خبرگزاری رویترز شنبه دوم اسفند از قول عباس عراقچی نوشت که پس از مذاکرات غیرمستقیم تهران و واشینگتن در ژنو با استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و جرد کوشنر، داماد او، انتظار میرود پیشنویس پیشنهاد متقابل ایران ظرف دو یا سه روز آینده آماده شود تا برای بررسی در اختیار مقامهای عالی جمهوری اسلامی قرار گیرد.
او افزود احتمال دارد حدود یک هفته دیگر گفتوگوهای تازهای میان جمهوری اسلامی و آمریکا برگزار شود.
در همین حال، رییسجمهوری آمریکا اول اسفند گفت در حال بررسی گزینه حمله نظامی محدود برای افزایش فشار بر ایران است.
او جمعه در پاسخ به پرسشی در کاخ سفید درباره احتمال چنین حملهای گفت: «فکر میکنم میتوانم بگویم که در حال بررسی آن هستم.»
ترامپ در نشست خبری دیگری افزود: «بهتر است آنها درباره یک توافق منصفانه مذاکره کنند.»
دو مقام آمریکایی به رویترز گفتند برنامهریزی نظامی آمریکا علیه ایران به مرحله پیشرفتهای رسیده است.
به گفته این منابع، گزینهها شامل هدف قرار دادن افراد در چارچوب یک حمله و حتی پیگیری تغییر رهبری در تهران - در صورت صدور دستور از سوی ترامپ - میشود.
ترامپ ۳۰ بهمن مهلتی ۱۰ تا ۱۵ روزه به تهران داد تا برای حل اختلاف دیرینه هستهای به توافق برسد و هشدار داد در غیر این صورت با «اتفاقات بسیار بدی» مواجه خواهد شد.
این اظهارات در حالی مطرح شد که افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه نگرانیها از گسترش جنگ را تشدید کرده است.
تهدید نظامی در سایه سرکوب اعتراضات
پس از آنکه آمریکا و اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی و برخی سایتهای نظامی را بمباران کردند، ترامپ از حدود دو ماه قبل بار دیگر تهدید به حمله را آغاز کرد؛ همزمان با آنکه تهران دست به سرکوب اعتراضات گسترده با استفاده از نیروی مرگبار زد.
ترامپ اول اسفند با اشاره به این سرکوب گفت میان مردم ایران و رهبری این کشور تفاوت وجود دارد و تاکید کرد «۳۲ هزار نفر در بازه زمانی نسبتا کوتاهی کشته شدند».
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پنجم بهمن در بیانیهای با استناد به مدارک و روایتهای تازه اعلام کرد ابعاد خشونت نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی در جریان انقلاب ملی فراتر از برآوردهای اولیه بوده و بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در این سرکوب هدفمند به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
ترامپ در ادامه صحبتهای خود این وضعیت را «بسیار، بسیار، بسیار غمانگیز» توصیف کرد و افزود تهدیدهای او برای حمله به ایران باعث شد رهبری جمهوری اسلامی برنامه اعدامهای گسترده را - دو هفته پیش - کنار بگذارد.
ترامپ گفت: «قرار بود ۸۳۷ نفر را اعدام کنند. و من به آنها پیام دادم که اگر حتی یک نفر را اعدام کنید، همان لحظه هدف حمله قرار خواهید گرفت.»
وبسایت حقوق بشری هرانا، مستقر در آمریکا، اعلام کرده است تاکنون بیش از هفت هزار و ۱۱۴ کشته تاییدشده ثبت کرده و ۱۱ هزار و ۷۰۰ مورد دیگر نیز در دست بررسی دارد.
چند ساعت پس از اظهارات ترامپ درباره شمار کشتهها، عراقچی گفت دولت ایران پیشتر «فهرست جامعی» از سه هزار و ۱۱۷ کشته در جریان ناآرامیها منتشر کرده است.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگر کسی درباره دقت دادههای ما تردید دارد، لطفا با مدرک سخن بگوید.»
تهران: توافق در مدت بسیار کوتاه ممکن است
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت عراقچی زمان مشخصی برای ارائه پیشنهاد متقابل ایران به ویتکاف و کوشنر اعلام نکرد، اما گفت باور دارد یک توافق دیپلماتیک در دسترس است و میتواند «در مدت بسیار کوتاهی» حاصل شود.
او تاکید کرد اقدام نظامی، تلاشها را برای رسیدن به توافق پیچیدهتر خواهد کرد.
استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل متحد، نیز نسبت به تشدید لحن تهدیدآمیز و تحرکات نظامی در منطقه ابراز نگرانی کرد.
او گفت: «ما ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران را تشویق میکنیم که برای حل اختلافات از طریق دیپلماسی، به تعامل ادامه دهند.»
اختلاف بر سر غنیسازی اورانیوم
عراقچی در گفتوگو با شبکه اماس ناو (MS NOW) گفت در مذاکرات ژنو، آمریکا خواستار صفر شدن غنیسازی اورانیوم نشده و ایران نیز پیشنهاد تعلیق غنیسازی را مطرح نکرده است.
او گفت: «آنچه اکنون درباره آن گفتوگو میکنیم این است که چگونه اطمینان حاصل شود برنامه هستهای ایران، از جمله غنیسازی، صلحآمیز است و برای همیشه صلحآمیز باقی بماند.»
او افزود که تدابیر فنی و سیاسی «اعتمادساز» برای تضمین صلحآمیز ماندن برنامه هستهای تهران در ازای اقداماتی در حوزه تحریمها اجرا خواهد شد، اما جزییات بیشتری ارائه نکرد.
در واکنش به اظهارات عراقچی، کاخ سفید اعلام کرد: «رییسجمهوری بهروشنی گفته است ایران نمیتواند سلاح هستهای یا ظرفیت ساخت آن را داشته باشد و اجازه غنیسازی اورانیوم را نیز ندارد.»
