به گزارش رویترز، شاهدان عینی اعلام کردند روز یکشنبه برای دومین روز متوالی چندین انفجار شدید در منطقه دبی و همچنین بر فراز پایتخت قطر، دوحه، شنیده شده است. این انفجارها در پی حملات تلافیجویانه حکومت ایران علیه برخی کشورهای خلیج فارس رخ داده است.
جمهوری اسلامی پیشتر اعلام کرده بود پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهد داد و گزارشها حاکی است علاوه بر این پایگاهها، اهداف دیگری نیز مورد حمله قرار گرفتهاند.
این تصمیم در حالی اتخاذ شد که ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا حاکی از آن بود حکومت ایران در دهه آینده تهدید فوری علیه خاک ایالات متحده ایجاد نمیکند.
بر اساس این گزارش، محمد بن سلمان طی یک ماه گذشته چندین تماس خصوصی با ترامپ برقرار کرده و هشدار داده بود اگر آمریکا اکنون اقدام نکند، حکومت ایران پس از استقرار بزرگترین آرایش نظامی آمریکا در منطقه از زمان حمله ۲۰۰۳ به عراق، قویتر و خطرناکتر خواهد شد. این موضع توسط برادرش خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، در دیدارهای محرمانه ژانویه در واشینگتن نیز تقویت شد. با این حال ریاض بهطور علنی پس از تماس ولیعهد با مسعود پزشکیان اعلام کرده بود اجازه استفاده از حریم هوایی یا خاک عربستان برای حمله به ایران را نخواهد داد.
در سوی دیگر، به نوشته واشینگتنپست، بنیامین نتانیاهو سالهاست خواهان اقدام نظامی علیه حکومت ایران بوده و به گفته مقامهای آمریکایی، در جلسات محرمانه به قانونگذاران اطلاع داده شد که اسرائیل «با یا بدون آمریکا» حمله خواهد کرد؛ بنابراین بحث اصلی این بود که آیا واشینگتن همزمان با اسرائیل وارد عملیات شود یا پس از واکنش حکومت ایران وارد درگیری گردد.
بنابر این گزارش، در زمان تصمیمگیری، استیو ویتکاف و جرد کوشنر در حال مذاکره با مقامهای ایرانی در ژنو بودند. این مذاکرات سه دور از فوریه ادامه داشت اما به گفته یک مقام ارشد دولت ترامپ، تیم آمریکایی به این نتیجه رسید تهران قصد حفظ توان غنیسازی برای استفاده بالقوه در ساخت سلاح هستهای را دارد. در همین حال ترامپ در تجمعی در تگزاس اعلام کرد «تصمیم بزرگی» در پیش دارد و از مذاکرات ابراز نارضایتی کرد.
ترامپ در سخنرانی اعلام حمله، این اقدام را «پاسخ به دههها خصومت ایران» توصیف کرد و به گروگانگیری ۵۲ آمریکایی در ۱۹۷۹، کشتهشدن ۲۴۱ نظامی آمریکایی در بیروت در ۱۹۸۳ و حمله ۲۰۰۰ به ناوشکن یواساس کول اشاره کرد. او همچنین مدعی شد حکومت ایران تهدیدی «قریبالوقوع» بوده و در مسیر تولید سلاح هستهای و موشکهای دوربردی است که میتوانند به خاک آمریکا برسند.
به نوشته واشینگتنپست این ادعاها با چالش روبهرو شده است. آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرده نشانهای از ازسرگیری برنامه فعال ساخت بمب وجود ندارد و ارزیابی پیشین آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا نیز نشان میداد توسعه موشک قارهپیما در صورت آغاز، حدود یک دهه زمان میبرد. خود ترامپ پیشتر گفته بود حملات تابستان گذشته برنامه هستهای ایران را «نابود» کرده است.
ترامپ تاکید کرده نیروهای زمینی آمریکا وارد ایران نخواهند شد و عملیات عمدتاً هوایی و موشکی خواهد بود؛ رویکردی متفاوت با حمله ۲۰۰۳ به عراق که با حضور گسترده نیروهای زمینی و مدیریت مستقیم انتقال قدرت همراه بود. با این حال کارشناسانی مانند آرون دیوید میلر هشدار دادهاند تغییر بنیادین ساختار سیاسی یک کشور صرفاً از طریق قدرت هوایی سابقه موفقی ندارد.
به نوشته این روزنامه، در کنگره، دموکراتها از ترامپ خواستهاند ماهیت «تهدید قریبالوقوع» را توضیح دهد. سناتور مارک وارنر پس از جلسه توجیهی محرمانه با مارکو روبیو و جان رتکلیف گفت تهدیدی ندیده که «بهطور واقعی اعزام نیروها را توجیه کند.»
پس از آغاز حمله، حکومت ایران به عربستان پاسخ داد و ریاض در بیانیهای خشمگین خواستار اقدام قاطع جامعه بینالمللی شد. اکنون پرسش اصلی آینده عملیات است. ترامپ گفته امیدوار است نیروهای امنیتی حکومت ایران با «میهنپرستان ایرانی» همراه شوند و وعده داده بمبارانهای «سنگین و دقیق» تا تحقق هدف «صلح در خاورمیانه و جهان» ادامه یابد.
به نوشته واشینگتنپست، ترامپ اکنون ریسک بزرگی را پذیرفته است: اینکه آیا یک کارزار گسترده هوایی میتواند به اهداف سیاسی از جمله تغییر رژیم یا ایجاد دولتی همسو با آمریکا منجر شود یا نه؛ هدفی که حتی در خوشبینانهترین سناریوها نیز با عدم قطعیتهای جدی روبهروست.
