در حالی که جمهوری اسلامی تاکید دارد بدون دریافت تضمین برای پذیرش برنامه غنیسازی، توافقی حاصل نخواهد شد، آمریکا بر توقف کامل غنیسازی پافشاری میکند. این اختلافات، چشمانداز دستیابی به آتشبس کامل را با ابهام روبهرو کرده است.
گفتوگو با حسین آقایی، عضو تحریریه ایراناینترنشنال
بر اساس دادههای رسمی که خبرگزاری آناتولی گردآوری کرده است، حکومت ایران در ۴۱ روز گذشته، هفت کشور عربی را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار داده و این حملات حتی در دو روز نخست آتشبس موقت میان تهران و واشینگتن نیز ادامه یافته است.
بر اساس جمعبندی خبرگزاری آناتولی که جمعه ۲۱ فروردین منتشر شد، جمهوری اسلامی در این بازه زمانی ۴۱ روزه، دستکم با شش هزار و ۴۱۳ موشک و پهپاد، و همچنین در یک مورد با دو جنگنده، کشورهای امارات متحده عربی، اردن، بحرین، عربستان سعودی، عمان، قطر و کویت را هدف قرار داده است.
این در حالی است که ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، خبر داد کارشناسان اوکراینی در چند کشور خاورمیانه، با استفاده از رهگیرها، پهپادهای ایرانی شاهد را سرنگون کردهاند: «نیروهای اوکراینی پیش از آغاز آتشبس این هفته میان آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، در چندین کشور خاورمیانه پهپادهای شاهد ساخت ایران را سرنگون کردند.»
در طول جنگ میان جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل، زلنسکی با چند تن از سران کشورهای عربی منطقه خلیج فارس دیدار و پیشنهاد حمایت دفاعی از آنان در برابر حملات جمهوری اسلامی را مطرح کرد.
این حملات، بنا بر پایش و گردآوری دادههای رسمی از سوی آناتولی، تا ساعت ۲۱:۵۵ به وقت گرینویچ در روز پنجشنبه، در دو روز نخست آتشبس نیز ادامه یافت.
ایالات متحده و جمهوری اسلامی، از ساعات اولیه بامداد چهارشنبه ۱۹ فروردین به وقت ایران، آتشبسی دو هفتهای را با میانجیگری پاکستان اعلام کردند. گامی برای دستیابی به توافقی گستردهتر بهمنظور پایان دادن به درگیری مسلحانهای که از ۹ اسفند (۲۸ فوریه)، با حمله آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد و هزاران کشته و زخمی بر جای گذاشت.
بر اساس آمار ارائه شده، جمهوری اسلامی در روز نخست آتشبس در ۱۹ فروردین، ۱۴۱ موشک و پهپاد شلیک کرده است: به سمت امارات متحده عربی (۱۷ موشک و ۳۵ پهپاد)، عربستان سعودی (پنج موشک و ۹ پهپاد)، کویت (۲۸ پهپاد)، قطر (هفت موشک و تعدادی پهپاد) و بحرین (شش موشک و ۳۱ پهپاد).
۲۰ فروردین و در روز دوم آتشبس، جمهوری اسلامی، بحرین و کویت را با ۱۰ پهپاد هدف قرار داد؛ هفت پهپاد به سمت بحرین و دستکم سه پهپاد به سمت کویت.
با این حال، حکومت ایران ۲۱ فروردین هرگونه شلیک موشک یا پهپاد به کشورهای حوزه خلیج فارس از زمان آغاز آتشبس را رد کرد و گزارشهای رسانهای درباره حملات به تاسیسات منطقه را تکذیب کرد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد نیروهای مسلح حکومت ایران در طول آتشبس «هیچگونه عملیاتی علیه هیچ کشوری انجام ندادهاند» و تاکید کرد هرگونه حمله از سوی جمهوری اسلامی بهطور رسمی اعلام میشود و «اقدامات بینامونشان، به ایران تعلق ندارد».
آمار ۴۱ روزه حملات و رهگیریها
در طول ۴۱ روز از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی و پاسخهای تهران در منطقه خلیج فارس از ۹ اسفند، امارات بیشترین تعداد حملات را ثبت کرده است و پس از آن کویت، عربستان سعودی، بحرین، قطر و اردن قرار دارند؛ در حالی که عمان کمترین میزان تهاجم را گزارش کرده است.
وزارت دفاع امارات ۲۰ فروردین اعلام کرد از آغاز حملات ایران، در مجموع ۵۶۳ موشک - از جمله ۵۳۷ موشک بالستیک، به همراه ۲۶ موشک کروز - و دو هزار و ۲۵۶ پهپاد رهگیری شدهاند و در همین روز، حادثه جدیدی ثبت نشده است.
ارتش کویت نیز اعلام کرد پهپادها، تاسیسات حیاتی این کشور را هدف قرار دادهاند؛ یک روز پس از آن که گزارش شد از آغاز حملات حکومت ایران، ۳۶۹ موشک - شامل ۳۵۴ موشک بالستیک و ۱۵ موشک کروز - به همراه ۸۴۸ پهپاد، رهگیری شدهاند.
ریاض تا شامگاه ۲۰ فروردین آمار بهروزشدهای ارائه نکرده است، اما بر اساس جمعبندی آناتولی از دادههای وزارت دفاع و شبکه دولتی «الاخباریه»، دستکم ۱۰۴ موشک و ۹۱۶ پهپاد در عربستان سعودی رهگیری شدهاند.
نیروی دفاعی بحرین اعلام کرد از آغاز حملات، ۱۹۴ موشک و ۵۱۵ پهپاد را رهگیری و منهدم کرده است و به هفت پهپاد جدید نیز اشاره کرد.
قطر آمار بهروزشدهای منتشر نکرده، اما بر اساس جمعبندی آناتولی از دادههای وزارت دفاع این کشور، دستکم ۲۲۷ موشک، ۱۱۱ پهپاد و دو جنگنده، این کشور را هدف قرار دادهاند.
بر اساس دادههای ارتش اردن که بهوسیله آناتولی گردآوری شده، ۲۹۱ موشک و پهپاد، از آغاز جنگ این کشور را هدف قرار دادهاند.
عمان نیز آماری رسمی منتشر نکرده، اما بر اساس دادههای خبرگزاری عمان، دستکم ۱۹ پهپاد این کشور را هدف قرار دادهاند.
تشدید تنشها و چشمانداز مذاکرات
تنشها در منطقه از زمانی شدت گرفت که آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند حمله مشترکی را علیه جمهوری اسلامی آغاز کردند که به کشته شدن علی خامنهای، دیکتاتور وقت ایران، انجامید.
تهران نیز در پاسخ، حملاتی موشکی و پهپادی علیه اسرائیل، اردن، عراق و کشورهای حوزه خلیج فارس میزبان نیروهای آمریکایی انجام داد و همچنین عبور کشتیها را از تنگه هرمز محدود کرد که این محدودیتها همچنان برقرار است.
جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، درباره نقش این کشور در تحولات اخیر مرتبط با ایران توضیح داد. او گفت بریتانیا در حملات به ایران مشارکت نکرده است.
وزیر دفاع بریتانیا افزود که لندن به آمریکا اجازه داده از پایگاههای بریتانیایی برای انجام ماموریتهایی استفاده کند که هدف آنها تاسیسات موشکی در ایران بوده است.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، جمعه اعلام کرد که در گفتوگو با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره توانمندیهای نظامی و چگونگی جابهجایی کشتیها از طریق تنگه هرمز رایزنی کرده است.
به گزارش رویترز، استارمر در جریان سفر خود به خاورمیانه گفت که در کنار تلاشهای سیاسی و دیپلماتیک، موضوع قابلیتهای نظامی و جنبههای لجستیکی عبور کشتیها از این گذرگاه راهبردی نیز بررسی شده است.
او افزود: «ما در حال گردآوری ائتلافی از کشورها هستیم و روی یک طرح سیاسی و دیپلماتیک کار میکنیم، اما همزمان توانمندیهای نظامی و لجستیک جابهجایی کشتیها از طریق تنگه را نیز بررسی میکنیم.»
نخستوزیر بریتانیا ادامه داد: «محور گفتوگوی شب گذشته بازتاب رایزنیهایی بود که در اینجا انجام دادهام، اما تمرکز اصلی بر یک برنامه عملی برای تضمین ناوبری در تنگه بود.»
رسانههای آلمان به نقل از اداره فدرال آمار این کشور گزارش دادند که در پی جنگ در ایران و افزایش بهای انرژی، نرخ تورم آلمان در ماه مارس به ۲.۷ درصد رسید؛ رقمی که بالاترین سطح از ژانویه ۲۰۲۴ تاکنون به شمار میرود.
بر اساس برآوردهای اولیه، قیمت مصرفکننده در ماه فوریه ۱.۹ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل بود. رییس اداره فدرال آمار آلمان گفت: «افزایش شدید قیمت محصولات انرژی عامل اصلی تورم است. بهویژه بنزین، دیزل و نفت گرمایشی از آغاز جنگ ایران بهطور ناگهانی برای مصرفکنندگان گرانتر شدهاند.»
همزمان، ائتلافی از انجمنهای اقتصادی در نامهای به فردریش مرتس، صدراعظم آلمان خواستار کاهش مالیات برق برای همه شرکتها شدند.
در این نامه، این اقدام بخشی از «حمایتهای ملموس» توصیف شده و پیشنهاد شده است سهم بیمههای اجتماعی حداکثر در سطح ۴۰ درصد محدود شود. همچنین بر انجام «اصلاحات اساسی برای رهایی از مقررات بیشازحد دولتی» تاکید شده است.