یک نهاد مدنی: بازداشتهای گسترده در ایران به ابزار کنترل و سرکوب افکار عمومی شباهت دارد
گروه اقدام مشترک (گام) در مورد بازداشت بیش از ۱۲۰ نفر در چند استان از سوی سازمان اطلاعات سپاه پاسداران نوشت: «در شرایط کنونی، که کشور با چالشهای متعدد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی روبروست، چنین بازداشتهای گسترده بیشتر به ابزار کنترل و سرکوب افکار عمومی شبیه است تا مقابله با تهدید واقعی امنیتی.»
این گروه متشکل از دهها سازمان سیاسی و مدنی ایرانی، در مورد بیانیه سازمان اطلاعات سپاه پاسداران درباره بازداشت بیش از ۱۲۰ نفر در استانهای سیستان و بلوچستان، کرمان و هرمزگان به اتهام جاسوسی تاکید کرد: «اینگونه اعلامیهها اغلب در مقاطعی منتشر میشوند که فشارهای داخلی یا خارجی بر حکومت افزایش یافته است.»
گام افزود: «اتهام جاسوسی در بسیاری از موارد بدون ارایه مدارک شفاف و قابل بررسی عمومی، علیه فعالان مدنی، خبرنگاران، دانشجویان و حتی شهروندان عادی مطرح شده است.»
این گروه نوشت از نکات قابل تأمل در این پرونده، منتشر نشدن جزئیات دقیق فعالیتهای ادعایی متهمان و شواهد مستند و نبود وکیل برای دستگیر شدگان است.
روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از «مقامها و افراد آگاه» نوشت دونالد ترامپ و مشاورانش در حال بررسی ازسرگیری حملات نظامی محدود به ایران، علاوه بر محاصره دریایی تنگه هرمز توسط ایالات متحده هستند.
بر اساس این گزارش، این اقدام به عنوان راهی برای شکستن بنبست در مذاکرات صلح در نظر گرفته شده است.
مقامهای آمریکایی که این روزنامه به نام آنها اشاره نکرد، گفتند که حملات نظامی محدود به ایران از جمله گزینههایی بود که ترامپ یکشنبه، ساعاتی پس از شکست مذاکرات در پاکستان، در حال بررسی آنها بود.
بهگفته آنان، ترامپ همچنین میتواند یک کارزار بمباران تمامعیار را از سر بگیرد. با این همه، این مقامها گفتند با توجه به احتمال بیثباتی بیشتر در منطقه و بیزاری رییسجمهور از درگیریهای نظامی طولانیمدت، این گزینه کمتر محتمل است.
بر اساس این گزارش، او همچنین ممکن است به دنبال یک محاصره موقت باشد و همزمان متحدان را تحت فشار بگذارد تا مسئولیت یک ماموریت اسکورت نظامی طولانیمدت در تنگه هرمز را در آینده بر عهده بگیرند.
در همین حال، دستیاران ترامپ گفتند که او همچنان نسبت به یک راه حل دیپلماتیک خوشبین است، حتی با وجود اینکه وعده محاصره را داده و دوباره تهدید کرده است که زیرساختهای ایران را هدف قرار خواهد داد.
ژنرال پیشین ناتو میگوید حضور ناوهای آمریکا و متحدانش در تنگه هرمز بیش از آنکه نشانه ورود به جنگ باشد، بخشی از «جنگ مواضع» و نمایش قدرت برای تحمیل موقعیت در مذاکرات است.
در حالی که تنشها پیرامون تنگه هرمز افزایش یافته و ایالات متحده از آغاز محاصره دریایی سخن گفته است، ژان-پل پالومروس، از فرماندهان پیشین نیروی هوایی فرانسه و ناتو، در گفتوگو با شبکه فرانس۲۴، این تحولات را نه آغاز یک جنگ جدید، بلکه بخشی از یک بازی استراتژیک توصیف کرد.
پالومروس با اشاره به حضور شناورهای نظامی آمریکا در منطقه، از جمله ناوشکنهای هدایتشونده، تاکید کرد که این تحرکات را نباید بهعنوان نشانهای از اقدام نظامی تهاجمی تلقی کرد. به گفته او، «آنچه اکنون میبینیم، بیش از هر چیز یک بازی است؛ نه جنگی آشکار، بلکه نوعی جنگ مواضع.»
نمایش قدرت برای «حضور در نقشه» او توضیح داد که استقرار این نیروها میتواند با هدف تثبیت حضور آمریکا در تنگه هرمز انجام شده باشد؛ اقدامی که پیش از هر تصمیم عملی درباره محاصره کامل صورت میگیرد.
پالومروس گفت: «این کشتیها احتمالاً برای این در منطقه هستند که نشان دهند آمریکا آماده است بخشی از کنترل تنگه هرمز را در دست بگیرد و جایگاه خود را تثبیت کند.»
به باور او، این نوع آرایش نظامی حامل پیامی روشن برای [حکومت] ایران است: «حضور ما در این آبراه مشروع است و در صورت هرگونه درگیری، مسئولیت آن بر عهده طرف مقابل خواهد بود.»
«بازی پوکر» بر سر تنگه هرمز فرمانده پیشین ناتو در بخش دیگری از این گفتوگو، تهدید دونالد ترامپ به اعمال محاصره دریایی را «آخرین کارت» در یک بازی پوکر توصیف کرد.
به گفته او، واشینگتن در تلاش است بدون ورود به جنگی تمامعیار، دست بالا را در تنگه هرمز به دست آورد و از این طریق، سطح فشار در مذاکرات با [حکومت] ایران را افزایش دهد.
او افزود: «ترامپ نمیخواهد به جنگ کامل بازگردد و در عین حال آماده یک نبرد مستقیم بر سر هرمز هم نیست. بنابراین با تهدید به محاصره، سطح تنش را بالا میبرد.»
دامنهای فراتر از تنگه هرمز پالومروس همچنین هشدار داد که طرحهای مطرحشده از سوی آمریکا ممکن است محدود به تنگه هرمز نباشد و ابعادی گستردهتر در آبهای بینالمللی پیدا کند؛ موضوعی که میتواند کشورهایی مانند چین و هند را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
به گفته او، چنین سناریویی میتواند واکنش قدرتهای آسیایی را برانگیزد و آنها را به فشار بر ایران سوق دهد. بخشی از همان بازی پیچیدهای که او از آن بهعنوان «بازی بسیار حساس» یاد کرد.
نقش ناتو؛ «آزمون فشار» برای متحدان در همین حال، اظهارات اخیر ترامپ درباره احتمال مشارکت ناتو در پاکسازی تنگه هرمز نیز با تردیدهایی همراه است. پالومروس تاکید کرد که این منطقه اساساً در حوزه مسئولیت ناتو قرار ندارد و مشارکت احتمالی، در صورت وقوع، از سوی برخی کشورهای عضو خواهد بود، نه کل این ائتلاف.
او این موضع ترامپ را نوعی «آزمون فشار» برای متحدان ناتو توصیف کرد. تلاشی از سوی ترامپ که به گفته پالومروس برای سنجش میزان همراهی آنها در یک بحران خارج از چارچوب رسمی این ائتلاف مطرح شده است.
پالومروس گفت: «ترامپ در واقع متحدان را در معرض یک تست قرار داده و انتظار دارد واکنش نشان دهند.» به گفته او، این رویکرد با هدف کشاندن برخی کشورها به یک ائتلاف عملی در هرمز و واداشتن آنها به انتخاب موضع صورت میگیرد.
او به موضع امانوئل مکرون اشاره کرد که از آمادگی برای تشکیل ائتلافی جهت حفظ امنیت تنگه هرمز سخن گفته است، اما در عین حال تاکید کرد که هدف اصلی چنین اقداماتی، بیش از پاکسازی مینها، «اعلام حضور» و تثبیت موقعیت در منطقه است.
به باور این ژنرال پیشین نیروی هوایی فرانسه و ناتو، تحرکات نظامی اخیر در تنگه هرمز را باید نه در چارچوب یک درگیری قریبالوقوع، بلکه بهعنوان بخشی از یک رقابت استراتژیک برای تغییر موازنه قدرت، سنجش اتحادهای بینالمللی و تاثیرگذاری بر روند مذاکرات تحلیل کرد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس، مذاکرات اسلامآباد را «مذاکرات فشردهای» توصیف کرد که «در بالاترین سطح طی ۴۷ سال گذشته برگزار شد.»
او عنوان کرد که جمهوری اسلامی با آنچه «حسن نیت» نامید، وارد مذاکره با ایالات متحده شد تا «به جنگ پایان دهد.»
عراقچی افزود: «اما درست در زمانی که تنها چند گام تا تفاهمنامه اسلامآباد فاصله وجود داشت، با زیادهخواهی، تغییر مداوم اهداف و تهدید به محاصره مواجه شدیم.»
سناتور لیندسی گراهام، نماینده جمهوریخواه مجلس سنای آمریکا، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که دونالد ترامپ و تیم او برای «یافتن یک راهحل مسالمت آمیز در مورد جاهطلبیهای هستهای ایران - بزرگترین حامی تروریسم دولتی - و فراتر از آن، تلاش زیادی کردند.»
او تاکید کرد که چیزی به عنوان یک جناح میانهرو در رهبری رژیم ایران وجود ندارد، و افزود: «آنها قصد دارند به تدریج به سلاح هستهای دست یابند و من معتقدم که اگر چنین سلاحی داشتند، از آن استفاده می کردند.»
گراهام از تصمیم رییسجمهوری آمریکا برای مسدود کردن تنگه هرمز و باز پسگیری کنترل آبراههای بینالمللی از جمهوری اسلامی حمایت کرد و افزود: «وقت آن رسیده است که کار را در مورد جاهطلبیهای هستهای ایران، برنامه موشکهای بالستیک و حمایت مداوم آنها از گروههای تروریستی نیابتی تمام کنیم.»
جاگان چاپاگین، دبیرکل فدراسیون بینالمللی صلیب سرخ و هلال احمر، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که کامیونهای حامل تجهیزات پزشکی و اقلام امدادی بسیار مورد نیاز، یکشنبه با هماهنگی این نهاد جهانی و نیز صلیب سرخ ترکیه وارد ایران شدند
او اشاره کرد که نیازهای بشردوستانه در ایران به شدت افزایش مییابد.
به نوشته چاپاگین، این محموله شامل ۲۰۰ کیت پیشرفته تروما است که توسط فدراسیون بینالمللی صلیب سرخ و هلال احمر برای هلال احمر جمهوری اسلامی تهیه شده است و یکی از اولین محمولههای فرامرزی تجهیزات پزشکی از زمان آغاز درگیری بهشمار میرود.