بنا بر گزارشها شامگاه ۱۵ و بامداد ۱۶ فروردین صدای انفجار و پرواز جنگنده در اصفهان، بهارستان، نجفآباد، فولادشهر، مبارکه، لنجان، شهرضا، کرج، بندرلنگه، کیش، ماهشهر، اندیمشک، اراک، شیراز، کنگان، سیاهکل، شیرگاه، باشت و تهران شنیده شد و در برخی مناطق لرزش ساختمانها احساس شد.
دونالد ترامپ، شامگاه شنبه ۱۵ فروردین با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال ضربالاجلی را که پیشتر برای جمهوری اسلامی تعیین کرده بود، یادآوری و اعلام کرد زمان در حال پایان است.
او نوشت: «به یاد دارید به ایران ۱۰ روز فرصت دادم تا توافق کند یا تنگه هرمز را باز کند؟ زمان در حال پایان است؛ ۴۸ ساعت دیگر تمام جهنم بر سرشان فرو خواهد ریخت.»
ترامپ حتی به ساعت دقیق پایان این ضربالاجل نیز اشاره کرد: «این توقف تا ساعت ۳:۳۰ بامداد سهشنبه ۱۸ فروردین به وقت تهران ادامه خواهد داشت.»
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس جمهوری اسلامی، در واکنش به این اظهار نظر تهدید کرد که تشدید تنشها با پاسخی «قاطع و گسترده» به منافع آمریکا روبهرو خواهد شد.
از سوی دیگر، رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه و یکی از میانجیهای منطقهای که در روزهای گذشته در تلاش برای یافتن راهحلی دیپلماتیک برای بحران جاری در خاورمیانه بود، در تماس تلفنی با مارک روته، دبیرکل ناتو به او اطلاع داد که روند تلاشهای مرتبط با ایران به بنبست ژئواستراتژیک رسیده و از جامعه جهانی خواست تلاشهای خود برای پایان دادن به جنگ را افزایش دهند.
سخنگوی قرارگاه مرکزی «خاتمالانبیا» در واکنش به تهدیدهای ترامپ درباره هدف قرار دادن زیرساختها در ایران، هشدار داد در صورت اجرای این تهدیدها، نیروهای مسلح داراییها و مراکز سوخت، انرژی، اقتصادی و نیروگاهی آمریکا، اسرائیل و همپیمانانشان را در منطقه هدف قرار خواهند داد.
در ده روز گذشته، آمریکا و ایران از طریق پاکستان، مصر و ترکیه مذاکراتی غیرمستقیم برای دستیابی به توافقی درباره آتشبس در ازای بازگشایی تنگه هرمز انجام دادهاند. با این حال، تاکنون پیشرفتی حاصل نشده است.
ترامپ ۱۳ فروردین نیز با انتشار ویدیویی از فرو ریختن پل بیلقان بر اثر حملات هوایی، به جمهوری اسلامی هشدار داد که «موارد بیشتری در راه است» و تاکید کرد: ««وقت آن است که ایران پیش از آنکه خیلی دیر شود توافق کند.»
لیندسی گراهام: ترامپ به وعدهاش عمل میکند
پس از اظهارات ترامپ در تروث سوشال، لیندسی گراهام، سناتور ارشد جمهوریخواه از ایالت کارولینای جنوبی، در شبکه اجتماعی ایکس از گفتوگوی خود با ترامپ درباره این ضربالاجل خبر داد و افزود: «پس از صحبت با رییسجمهور ترامپ، کاملا متقاعد شدهام که اگر این رژیم همچنان مانع عبور و مرور در تنگه هرمز شود و راهحل دیپلماتیک برای دستیابی به اهداف نظامی ما را رد کند، او از قدرت نظامی قاطع و گسترده استفاده خواهد کرد.»
او همچنین نوشت که اگر تا کنون برای حکومت ایران روشن نشده که رییسجمهوری آمریکا به حرفهایش عمل میکند، دیگر چه زمانی قرار است این موضوع برایشان روشن شود.
کوچه بنبست مذاکرات
رسانه آکسیوس مدعی شد که در روزهای گذشته مذاکراتی غیرمستقیم با هدایت جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا و محمد باقر قالیباف، رییس مجلس جمهوری اسلامی، در جریان بوده و میانجیگری اصلی را عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، بر عهده داشته است.
به نوشته این رسانه آمریکایی، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، و وزرای امور خارجه جمهوری اسلامی، پاکستان، مصر و ترکیه نیز در این مذاکرات مشارکت داشتهاند، اما به گفته یکی از منابع آگاه، جمهوری اسلامی هرگونه پیشنهاد برای آتشبس موقت را رد کرده و خواستار پایان دائمی جنگ همراه با تضمینهای مشخصی شده است که آمریکا دوباره حمله نخواهد کرد.
این رسانه تاکید کرده که میانجیها همچنان در حال کار روی «اعتمادسازی میان طرفین برای آغاز مذاکرات مستقیم» هستند اما روشن نیست که میتوان ظرف ۴۸ ساعت به نتیجهای رسید یا نه.
مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای گذشته در اظهارنظرهای متفاوت هرگونه مذاکره با آمریکا را رد کرده و تنها موضوعی که تایید کردهاند دریافت برخی پیامها از سوی شرکای منطقهای بوده است.
با این حال رییسجمهوری آمریکا بارها از علاقه مسئولان باقیمانده جمهوری اسلامی به توافق با آمریکا سخن گفته است.
او پنجشنبه ششم فروردین در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت به درخواست حکومت ایران، مهلت مذاکرات میان تهران و واشینگتن تا ششم آوریل ساعت ۸ شب به وقت شرق آمریکا (ساعت ۳:۳۰ بامداد سهشنبه ۱۸ فروردین به وقت ایران) تمدید میکند.
ترامپ در آن پست تاکید کرد که مذاکرات «در جریان» است و پیشرفت آن را نیز «بسیار خوب» ارزیابی کرد.
او که دوم فروردین اعلام کرده بود که در صورت باز نشدن تنگه هرمز ظرف ۴۸ ساعت، «نیروگاههای برق» ایران را هدف قرار خواهد داد، یک روز بعد، از مذاکرات «سازنده» با تهران خبر داد و گفت هرگونه حمله به نیروگاهها و زیرساختهای انرژی ایران به مدت پنج روز به تعویق خواهد افتاد. سپس اولتیماتوم خود را در ششمین روز فروردین به مدت ۱۰ روز دیگر تمدید کرد.
چهارم فروردین، یک مقام آمریکایی در مصاحبه با پایگاه خبری سمافور تاکید کرده بود که کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی در جریان مذاکرات ادامه خواهد یافت. به گفته او، توقف حملات تنها شامل نیروگاههای ایران میشود و اهداف نظامی را در بر نمیگیرد.
روزنامه والاستریت ژورنال سوم فروردین در گزارشی نوشت در حالی که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ضربالاجلی ۴۸ ساعته برای بازگشایی تنگه هرمز صادر و تهدید به «نابود کردن» نیروگاهها و زیرساختهای انرژی ایران کرده بود، رسیدن اخبار مذاکرات ریاض به کاخ سفید، او را به چرخشی آشکار و انتخاب مسیر دیپلماسی واداشت.
وزارت امور خارجه آمریکا، شنبه ۱۵ فروردین با انتشار بیانیهای به امضای مارکو روبیو، وزیر امور خارجه این کشور، اعلام کرد که حمیده سلیمانی افشار و دخترش از ۱۴ فروردین در بازداشت اداره مهاجرت و گمرک ایالات متحده هستند.
در این بیانیه، حمیده سلیمانی «از حامیان صریح رژیم تمامیتخواه و تروریستی ایران» معرفی و به فعالیتهای او برای «تبلیغ برای رژیم ایران، شادی بابت حملات علیه سربازان و تاسیسات نظامی آمریکایی در خاورمیانه، تمجید از رهبر جدید ایران، به کار بردن لفظ "شیطان بزرگ" در مورد آمریکا و حمایت بیقیدوشرط از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» اشاره شده است.
ساعاتی پس از انتشار این بیانیه، زینب سلیمانی، دختر قاسم سلیمانی، این خبر را «دروغ» خواند و نوشت: «فرد بازداشتشده در آمریکا هیچ نسبتی با خانواده حاجقاسم ندارد.»
او همچنین مدعی شده که «هر دو خواهرزاده ایشان [قاسم سلیمانی] آقا هستند، نه خانم» و تا امروز فردی از بستگان او در آمریکا اقامت نداشته است.
در بیانیه وزارت خارجه آمریکا، برای اشاره به نسبت خانوادگی حمیده سلیمانی افشار با قاسم سلیمانی از واژه niece استفاده شده است؛ اصطلاحی در زبان انگلیسی که به «دخترِ خواهر یا برادر» اطلاق میشود. بنابراین، بر اساس این واژه بهتنهایی نمیتوان با قطعیت مشخص کرد که او دخترِ برادر سلیمانی است یا دخترِ خواهر او. با این حال، در برخی گزارشها و محتوای منتشرشده در شبکههای اجتماعی، از او بهعنوان «خواهرزاده» سلیمانی یاد شده است.
ساعاتی بعد وزارت امنیت داخلی آمریکا نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس ضمن تایید این خبر این دو نفر را حمیده سلیمانی افشار و ساریناسادات حسینی معرفی کرد که بهترتیب خواهرزاده و نوهخواهر فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران هستند.
به گفته این نهاد، سلیمانی افشار در سال ۲۰۱۵ با ویزای توریستی وارد آمریکا شد و در سال ۲۰۱۹ پناهندگی گرفت. او در سال ۲۰۲۱ گرینکارت دریافت کرد، اما در درخواست تابعیت خود در سال ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که پس از دریافت اقامت دائم، چندین بار به ایران سفر کرده است. مقامهای آمریکایی این موضوع را نشانهای از «بیاعتباری ادعاهای پناهندگی» او دانستهاند.
ساریناسادات حسینی نیز در سال ۲۰۱۵ با ویزای دانشجویی وارد آمریکا شد، در سال ۲۰۱۹ پناهندگی گرفت و در سال ۲۰۲۳ گرینکارت دریافت کرد.
وزارت امنیت داخلی تاکید کرده است که دریافت گرینکارت یک «امتیاز» محسوب میشود و در صورتی که مقامات به این نتیجه برسند که دارنده آن تهدیدی برای ایالات متحده است، این اقامت میتواند لغو شود.
حمیده سلیمانی افشار، ساکن لسآنجلس، خود را اینفلوئنسر و طراح مُد و لباس معرفی میکرد و دارای یک صفحه عمومی در اینستاگرام با بیش از ۱۱ هزار دنبالکننده بود.
صفحه او از ۳۱ ژانویه (۱۱ بهمن) از دسترس خارج شد و اکنون به نظر میرسد وبسایت برند لباس او به نام «پوشاک افشار» هک شده است. در وبسایت او تصویری از شاهزاده رضا پهلوی با این جمله دیده میشود: «مینویسم تا به خاطر داشته باشی: تا ابد جاوید شاه».
بر اساس بیانیه وزارت خارجه آمریکا، اقامت دائم او و دخترش لغو شده است. این بیانیه به هویت دختر حمیده افشار اشاره نمیکند.
شناسایی حمیده افشار
۱۰ بهمن ۱۴۰۴ یک کارزار جمعآوری امضا با عنوان «حمیده افشار را از آمریکا اخراج کنید» در وبسایت change.org به راه افتاد. در این بیانیه به نسبت دقیق افشار با قاسم سلیمانی اشاره نشده و صرفا آمده بود: «حمیده افشار با قاسم سلیمانی، یکی از بدنامترین چهرههای تاریخ معاصر، ارتباط خانوادگی دارد. حضور او در ایالات متحده نگرانیهای جدی درباره امنیت ملی و ارزشهایی که بهعنوان یک کشور به آنها پایبندیم ایجاد میکند.»
۱۹ اسفند ۱۴۰۴، لورا لومر، فعال سیاسی آمریکایی، در شبکه اجتماعی ایکس بدون اشاره به نام و هویت فرد مورد نظر، نوشت «دختر خواهر/برادر قاسم سلیمانی در آمریکاست. او در شهر لسآنجلس، ایالت کالیفرنیا زندگی میکند و باید اخراج شود.»
لومر در این پست مارکو روبیو، حساب وزارت امنیت داخلی آمریکا و تعدادی دیگر از مقامهای آمریکایی را خطاب قرار داد.
حمیده افشار چند ساعت پیش از انتشار این خبر از سوی لومر، پستی از صداوسیمای جمهوری اسلامی درباره انتخاب مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی را در صفحه اینستاگرام خود استوری کرده و ترانه «پادشه خوبان» را به آن اضافه کرده بود.
لومر در همان روز در پستی دیگر نوشت که «دختر خواهر/برادر قاسم سلیمانی را به وزارت امنیت داخلی آمریکا و امور خارجه گزارش دادهام… با تیم مارکو روبیو در وزارت امور خارجه آمریکا و همچنین مقامات مقابله با تروریسم در وزارت امنیت داخلی در تماس هستم. آنها به من گفتهاند که بهسرعت در حال بررسی مدارک ارائهشده هستند. تمامی مستندات را به وزارت امور خارجه و وزارت امنیت داخلی تحویل دادهام.»
او در این پست افزود: «این زن (که فعلا نامش را فقط در اختیار مقامات قرار دادهام تا فرار نکند) حجاب ندارد، در حالی که در ایران حجاب اجباری است. شبکههای اجتماعی او پر از تصاویر با لباسهای باز و برندهای لوکس است که احتمالا با پولهای مرتبط با تروریسم از سوی رژیم ایران تامین شدهاند. همچنین به نظر میرسد مقدار زیادی جراحی زیبایی انجام داده تا هویتش را پنهان کند و چهرهاش را بهطور کامل تغییر داده است.»
یک روز پس از لومر، امجد طه، تحلیلگر سیاسی و نویسنده اماراتی، هم در شبکه اجتماعی ایکس به این موضوع اشاره کرد. او در پستی حضور حمیده افشار در ایالات متحده را در کنار گزارشها درباره شبکه داراییهای متعلق به مجتبی خامنهای در اروپا قرار داد و نوشت: «انگلستان به کمک نیاز دارد. آمریکا هم باید برخی افراد را اخراج کند. مثلاً حمیده افشار، خواهرزاده قاسم سلیمانی، که در ایالات متحده در رفاه زندگی میکند و در عین حال با حرارت از «تروریسم» رژیم اسلامی دفاع میکند. ظاهرا انقلاب اسلامی وقتی بهترین کارایی را دارد که با برق آمریکایی، اینترنت آمریکایی و آزادی بیان آمریکایی تغذیه شود.»
در بخش دیگری از این پست آمده است: «دیکتاتور فعلی ایران با پولی که از مردم ایران دزدیده شده بود، در لندنِ تحت رهبری استارمر، درست مقابل سفارت اسرائیل ملک خرید. بله، کسی که شعار «مرگ بر اسرائیل» میدهد، در واقعیت از بالکن خانهاش به آن نگاه میکرد؛ یکی از طعنهآمیزترین انتخابهای ملکی در تاریخ.»
فرزندان و اقوام مقامهای جمهوری اسلامی در غرب
حضور فرزندان و بستگان مقامهای ارشد جمهوری اسلامی در کشورهای غربی در سالهای اخیر به یکی از موضوعات بحثبرانگیز تبدیل شده است؛ موضوعی که نهتنها از سوی مخالفان حکومت، بلکه در میان خود مقامها و جریانهای درون حاکمیت نیز محل مناقشه بوده است.
خرداد ۱۴۰۱ مرتضی میزبان، رییس وقت اداره عملیات زمینی سپاه پاسداران، در یک مصاحبه تلویزیونی به حضور چهار هزار نفر از فرزندان مسئولان جمهوری اسلامی در اروپا، آمریکا و کانادا اشاره کرد.
شهریور ۱۴۰۱، ابراهیم رئیسی، رییس دولت پیشین در جمهوری اسلامی به مقامهای حکومت هشدار داد که از مهاجرت فرزندانشان جلوگیری کنند. او تا تهدید علنی مقامها نیز پیش رفت و گفت اگر روشن شود که فرزند آنها مهاجرت کرده، خودشان باید استعفا دهند و به فرزندشان ملحق شوند.
درست یک روز پس از آن فاش شد که حمید رضازاده، پسر انسیه خزعلی، که آن زمان معاونت امور زنان و خانواده رییس دولت را بر عهده داشت، در کانادا زندگی و یک شرکت فروش ویپیان را اداره میکند.
بعدتر نیز خبرهایی درباره تابعیت استرالیایی فرزندان عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات دولت رئیسی، منتشر شد، هرچند او این موضوع را تکذیب کرد.
خانواده لاریجانی در صدر فهرست علاقهمندان به مهاجرت
در بیانیه وزارت امور خارجه آمریکا درباره حمیده سلیمانی افشار، به لغو اقامت فاطمه اردشیر لاریجانی، دختر علی لاریجانی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، و همسرش اشاره و تاکید شده است که این دو نفر اکنون در آمریکا حضور ندارند و از ورود مجدد در آینده منع شدهاند.
اقامت فاطمه لاریجانی در آمریکا و اشتغال او در «انستیتو سرطان وینشیپ» وابسته به دانشگاه اِموری در آتلانتا پس از اعتراضهای ۱۸ و ۱۹ دی خبرساز شد.
گروهی از ایرانیان مقیم آتلانتا ۲۹ دی در برابر این موسسه تجمع کردند و خواستار پاسخگویی مسئولان این موسسه درباره استخدام او شدند.
پس از آن جاناتان شانزر، مدیر اجرایی بنیاد دفاع از دموکراسیها و بادی کارتر، عضو مجلس نمایندگان آمریکا از این موسسه خواستند در این باره توضیح دهد.
پس از مرگ علی لاریجانی ویدیویی منتسب به «دختر لاریجانی» در رسانههای نزدیک به حکومت منتشر شد که زنی را با چادر بر سر و ماسک سیاه بر صورت نشان میداد که درباره لاریجانی صحبت میکند. در این ویدیو به نام فرد اشاره نشده بود و مشخص نبود این زن همان فاطمه لاریجانی است که به ایران بازگشته یا یکی دیگر از فرزندان علی لاریجانی.
تابستان ۱۴۰۳ خبرهایی مبنی بر اقامت باقر اردشیر لاریجانی، برادر علی لاریجانی، در کانادا منتشر و مشخص شد او از سال ۱۳۹۶ دارای اقامت دائم در این کشور بوده است.
پس از بالا گرفتن مناقشهها در این باره، اسنادی منتشر شد که روشن میکرد اقامت او و خانوادهاش در کانادا باطل شده است.
در ماههای گذشته تلاش اسحاق قالیباف، فرزند محمدباقر قالیباف، برای اقامت در کانادا و سپس استرالیا؛ اقامت فرزندان شمخانی در لندن و اداره یک شبکه مالی برای دور زدن تحریمها در این کشور؛ همینطور اقامت دختر یحیی رحیمصفوی در استرالیا بحثبرانگیز شده بود.
