یک شهروند: ماموران با دستور فرمانده نیروی انتظامی شهرستان کازرون به معترضان شلیک کردند

سی‌ان‌ان در گزارشی نوشت شواهد اولیه نشان می‌دهد نیروهای ایالات متحده در جریان عملیات دستگیری نیکلاس مادورو، رییس‌جمهوری ونزوئلا، با مقاومت قابل‌توجهی از سوی پدافند هوایی یا نیروهای زمینی این کشور روبه‌رو نشده‌اند؛ موضوعی که با گزارش‌های پیشین کاراکاس درباره در اختیار داشتن زرادخانه‌ای توانمند برای مقابله یا حتی دفع چنین تهاجمی در تضاد است.

بر اساس این گزارش نبودِ درگیری موثر می‌تواند چند معنا داشته باشد: از غافلگیری عملیاتی و سرعت بالای حمله گرفته تا کاستی‌های ساختاری در آمادگی، فرماندهی و نگهداشت سامانه‌های دفاعی.

همچنین احتمال دارد بخشی از توان اعلامی، بیش از آنکه عملیاتی باشد، بازدارندگی تبلیغاتی بوده باشد.

در هر حال، این وضعیت پرسش‌های جدی درباره کارآمدی واقعی پدافند ونزوئلا، میزان هماهنگی نیروها و توان واکنش سریع ارتش ایجاد کرده است؛ پرسش‌هایی که پاسخ آن‌ها برای مسیر تحولات بعدی—چه در سطح داخلی ونزوئلا و چه در معادلات منطقه‌ای—اهمیت تعیین‌کننده خواهد داشت.

در این گزارش به تأثیر جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائیل در خردادماه نیز اشاره شده؛ جنگی که به گفته معترضان، تصویر «قدرت نفوذناپذیر» حکومت را خدشه‌دار کرد و احساس آسیب‌پذیری نظام را افزایش داد. هم‌زمان، تهدیدهای دونالد ترامپ درباره احتمال اقدام نظامی و هشدار در صورت سرکوب معترضان، به تشدید فضای سیاسی دامن زده است.

گاردین می‌نویسد با وجود آنکه اعتراضات کنونی فاقد چهره‌ای محوری مانند مهسا امینی است و پراکندگی مطالبات در آن دیده می‌شود، معترضان به گاردین گفته‌اند به این نتیجه رسیده‌اند که «آینده‌ای در چارچوب وضع موجود ندارند» و اکنون را بهترین زمان برای فشار حداکثری می‌دانند. برخی نیز خواستار حمایت‌های غیرنظامی غرب، از جمله فشار دیپلماتیک و حفظ دسترسی آزاد به اینترنت شده‌اند.

گزارش گاردین تاکید می‌کند سرنوشت اعتراضات به نحوه واکنش حکومت بستگی دارد، اما معترضان می‌گویند با درس‌گرفتن از تجربه‌های گذشته، مصمم‌اند اعتراضات را «مستمر و هدفمند» ادامه دهند.

ماریا کورینا ماچادو، چهره برجسته اپوزیسیون ونزوئلا و برنده جایزه صلح نوبل، در ماه دسامبر گفته بود «روزهای حکومت نیکلاس مادورو شمارش معکوس شده است».

او تنها چند روز پیش از دریافت جایزه نوبل در نروژ، به شکل مخفیانه از ونزوئلا خارج شد.

محل کنونی ماچادو اعلام نشده و سخنگویش از اظهار نظر درباره رویدادهای ۲۴ ساعت گذشته خودداری کرده است، اما با بازداشت و انتقال مادورو به آمریکا، نقش او در هر آرایش سیاسی جدید احتمالی، محوری توصیف می‌شود.

ماچادو ۵۸ ساله است و نخستین بار در سال ۲۰۱۰ به مجلس ملی ونزوئلا راه یافت.

او در گذشته در یک جلسه تلویزیونی سراسری، هوگو چاوز را به چالش کشید و گفت «ملی‌سازی یعنی دزدی».

کمیته نوبل نروژ او را «قهرمانی شجاع و متعهد برای صلح که شعله دموکراسی را در تاریکی فزاینده زنده نگه داشته» توصیف کرده است.

ماچادو در سخنرانی دریافت جایزه نوبل گفت اپوزیسیون طی شانزده ماه فعالیت پنهانی، «شبکه‌های تازه فشار مدنی و نافرمانی منضبط» را برای «گذار منظم به دموکراسی» ایجاد کرده است.

او وعده داد دوباره بر پل سیمون بولیوار خواهد ایستاد و بازگشت مهاجران را خوشامد خواهد گفت.

ماچادو همچنین از نامزد اپوزیسیون در انتخابات ۲۰۲۴، ادموندو گونزالس، حمایت کرده و گفته است که در دولت دموکراتیک آینده به‌عنوان معاون رییس‌جمهور دعوت شده؛ به گفته او «اکثریت قاطع» نیروهای پلیس و نظامی با آغاز گذار سیاسی از دولت جدید تبعیت خواهند کرد.

سی‌ان‌ان در گزارشی نوشت دولت آمریکا پس از اجرای عملیات بازداشت نیکلاس مادورو، رییس‌جمهوری ونزوئلا رهبران کنگره و روسای کمیته‌های کلیدی را در جریان جزئیات این اقدام قرار داده است.

به گفته یک منبع آگاه، این اطلاع‌رسانی «پس از وقوع عملیات» انجام شده و نه پیش از آن؛ رویه‌ای که با برخی عملیات‌های نظامی پیشین آمریکا تفاوت دارد.

بر اساس توضیحی که دولت ترامپ ارائه کرده، مبنای حقوقی این اقدام اختیارات رییس‌جمهوری ذیل اصل دوم قانون اساسی ایالات متحده است؛ اصلی که فرماندهی کل نیروهای مسلح را به رییس‌جمهوری می‌سپارد.

در طول یک هفته از آغاز اعتراض‌ها در ایران، دونالد ترامپ تاکنون دو بار درباره آنها اظهارنظر مستقیم کرده است.

او روز اول حکومت ایران را به‌خاطر شلیک به معترضان محکوم کرد و روز ششم تهدید کرد اگر کشتار معترضان ادامه یابد، نیروهای آمریکایی برای نجات مردم ایران وارد عمل خواهند شد.

این سریع‌ترین و صریح‌ترین واکنش رییس‌جمهوری از آمریکا به موج اعتراض‌ها در ایران در ۴۵ سال گذشته بوده، اما تاثیرگذاری این موضع‌گیری به گام‌های بعدی گره خورده است.

آزمون اصلی برای دولت آمریکا این خواهد بود که آیا این موضع به اقدامات عملی دیپلماتیک و فشارهای نظامی ملموس منجر می‌شود یا در حد یک پیام بازدارنده و نمادین باقی می‌ماند.

متن کامل این تحلیل نوشته بزرگمهر شرف‌الدین را اینجا بخوانید