در پی انتشار تبلیغات صرافی رمزارز نوبیتکس برای برگزاری یک مسابقه ماراتن در جزیره کیش، خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، به تصمیم این شرکت اعتراض کرد. این خبرگزاری نوشت «معادل ۹۰ تا ۱۰۰ میلیون دلار» رمز ارز مشتریان نوبیتکس «نابود شده» است.
فارس سهشنبه ۱۸ آذر در گزارشی با عنوان «نوبیتکس هم در مسیر جنجالی بلوبانک میدود؟»، نوشت که از بین رفتن این میزان رمز ارز در پی هک شدن نوبیتکس در خردادماه امسال و در جریان جنگ ۱۲ روزه رخ داد اما سند خاصی در این زمینه منتشر نکرد.
نوبیتکس یا منبع رسمی دیگری در ایران تاکنون چنین رقمی را تایید نکرده است.
این خبرگزاری افزود: «حالا به نظر میرسد شرکت نوبیتکس هم برای عبور از این بحران خود، در مسیر بلوبانک خواهد دوید و [برای همین] جایزه بزرگ نوبیتکس را طراحی کرده است.»
اشاره فارس به ماجرای اخیر برگزاری ماراتن در جزیره کیش است که در پی آن دستگاه قضایی جمهوری اسلامی دو نفر را بازداشت کرد. همچنین کافه دامون کیش با دستور قضایی بهدست عوامل انتظامی پلمب شد: «این مکان که در نقطه شروع و پایان ماراتن پرحاشیه کیش واقع شده، در روز برگزاری ماراتن محل تجمع تعدادی از هنجارشکنان در این رویداد بوده است.»
دو ماراتن کیش اواسط آذر در این جزیره با حضور ورزشکاران زن و مرد ایرانی و خارجی برگزار شد و بعد از آن، دادستانی از تشکیل پرونده برای برگزارکنندگان، به اتهام «خدشهدار شدن عفت عمومی» خبر داد.
بلوبانک از حامیان مالی برگزاری ماراتن جزیره کیش بود.
در روزهای اخیر، تصاویر تبلیغات ماراتن نوبیتکس در شبکههای اجتماعی منتشر شده و طبق برنامهریزی، این ماراتن اواخر دیماه سال جاری در جزیره کیش برگزار خواهد شد.
ماجرای هک نوبیتکس چه بود؟
۲۸ خرداد و در میانه جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل، رسانهها از حمله سایبری گروه هکری «گنجشکهای درنده» که گفته میشود با اسرائیل در ارتباط است، به بورس رمزارز ایران (نوبیتکس) خبر دادند.
بر اساس این گزارشها، این گروه هکری دستکم ۴۸ میلیون دلار ارز دیجیتال را سرقت کرد.
این گروه گفت نوبیتکس به جمهوری اسلامی برای دور زدن تحریمها و تامین مالی «تروریسم» با ارزهای مجازی کمک کرده است.
پیش از آن، برخی مشتریان این صرافی گزارش کرده بودند پیامهایی در پیامرسانهایی مانند اپلیکیشنهای معاملات و تلگرام دریافت کردند که در آن، به آنان هشدار داده شده بود دارایی خود را از صرافی نوبیتکس خارج کنند.
این حمله یک روز پس از هک بانک سپه رخ داد؛ بانک عامل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی که پشتیبانی مالی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و سایر نیروهای مسلح را انجام میدهد.
در شهریورماه، اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال نشان داد در جریان هک صرافی نوبیتکس، مهاجمان توانستند داراییهای شبکه وابسته به جمهوریاسلامی را از دارایی مشتریان عادی متمایز کنند.
نوبیتکس را چه کسانی اداره میکنند؟
در وبسایت رسمی، این صرافی دیجیتال، خود را اینطور معرفی کرده است: «نوبیتکس با هدف رفع نیاز کاربران ایرانی برای مبادله داراییهای دیجیتال در تابستان ۱۳۹۶ شکل گرفت …. هسته اولیه تیم در باشگاه کارآفرینی تیوان استقرار یافت. به تدریج و با افزوده شدن نفراتی با تخصصهای مختلف، تیم بزرگتر شد.»
با این حال، بررسی اسناد رسمی نشان میدهد نوبیتکس متعلق به شرکت «راهکار فناوری نویان» است که در تیر ۱۳۹۷ تاسیس شده است.
از مرداد ۱۳۹۸، محمدباقر نحوی به عنوان رییس هیات مدیره شرکت «راهکار فناوری نویان»، وارد آن شده است. نحوی از زمان تاسیس شرکت «خدمات فرودگاهی سفیران» در سال ۱۳۷۲ تا آذر ۱۴۰۱، به عنوان شخص حقیقی یا حقوقی، در هیات مدیره این شرکت حضور داشته است.
ایالات متحده آمریکا در شهریور ۱۴۰۱ این شرکت را تحریم کرد.
بعد از آن در آذر ۱۴۰۱ دولت کانادا و در اردیبهشت ۱۴۰۲، دولت نیوزیلند، نوبیتکس را به دلیل همکاری تسلیحاتی با روسیه و انتقال پهپاد به این کشور در جریان جنگ اوکراین، تحریم کردند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
