گزارشهای مردمی رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از برقراری «حکومت نظامی» در برخی از استانهای ایران از جمله گیلان، همدان و مرکزی، است. همچنین مردم از کشته شدن تعداد بیشتری از معترضان به دست نیروهای امنیتی خبر میدهند.
بر اساس پیامهای دریافتی از مخاطبان در لاهیجان، رفتوآمد شبانه با محدودیتهای شدید همراه شده و نیروهای امنیتی و لباسشخصی با ایجاد ایستهای بازرسی، خودروها و تلفنهای همراه شهروندان را بررسی میکنند.
شاهدان به ایراناینترنشنال گفتند بازرسی خودروها شامل تفتیش کامل است و در صورت مشاهده ابزارهایی مانند چوب یا داس، خودرو توقیف میشود.
به گفته منابع، در صورت یافتن تصاویر یا ویدیوهای مرتبط با اعتراضها در تلفنهای همراه نیز افراد بازداشت میشوند.
همچنین بر اساس پیامهای دریافتی از مخاطبان ایراناینترنشنال، فضای امنیتی در همدان تشدید شده و شاهدان از حاکم بودن وضعیت «حکومت نظامی» در شهر خبر دادهاند.
به گفته آنان، خودروهای زرهی در سطح شهر مانور میدهند و نیروهای امنیتی و لباسشخصی حضور گستردهای دارند.
شاهدان همچنین گفتهاند در بسیاری از خانوادهها دستکم یک نفر کشته، زخمی یا بازداشتشده وجود دارد و گزارشهایی از یورشهای نیمهشب به منازل و بازداشت شهروندان در ساعات بامداد نیز دریافت شده است.
شلیک سلاحهای سنگین و تکتیراندازها در سرکوب اعتراضات
در حالی که فضای حکومت نظامی و سرکوب اعتراضات در شهرهای مختلف ایران ادامه دارد، پیامهای رسیده از لرستان، کرمانشاه و خوزستان حاکی از شلیک مستقیم با سلاحهای سنگین، استقرار تکتیراندازها و کشتهشدن صدها نفر از معترضان در خیابانهاست.
بر اساس گزارشهای مخاطبان، در روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه در خرمآباد استان لرستان، حکومت نظامی شدید برقرار بوده و نیروهای سرکوب در خیابانهای «انقلاب» و «ناصرخسرو» اقدام به تیراندازی گسترده کردهاند.
شهروندان گفتهاند در یکی از نقاط این شهر، دستکم ۱۶ نفر در یک محل کشته شدهاند و مجموع کشتهشدگان در خیابانهای انقلاب و ناصرخسرو به حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ نفر رسیده است.
شاهدان عینی این وقایع را «قتلعام» توصیف کردهاند و از حضور گسترده نیروهای مسلح و ممانعت از امدادرسانی خبر دادهاند.
در استان کرمانشاه نیز مخاطبان گفتهاند روز ۱۸ دیماه در منطقه «دره دریژ»، افراد مسلح با استفاده از سلاح سنگین «دوشکا» به سوی مردم شلیک کردهاند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال در سهشنبه حاکی است شهر مرودشت در استان فارس، بهدلیل شدت سرکوبها، در وضعیت سوگ و اندوه عمومی قرار دارد.
همچنین در گلستان، خراسان رضوی و مرکزی، فضای امنیتی تشدید شده و در گالیکش نیروهای بسیج از روستاها به شهر منتقل شده و رفتوآمد شهروندان کنترل میشود.
در اراک نیروهای امنیتی در خیابان امام، خیابان قائممقام و میادین اصلی مستقر شدهاند و فضای شهر شبیه حکومت نظامی است.
کشته شدن صدها معترض در تربتجام و درود
بنابر گزارشهای مردمی، در تربتجام، حدود ۳۰۰ نفر در جریان اعتراضات کشته شدهاند و ماموران با یورش به خانهها، اعضای خانوادهها را بهصورت جمعی بازداشت میکنند.
در استان لرستان نیز، پیامهای دریافتی از مخاطبان ایراناینترنشنال حاکی است که در پی اعتراضها در شهرستان دورود، دستکم ۱۷ نفر بهدست نیروهای امنیتی کشته شدهاند.
به گفته شاهدان، فضای شهر بهشدت امنیتی است و نیروهای مسلح بسیج در بسیاری از کوچهها و معابر مستقر شدهاند.
گزارشها همچنین حاکی است مجروحان اعتراضها به بیمارستان هفتتیر دورود منتقل شدهاند.
کشته شدن «دستکم ۲۰۰ نفر» در اعتراضهای شاهرود
همچنین شاهدان عینی در شاهرود به ایراناینترنشنال گفتهاند دستکم ۲۰۰ نفر طی دو روز پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ دی در این شهر به دست نیروهای امنیتی کشته شدهاند.
به گفته این منابع، تنها در روز دوشنبه ۲۲ دی در بیمارستان بهار، کشتهشدن ۲۲ زن ثبت شده است.
یکی دیگر از شاهدان عینی نیز گفته است شب جمعه ۱۹ دی خیابان ابنیَمین شاهرود بهشدت خونآلود بوده و آثار درگیری گسترده بر سطح خیابان و دیوارها دیده میشده است.
«بیش از ۲۰ مورد تخلیه چشم» در بوشهر
بر اساس پیامهای رسیده از مخاطبان در بوشهر، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در شب ۱۹ دیماه از نقاط مرتفع از جمله پشتبام برخی پاساژها، چند مسجد از جمله «توحید و قرآن» و حتی برخی مدارس به سمت معترضان تیراندازی کردهاند.
شاهدان گفتهاند در جریان دو شب، بیش از ۲۰ مورد «تخلیه چشم» ثبت شده و مراکز درمانی با حجم بالای مجروحان مواجه بودهاند؛ بهگونهای که به گفته منابع، کف اورژانسها از خون زخمیها پوشیده شده بود.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
