روزنامه واشینگتنپست گزارش داد دونالد ترامپ پس از هفتهها لابیگری فشرده از سوی اسرائیل و عربستان سعودی، دستور حمله گسترده هوایی به حکومت ایران را صادر کرد؛ حملهای که در همان ساعات اولیه به کشتهشدن علی خامنهای و چند مقام ارشد دیگر انجامید.
این تصمیم در حالی اتخاذ شد که ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا حاکی از آن بود حکومت ایران در دهه آینده تهدید فوری علیه خاک ایالات متحده ایجاد نمیکند.
این تصمیم در حالی اتخاذ شد که ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا حاکی از آن بود حکومت ایران در دهه آینده تهدید فوری علیه خاک ایالات متحده ایجاد نمیکند.
بر اساس این گزارش، محمد بن سلمان طی یک ماه گذشته چندین تماس خصوصی با ترامپ برقرار کرده و هشدار داده بود اگر آمریکا اکنون اقدام نکند، حکومت ایران پس از استقرار بزرگترین آرایش نظامی آمریکا در منطقه از زمان حمله ۲۰۰۳ به عراق، قویتر و خطرناکتر خواهد شد. این موضع توسط برادرش خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، در دیدارهای محرمانه ژانویه در واشینگتن نیز تقویت شد. با این حال ریاض بهطور علنی پس از تماس ولیعهد با مسعود پزشکیان اعلام کرده بود اجازه استفاده از حریم هوایی یا خاک عربستان برای حمله به ایران را نخواهد داد.
در سوی دیگر، به نوشته واشینگتنپست، بنیامین نتانیاهو سالهاست خواهان اقدام نظامی علیه حکومت ایران بوده و به گفته مقامهای آمریکایی، در جلسات محرمانه به قانونگذاران اطلاع داده شد که اسرائیل «با یا بدون آمریکا» حمله خواهد کرد؛ بنابراین بحث اصلی این بود که آیا واشینگتن همزمان با اسرائیل وارد عملیات شود یا پس از واکنش حکومت ایران وارد درگیری گردد.
بنابر این گزارش، در زمان تصمیمگیری، استیو ویتکاف و جرد کوشنر در حال مذاکره با مقامهای ایرانی در ژنو بودند. این مذاکرات سه دور از فوریه ادامه داشت اما به گفته یک مقام ارشد دولت ترامپ، تیم آمریکایی به این نتیجه رسید تهران قصد حفظ توان غنیسازی برای استفاده بالقوه در ساخت سلاح هستهای را دارد. در همین حال ترامپ در تجمعی در تگزاس اعلام کرد «تصمیم بزرگی» در پیش دارد و از مذاکرات ابراز نارضایتی کرد.
ترامپ در سخنرانی اعلام حمله، این اقدام را «پاسخ به دههها خصومت ایران» توصیف کرد و به گروگانگیری ۵۲ آمریکایی در ۱۹۷۹، کشتهشدن ۲۴۱ نظامی آمریکایی در بیروت در ۱۹۸۳ و حمله ۲۰۰۰ به ناوشکن یواساس کول اشاره کرد. او همچنین مدعی شد حکومت ایران تهدیدی «قریبالوقوع» بوده و در مسیر تولید سلاح هستهای و موشکهای دوربردی است که میتوانند به خاک آمریکا برسند.
به نوشته واشینگتنپست این ادعاها با چالش روبهرو شده است. آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرده نشانهای از ازسرگیری برنامه فعال ساخت بمب وجود ندارد و ارزیابی پیشین آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا نیز نشان میداد توسعه موشک قارهپیما در صورت آغاز، حدود یک دهه زمان میبرد. خود ترامپ پیشتر گفته بود حملات تابستان گذشته برنامه هستهای ایران را «نابود» کرده است.
ترامپ تاکید کرده نیروهای زمینی آمریکا وارد ایران نخواهند شد و عملیات عمدتاً هوایی و موشکی خواهد بود؛ رویکردی متفاوت با حمله ۲۰۰۳ به عراق که با حضور گسترده نیروهای زمینی و مدیریت مستقیم انتقال قدرت همراه بود. با این حال کارشناسانی مانند آرون دیوید میلر هشدار دادهاند تغییر بنیادین ساختار سیاسی یک کشور صرفاً از طریق قدرت هوایی سابقه موفقی ندارد.
به نوشته این روزنامه، در کنگره، دموکراتها از ترامپ خواستهاند ماهیت «تهدید قریبالوقوع» را توضیح دهد. سناتور مارک وارنر پس از جلسه توجیهی محرمانه با مارکو روبیو و جان رتکلیف گفت تهدیدی ندیده که «بهطور واقعی اعزام نیروها را توجیه کند.»
پس از آغاز حمله، حکومت ایران به عربستان پاسخ داد و ریاض در بیانیهای خشمگین خواستار اقدام قاطع جامعه بینالمللی شد. اکنون پرسش اصلی آینده عملیات است. ترامپ گفته امیدوار است نیروهای امنیتی حکومت ایران با «میهنپرستان ایرانی» همراه شوند و وعده داده بمبارانهای «سنگین و دقیق» تا تحقق هدف «صلح در خاورمیانه و جهان» ادامه یابد.
به نوشته واشینگتنپست، ترامپ اکنون ریسک بزرگی را پذیرفته است: اینکه آیا یک کارزار گسترده هوایی میتواند به اهداف سیاسی از جمله تغییر رژیم یا ایجاد دولتی همسو با آمریکا منجر شود یا نه؛ هدفی که حتی در خوشبینانهترین سناریوها نیز با عدم قطعیتهای جدی روبهروست.
او نوشت دولتهای آمریکا و اسرائیل اعلام کردهاند که در جریان این عملیات علی خامنهای کشته شده است و ترامپ در اعلام این حملات، تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه آمریکا و متحدانش را تشریح کرده و مستقیماً مردم ایران را خطاب قرار داده است.
شاهزاده رضا پهلوی در این مقاله جمهوری اسلامی را «پروژهای انقلابی و توسعهطلب» توصیف کرد که طی نزدیک به نیم قرن نهتنها در داخل ایران سرکوب کرده بلکه با تضعیف حاکمیت همسایگان و پیگیری برنامههای موشکی و هستهای، بیثباتی را در منطقه و جهان گسترش داده است. او با اشاره به اشغال سفارت آمریکا در تهران و گروگانگیری ۴۴۴ روزه، نوشت که این حکومت از ابتدا سیاست «مرگ بر آمریکا» را نهادینه کرده و سپاه پاسداران را مسئول کشتهشدن صدها نظامی آمریکایی دانست.
شاهزاده رضا پهلوی همچنین به تصمیمات ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوریاش اشاره کرد؛ از خروج از توافق هستهای و اعمال سیاست «فشار حداکثری» تا قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی و کشتهشدن قاسم سلیمانی در سال ۲۰۲۰.
او در بخش دیگری از مقاله مدعی شد هولناکترین جنایتهای جمهوری اسلامی در داخل کشور رخ داده و به سرکوب اعتراضات اخیر و کشتهشدن هزاران معترض اشاره کرد و آن را رفتار «یک نیروی اشغالگر» خواند.
شاهزاده رضا پهلوی تاکید کرد که با وجود حمایت آمریکا و اسرائیل، پیروزی نهایی تنها به دست مردم ایران رقم خواهد خورد و گفت با تضعیف ماشین سرکوب، توازن قدرت در حال تغییر است. او وعده داد ایران آزاد روابط گرم پیشین خود با ایالات متحده را از سر خواهد گرفت و به «مرکز طبیعی تجارت منطقهای» تبدیل خواهد شد.
او با رد مقایسه ایران با عراق پس از سال ۲۰۰۳، اعلام کرد طرحی با عنوان «پروژه شکوفایی ایران» برای دوران گذار تدوین شده که شامل صد روز نخست پس از فروپاشی حکومت و برنامه بازسازی بلندمدت است. به گفته او، گروههای مختلف اپوزیسیون بر چهار اصل شامل تمامیت ارضی، آزادیهای فردی و برابری شهروندان، جدایی دین از دولت و تعیین شکل حکومت از طریق رای مردم توافق دارند.
شاهزاده رضا پهلوی اعلام کرد در پاسخ به بسیاری از ایرانیان رهبری دوران گذار را پذیرفته و این مسیر را شامل تدوین قانون اساسی جدید، برگزاری همهپرسی و سپس انتخابات آزاد با نظارت بینالمللی دانسته که پس از آن دولت انتقالی منحل میشود.
او همچنین پیشنهاد داد چارچوب صلح منطقهای جدیدی میان ایران، اسرائیل و کشورهای عربی با عنوان «پیمانهای کوروش» شکل گیرد و تاکید کرد ایران آزاد اسرائیل را به رسمیت خواهد شناخت.
در پایان، شاهزاده رضا پهلوی از جامعه بینالمللی خواست آماده بهرسمیتشناختن دولت انتقالی مشروع ایران باشد و نوشت اگر مردم ایران آزادی خود را بازپس گیرند، ترامپ به عنوان رهبری که در لحظه حساس در کنار آنان ایستاد در تاریخ ثبت خواهد شد.
