با اعلام سازمان لیگ فوتبال ایران دیدار تیمهای فوتبال تراکتور و پرسپولیس در مرحله یکشانزدهمنهایی جام حذفی فوتبال ایران روز پنجشنبه ۲۷ آذر از ساعت ۱۶:۱۵ در استادیوم سهند تبریز برگزار میشود. پیشتر از استادیوم بنیاندیزل بهعنوان محل برگزاری این مسابقه نام برده شده بود.
باشگاه تراکتور پیش از این اعلام کرده بود که به دلیل شرایط نامناسب استادیوم بنیان دیزل، دیگر در این محل بازی نمیکند.
محمدحسین کبادی، معاون عملیات سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر اعلام کرد طاهره حاصلی، کوهنورد زن که در تاریخ ۱۹ آذر برای صعود به قله دماوند اقدام کرده و از آن تاریخ مفقود شده، جان خود را از دست داده است.
کبادی گفت: «این زن کوهنورد در محدوده جبهه جنوبی و در پشت پناهگاه مستقر شده و وسایل شخصی خود را نیز در همان محل قرار میدهد، اما دیگر به پایین بازنمیگردد. روز بعد و پس از تماس خانواده با جمعیت هلال احمر استان مازندران، تیمهای امداد و نجات کوهستان از پایگاه امداد کوهستان رینه به ارتفاعات دماوند اعزام شدند.»
معاون هلال احمر گفت: «پیکر خانم طاهره حاصلی در ارتفاع حدود ۴۶۰۰ متری جبهه جنوبی دماوند و در داخل یخچال «کافر دره» مشاهده شده است. در حال حاضر تیم نخست، متشکل از نیروهای فدراسیون کوهنوردی، در حال دسترسی به محل است و تیمهای جمعیت هلال احمر نیز در مسیر قرار دارند تا پس از دسترسی کامل، پیکر این بانوی کوهنورد به پاییندست منتقل شود.»
این کوهنورد در واکنش به هشدارهای اهالی این رشته درباره خطر صعود انفرادی به دماوند در فصل سرما، گفته بود که از تجهیزات کامل برخوردار است.
فارس گزارش داده دادگاهی در کره جنوبی رای پرونده دوومیدانیکاران ایرانی که به اتهام «تجاوز گروهی» به یک زن در جریان مسابقات قهرمانی آسیا بازداشت شده بودند را صادر کرد. به نوشته فارس دو عضو تیم ملی به تحمل حبس محکوم شده و دو عضو دیگر تبرئه شدند.
در این گزارش آمده: «دادگاه کره رأی خود را در خصوص این افراد صادر کرد که ۲ نفر از آنها از اتهامات تبرئه شدند، اما برای ۲ نفر دیگر حبس در نظر گرفته شده است. این رأی بدوی بوده و دوومیدانی کاران ایران میتوانند اعتراض خود را اعلام کنند.»
روز ۱۱ خرداد ۱۴۰۴، سایت روزنامه هانکیوره کره جنوبی خبر داده که «سه نفر از شرکتکنندگان ایرانی (دو ورزشکار دوومیدانی و یک مربی) در مسابقات قهرمانی دوومیدانی آسیا ۲۰۲۵ در شهر گومی کره جنوبی به اتهام تجاوز به یک زن ۲۰ ساله بازداشت شدهاند. یک هفته بعد، یک عضو دیگر تیم ملی نیز به جمع متهمان افزوده شد و از کاروان ۱۹ نفره دوومیدانی ایران اعزامی به مسابقات قهرمانی آسیا، ۱۴ نفر به کشور برگشتند.
ایرج اکبرلو، سخنگوی فدراسیون دوومیدانی، ۳۱ شهریور درباره آخرین جلسه دادگاه پرونده تجاوز گروهی ورزشکاران ایرانی در کره جنوبی به تسنیم گفته بود: «مطمئن هستیم آن اتهام سنگین و اولیه (تجاوز گروهی) که حبس ابد داشت، از بین رفته است. این حکم خرد میشود و موضوع به شکل دیگری پیگیری و بررسی میشود.»
اوایل مهرماه، احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان ۹ مهرماه گفته بود: «تا حدودی محرز شده که دو نفر نقشی در این ماجرا نداشتند. درباره دو نفر دیگر هم برای دادگاه مشخص شد که این خانم برایشان تله بوده است.»
احسان حدادی، رییس فدراسیون دوومیدانی نیز روز ۲۰ مهرماه، در گفتوگو با خبرنگاران با درخواست از آنها برای استفاده نکردن از عبارت «تجاوز گروهی» پیش از اثبات اتهام، در اظهارنظری عجیب، «تجاوز گروهی» در کره جنوبی را عادی دانسته و گفته بود: «دوستان پلیسی در کره جنوبی دارم، میگفتند این اتفاق برای خیلی از توریستهایی که به کره میروند افتاده است.»
احمد علمالهدی، نماینده علی خامنهای در خراسان گفت: «دوچرخهسواری در خیابان یا دانشگاه، از نظر شرعی و فرهنگی مناسب نیست. رهبری نیز که مرجع تقلید است، دوچرخهسواری بانوان در برابر مردان را حرام اعلام کردهاند. اگر دختری در مقابل دانشجویان پسر دوچرخهسواری کند، طبق فتوا حرام است.»
به نوشته روزنامه قدس او که در جمع خبرنگاران زن حرف میزد، در پاسخ به درخواستها برای اجازه ورود زنان به استادیومها و دوچرخهسواری زنان مدعی شد که طرفدار ورزش زنان است، اما فقط در پارکهای تکجنسیتی ویژه زنان.
علمالهدی گفت: «تاکنون چندین پارک «بانوان» در اطراف شهر ایجاد شده که مجهز است. ما گفتیم همه وسایل ورزشی مورد نیاز زنان از جمله دوچرخه و موتور در پارکها فراهم شود. شهرداری نیز دوچرخه تهیه کرده و در پارکها قرار داده تا زنان بتوانند دوچرخهسواری کنند.»
او با حرام دانستن دوچرخهسواری زنان با توجه به فتوای علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، گفت: «دوچرخهسواری در خیابان یا دانشگاه، از نظر شرعی و فرهنگی مناسب نیست. قرآن کریم دستور داده از تبرج زنان جلوگیری شود و رهبری نیز که مرجع تقلید است، دوچرخهسواری زنان در برابر مردان را حرام اعلام کردهاند.»
علمالهدی گفت: «بنابراین، اگر دختر خانمی در مقابل دانشجویان پسر دوچرخهسواری کند، طبق فتوا حرام است. اما در پارکها، دوچرخههای رایگان برای بانوان فراهم شده و آنان میتوانند به راحتی ورزش کنند. در خصوص پیست موتورسواری مخصوص زنان نیز پیگیریهایی انجام شد اما متأسفانه اداره کل ورزش در زمان پیگیری کوتاهی کرد و موضوع به نتیجه نرسید.»
او همچنین مدعی شد که در دوره وزارت حمید سجادی گفته که مخالف حضور زنان در استادیومها نیست: «نظر فقهی من این است که ورود زنان به ورزشگاه هیچ مانعی ندارد. بحث ما با آقای سجادی این بود که در ورزشگاه آزادی محلی مخصوص زنان در نظر گرفته شود تا شور و هیجان آنان به مردان منتقل نشود.»
علمالهدی گفت: «اگر زنان در جایگاه ویژه خود بازی را تماشا کنند، اشکالی ندارد. اما اگر در کنار مردان باشند و هیجان و احساسات خود را بروز دهند، ممکن است ناهنجاری ایجاد شود. بنابراین، باید جایگاهی مجزا برای زنان در نظر گرفته شود.»
نماینده علی خامنهای در مشهد گفت: «در ورزشگاه ثامن نیز از ابتدا تأکید کردم که محلی برای بانوان در نظر گرفته شود. نظر من این است که زنان میتوانند در ورزشگاه حضور داشته باشند و بازی را تماشا کنند، اما باید جایگاه آنان جدا باشد تا هیجان و احساساتشان به مردان منتقل نشود.»
او گفت: «من نه مخالف حضور زنان در ورزشگاه هستم و نه موافق حضور آنان در شرایط فعلی؛ بلکه معتقدم با ایجاد جایگاه ویژه برای زنان، حضور آنان هیچ اشکالی ندارد.»
اظهارات جواد خیابانی که در آن فوتبال را ذاتا آلوده و ناسازگار با «پاکبودن» معرفی میکند، صرفا یک نظر شخصی نیست. این حرفها وقتی از تنها تلویزیون رسمی جمهوری اسلامی پخش میشوند، معنا و اثر اجتماعی پیدا میکنند و نگاه عمومی را شکل میدهد.
اگر فوتبال ایران با فساد و روابط ناسالم درگیر است، ریشه این وضعیت را باید در سازوکار رانتی آن دید. فوتبال ایران سالهاست با پول دولتی، مدیریت انتصابی و نبود شفافیت اداره میشود.
در چنین ساختاری، رانت قاعده فوتبال ایران میشود و نه استثنا. فساد موجود در فوتبال ایران محصول این سیستم است، نه نتیجه ذات رقابت یا اخلاق فردی بازیکنانی که این گزارشگر فوتبال آنها را «ناپاک» میخواند.
در این میان، صدا و سیما فقط ناظر نیست. بلکه تلویزیون جمهوری اسلامی بخش بزرگی از همین چرخه رانتی است.
صداوسیما از انگشت شمار سازمان هایی استکه از فوتبال بیمار ایران درآمد دارد. حق پخش را در انحصار گرفته و با دادن تریبون به امثال جواد خیابانیها، روایتها را جهت میدهد. اشاره افشین پیروانی، به همین تناقض بود، وقتی گفت درآمد خود خیابانی از همین فوتبال است.
اینجا تناقض موضع خیابانی روشن میشود. او فوتبال را فاسد میخواند، اما نقدش متوجه ساختار مدیریت فوتبال از وزارت ورزش گرفته تا فدراسیون به ریاست مهدی تاج نیست. خیابانی، انتقادی به نهادهای تصمیمگیر، و نه حتی رسانهای که خودش جزئی از آن است نمیکند.
اگر انتقادی وجود دارد، باید رو به بالا و متوجه حکومت و نقش صدا و سیما باشد نه فوتبالیست و مربیای که در پایینترین سطح این هرم قرار دارند و خود، ابزار پول سازی برای رسانه جمهوری اسلامی هستند.
تقلیل یک ساختار رانتی به «ذات رقابت» یا «ناپاکبودن فوتبال» آدرس غلط دادن است. این روایت مسئولیت را از مدیران جمهوری اسلامی بر می دارد و به بازیکنان و اهالی فوتبالی منتقل میکند که اصلا تصمیمگیر نیستند؛ آنها در زمینی بازی میکنند که قواعدش از پیش نوشته شده است.
و در نهایت، مسئله نه فلسفه و اخلاق فردی بازیکنان است نه سوءتفاهمی که خیابانی با عذرخواهی تلاش کرد آن را برطرف کند.
مسئله این است که تلویزیون جمهوری اسلامی بهجای گفتوگوی دقیق درباره ساختار معیوب ورزش، دوباره سراغ جنجال رفته و بعد تلاش کرده آن را پشت واژههای پرطمطراق پنهان کند. تا وقتی این الگو تغییر نکند، اسمها عوض میشوند، اما ایجاد جنجال و حاشیه بدون نتیجه مشخص، باقی میماند.
ریکاردو ساپینتو، سرمربی استقلال بعد از تساوی برابر خیبر گفت: «بازی کردن در اینجا سخت است. پرسپولیس و تراکتور در اینجا باخته بودند. خیبر خوب و سخت کار میکند و بازیکنانشان میجنگند. میدانستیم چالش پیش رو داریم و برای گرفتن نتیجه خوب باید برابرسازی میکردیم که کار راحتی نبود.»
او درباره داوری این بازی گفت: «به اعتقاد من آن صحنه اصلا پنالتی نبود. اگر داوریها را هفته به هفته با آمار و تصاویر بررسی کنیم، حقایق کاملاً مشخص است. ما فقط انتظار داریم قضاوتها منصفانه باشد و واقعیتهای داخل زمین دیده شود.»
سرمربی استقلال ادامه داد: «گرفتن امتیاز مقابل تیمهایی مثل استقلال، پرسپولیس و ملوان در سه هفته متوالی کار سادهای نیست و این نشان میدهد تیم از نظر ساختار دفاعی و انسجام عملکرد قابل قبولی داشته است. در بخش دفاعی رضایت دارم، اما در فاز هجومی باید بهتر از موقعیتها استفاده کنیم.»
او درباره درگیریهای پس از پایان بازی گفت: «پس از پایان بازی به وسط زمین رفتم و خواستم با مربی حریف دست بدهم. او با من نبود، ولی دو نفر من را هُل دادند و هیچ واکنشی نشان ندادم. فیلم را ببینید، چون اگر کاری میکردم کارت قرمز میگرفتم. من به خاطر آن بیاحترامی غافلگیر شدم، چون به کسی توهین نکردم. اگر کارت قرمز میگرفتم دوباره میگفتند ساپینتو این کار را کرد. افراد به بیاحترامیهای خودشان ادامه میدهند.»
ساپینتو گفت: «من بهصورت جدی و شبانهروزی کار میکنم، اما متأسفانه در بسیاری از مواقع برخی بازیکنان در دسترس نیستند و این موضوع کار را سخت میکند. این مسئله برای ما بسیار مهم است، چون هرچه سریعتر به مقطع حساس بازیهای آسیایی نزدیک میشویم. زمان زیادی نداریم و باید هرچه زودتر به آمادگی و هماهنگی کامل برسیم تا بتوانیم با شرایط مطلوب وارد رقابتهای آسیایی شویم.»