نشریه فریپرس: ایرانیان کانادا نگران احتمال هجوم مقامات جمهوری اسلامی به این کشورند
نشریه «فریپرس» گزارش داد ایرانیهای ساکن کانادا نگراناند مقامهای حکومت ایران با تقلب در نظام مهاجرتی این کشور، ادعای پناهندگی کنند و در میان پناهجویان واقعی زندگی کنند، همان پناهجویانی که از همان خطر و فلاکتی گریختهاند که این مقامها در ایران وجود آوردهاند.
مقامهای ارشد جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۲ بهدلیل نقش حکومت در کشتار و نقض حقوق بشر از ورود به کانادا منع شدند. این ممنوعیت شامل هر مقام رسمی است که از سال ۲۰۰۳ در حکومت نقش داشته است.
در این گزارش که سهشنبه ۱۸ آذر منتشر شد، آمده است چندین کارشناس بر این باورند که برخی از مقامهای جمهوری اسلامی توانستهاند از این ممنوعیت عبور کنند. بهنوشته فریپرس، بهنظر میرسد این احتمال درست باشد.
تا اول اکتبر، سازمان مرزبانی کانادا (CBSA) در حال تحقیق درباره ۱۶۴ ایرانی بود که ظن آن میرود که برای جمهوری اسلامی کار کرده باشند. تعداد تحقیقات جاری این سازمان بین دسامبر ۲۰۲۴ تا سپتامبر ۲۰۲۵ بیش از ۸۸ درصد افزایش یافته است.
به گفته این نشریه، نگرانی آن وجود دارد که با افزایش انزوای سیاسی ایران، بیش از هر زمان دیگر طی دهههای اخیر و احتمال فروپاشی اقتصادی بهدلیل بازگشت تحریمهای سازمان ملل بابت برنامه هستهای، افراد مرتبط با حکومت جمهوری اسلامی این دوره را فرصت مناسبی برای خروج از کشور بدانند.
به نوشته فریپرس، این موضوع برای حدود ۳۰۰ هزار کانادایی ایرانیتبار که بیشتر آنها در تورنتو و ونکوور زندگی میکنند، نگرانکننده است.
فریپرس اشاره کرد دولت کانادا تا اول اکتبر، نهم مهر، ۲۱۶ ویزا را لغو کرد که افزایشی ۱۵۷ درصدی از دسامبر ۲۰۲۴ را نشان میدهد.
با این حال تنها یک نفر تحت این ممنوعیت اخراج شده است.
این نشریه در گزارش خود به مخالفت هیات مهاجرت و پناهندگان با اخراج یک مدیر سابق وزارت راه و شهرسازی اشاره کرد که به گفته این نهاد، «مقام ارشد» نبوده است.
فریپرس بدون اشاره به نام این مدیر سابق نوشت او گفته که فاقد اختیار تصمیمگیری بوده است و کار کردن برای حکومت به معنای حمایت از آن نیست.
در گزارش به نقل از نگار مجتهدی، روزنامهنگار ایرانی ساکن ونکوور، نوشته شد بسیاری از اعضای جامعه ایرانی-کانادایی معتقدند که چهرههای وابسته به رژیم برای فرار از پیامدهای فروپاشی احتمالی جمهوری اسلامی به دنبال پناهندگی در کانادا هستند.
این نشریه به نقل از نهایت تیزهوش، روزنامهنگار و متخصص فعالیتهای مخرب جمهوری اسلامی در کانادا، نوشت: «بسیاری از مقامات عالیرتبه احتمالا ابزار تغییر نام و پنهان کردن هویت خود را دارند و ممکن است از قبل اقامت، دارایی و حسابهای بانکی فعال در کانادا داشته باشند.»
فریپرس اشاره کرد که برخی از مقامات جمهوری اسلامی تقاضای پناهندگی کردهاند و افزود هویت کسانی که چنین ادعایی میکنند، از سوی هیات مهاجرت و پناهندگان محرمانه نگه داشته میشود.
بر اساس این گزارش، برای درخواست پناهندگی در کانادا، فرد باید ترس از آسیب یا آزار داشته باشد و یا اینکه در صورت بازگشت به کشور خود با آزار و اذیت مواجه شود.
فریپرس در گزارش خود به مورد مهدی نصیری، مدیر مسئول سابق روزنامه کیهان، متعلق به رهبر جمهوری اسلامی، پرداخت و نوشت که روزنامه فریپرس نتوانست مشخص کند که آیا نصیری تحت تحقیقات آژانس خدمات مرزی کاناداست یا خیر.
بر اساس این گزارش، او گفته است که در سال ۲۰۲۳ ویزای توریستی دریافت کرده، مشاغل دولتی خود در ایران را به مقامات کانادایی فاش نکرده و از او خواسته نشده است که این کار را انجام دهد.
به نوشته این نشریه، فعالان و مخالفان ایرانی در کانادا هر گاه که اخبار حاکی از راه یافتن یک مقام سابق جمهوری اسلامی دیگر به کانادا نگران میشوند.
فریپرس به نقل از نازنین افشینجم، مدافع حقوق بشر ایرانی-کانادایی و از بنیانگذاران گروههای «اعدام کودکان را متوقف کنید» و «جمعیت عدالت ایران» نوشت: «طی ۲۰ سالی که در این کار هستم، هرگز کاملا احساس امنیت نکردهام.»
بر اساس این گزارش، دانستن این موضوع که مقامات، ماموران و وابستگان سابق حکومت که «دستشان به خون آلوده است، امکان دارد در همسایگی ما زندگی کنند، نگرانکننده است.»
فریپرس به سخنان ماه قبل دن راجرز، رییس سازمان جاسوسی کانادا، اشاره کرد که گفت دولت تهدیدهای بالقوه مرگبار متعددی را خنثی کرده است.
افراد دیگری در جامعه ایرانی-کانادایی به فریپرس گفتند نسبت به چهرههای جدید در کانادا محتاط هستند.
در این گزارش به نقل از کاوه شهروز، وکیل و فعال حقوق بشر در تورنتو، گفته شده است: «یک احساس فراگیر وجود دارد که هر فرد را که ملاقات میکنید، میتواند غیر از آن چیزی که ادعا میکند باشد؛ ممکن است گذشته تاریکی داشته باشد یا از شما جاسوسی کند. دیکتاتوریها اینگونه اعتماد اجتماعی را حتی از هزاران کیلومتر دورتر از بین میبرند.»
مهدی مرادی، فعال ایرانی کانادایی ساکن مونترال، هم به این نشریه گفت: بسیاری از افراد جامعه میدانند که کانادا پناهگاهی برای مقاماتی است که به دنبال ترک کشور هستند و بنابراین با این آگاهی زندگی میکنیم که آنها میتوانند به اینجا بیایند و سعی کنند ما را ساکت کنند.
آرون اسمیت که پسرعمویش، آدی ویتال-کاپلون، در حمله هفتم اکتبر در مقابل فرزندانش به دست شبهنظامیان حماس کشته شد، به فریپرس گفت از فکر اینکه مقامات جمهوری اسلامی شروع تازهای در کانادا داشته باشند، وحشتزده است.
جمهوری اسلامی در اقدامی تازه صفحه اینستاگرام برند پوشاک «جین وست» را در پی برگزاری جشنی مختلط، از دسترس خارج و یکی از شعبههای آن را در تهران پلمب کرد. چند کافهدار و شهروند به ایراناینترنشنال گفتند حکومت با سیاست پلمب درصدد کنترل شهروندان، اعمال فشار بر آنان و انتقامگیری است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.