سسیل کوهلر و ژاک پاریس، دو شهروند فرانسوی در مسیر بازگشت از ایران به فرانسه هستند
امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، در شبکه ایکس نوشت که سسیل کوهلر و ژاک پاریس، دو شهروند فرانسوی، پس از سه سال و نیم بازداشت، آزاد شدند.
او افزود که این دو شهروند فرانسوی اکنون در مسیر بازگشت به خاک فرانسه هستند.
خبرگزاری دولتی ایرنا در ایران نوشت که بر اساس تفاهم صورت گرفته میان تهران و پاریس، دولت فرانسه در ازای آزادی این دو شهروند فرانسوی، متعهد به آزادی کامل مهدیه اسفندیاری، یک شهروند ایرانی محکوم در فرانسه، و بازپسگیری شکایت علیه ایران در دیوان بینالمللی دادگستری به دلیل بازداشت این دو شهروند فرانسوی شده بود.
ایرنا افزود که دولت فرانسه مدتی قبل رسما شکایت خود را از ایران در دیوان بینالمللی دادگستری پس گرفت و اسفندیاری نیز از چند هفته قبل طبق توافق صورت گرفته میان تهران و پاریس آزاد شده بود و هر زمان بخواهد میتواند به ایران بازگردد.
اسفندیاری اسفند ۱۴۰۴ از سوی دادگاهی در پاریس به اتهام «تمجید از تروریسم» از طریق حمایت در شبکههای اجتماعی از حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، به چهار سال حبس و ممنوعیت دائمی ورود به خاک فرانسه محکوم شده بود.
در پی درگیری میان پلیس استانبول و سه مهاجم مسلح در برابر برجی که کنسولگری اسرائیل در آن قرار دارد، یکی از مهاجمان کشته شد و دو تن دیگر زخمی و بازداشت شدند. این حادثه همچنین به جراحت دو مامور پلیس انجامید. رییسجمهوری ترکیه این حمله را خائنانه خواند و آن را محکوم کرد.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ۱۸ فروردین بهنقل از شاهدان عینی گزارش داد تیراندازی دستکم ۱۰ دقیقه در نزدیکی یک ایست بازرسی امنیتی در مرکز قطب مالی ترکیه ادامه یافت.
ویدیویی که در اختیار رویترز قرار گرفته، نشان میدهد یکی از مهاجمان با پوششی تیره و کولهپشتی بر دوش، در میان ماشینهای پلیس و نیروهای امنیتی در حرکت است و با سلاحهای خودکار و کمری اقدام به تیراندازی میکند.
مقامهای ترکیه و اسرائیل اعلام کردند در زمان وقوع این حمله، هیچیک از کارکنان اسرائیلی کنسولگری که در یکی از طبقات این برج شیشهای قرار دارد، در محل کار خود حضور نداشتند.
مصطفی چیفتچی، وزیر کشور ترکیه، بدون ذکر نامی مشخص اعلام کرد مهاجمان با گروهی در ارتباط بودند که «از دین سوءاستفاده میکند».
او افزود دو نفر از مهاجمان برادر بودند و با خودرویی اجارهای از شهر ازمیت به محل آمده بودند.
مقامهای ترکیه تا لحظه تنظیم این خبر انگیزه مهاجمان را اعلام نکردهاند.
داوود گل، استاندار استانبول، ۱۸ فروردین گفت در جریان تیراندازیها در این شهر، دو مامور پلیس دچار جراحات سطحی شدند.
واکنش اردوغان و سفیر آمریکا
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، حمله استانبول را «هولناک» خواند و آن را محکوم کرد.
اردوغان گفت: «ما به مبارزه خود علیه همه اشکال تروریسم ادامه خواهیم داد و اجازه نمیدهیم که تحریکات ننگین به فضای امنیتی ترکیه آسیب برساند.»
او ادامه داد: «همه بدانند که ما حمله خائنانهای را که در بشیکتاش استانبول رخ داد و با مداخله نیروهای امنیتی قهرمانمان خنثی شد، محکوم میکنیم.»
در سوی دیگر، تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت هدف این حمله کنسولگری اسرائیل بوده است. باراک این حمله را محکوم کرد.
کمی پس از آغاز جنگ حماس و اسرائیل در سال ۲۰۲۳، دیپلماتهای اسرائیلی کنسولگری این کشور در استانبول را ترک کردند.
این درگیری موجی از اعتراضات گسترده حامیان فلسطین را در برابر کنسولگری اسرائیل در استانبول و سایر نقاط ترکیه برانگیخت و به تیره شدن چشمگیر روابط دیپلماتیک دو کشور انجامید.
ترکیه که از منتقدان جدی کارزار نظامی اسرائیل در غزه به شمار میرود، در نوامبر ۲۰۲۳ سفیر خود را از اسرائیل فراخواند و از آن زمان روابط دیپلماتیک دو طرف در حالت تعلیق قرار دارد.
رویترز در ادامه نوشت از آن زمان تاکنون، نیروهای پلیس مجهز به سلاحهای سنگین در محدوده وسیعی پیرامون کنسولگری مستقر هستند.
در سالهای اخیر، سطح خشونتهای شبهنظامیان در ترکیه بهطور قابل توجهی کاهش یافته است. این در حالی است که در فاصله سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶، همزمان با گسترش بحران داخلی سوریه، گروههای اسلامگرا، کرد و چپگرا مجموعهای از حملات را در ترکیه انجام داده بودند.
آخرین رویداد از این دست به اواخر سال گذشته میلادی بازمیگردد؛ در جریان درگیری مسلحانه در شهر یالوا در شمالغرب ترکیه، سه مامور پلیس و شش عضو داعش کشته شدند.
یک منبع ارشد جمهوری اسلامی سهشنبه به رویترز گفت که ایران و ایالات متحده همچنان از طریق پاکستان پیام رد و بدل میکنند، اما تهران تا زمانی که واشینگتن همچنان خواستار «تسلیم تحت فشار» باشد، انعطافی نشان نخواهد داد.
این منبع ارشد ایرانی که نخواست نامش فاش شود، گفت که قطر دوشنبه پیام تهران را به ایالات متحده و کشورهای منطقه منتقل کرده است مبنی بر اینکه اگر واشینگتن به نیروگاههای برق ایران حمله کند، «کل منطقه و عربستان سعودی با حملات تلافیجویانه ایران در تاریکی کامل فرو خواهند رفت».
او همچنین هشدار داد که «اگر اوضاع از کنترل خارج شود، متحدان ایران نیز تنگه بابالمندب را خواهند بست».
جیدی ونس، معاون دونالد ترامپ رییسجمهور آمریکا اعلام کرد: «این جنگ بهزودی به پایان خواهد رسید. ما مذاکرات را تا پایان ضربالاجل تعیینشده توسط رئیسجمهور برای ایران ادامه خواهیم داد.»
او افزود: «ما نمیخواهیم رژیمی که حامی تروریسم است، به سلاح هستهای دست یابد. اهداف نظامی جنگ ایران محقق شده است. امیدواریم ایران هوشمندانه عمل کند.»
ونس تاکید کرد که حمله به جزیره خارک، تاسیسات نظامی را هدف قرار داده و نشاندهنده تغییر در راهبرد آمریکا نیست.
معاون ترامپ گفت: «ما قصد داشتیم برخی اهداف نظامی را در جزیره خارک هدف قرار دهیم، و معتقدم که این کار را انجام دادهایم.»
او افزود که ایالات متحده در این مرحله زیرساختهای انرژی را هدف قرار نمیدهد.
ونس گفت: «ما تا زمانی که ایرانیها یا پیشنهادی ارائه ندهند که بتوانیم از آن حمایت کنیم یا هیچ پیشنهادی ارائه ندهند، به اهداف انرژی و زیرساختی حمله نخواهیم کرد.»
بهطور جداگانه، یک مقام آمریکایی به رویترز گفت که حملات اخیر به خارک تاسیسات نفتی را تحت تاثیر قرار نداده و شامل اهدافی بوده که پیشتر نیز هدف قرار گرفته بودند.
ونس همچنین گفت: «ما ابزارهای قدرتمندتری در اختیار داریم که رئیسجمهور [ترامپ] ممکن است علیه ایران به کار بگیرد.»
معاون رئیسجمهور آمریکا افزود: «در حالی که ایرانیها تلاش میکنند تا از طریق تنگه هرمز بیشترین هزینههای اقتصادی را تحمیل کنند، ایالات متحده این توانایی را دارد که هزینههای اقتصادی به مراتب سنگینتری را بر ایران تحمیل کند؛ هزینههایی بسیار فراتر از آنچه ایران قادر است بر ما یا دوستانمان در جهان تحمیل کند.»
جمهوری اسلامی در تلاشی سازمانیافته برای افزایش هزینه حملات احتمالی آمریکا و اسرائیل، با فراخوان کودکان، نوجوانان و غیرنظامیان به سمت نیروگاهها و مراکز حساس، در حال ایجاد سپر انسانی است.
با نزدیک شدن به ساعت ۳:۳۰ بامداد چهارشنبه ۱۹ فروردین در ایران، یعنی پایان مهلت تعیینشده از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای بازگشایی تنگه هرمز و پذیرش آتشبس، مقامهای جمهوری اسلامی در تلاش برای ایجاد سپر انسانی در اطراف نیروگاهها و حضور کودکان و نوجوانان در مراکز پرخطر هستند.
ترامپ هشدار داده است در صورت تداوم وضعیت کنونی، زیرساختهای حیاتی ایران، از جمله پلها و نیروگاههای برق، نابود خواهند شد.
فراخوان رسمی برای حضور در نقاط خطرناک
مقامهای دولتی و نظامی جمهوری اسلامی، بهطور علنی از مردم خواستهاند تا بهعنوان مانعی در برابر حملات هوایی عمل کنند.
علیرضا رحیمی، معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان، از مردم درخواست کرده است سهشنبه ۱۸ فروردین در اطراف نیروگاههای برق کشور تجمع کنند.
در همین زمینه، حسین یکتا، از فرماندهان سپاه پاسداران، با حضور در صداوسیما مستقیما والدین را خطاب قرار داد و خواستار اعزام کودکان به نقاط حساس شد.
او با بیان جملاتی همچون «بچهها را بفرستید ایستبازرسی تا مرد شوند»، بر استفاده از نسل جوان در این بحران تاکید کرد.
نقض پروتکلهای بینالمللی و بهکارگیری کودکان
پیشتر، اقدام سپاه تهران در کاهش سن حضور در طرحهای نظامی به ۱۲ سال، موجی از نگرانیهای بینالمللی را برانگیخته بود.
رحیم نادعلی، معاون فرهنگی سپاه تهران، رسما از نوجوانان ۱۲ و ۱۳ ساله برای عضویت در طرح «برای ایران» دعوت کرده است.
سازمان «کنشگران مسیحی برای ایران آزاد» با ارسال نامهای فوری به سازمان ملل، این اقدامات را نقض صریح «کنوانسیون حقوق کودک» و پروتکلهای ممنوعیت استفاده از کودکان در درگیریهای مسلحانه دانست.
استراتژی استفاده از سپر انسانی تنها به داوطلبان محدود نمیشود و وضعیت زندانیان سیاسی و دوتابعیتی نیز به شدت نگرانکننده است.
خانواده لیندزی و کریگ فورمن، پیشتر اعلام کردند که از این زوج در زندان، عملا بهعنوان «سپر انسانی» استفاده شده است: «انفجاری در نزدیکی زندان اوین موجب شکسته شدن پنجرههای بند محل نگهداری کریگ فورمن شده و تکههای گچ بر سر زندانیانی که برای در امان ماندن زیر تختها پناه گرفته بودند، فرو ریخته است.»
این زوج در جریان یک سفر موتورسیکلتی دور دنیا از ارمنستان وارد ایران شدند و پس از اقامت در شهرهای تبریز، تهران و اصفهان قصد داشتند به کرمان بروند اما ۱۴ دی ۱۴۰۳ در مسیر این شهر به اتهام «جاسوسی» دستگیر شدند؛ اتهامی که هر دو آن را بهطور قاطع رد کردهاند.
در حالی که تنها چند ساعت تا پایان ضربالاجل ترامپ باقی مانده است، به نظر میرسد تهران با جایگزین کردن تدابیر دیپلماتیک با استراتژی مخاطرهآمیز «سپر انسانی»، میخواهد با به خطر انداختن جان غیرنظامیان و کودکان، هزینه انسانی حملات آمریکا و اسرائیل را بالا ببرد.