اطلاعات اختصاصی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد به دنبال نگرانی بدنه اصلاحطلبان از فروپاشی جمهوری اسلامی، شورای مرکزی «جبهه اصلاحات ایران» نشستی اضطراری و غیرعلنی برگزار کرده است که بررسی بیانیه این نشست، با دخالت و تهدید نهادهای امنیتی متوقف شده است.
این نشست، نگران از سقوط علی خامنهای، دیکتاتور تهران، به عنوان مسبب قتل عام شهروندان، پیشنویس بیانیهای را بررسی میکرده که در آن از خامنهای خواسته شده از قدرت کنارهگیری کند و اداره کشور به «شورای گذار» سپرده شود.
به گفته منابعی که در این باره با ایراناینترنشنال گفتوگو کردند، بررسی این بیانیه و تصمیم برای انتشار آن، با دخالت و تهدید نهادهای امنیتی متوقف شده است.
بر اساس این اطلاعات، نشست فوقالعاده یکشنبه ۲۱ دی به ریاست آذر منصوری، دبیرکل حزب اتحاد ملت ایران اسلامی و رییس جبهه اصلاحات ایران و با حضور چهرههای شاخص جریان اصلاحات در دفتر مرکزی «انجمن اسلامی جامعه پزشکی ایران» برگزار شده است.
به گفته منابع ایراناینترنشنال دستور کار این جلسه «واکنش فوری» به تغییر رویکرد نظام در تشدید سرکوب خونین معترضان در خیابانها بوده است.
به گفته این منابع، در جریان بحثهای طولانی درباره افزایش آمار کشتهها و مجروحان، پیشنهادهایی مطرح شده که در میان آنها، پیشنویس بیانیهای بیسابقه برجسته بوده است.
طبق این پیشنویس، جبهه اصلاحات خواستار کنارهگیری رهبر جمهوری اسلامی «برای پایان دادن به وضعیت موجود و هموار کردن مسیر گذار سیاسی» شده و پیشنهاد داده که یک «شورای گذار» مسئولیت اداره کشور و فراهم کردن مقدمات تغییر ساختار سیاسی را بر عهده بگیرد.
منابع مطلع همچنین گفتند در این نشست درباره «استعفای جمعی برخی مقامات ارشد» و «فراخوان برای تظاهرات گسترده خیابانی» در روزهای پس از اوج درگیریها نیز گفتوگو شده است.
به باور شماری از تحلیلگران، انتخاب محل برگزاری جلسه که دفتر انجمن اسلامی جامعه پزشکی ایران بود و از تشکلهای نزدیک به دولت شناخته میشود، حامل پیام سیاسی بوده است.
این تحلیلگران معتقدند برگزاری نشست در چنین مکانی میتواند نشانهای از گسترش نگرانی جدی و تردید در میان نیروهای نزدیک به بدنه دولت نسبت به توان مدیریت بحران و مهار سرکوبها باشد.
یک منبع آگاه به ایراناینترنشنال گفت: «آذر منصوری شخصا در تدوین متن پیشنویس نقش داشت و در آن بر ضرورت انتقال فوری قدرت به شورای موقت تاکید شده بود.»
به گفته این منبع، پیش از آنکه بیانیه به رسانهها داده شود، نهادهای امنیتی و اطلاعاتی با اطلاع از محتوای نشست، رهبران جبهه اصلاحات را تحت فشار گذاشتند و به تهدید آنان پرداختند.
این منبع افزود: «تهدیدها سنگین و بیپرده بود و درباره بازداشتهای گسترده هشدار داده شد.»
بر اساس همین اطلاعات، این فشارها باعث شد جبهه اصلاحات از انتشار رسمی بیانیه و هرگونه فراخوان عمومی عقبنشینی کند.
منابع نزدیک به جریان اصلاحات میگویند واکنش نهادهای امنیتی نشان میدهد حاکمیت در میانه اعتراضات خیابانی، هر نشانهای از شکاف سیاسی در سطوح بالا را تهدیدی مستقیم تلقی میکند و تلاش دارد از شکلگیری هرگونه اجماع یا اقدام علنی در میان نیروهای سیاسی جلوگیری کند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
