کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل خواستار توقف فوری اعدامها در ایران شدند
کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل در بیانیهای، از مقامهای جمهوری اسلامی خواستند درباره سرنوشت هزاران بازداشتشده و ناپدیدشده پس از اعتراضات دیماه شفافسازی کنند و اجرای احکام اعدام مرتبط را فورا متوقف سازند.
این بیانیه به امضای چند گزارشگر ویژه از جمله مای ساتو، موریس تیدبال-بینز، مری لاولور و آلیس ادواردز رسیده است.
آنان تاکید کردند ابعاد واقعی سرکوب همچنان نامشخص است و اختلاف میان آمار رسمی و برآوردهای مستقل، بر رنج خانوادهها افزوده است.
کارشناسان اعلام کردند در حالی که مقامهای ایرانی مرگ ۳۱۱۷ نفر و حدود سه هزار بازداشت را تایید کردهاند، نهادهای حقوق بشری شمار قربانیان را دهها هزار نفر برآورد میکنند و بسیاری از خانوادهها همچنان از سرنوشت عزیزان خود بیاطلاع هستند.
در این بیانیه نسبت به ناپدیدسازی قهری، شکنجه، دفنهای مخفیانه، اعترافات اجباری، محرومیت از دسترسی به وکیل و تداوم محدودیتهای اینترنتی ابراز نگرانی شده و تاکید شده این اقدامات ناقض قواعد آمره حقوق بینالملل است.
کارشناسان سازمان ملل خواستار توقف فوری اعدامها، آزادی بازداشتشدگان خودسرانه، اعلام محل نگهداری مفقودان، بازگرداندن دسترسی کامل به اینترنت و فراهم شدن امکان تحقیقات مستقل و دسترسی ناظران بینالمللی شدند.
وبسایت بهروزرسانی سفر دولت استرالیا، اسمارتتراول، با انتشار هشدار جدید درباره وضعیت امنیتی در خاورمیانه و ایران اعلام کرد شهروندان استرالیایی از سفر به ایران خودداری کنند و در صورت امکان، هرچه سریعتر این کشور را ترک کنند.
در این اطلاعیه آمده است: «وضعیت امنیتی در خاورمیانه غیرقابل پیشبینی است. تنشهای منطقهای همچنان بالاست و خطر درگیری نظامی وجود دارد. ممکن است اختلالاتی در سفرهای منطقهای و جهانی ایجاد شود.»
اسمارتتراول تاکید کرده است: «ما همچنان توصیه میکنیم به ایران سفر نکنید و در صورتی که امکان آن بهصورت ایمن وجود دارد، هرچه سریعتر ایران را ترک کنید.» در این هشدار آمده است پروازهای تجاری در حال حاضر برقرار است، اما این وضعیت ممکن است بهسرعت تغییر کند و اخیرا محدودیتها و بستهشدنهایی در حریم هوایی و پروازها اعمال شده است.
در این اطلاعیه همچنین گفته شده است اگر شهروندان استرالیایی در ایران میمانند، باید برای «ماندن طولانیمدت در محل امن» آماده باشند و از ذخیره کافی آب، غذا و دارو اطمینان حاصل کنند.
دولت استرالیا وضعیت امنیتی در ایران را «بهشدت بیثبات» توصیف کرده و از شهروندان خود خواسته است از تجمعات عمومی و اعتراضات دوری کنند. در این هشدار آمده است شهروندان استرالیایی، از جمله دارندگان تابعیت دوگانه، در معرض «خطر بالای بازداشت» قرار دارند.
بر اساس این اطلاعیه، فعالیتهای سفارت استرالیا در ایران متوقف شده و توانایی این کشور برای ارائه خدمات کنسولی در ایران «بسیار محدود» است.
وزارت خارجه ژاپن با اشاره به احتمال حمله آمریکا به ایران، از شهروندان ژاپنی مقیم ایران خواست تا زمانی که پروازهای تجاری برقرار است «هرچه سریعتر» این کشور را ترک کنند و همزمان برای شهروندان خود در ۵۴ کشور و منطقه از جمله ایالات متحده هشدار منطقهای صادر کرد.
در اطلاعیه وزارت خارجه ژاپن آمده است: «تا زمانی که پروازهای تجاری در حال انجام است، هرچه سریعتر از کشور (ایران) خارج شوید.» این وزارتخانه با اشاره به احتمال تغییر ناگهانی اوضاع، هشدار داد در صورت بسته شدن حریم هوایی و فرودگاهها، خروج از ایران میتواند دشوار شود.
اگرچه پیشتر نیز توصیه به ترک ایران صادر شده بود، اما در اطلاعیه تازه تاکید شده است که «در صورت دگرگونی ناگهانی اوضاع، احتمال بسته شدن حریم هوایی و فرودگاهها و دشوار شدن خروج از کشور وجود دارد» و به همین دلیل بر ضرورت خروج زودهنگام تاکید شده است.
وزارت خارجه ژاپن همچنین اعلام کرد در صورت وقوع حمله به ایران، ممکن است وضعیت خاورمیانه بهطور شدید دستخوش تغییر شود. این وزارتخانه از شهروندان ژاپنی حاضر در دیگر مناطق خاورمیانه خواست ضمن پیگیری اطلاعات، برای حفظ امنیت خود از نزدیک شدن به تاسیسات نظامی آمریکا و اقدامات مشابه خودداری کنند.
برای شهروندان ژاپنی در ۵۴ کشور و منطقه، از جمله ایالات متحده و برخی کشورهای اروپایی، نیز به دلیل احتمال بروز وضعیتهای «غیرقابل پیشبینی» مانند حملات تروریستی هشدار صادر شده است.
کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد در بیانیهای که روز جمعه ۱ اسفند در ژنو منتشر شد، از مقامهای جمهوری اسلامی خواستند درباره سرنوشت هزاران بازداشتشده، ناپدیدشده یا مفقود پس از اعتراضات سراسری دی ماه شفافسازی کنند.
این کارشناسان همچنین از حکومت ایران خواستند که فوراً تمامی احکام اعدام و اجرای مجازاتهای مرگ مرتبط با این اعتراضات را متوقف کنند.
این بیانیه به امضای مجموعهای از چهرههای برجسته سازوکارهای ویژه حقوق بشر سازمان ملل، از جمله مای ساتو گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در ایران، موریس تیدبال-بینز گزارشگر ویژه اعدامهای فراقضایی، مری لاولور گزارشگر ویژه مدافعان حقوق بشر، مارگارت ساترویت گزارشگر ویژه استقلال قضات و وکلا، نازیلا قانع گزارشگر ویژه آزادی دین یا باور، آلیس ادواردز گزارشگر ویژه منع شکنجه، و اعضای کارگروههای ناپدیدشدگان قهری و بازداشتهای خودسرانه، رسیده است.
این کارشناسان تاکید کردند که ابعاد واقعی سرکوب خشونتبار اعتراضات همچنان نامشخص است و اختلاف چشمگیر میان آمار رسمی و برآوردهای نهادهای مستقل حقوق بشری، بر رنج خانوادههایی که در جستوجوی عزیزان خود هستند افزوده است. در حالی که مقامهای ایرانی مرگ ۳۱۱۷ نفر و حدود ۳۰۰۰ بازداشت را تایید کردهاند، سازمانهای حقوق بشری شمار کشتهشدگان و بازداشتها را دهها هزار نفر برآورد میکنند. به گفته کارشناسان، اکثریت قربانیان شهروندان عادی، از جمله کودکان، از استانهای مختلف و با پیشینههای قومی و مذهبی گوناگون بودهاند. همچنین اتباع افغانستان، وکلا، کادر درمانی، روزنامهنگاران، نویسندگان، هنرمندان و مدافعان حقوق بشر نیز در میان بازداشتشدگان دیده میشوند.
در این بیانیه آمده است بسیاری از خانوادهها هنوز نمیدانند بستگانشان در بیمارستانها، بازداشتگاهها یا پزشکی قانونیها هستند یا جان باختهاند. گزارشهایی نیز از محرومیت بازداشتشدگان از تماس منظم با خانوادهها منتشر شده که نگرانیها درباره امنیت آنان را افزایش داده است. کارشناسان سازمان ملل یادآور شدند ممنوعیت ناپدیدسازی قهری، شکنجه و نقض حق حیات از قواعد آمره حقوق بینالملل است و حتی در شرایط اضطراری نیز قابل تعلیق نیست. آنان هشدار دادند در غیاب شفافیت، گزارشهای تاییدنشده درباره دفنهای مخفیانه و اعدامهای پنهانی در حال گسترش است.
کارشناسان همچنین نسبت به ادامه محدودیتهای گسترده اینترنتی که وارد ششمین هفته شده ابراز نگرانی کردند و گفتند این محدودیتها مانع راستیآزمایی مستقل وضعیت میدانی است. به گفته آنان، دسترسی کامل به اینترنت صرفاً برای کاربران مورد تایید دولت فراهم است و عموم مردم با محدودیت شدید و وابستگی به ویپیانهای گرانقیمت مواجهاند. گزارشهایی نیز از بازرسیهای خیابانی و بررسی تلفنهای همراه شهروندان برای یافتن محتوای مرتبط با اعتراضات منتشر شده است.
در بیانیه همچنین به پخش «اعترافات اجباری» از رسانههای دولتی و برچسبزدن به معترضان به عنوان «تروریست» انتقاد شده و نسبت به افزایش بازداشتها و تحریک علیه جامعه بهایی هشدار داده شده است. کارشناسان از محرومیت بسیاری از بازداشتشدگان از دسترسی به وکلای منتخب خود و گزارشهایی درباره صدور احکام سنگین، از جمله اعدام، ابراز نگرانی کرده و به خطرات فزاینده خشونت مبتنی بر جنسیت در بازداشتگاهها اشاره کردند.
کارشناسان سازمان ملل از مقامهای ایرانی خواستند فوراً اجرای تمامی احکام اعدام را متوقف کنند، سرنوشت و محل نگهداری افراد ناپدیدشده را اعلام نمایند، همه بازداشتشدگان خودسرانه را آزاد کنند و حقوق دادرسی عادلانه آنان را تضمین نمایند، دسترسی کامل به ارتباطات را بازگردانند و امکان انجام تحقیقات مستقل و بیطرفانه درباره نقضهای حقوق بشری و دسترسی بدون مانع ناظران بینالمللی را فراهم سازند. آنان اعلام کردند همچنان در تماس با مقامهای ایرانی در این زمینه هستند.
در پنجاهوپنجمین روز از انقلاب ملی ایرانیان، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد در ایران «۳۲ هزار نفر در یک بازه زمانی نسبتا کوتاه» کشته شدند و همزمان گفت در حال بررسی اقدام نظامی محدود علیه ایران است.
در همین حال، رویترز از پیشرفت بسیار زیاد برنامهریزی نظامی آمریکا خبر داد و سازمان عفو بینالملل نسبت به خطر اعدام دستکم ۳۰ معترض هشدار داد.
همزمان، سازمان عفو بینالملل اعلام کرد دستکم ۳۰ نفر، از جمله چند کودک، در پی اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ در معرض خطر اعدام قرار دارند و خواستار توقف فوری اجرای احکام اعدام و لغو این محکومیتها شد.
در داخل ایران، مراسم چهلم جانباختگان اعتراضات در شهرهای مختلف با برگزاری آیینهای سوگواری و آنچه «رقص سوگ» خوانده شد، برگزار شد.
رسانههای عربی نیز گزارش دادند تماسهای فشرده سیاسی و امنیتی با حزبالله، به رهبری رییس مجلس لبنان، در جریان است تا هرگونه تلاش برای حمایت نظامی از جمهوری اسلامی در صورت حمله آمریکا به ایران مهار شود.
کانال ۱۲ اسرائیل گزارش داد ترامپ پس از تعیین ضربالاجل ۱۰ روزه، با مشاوران ارشد خود درباره بحران با ایران دیدار کرده است.
روزنامه دیلیمیل گزارش داد خشم دونالد ترامپ از حکم دیوان عالی آمریکا که سیاستهای تعرفهای او را غیرقانونی اعلام کرده، ممکن است بر تصمیم او درباره حمله نظامی به ایران تاثیر بگذارد. به نوشته این روزنامه، ویلبور راس، وزیر بازرگانی پیشین آمریکا، به والاستریت ژورنال گفته است ترامپ پس از این ضربه سیاسی «نمیتواند در موضوع ایران نیز عقبنشینی کند». این گزارش میافزاید رییسجمهوری آمریکا که در روزهای اخیر میان دیپلماسی و اقدام نظامی در حال مشورت با مشاورانش بوده، بهشدت بر میراث سیاسی خود متمرکز است.
دیلیمیل همچنین نوشت ترامپ در حال بررسی حملات هدفمند و محدود علیه سایتهای نظامی و دولتی ایران است، نه یک جنگ تمامعیار؛ رویکردی که به باور مشاورانش میتواند تهران را به پذیرش توافق هستهای وادار کند. با این حال، یک مقام کاخ سفید تاکید کرده ترامپ همچنان دیپلماسی را به جنگ ترجیح میدهد. سخنگوی کاخ سفید نیز به والاستریت ژورنال گفته است: «فقط رییسجمهوری ترامپ میداند چه کاری انجام خواهد داد یا نخواهد داد.»
