رحمانی است؛ کارآفرینی که با امید ایجاد رونق در اکوسیستم استارتاپی به ایران بازگشت. اما به گفته نویسندگان، او با یک دولت امنیتی سختگیر روبهرو شد که بخش بزرگی از امپراتوری اقتصادیاش را مصادره کرد و در نهایت او را به تبعید کشاند.
سوزان مالونی درباره این کتاب گفت: «به نظر من این کتاب هم برای کسانی که تاکنون چیزی درباره ایران نخواندهاند اما اخبار را دنبال میکنند و میخواهند این کشور را بهتر بشناسند جذاب خواهد بود، و هم برای کسانی که کتابخانههای بزرگی از آثار مربوط به ایران دارند.»
جک استراو، وزیر خارجه پیشین بریتانیا، این کتاب را «فوقالعاده قدرتمند» توصیف کرده است. جاناتان بلیتزر، روزنامهنگار و نویسنده آمریکایی، آن را «شاهکاری در روزنامهنگاری تحقیقی» خوانده است.
دیوید هافمن، نویسنده کتاب «جاسوس میلیارد دلاری»، نیز این اثر را «تاریخی تحقیقی و درخشان از ایران معاصر» توصیف کرده و لیس دوسه، خبرنگار ارشد بیبیسی، آن را «روایتی نادر و جذاب از یکی از مهمترین داستانهای سیاسی عصر ما» نامیده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در نشست کابینه در کاخ سفید با اشاره به مذاکرات جاری و وضعیت تنگه هرمز گفت یکی از محورهای اصلی توافق، بازگشایی فوری تنگه هرمز برای عبور و مرور کشتیها است و تأکید کرد آمریکا «هم در میدان نبرد و هم در عرصه دیپلماسی» پیروز خواهد شد.
رییسجمهوری آمریکا مدعی شد توان نظامی جمهوری اسلامی بهشدت تضعیف شده و گفت: «آنها دیگر نیروی دریایی و نیروی هوایی مؤثری ندارند. ما تقریباً همه توان نظامی و ساختار رهبری آنها را نابود کردهایم.»
او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال ازسرگیری جنگ در صورت کشته شدن نیروهای آمریکایی توسط حکومت ایران گفت چنین اقدامی میتواند دلیل کافی برای اقدام نظامی جدید باشد و در آن صورت آمریکا «بسیار سریع» واکنش نشان خواهد داد.
ترامپ همچنین درباره ذخایر اورانیوم غنیشده ایران گفت آمریکا در مقطعی گزینه خارج کردن این مواد را بررسی کرده بود، اما به دلیل نیاز به حضور طولانیتر نیروهای آمریکایی از این طرح صرفنظر شد. به گفته او، واشینگتن همچنان توانایی دسترسی به این مواد را دارد.
وی افزود آمریکا با استفاده از سامانههای پیشرفته نظارتی و امکانات فضایی، تمامی مناطق مورد نظر را بهطور کامل زیر نظر دارد و هرگونه تحرک را رصد میکند.
ترامپ درباره احتمال دیدار با مجتبی خامنهای نیز گفت شخصاً تمایلی ندارد و چنین پیشنهادی را هم مطرح نکرده است، اما اگر چنین دیداری انجام شود، با احترام برخورد خواهد کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا درباره جنگ ایران گفت: «چه از نظر نظامی و چه روی کاغذ، ما پیروز خواهیم شد. بخش اصلی این است که تنگه فورا باز خواهد شد.»
ترامپ افزود: «آنها (جمهوری اسلامی) هیچ نیروی دریایی ندارند، هیچ نیروی هوایی ندارند. ما آنها را نابود کردهایم.»
او ادامه داد: «رهبریشان را از بین بردهایم و تقریبا همه آنها را نابود کردهایم. بعد در رسانههای جعلی میخوانید که آنها در جنگ خیلی خوب عمل میکنند. واقعا باورنکردنی است. ما هر چیزی را که میشد نابود کرد، از بین بردیم.»
