ماتس مالم، دبیر دائمی آکادمی سوئد، در بیانیهای اعلام کرد لاسلو کراسناهورکایی، نویسنده برجسته مجارستانی، برنده جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۲۵ شده است.
دبیر دائمی آکادمی سوئد پنجشنبه ۱۷ مهر گفت این جایزه که ارزش آن ۱۱ میلیون کرون سوئد (حدود ۱.۲ میلیون دلار) است، به پاس «آثار تاثیرگذار و خیالانگیز کراسناهورکایی که در میانه هراس آخرالزمانی، قدرت هنر را بازمیآفریند» به او اهدا میشود.
مالم افزود «دقایقی پیش از طریق تماسی تلفنی»، خبر برنده شدن جایزه نوبل ادبیات را به کراسناهورکایی اطلاع داده و او در زمان اعلام جایزه، در شهر فرانکفورت آلمان بوده است.
به گفته او، آندرس اولسون، رییس کمیته نوبل، بهدلیل بیماری نتوانست در مراسم امروز شرکت کند و الن متسون و استیو ساندبرگ، دو عضو دیگر کمیته، به نمایندگی از او در این نشست حضور داشتند.
این جایزه سال گذشته به هان کانگ، نویسنده اهل کره جنوبی، رسیده بود.
جوایز نوبل طبق وصیت آلفرد نوبل، مخترع و صنعتگر ثروتمند سوئدی، بنیانگذاری شدهاند و از سال ۱۹۰۱ تاکنون به پاس دستاوردهای برجسته در حوزههای علم، ادبیات و صلح اهدا میشوند؛ هرچند در دوران جنگهای جهانی با وقفههایی همراه بودند.
جایزه اقتصاد بعدتر به این مجموعه افزوده شد.
برندگان جوایز نوبل را کمیتههایی از متخصصان نهادهای علمی گوناگون انتخاب میکنند. محل اهدای همه جوایز استکهلم، پایتخت سوئد است، بهجز جایزه صلح که در اسلو، پایتخت نروژ اعطا میشود. سنتی که ریشه در دوران اتحاد سیاسی سوئد و نروژ در زمان آلفرد نوبل دارد.
کراسناهورکای و هنر فضاسازی آخرالزمانی در ادبیات معاصر
کراسناهورکای در سال ۱۹۵۴ در شهر گیولا در مجارستان به دنیا آمد. او با نخستین رمان خود، «ساتانتانگو» که در سال ۱۹۸۵ منتشر شد، به شهرت رسید.
این اثر در فارسی با عنوان «تانگوی شیطان» منتشر شده است.
این رمان که تصویری تیره و خیرهکننده از فروپاشی یک اجتماع روستایی را به تصویر میکشد، تقریبا سه دهه بعد در سال ۲۰۱۳، جایزه «بهترین کتاب ترجمهشده» به زبان انگلیسی را به خود اختصاص داد.
«تانگوی شیطان» بعدها الهامبخش بلا تار، کارگردان مجارستانی، برای ساخت فیلمی هفتساعته شد؛ فیلمی که سرآغاز همکاری خلاقانه و ماندگار میان این دو هنرمند بود.
کراسناهورکایی را اغلب نویسندهای پستمدرن میدانند که بهسبب جملههای طولانی و درهمتنیده، جهانبینی مالیخولیایی و فضای تیره و آخرالزمانی آثارش شهرت یافته است.
این ویژگیها موجب شده منتقدان او را در کنار چهرههایی چون نیکلای گوگول، هرمان ملویل و فرانتس کافکا بنشانند.
زندگی حرفهای و زبان آثار کراسناهورکایی از سفرها و تجربههای جهانی تاثیر پذیرفته است.
او در سال ۱۹۸۷ از مجارستان کمونیستی خارج شد و بهعنوان پژوهشگر مهمان، یک سال را در برلین غربی گذراند.
بعدها نیز از شرق آسیا، بهویژه مغولستان و چین، برای نگارش آثاری چون «زندانی اورگا» و «ویرانی و اندوه زیر آسمان» الهام گرفت.
در دوران نگارش رمان «جنگ و جنگ»، کراسناهورکایی سفرهای متعددی در سراسر اروپا انجام داد و مدتی نیز در نیویورک، در آپارتمان آلن گینزبرگ، شاعر برجسته جنبش بیت، اقامت داشت.
او بعدها گفت حمایت و تشویق گینزبرگ نقش تعیینکنندهای در به پایان رساندن این اثر داشته است
بسیاری از منتقدان سرشناس از آثار او تمجید کردهاند.
سوزان سانتاگ، نویسنده و منتقد فقید آمریکایی، او را «استاد معاصر مجارستانیِ ویرانی و آخرالزمان» خوانده و دبلیو. جی. زبالد، نویسنده فقید آلمانی، نیز گستره و جهانشمولی نگاه او را ستوده است.
کراسناهورکایی در سال ۲۰۱۵ بهعنوان نخستین نویسنده مجارستانی، جایزه معتبر «بوکر» را دریافت کرد.
آکادمی سوئد روز پنجشنبه اعلام کرد که لاسلو کراسناهورکایی، نویسنده برجسته مجارستانی، برنده جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۲۵ شده است.
ماتس مالم، دبیر دائمی آکادمی سوئد گفت این جایزه که ارزش آن ۱۱ میلیون کرون سوئد (حدود ۱.۲ میلیون دلار) است، به پاس «آثار تاثیرگذار و خیالانگیز او که در میانه هراس آخرالزمانی، قدرت هنر را بازمیآفریند» به کراسناهورکایی اهدا شده است.
جایزه نوبل ادبیات بر اساس وصیتنامه آلفرد نوبل، مخترع دینامیت و بازرگان سوئدی، پایهگذاری شده و از سال ۱۹۰۱ تاکنون هر سال به نویسندگان برجسته در سراسر جهان اهدا میشود.
کراسناهورکایی که با رمانهایی چون «پایان جهان در هارمونی» و «مکاشفه در شهر نو» شناخته میشود، یکی از چهرههای شاخص ادبیات پستمدرن مجارستان بهشمار میرود.
در میان برندگان پیشین جایزه نوبل ادبیات میتوان به ویلیام فاکنر (۱۹۴۹)، وینستون چرچیل (۱۹۵۳)، اورهان پاموک (۲۰۰۶) و یون فوسه (۲۰۲۳) اشاره کرد. سال گذشته نیز هان کانگ، نویسنده اهل کره جنوبی، بهعنوان نخستین برنده از این کشور این جایزه را دریافت کرد.
کامران متین، استاد روابط بینالملل در دانشگاه ساسکس، گفت: «صلح میان اسرائیل و حماس به این معنا نیست که تلآویو از برنامه هستهای ایران چشمپوشی خواهد کرد.»
او افزود: «با پایان جنگ در غزه، دست اسرائیل برای مقابله با جمهوری اسلامی بازتر میشود.»
رئیس مرکز ارتباطات آستان قدس در گفتگویی با تسنیم مدعی شد که استادیوم «امام رضا» مشهد آماده میزبانی از دربی استقلال و پرسپولیس، بازیهای تیم ملی و دیگر تیمهای لیگ است: «ورزشگاه «امام رضا» برخلاف همه جوسازیهای رسانهای آمادگی برگزاری مسابقه تیمهای لیگ برتری و تیم ملی را دارد.»
این درحالی است که بازی تیم ملی با کره شمالی در مقدماتی جام جهانی که قرار بود در مشهد برگزار شود، چند روز پیش از بازی، لغو شد. این آخرین مسابقهای بود که تلاش شد در مشهد برگزار شود.
هوشمند مانند گذشته، فرآیند پیچیده گرفتن مجوز بازی در این استادیوم را مطرح کرده است: «ورزشگاه امام رضا مشهد با بودجه آستان قدس رضوی ساخته شده و تابع مقررات این استان است. ولی این امر مستلزم دستورات آستان، شورای تأمین استان، هیئت فوتبال و اداره ورزش و جوانان است.»
او بدون اشاره به ممانعت احمد علمالهدی، نماینده علی خامنهای در مشهد با برگزاری مسابقه فوتبال با حضور تماشاگران زن در این شهر، گفته: «متأسفانه بسیاری از رسانههای با جوسازی میگویند نمیگذارند مسابقه برگزار شود، ولی در واقع اینگونه نبوده است و همه تیمها به خصوص پرسپولیس و استقلال میتوانند با نامهنگاری و هماهنگی و اخذ مجوز شورای تأمین مشهد و آستان قدس اقدام به برگزاری مسابقه کنند.»
رئیس مرکز ارتباطات و رسانه آستان قدس گفت: «دو تیم پرطرفدار پرسپولیس و استقلال میتوانند دربی بزرگ کشور و پایتخت را تا مرمت کامل ورزشگاه آزادی در ورزشگاه امام رضا که کاملاً آماده است برگزار کنند، ولی لازم است شورای تأمین استان مجوز لازم را صادر کند.»
چند روز پیش مدیرکل ورزش و جوانان استان خراسان به فوتبال ۳۶۰ گفته بود که قول میدهد در سال ۱۴۰۴ یک بازی در ورزشگاه امام رضا با حضور زنان برگزار شود. او مدعی شد که علمالهدی هیچ مخالفتی با حضور تماشاگران زن در مسابقات فوتبال مردان ندارد.
همچنین فصل گذشته باشگاه استقلال برای برگزاری دیدارهای خانگی خود در ورزشگاه امام رضا، مکاتباتی با اداره کل ورزش استان خراسان انجام داد که در نهایت با مخالفت روبرو شد.
استقلال و پرسپولیس برای دومین فصل پیدرپی در استادیوم قلعه حسنخان میزبانی میکنند. آنها برای دربی تهران، هیچ استادیوم مناسبی ندارند. گفته شده که شاید این بازی در استادیوم پارس شیراز برگزار شود.
شبکه تلویزیونی دولتی «القاهرهنیوز» مصر تصاویری منتشر کرده که در آن مقامهای ارشد حماس از جمله خلیل الحیه، در نشستی با هیئتهای مصری، قطری و ترکیهای در شرمالشیخ دیده میشوند. این نشست پیش از اعلام توافق آتشبس غزه برگزار شده است.
به گزارش القاهرهنیوز، مرحله نخست طرح صلح غزه با هدف پایان دادن به جنگ میان اسرائیل و حماس، از ظهر پنجشنبه به وقت اسرائیل (۱۳:۳۰ به وقت تهران) آغاز شده است.
با این حال، دفتر نخستوزیر اسرائیل اعلام کرده است که این توافق تا زمان تصویب رسمی آن در نشست دولت اسرائیل اجرایی نخواهد شد.