پیامهای مخاطبان و گزارشهای رسانهها در ایران از ادامه پرواز جنگندهها و شنیده شدن صدای انفجار در تهران، شهرقدس، کرج، فردیس، مهرشهر، گوهردشت، بندرعباس، بندر پل، بندرلنگه، اصفهان، هفتکل، هشترود، مرودشت، خلخال، تبریز، شیراز، بوشهر و اهواز حکایت دارد.
دو نفر از مخاطبان ایراناینترنشنال از شنیده شدن پرواز جنگندهها در آسمان اهواز و فیروزآباد خلخال خبر دادند.
مخاطب دیگری هم نوشت: اسکله بندر پل هدف قرار گرفت و تعدادی قایق آسیب دیدند.
به گفته یک مخاطب هم چند انفجار در محدوده «لشکر ۱۴ امام حسین» در استان اصفهان شنیده شد.
در این ارتباط، کانال وحیدآنلاین از حمله به پادگان ۱۵ خرداد در اصفهان خبر داد.
پیشتر شمار دیگری از مخاطبان ایراناینترنشنال از شنیده شدن صدای پرواز جنگندهها در هشترود در استان آذربایجان شرقی و مرودشت در استان فارس در بامداد یکشنبه خبر داده بودند.
یک مخاطب هم نوشت در اولین ساعت بامداد یکشنبه صدای انفجار در شهرک «پیامبر اعظم» بندر عباس شنیده شد و ساکنان آن به خیابانها آمدند.
شهروند دیگری نیز در پیام خود از شنیده شدن صدای پرواز جنگنده و چندین انفجار در بندر عباس خبر داد.
مخاطب دیگری نوشت که شامگاه شنبه، صدای پرواز جنگنده در ارتفاع پایین و انفجار شدید در گلشهر کرج شنیده شد.
در پیام یک مخاطب هم به شنیده شدن صدای انفجار مهیبی در محدوده اوین و یکی از کوچههای ۲۴ متری سعادتآباد تهران در شامگاه شنبه اشاره شده است.
همچنین بر اساس پیامهای مخاطبان، شامگاه شنبه در منطقه ۱۵ تهران، محله مسعودیه، صدای پرواز جنگنده و چندین انفجار شدید شنیده شد. در محدوده نوبنیاد در تهران نیز دو انفجار شدید رخ داد و دود غلیظی مشاهده شد. همچنین انفجار مهیبی در شهرک اندیشه به گوش رسید.
در همین ارتباط، وحیدآنلاین تصاویری از سهروردی شمالی، پادگان مسعودیه، اطراف رادیو و تلویزیون حکومتی، پارچین، خجیر، کوهک درتهران را منتشر کرد.
در همین حال، برخی از رسانهها در ایران از شنیده شدن دوباره صدای انفجارهای شدید در شرق، شمال شرق و غرب تهران گزارش دادند.
این رسانهها اشاره کردند که صدای انفجار در اصفهان و کرج شنیده شده است.
قبل از آن نیز رسانهها از پرواز جنگندهها در آسمان تهران، تبریز، شیراز، بندرعباس، اصفهان و بوشهر و شنیده شدن صدای انفجار در این شهرها خبر داده بودند.
همچنین بر اساس این گزارشها، صدای بمباران شدید در قلعه حسنخان (شهرقدس) شنیده شد و پس از آن، برق در این منطقه قطع شد.
استانداری خوزستان هم اعلام کرد منبع آب ذخیره ۱۰ هزار متر مکعبی شهر هفتکل هدف حمله قرار گرفت و گفت منابع دیگر فعال است و مشکلی در تامین آب شرب وجود ندارد.
بر اساس این گزارش بلومبرگ، «جنگ ایران» همان الگویی را تکرار کرده که پیشتر در جنگ تجاری دونالد ترامپ دیده شده بود: بیشترین فشار نه بر دشمنان، بلکه بر متحدان آمریکا وارد میشود- اما اینبار با ابعادی گستردهتر و پیامدهایی شدیدتر.
این گزارش میافزاید که اختلال در بازار جهانی کالاها، از جمله فلزات و کودهای شیمیایی، در حال افزایش است، اما مهمترین ضربه به بازار انرژی وارد شده؛ منطقه خلیج فارس سهم قابل توجهی از تامین نفت و گاز جهان را بر عهده دارد و هرگونه اختلال در آن به سرعت به افزایش قیمتها در سطح جهانی منجر میشود.
در آسیا، کشورهایی که وابستگی بیشتری به انرژی خلیج فارس دارند، بیش از دیگران آسیب دیدهاند. دولت کره جنوبی اقدامات اضطراری از جمله سقفگذاری بر قیمت سوخت را اجرا کرده و مقامهای این کشور درباره «بدترین سناریوها» هشدار دادهاند. در فیلیپین نیز وضعیت به حدی بحرانی توصیف شده که دولت اعلام وضعیت اضطراری انرژی کرده است.
در اروپا، این بحران بار دیگر سیاست کاهش وابستگی به روسیه را با چالش مواجه کرده است. کشورهای اروپایی که پس از جنگ اوکراین به گاز طبیعی آمریکا روی آورده بودند، اکنون با نگرانی از افزایش فشارهای سیاسی واشینگتن و احتمال تغییر شرایط تامین انرژی روبهرو هستند.
گزارش بلومبرگ همچنین به پیامدهای ژئوپولیتیکی این روند اشاره میکند و مینویسد افزایش هزینههای جنگ، برخی کشورها را به بازنگری در سیاست نزدیکی به آمریکا و دوری از چین و روسیه واداشته است. در همین راستا، فیلیپین در بحبوحه بحران انرژی به دنبال همکاری با چین برای توسعه منابع نفت و گاز در دریای چین جنوبی رفته است.
بر اساس این تحلیل، در حالی که افزایش قیمتها همه کشورها را تحت تاثیر قرار داده، شدت بحران در برخی مناطق بسیار بیشتر است؛ بهطوری که در آمریکا احتمال افزایش قیمت بلیت هواپیما مطرح شده، اما در کشورهایی مانند فیلیپین حتی خطر توقف کامل پروازها به دلیل کمبود سوخت وجود دارد.
اقتصاددانان گلدمنساکس (Goldman Sachs) برآورد کردهاند که در سناریوهای بدبینانه، تورم در اروپا ممکن است بهطور قابل توجهی افزایش یابد، در حالی که سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) پیشبینی کرده بریتانیا بیشترین آسیب اقتصادی را در میان کشورهای گروه هفت تجربه خواهد کرد.
این گزارش همچنین به نگرانیهای امنیتی متحدان آمریکا اشاره میکند. در کره جنوبی، بخشی از سامانههای دفاعی آمریکا به خاورمیانه منتقل شده و در اروپا نیز بیم آن میرود که منابع نظامی واشینگتن از حمایت از اوکراین منحرف شود.
در پایان، بلومبرگ هشدار میدهد که بزرگترین نگرانی، نه وضعیت فعلی بلکه احتمال تشدید بحران است. به نوشته این رسانه، شوکهای اقتصادی ناشی از جنگ ممکن است «غیرخطی» و فراتر از پیشبینیها گسترش یابد- و آنچه امروز دیده میشود، تنها آغاز یک بحران عمیقتر باشد.
ساندیتایمز در یادداشتی تحلیلی نوشت با گذشت یک ماه از جنگ آمریکا و اسرائیل با حکومت ایران، آثار این درگیری بهطور فزایندهای وارد زندگی روزمره مردم شده است؛ بهگونهای که آنچه پیشتر صرفاً در اخبار دیده میشد، اکنون به یک بحران ملموس اقتصادی تبدیل شده است.
در این گزارش با اشاره به تجربه بحرانهای گذشته - از جمله حملات ۱۱ سپتامبر، جنگهای خاورمیانه و همهگیری کووید - تاکید شده که این بار شرایط متفاوت است و دولتها دیگر توان مداخله مالی گسترده برای کاهش اثرات اقتصادی را ندارند.
بر اساس این تحلیل، حتی سناریوهای نسبتاً خوشبینانه جنگ نیز با افزایش شدید هزینههای انرژی و وامهای مسکن همراه خواهد بود و در سناریوهای بدبینانهتر، احتمال رکود ملی یا جهانی وجود دارد.
این نشریه بریتانیایی با استناد به پیشبینیهای سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) گزارش داد که بریتانیا بهعنوان واردکننده انرژی، بیش از سایر کشورهای گروه هفت در معرض آسیب قرار دارد. بر این اساس، تورم در این کشور ممکن است به حدود ۴ درصد برسد و رشد اقتصادی به سطحی بسیار پایین کاهش یابد.
گزارش همچنین به فضای سیاسی و افکار عمومی در بریتانیا اشاره میکند و مینویسد که جنگ موجب سردرگمی و کاهش حمایت عمومی از متحدان غربی شده است. طبق یک نظرسنجی، تنها ۱۹ درصد از شهروندان بریتانیا از آمریکا و اسرائیل حمایت میکنند و اکثریت دیدگاه مشخصی ندارند.
در بخش دیگری از گزارش، به گسترش احتمالی درگیری اشاره شده و حمله موشکی نیروهای حوثی به اسرائیل بهعنوان نشانهای از آمادگی نیروهای نیابتی حکومت ایران برای ورود به جنگ ارزیابی شده است. همزمان، اعزام یک کشتی نیروی دریایی بریتانیا به تنگه هرمز با تجهیزات مینیاب، نشاندهنده اهمیت حیاتی این گذرگاه برای اقتصاد جهانی توصیف شده است.
این تحلیل تاکید میکند که حتی در صورت پایان سریع جنگ، جهان وارد دورهای ناپایدارتر شده و بریتانیا از نظر نظامی و اقتصادی آمادگی کافی برای مواجهه با این شرایط را ندارد. به نوشته این روزنامه، مقامهای نظامی از کسری قابل توجه در بودجه دفاعی خبر دادهاند و برنامههای تقویت توان نظامی با چالشهای مالی روبهرو است.
در پایان، ساندیتایمز هشدار میدهد که تداوم بحران در تنگه هرمز فشار بیشتری بر قیمت سوخت وارد خواهد کرد و در نهایت، هزینه این تحولات بر دوش شهروندان عادی خواهد افتاد. این روزنامه بریتانیایی این پرسش را مطرح میکند که آیا رهبران سیاسی آمادگی دارند درباره این هزینهها صادقانه با مردم سخن بگویند یا خیر.
