یک نهاد نظارتی دولت آمریکا در گزارشی محرمانه اعلام کرده که ارتش اسرائیل در جریان جنگ غزه مرتکب «صدها مورد» نقض احتمالی حقوق بشر شده است؛ مواردی که به گفته این گزارش، وزارت خارجه آمریکا برای بررسی کامل آنها به «چندین سال» زمان نیاز خواهد داشت.
روزنامه واشنگتنپست گزارش داده است که این ارزیابی محرمانه چند روز پیش از اجرای آتشبس غزه در ۱۸ مهر از سوی دفتر بازرسی کل وزارت خارجه آمریکا تهیه شده است.
به نوشته این روزنامه، گزارش یادشده میزان پایبندی دولت ایالات متحده به «قانون لیهی» را بررسی میکند؛ قانونی که ارائه هرگونه کمک به واحدهای نظامی خارجی متهم به نقض حقوق بشر را ممنوع میسازد.
واشنگتنپست با استناد به گفتههای دو مقام رسمی افزوده است که معیارهای تصمیمگیری درباره اسرائیل در مقایسه با سایر کشورها سختگیرانهتر است و روند بررسی چنین مواردی معمولاً با مشارکت مقامهای ارشد آمریکایی و در چارچوب فرآیندی طولانیتر انجام میشود.
کارکنان پیشین وزارت خارجه آمریکا که از سیاستهای اسرائیل انتقاد دارند، به واشنگتنپست گفتهاند این رویکرد باعث شده اسرائیل از پاسخگویی در قبال موارد نقض حقوق بشر مصون بماند.
اسرائیل در واکنش به این انتقادها بارها تاکید کرده که نیروهایش برای جلوگیری از تلفات غیرنظامیان تلاش میکنند و گروه حماس را متهم میسازد که از مردم به عنوان سپر انسانی استفاده میکند. ارتش اسرائیل همچنین میگوید تمامی گزارشهای مربوط به نقض حقوق بشر توسط نیروهایش را مورد بررسی قرار میدهد.
در همین حال، به نوشته واشنگتنپست، نهاد ناظر پیشین آژانس توسعه بینالمللی آمریکا، که اکنون منحل شده است، در حال بررسی اتهامهای مربوط به «انحراف کمکهای بشردوستانه از سوی حماس و سایر گروههای تروریستی» در غزه است.
مهلت ۲۴ ساعته مصر و قطر به حماس
یک مقام آمریکایی به نشریه تایمز اسرائیل گفت که میانجیگران مصری و قطری چهارشنبه شب هفتم آبان به حماس ۲۴ ساعت مهلت دادند تا شبهنظامیان خود را از نیمه شرقی غزه که تحت کنترل اسرائیل است، خارج کند.
به گفته او، آنها به حماس گفتند که در غیر این صورت در معرض حمله نیروهای اسرائیلی قرار خواهد گرفت.
یک مقام آمریکایی اعلام کرد که مهلت تعیینشده به پایان رسیده و اسرائیل اکنون از سوی ایالات متحده، مصر و قطر مجاز است به مواضع حماس در سمت اسرائیلی «خط زرد» حمله کند؛ خطی که مناطق تحت کنترل اسرائیل را از بخشهایی از غزه که در اختیار حماس است جدا میکند.
به گزارش تایمز اسرائیل، در هشدار اخیر به حماس، نام ترکیه – که از میانجیگران آتشبس غزه به شمار میرود – ذکر نشده بود. ترکیه از منتقدان سرسخت سیاستهای اسرائیل در عرصه جهانی محسوب میشود.
این مقام آمریکایی توضیحی درباره نحوه حضور نیروهای حماس در مناطقی که تحت نظارت اسرائیل قرار دارند ارائه نکرد. در همین زمینه، یک «منبع آگاه» به تایمز اسرائیل گفت با توجه به اینکه مرزبندی خط زرد تنها چند هفته پیش برای توافق آتشبس ترسیم شده، نیروهای زمینی همیشه بهطور دقیق نمیدانند این خط در بخشهای مختلف غزه از کجا میگذرد.
اسرائیل هفته گذشته به نیروهای حماس که در سمت شرقی خط زرد مستقر بودند هشدار داده بود از آن منطقه عقبنشینی کنند. به گفته ارتش اسرائیل، همچنان شماری از نیروهای حماس در تونلهای این گروه در مناطق تحت کنترل ارتش حضور دارند؛ افرادی که پیش از آغاز آتشبس نیز در آنجا مستقر بودهاند.
دفتر بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل پنجشنبه هشتم آبان اعلام کرد که این دو جسد از سوی نیروهای اسرائیلی و از طریق صلیب سرخ در غزه دریافت شده و به اسرائیل منتقل خواهند شد تا هویت آنها مشخص شود.
براساس توافق آتشبس، حماس تمامی گروگانهای زنده را در ازای آزادی نزدیک به دو هزار زندانی فلسطینی و بازداشتشدگان جنگی آزاد کرد.
همچنین بر اساس این توافق، اسرائیل نیروهای خود را عقب کشید، حملاتش را متوقف کرد و کمکهای انسانی به این منطقه افزایش یافت.
حماس همچنین توافق کرده بود که بقایای تمامی ۲۸ گروگان کشتهشده را در ازای ۳۶۰ شبهنظامی فلسطینی کشتهشده در جنگ تحویل دهد.
تا پنجشنبه، فقط ۱۵ جسد از اجساد گروگانها تحویل داده شده بود.
اسرائیل میگوید حماس برای تحویل باقیمانده اجساد گروگانها که هنوز در غزه هستند، بسیار کند عمل کرده است. حماس میگوید پیدا کردن و بازیابی تمامی اجساد زمانبر خواهد بود.
خانواده برخی از گروگانها بسیار مشتاقاند تا عزیزان خود را بهطور مناسب دفن کنند و نگران هستند که بقایای آنان برای همیشه زیر خرابههای غزه از بین برود.
هزاران فلسطینی که تصور میشود کشته شدهاند، هنوز در میان ویرانیهای گسترده مفقود هستند.
موانع بزرگ برای طرح ترامپ
اختلاف بر سر بازیابی و تحویل اجساد گروگانها یکی از مشکلاتی بوده که اجرای طرح دونالد ترامپ، ربیسجمهوری آمریکا، برای پایان دادن کامل به جنگ غزه را پیچیده کرده است.
چالشهای بزرگ دیگری همچنان پیش روی این طرح قرار دارد، از جمله اداره آینده غزه و درخواست برای خلع سلاح حماس. همزمان، دو طرف یکدیگر را به نقض آتشبس متهم میکنند.
از سهشنبه تا چهارشنبه، اسرائیل در واکنش به حملهای فلسطینیها به نیروهای خود که منجر به کشته شدن یک سرباز شد، اقدام به بمبارانهایی کرد که مقامات بهداشتی غزه اعلام کردند در آن ۱۰۴ نفر کشته شدند.
وزارت بهداشت غزه گفت که در میان ۱۰۴ کشته، ۴۶ کودک و ۲۰ زن حضور داشتهاند. اسرائیل گفت که حملات آنها دهها شبهنظامی را هدف گرفته بود.
حملات هوایی بیشتر در پنجشنبه
شاهدان عینی پنجشنبه به رویترز گفتند که هواپیماهای اسرائیلی ۱۰ حمله هوایی در مناطق شرق خانیونس در جنوب نوار غزه انجام دادند و تانکها مناطق شرق شهر غزه در شمال نوار غزه را پیش از سپیدهدم پنجشنبه هدف حمله قرار دادند. گزارشی از تلفات انسانی اعلام نشده است.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که حملات «هدفمند» علیه «زیرساختهای تروریستی که برای نیروها تهدید ایجاد میکرد» در مناطقی از غزه که نیروهایش هنوز مستقر هستند، انجام شده است.
ساکنان غزه گفتند که نگران از سرگیری خصومتها هستند. جنگ باعث آوارگی اکثر بیش از دو میلیون نفر جمعیت غزه شده که برخی چندین بار مجبور به ترک خانههای خود شدهاند.
بسیاری از ساکنان غزه هنوز به مناطق خود بازنگشتهاند، زیرا نگران هستند که ممکن است دوباره آواره شوند.
به گزارش تایمز اسرائیل، بازیگران این فیلم شامل دورون بندیوید و ایتزیک کوهن از ستارگان سریال «فائودا»، مارینا ماکسیمیلیان، خواننده، و دنیلا پیک تارانتینو (همسر کوئنتین تارانتینو) هستند.
همچنین کارگردانی و تهیهکنندگی فیلم را دنی آبکاسر، کارگردان و تهیهکننده اسرائیلیتبار مقیم ایالات متحده، بر عهده دارد و فیلمنامه را کوستا کندیلوپولوس نوشته است.
آبکاسر در گفتوگو باوبسایت ددلایناظهار داشت: «من، مانند هر کس دیگری که درباره عملیات پیجرها شنید، شگفتزده شدم. اینکه بتوانم داستان نحوه اجرای این عملیات را روایت کنم، برایم تحقق یک رؤیای واقعی بود.»
در ۲۷ شهریور ۱۴۰۳، هزاران پیجر که از سوی اعضای حزبالله در سراسر لبنان مورد استفاده قرار میگرفت، بهطور ناگهانی منفجر شدند. در نتیجه انفجار این پیجرها، افراد حامل آنها زخمی شدند و بیش از دو ده نفر کشته شدند.
یک روز بعد، صدها بیسیم نیز منفجر شد که باعث زخمی یا کشته شدن دهها نفر دیگر شد.
اسرائیل تا دو ماه دخالت خود در این عملیات را تایید نکرد، تا زمانی که بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل در جلسه کابینه این کشور اعلام کرد که او اجرای این عملیات را تایید کرده بود.
این انفجارها پس از نزدیک به یک سال حملات مداوم راکتی و پهپادی حزبالله به اسرائیل رخ داد؛ حملاتی که از یک روز پس از کشتار ۷ اکتبر حماس آغاز شده بود و منجر به تخلیه حدود ۶۰ هزار نفر از ساکنان شهرهای شمالی اسرائیل در مرز لبنان شد.
عملیاتی بسیار پیچیده
در پی این عملیات، رسانههای مختلف گزارش دادند که حمله، عملیاتی بسیار پیچیده و اطلاعاتی از سوی اسرائیل بود که سالها برای اجرای آن برنامهریزی شده بود.
طی این عملیات، حزبالله فریب خورد و دستگاههای آلوده پیجر را خریداری کرد.
سال گذشته سیبیاس گزارش داد اسرائیل ابتدا عملیات خود را ۱۰ سال پیش با فروش بیسیم به قیمتی مناسب، نه آنقدر پایین که شک برانگیزد باشد، شروع کرد. حزبالله بیش از ۱۶ هزار عدد از این واکیتاکیهای انفجاری را خرید اما اسرائیل تا ۱۰ سال آنها را فعال نکرد. اما از آنجایی که بیسیمها فقط در جنگ استفاده میشوند، بعدها پیجرها نیز اضافه شدند.
یکی از ماموران سابق درباره اینکه چطور حزبالله نمیدانست در حال خرید محصولی از اسرائیل است گفت: «ما یک دنیای ساختگی ایجاد میکنیم. ما یک شرکت تولید جهانی هستیم. ما فیلمنامه را مینویسیم، کارگردان هستیم، تهیهکننده هستیم، بازیگران اصلی هستیم، و دنیا صحنه نمایش ما است.»
ماموران پیشین موساد، که هویتشان مخفی باقی مانده، به شبکه سیبیاس گفتند که بیسیمها و پیجرها، بهطور دقیق طراحی شده بودند تا حاوی مقدار کافی مواد منفجره برای از بین بردن اهداف خود باشند، و خسارات جانبی را به حداقل برسانند.
به گفته آنان، این دستگاهها بهطور کامل در اسرائیل آزمایش شده بودند تا دقتشان تضمین شود. یکی از ماموران توضیح داد: «هدف این بود که به جنگجوی حزبالله آسیب وارد شود، اما فردی که در کنار او ایستاده، آسیب نبیند.»
ارتش اسرائیل پنجشنبه هشتم آبان اعلام کرد تاسیسات منهدم شده، تهدیدی برای نیروهای مستقر در شرق خط موسوم به «خط زرد» بوده که محدوده عقبنشینی ارتش در غزه را مشخص میکند.
همزمان رسانههای فلسطینی از وقوع چندین انفجار در منطقه خان یونس در پی عملیات شبانه نیروهای اسرائیلی خبر دادند.
ارتش اسرائیل در بیانیهای گفت نیروهایش «مطابق با توافق آتشبس در غزه مستقر هستند و به فعالیت برای رفع هرگونه تهدید فوری ادامه خواهند داد».
بازداشت زندانی آزادشده
پلیس اسرائیل اعلام کرد شامگاه چهارشنبه یک نوجوان ۱۶ ساله فلسطینی را که در چارچوب مبادله گروگانها و زندانیان در جریان آتشبس ماه ژانویه در غزه آزاد شده بود، به اتهام برنامهریزی برای یک حمله، در کرانه باختری بازداشت کرده است.
از سوی دیگر بر اساس گزارش تشکیلات خودگردان فلسطین، اسرائیل از زمان آغاز جنگ غزه تاکنون ۹۱۶ دروازه فلزی و ایستبازرسی در شهرها و روستاهای کرانه باختری ایجاد کرده است.
اخراج دو آمریکایی از اسرائیل
ارتش اسرائیل اعلام کرد دو زن یهودی آمریکایی را که برای کمک به کشاورزان فلسطینی در برداشت محصول زیتون وارد منطقهای نظامی در کرانه باختری شده بودند، بازداشت و روند اخراج آنها را از کشور آغاز کرده است.
این دو زن همراه با ۹ فعال دیگر، چهارشنبه در روستای بورین در شمال کرانه باختری به دست ارتش اسرائیل بازداشت شدند.
این منطقه از ۲۴ مهر بهعنوان «منطقه بسته نظامی» اعلام شده است.
فعالان بازداشتشده ابتدا به ایستگاه پلیس در شهر آریل منتقل شدند. شهروندان اسرائیلی پس از بازجویی آزاد شدند اما برای مدت ۱۵ روز از ورود به کرانه باختری منع شدند.
دو زن آمریکایی برای رسیدگی به پرونده اخراج به فرودگاه بنگوریون و سپس به زندان مهاجرتی رمله منتقل شدند.
به گفته بکا استروبر، سخنگوی سازمان «همبستگی ملتها - اخوات امیم»، این دو زن در قالب برنامه آموزشی چهارماهه این سازمان در اسرائیل حضور داشتند و با گروه «خاخامها برای حقوق بشر» برای برداشت داوطلبانه زیتون همکاری میکردند.
استروبر گفت فعالان هنگام عبور از یک ایست بازرسی ارتش مطلع شدند که مسیرشان به منطقه بسته نظامی منتهی میشود.
او افزود پس از مشورت با مسئولان گروه تصمیم گرفتند از مسیر دیگری به روستا بروند و آگاه نبودند که مقصد نهایی نیز در محدوده بسته قرار دارد.
استروبر در بیانیهای گفت: «پلیس به جای بازداشت شهرکنشینان خشونتطلب که به کشاورزان فلسطینی حمله میکنند، فعالان صلحطلبی را بازداشت میکند که برای محافظت از این کشاورزان آمدهاند. این تصمیم هیچ نسبتی با عدالت و منطق قانونی ندارد.»
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس از تلآویو، نتانیاهو سهشنبه ششم آبان اعلام کرد که بازگرداندن بخشی از بقایای گروگانها از سوی حماس نقض آشکار توافق آتشبس است و در واکنش به آن، دستور اجرای «حملات قدرتمند» در نوار غزه را صادر کرده است. او گفت بر اساس مفاد توافق، حماس موظف است اجساد همه گروگانهای اسرائیلی را «در کوتاهترین زمان ممکن» بازگرداند.
در نشانهای از تزلزل آتشبس، منابع نظامی اسرائیلی گزارش دادند که سهشنبه در شهر رفح به سوی نیروهای این کشور تیراندازی شد و آنها نیز پاسخ دادهاند. در همین حال، حماس اعلام کرد یکی دیگر از اجساد گروگانها را یافته و تا پایان سهشنبه شب تحویل خواهد داد. خبرنگار آسوشیتدپرس در خانیونس نیز تصاویری از انتقال کیسهای سفید از دل تونلی زیرزمینی به آمبولانس ضبط کرده است که احتمالاً حامل یکی از پیکرهاست.
روند کند بازگرداندن اجساد، اجرای مراحل بعدی آتشبس را دشوار کرده است. طبق برنامه توافق، در مراحل آینده باید درباره خلع سلاح حماس، استقرار نیروی بینالمللی و ساختار اداره غزه تصمیمگیری شود. حماس میگوید به دلیل ویرانی گسترده، یافتن پیکرها دشوار است، اما اسرائیل این گروه را به «عمدی بودن تأخیر» متهم میکند. در همین راستا، تیمی از کارشناسان مصری با تجهیزات سنگین در مناطق خانیونس و نصیرات در حال جستوجو هستند.
دفتر نخستوزیری اسرائیل اعلام کرد که پیکر تازه تحویل دادهشده متعلق به اوفیر تزارفاتی، یکی از گروگانهای حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به جشنواره موسیقی «نوا» است. خانواده او در بیانیهای گفتند: «این سومین بار است که ناچاریم قبر پسرمان را باز کنیم و دوباره دفنش کنیم.» از زمان آغاز آتشبس، حماس ۱۵ پیکر گروگان را تحویل داده و در مقابل، اسرائیل اجساد ۱۹۵ فلسطینی را به غزه بازگردانده است.
درگیری در کرانه باختری
در تحولی جداگانه، ارتش اسرائیل سهشنبه اعلام کرد سه شبهنظامی فلسطینی را در جریان عملیاتی در شمال کرانه باختری کشته است. به گفته مقامات اسرائیلی، این افراد هنگام خروج از غاری در نزدیکی شهر جنین هدف گلوله قرار گرفتند. ارتش افزود دو نفر در درگیری نخست و سومی پس از چند دقیقه کشته شدند.
ارتش اسرائیل همچنین تایید کرد که برای تخریب غار مذکور حمله هوایی انجام داده است. حماس با محکومکردن این عملیات، دو نفر از کشتهشدگان را از اعضای گردانهای قسام معرفی کرد. نهادهای حقوق بشری فلسطینی اما میگویند حملات اخیر اسرائیل دهها غیرنظامی را نیز قربانی کرده و موجب آوارگی هزاران نفر شده است.
طبق آمار وزارت بهداشت غزه که تحت کنترل حماس است، از آغاز جنگ در دو سال پیش تاکنون بیش از ۶۸ هزار و ۵۰۰ فلسطینی کشته شدهاند. سازمان ملل متحد و کارشناسان مستقل این آمار را قابل اتکا میدانند، هرچند اسرائیل همچنان آن را به چالش میکشد.
