اعلام رسمی رهبری مجتبی خامنهای مهمترین تحول نهمین و دهمین روز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی بود. همچنین با تداوم جنگ و از بین رفتن هرگونه مسیر برای پایان سریع آن، قیمت نفت در بازارهای جهانی افزایش یافت.
مجتبی خامنهای، ۵۶ ساله، با وجود هشدارهای دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا شامگاه یکشنبه به طور رسمی بهعنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی معرفی شد.
ایراناینترنشنال پیشتر در ۱۲ اسفند در گزارشی اختصاصی خبر داده بود که مجلس خبرگان رهبری تحت فشار سپاه پاسداران، مجتبی خامنهای را بهعنوان جانشین علی خامنهای، رهبر کشته شده جمهوری اسلامی معرفی کرده است.
در اصفهان، در حالی که صدای انفجارهایی به گوش میرسید، هواداران حکومت در میدان تاریخی شهر جمع شده بودند.
برخی از سیاستمداران و نهادهای جمهوری اسلامی اعلام وفاداری خود به رهبر جدید را منتشر کردند. در بیانیه شورای دفاع آمده است: «ما تا آخرین قطره خونمان از فرمانده کل نیروها اطاعت خواهیم کرد.»
اما رییسجمهوری ایالات متحده، شامگاه یکشنبه در گفتوگو با رسانه تایمز اسرائیل درباره انتصاب مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی، تنها به گفتن اینکه «خواهیم دید چه خواهد شد» بسنده کرد.
همچنین در روزهای یکشنبه ۱۷ اسفند و دوشنبه ۱۸ اسفند، حملات علیه مواضع جمهوری اسلامی در شهرهای مختلف ایران ادامه داشت و در مقابل، جمهوری اسلامی نیز به اسرائیل و دیگر کشورهای منطقه حمله کرد.
شماری از شهروند با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال از تعطیلی برخی جایگاههای سوخت در کرج، تهران و شهرهای اطراف آن و جیرهبندی بنزین خبر دادند.
به گفته مخاطبان، پمپبنزینهای دادمان و یادگار در تهران دوشنبه ۱۸ اسفند بهدلیل نبود بنزین تعطیل شدهاند و امکان سوختگیری در این جایگاهها فراهم نیست.
شهروندی نیز گفت جایگاههای سوخت در لواسان تعطیل شدهاند و صفهایی طولانی از خودروها مقابل پمپبنزینها شکل گرفته است.
شهروندی دیگر گزارش داد از شامگاه ۱۶ اسفند برخی از پمپبنزینها در شرق و شمال شرق تهران بسته شدهاند.
تاکید اسرائیل بر سرنگونی جمهوری اسلامی
آنکارا دوشنبه اعلام کرد که سامانههای دفاع هوایی ناتو موشک بالیستیکی را که از ایران شلیک شده و وارد فضای هوایی ترکیه شده بود، سرنگون کردند؛ این دومین مورد از این نوع در طول جنگ است.
اسرائیل روز دوشنبه تاکید کرد که هدف جنگ سرنگونی حکومت در ایران است.
همزمان با تداوم نگرانیها درباره آینده بازار جهانی انرژی، خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع در دولت فرانسه گزارش داد کشورهای عضو گروه هفت قرار است طرح آزادسازی مشترک ذخایر اضطراری نفت را مورد بررسی قرار دهند.
نشست وزیران دارایی کشورهای گروه هفت شامل آمریکا، بریتانیا، کانادا، ژاپن، فرانسه، ایتالیا و آلمان، قرار است دوشنبه ۱۸ اسفند برگزار شود.
همچنین اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، با اشاره به اختلاف دیدگاهها درباره کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران تاکید کرد هیچکس نباید برای جمهوری اسلامی «اشک بریزد»، زیرا این حکومت دست به کشتار مردم ایران زده است.
فون در لاین دوشنبه در اجلاس سالانه سفیران اتحادیه اروپا در بروکسل، به انتقادات برخی طرفها از جنگ علیه جمهوری اسلامی واکنش نشان داد و گفت: «اروپا باید بر واقعیتهای موجود تمرکز کند و جهان را آنگونه که امروز واقعا است، ببیند.»
وزیر امور خارجه ایالات متحده در مراسم برافراشتن پرچم به مناسبت «روز گروگانها و بازداشتشدگان ناعادلانه ایالات متحده»، گفت: «وقتی صحبت از گروگانگیری میشود، در جهان هیچ متخلفی بدتر از رژیم آیتاللهها در تهران وجود نداشته است.»
مارکو روبیو در ادامه تاکید کرد: «رهبران این رژیم تروریستی مذهبی را هدف گرفتهایم. هر روز که میگذرد این رژیم ضعیفتر میشود و در پایان ماموریت ما، جهان جای بهتری خواهد بود.»
نهم مارس، سالگرد ناپدید شدن رابرت لوینسون در ایران است. روبیو گفت که خود این موضوع، «ماهیت رژیم تهران» را نشان میدهد.
همچنین دفتر نخستوزیری بریتانیا دوشنبه ۱۸ اسفند گزارشها درباره آمادهسازی ناو هواپیمابر بریتانیایی «اچاماس پرینس آو ولز» (HMS Prince of Wales) برای اعزام به مدیترانه در پی جنگ ایران را رد کرد.
به گفته داونینگ استریت، تاکنون هیچ تصمیمی درباره اعزام این ناو گرفته نشده و ناو پرینس آو ولز همواره در سطح بالایی از آمادگی عملیاتی قرار داشته است.
دو روز پیش گزارشهایی مبنی بر اینکه بریتانیا در حال آمادهسازی این ناو هواپیمابر برای اعزام احتمالی به خاورمیانه است، منتشر شد.
طبق این گزارشها، این ناو پیشتر در وضعیت آمادگی برای حرکت طی ۱۰ روز قرار داشت که بعد آمادگی به پنج روز کاهش یافت.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
