عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی در مصاحبه با سیبیاس نیوز در پاسخ به این پرسش که آیا دونالد ترامپ قصد حمله به ایران را دارد یا از این تهدید به عنوان اهرم فشار استفاده میکند، گفت: «من نمیتوانم قضاوت کنم، اما یک واقعیت این است که اگر آنها بخواهند برای برنامه هستهای صلحآمیز ایران راهحلی پیدا کنند، تنها راه دیپلماسی است.»
عراقچی افزود: «ما این را در گذشته ثابت کردهایم و معتقدم هنوز شانس خوبی برای دستیابی به راهحل دیپلماتیک وجود دارد؛ راهحلی مبتنی بر بازی برد-برد که در دسترس است. بنابراین نیازی به هرگونه تجمع نظامی نیست و تجمع نظامی نمیتواند کمکی بکند یا ما را تحت فشار قرار دهد.»
او در پاسخ به پرسشی درباره پیشنویس پیشنهاد هستهای گفت: «ما همچنان در حال کار روی آن هستیم و تلاش میکنیم متنی تهیه کنیم که شامل عناصری باشد که نگرانیها و منافع هر دو طرف را در نظر بگیرد. معتقدم وقتی دوباره، احتمالا این پنجشنبه در ژنو، دیدار کنیم، میتوانیم متن خوبی آماده کنیم و به توافقی سریع برسیم. این برداشت من است و آن را کاملا ممکن میدانم.»
تیم فوتبال استقلال در هفته بیستودوم لیگ برتر ایران در ورزشگاه خالی از تماشاگر رفسنجان با تک گل مونیر الحدادی برابر مس رفسنجان پیروز شد. گلزن مراکشی آبیپوشان در احترام به جاویدنامان انقلاب ملی ایرانیان پس از گل خوشحالی نکرد.
از آغاز انقلاب ملی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی که با کشتار دستکم ۳۶۵۰۰ نفر به دست حکومت همراه بوده است، فدراسیون فوتبال به ریاست مهدی تاج در جهت عادینمایی وضعیت کشور مسابقات لیگ برتر را بدون حضور تماشاگران و با وادار کردن بازیکنان برگزار میکند.
این هفتمین هفته پیاپی مسابقات لیگ برتر بود که حکومت با هراس از گسترش اعتراضات مردم به استادیومها، مجوز حضور تماشاگران در بازی تیمهای پرطرفدار را صادر نمیکند.
برگزاری بازیهای لیگ برتر و جام حذفی فوتبال ایران در حالی ادامه دارد که کنفدراسیون فوتبال آسیا در پی کشتار مردم ایران به دست جمهوری اسلامی، نمایندگان ایران در رقابتهای آسیایی را از میزبانی در ایران محروم کرده است.
آنچه در برگزاری مراسم چهلم جاویدنامان انقلاب ملی ایرانیان اهمیت دارد نه فقط اعتراض، بلکه بازسازی پیوندهای اجتماعی است.
در چنین نگاهی، جامعه زمانی پایدار میماند که خانواده، سنت، حافظه تاریخی و حس تعلق ملی زنده و فعال باشند. چهلم در وضعیت کنونی ایران دقیقا در همین سطح معنا پیدا میکند.
۱. چهلم بهمثابه احیای خانواده بهعنوان هسته جامعه
مراسم چهلم در ایران نشان میدهد خانواده همچنان ستون جامعه است. خانواده داغدار تنها یک واحد خصوصی نیست؛ به محور همبستگی اجتماعی تبدیل میشود.
مردم برای حمایت از یک خانواده گرد هم میآیند. این گردهمایی نه صرفا سیاسی، بلکه اخلاقی و عاطفی است. جامعه از طریق همدلی، خودش را بازتولید میکند. این همان چیزی است که نظم پایدار را میسازد: وفاداری به خانواده، احترام به خون، و حفظ حرمت جانباختگان.
۲. حافظه جمعی و انتقال نسلها
چهلم یک ابزار انتقال حافظه است. در این مراسمها نسل جوان در کنار نسلهای مسنتر میایستد. روایتها منتقل میشود. تجربهها بازگو میشود. خاطره به سرمایه اجتماعی تبدیل میشود.
جامعهای که حافظه تاریخی نداشته باشد، شکننده است. چهلم باعث میشود وقایع در حافظه عمومی تثبیت شوند و به بخشی از هویت مشترک بدل گردند. این فرآیند آرام و تدریجی، عمیقتر از هر شعار لحظهای عمل میکند.
بهگفته یک روانشناس بازداشت کودکان و نوجوانان معترض از سوی نیروهای حکومتی فقط خود بازداشتشدگان را متاثر نمیکند و حتی کسانی را که بازداشت نشدهاند تحتتاثیر قرار میدهد. او افزود این اقدام خشم و کینه نسبت به نهادهای رسمی را در جامعه تشدید میکند.
فاطمه قاسمزاده در گفتوگویی با روزنامه «توسعه ایرانی» که یکشنبه سوم اسفند منتشر شد، هشدار داد: « تجربه بالینی من نشان میدهد نوجوانان و حتی کودکان، وقتی از خانههای خود جدا میشوند، چه به دلیل بازداشت کانون اصلاح و تربیت یا مکانهای مشابه، با مجموعهای از آسیبهای روانی و رفتاری مواجه میشوند.»
او افزود: «این بچهها نه احساس آرامش دارند و نه امنیت؛ همواره در حالت اضطراب و ترس هستند. دوری از خانواده و محرومیت از محیطهای امن، مانند مدرسه و جمع دوستان، باعث اختلال در فعالیتهای روزمرهشان مثل خواب، تغذیه و تمرکز میشود.»
پیشتر فرشاد ابراهیمپور، نایبرییس کمیسیون آموزش مجلس، درباره سرکوب معترضان در جریان انقلاب ملی به سایت رویداد۲۴ گفت «۲۸ درصد دستگیرشدگان زیر ۲۰ سال بودهاند» و اگر افراد زیر ۱۸ سال را که باید در حال تحصیل باشند در نظر بگیریم، این رقم «بین ۲۵ تا ۲۸ درصد» برآورد میشود.
نسرین شاکرمی، مادر نیکا شاکرمی، نوجوان کشتهشده در اعتراضات ۱۴۰۱ در واکنش قتلعام مردم از سوی جمهوری اسلامی در انقلاب ملی ایرانیان، در اینستاگرام نوشت: «ظلمهایی که بر ما و فرزندانمان رفت چنان عظیم است که با اشک شسته نمیشود.»
او اضافه کرد: «نخست باید خشمگین شویم و با خشم مقدس خود ریشه ظلم و ظالم را بسوزانیم و براندازیم.»
مادر نیکا شاکرمی در ادامه گفت: «روزگاری فرا خواهد رسید که اندکی آرامش نصیبمان شود؛ روزی که کنار یکدیگر بایستیم، مهربانانه دست در دست هم بفشاریم و برای فراق فرزندانمان اشک بریزیم.»
