جی.دی. ونس، معاون رییسجمهوری ایالات متحده، اعلام کرد روسیه «امتیازات قابلتوجهی» در جهت دستیابی به یک توافق برای پایان دادن به جنگ اوکراین داده و پیشرفتهایی در این زمینه حاصل شده است.
ونس یکشنبه دوم شهریور در مصاحبه با شبکه انبیسی گفت ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در مذاکرات اخیر حاضر به دادن چند امتیاز شده است، از جمله اینکه اوکراین تضمینهای امنیتی دریافت خواهد کرد تا در برابر تجاوزات احتمالی روسیه در آینده محافظت شود.
او افزود: «فکر میکنم روسها برای نخستین بار در سه سال و نیم گذشته، امتیازات قابلتوجهی به رییسجمهور ترامپ دادهاند.»
ونس ادامه داد: «مقامات روسیه پذیرفتهاند که قادر به برپایی یک رژیم دستنشانده در کییف نخواهند بود. این یکی از خواستههای اصلی [مسکو] در آغاز جنگ بود... آنها همچنین پذیرفتهاند که باید نوعی تضمین امنیتی برای تمامیت ارضی اوکراین وجود داشته باشد.»
۳۱ مرداد، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بار دیگر هشدار داد اگر طی دو هفته آینده، پیشرفتی در مسیر دستیابی به توافق صلح در اوکراین حاصل نشود، تحریمهایی علیه روسیه اعمال خواهد کرد.
این تهدید تنها یک هفته پس از دیدار ترامپ با پوتین در آلاسکا، از نارضایتی رییسجمهور آمریکا از مسکو حکایت دارد.
ونس در ادامه مصاحبه خود از بررسی «موردی» تحریمهای مسکو خبر داد و در عین حال اذعان کرد بعید است مجازاتهای جدید بتواند روسیه را وادار به پذیرش آتشبس با اوکراین کند.
او به اقدام دولت ترامپ در وضع ۲۵ درصد تعرفه اضافی بر کالاهای هندی بهعنوان مجازاتی برای خرید نفت روسیه توسط دهلینو اشاره کرد و گفت این همان اهرم اقتصادی است که در مسیر برقراری صلح به کار گرفته خواهد شد.
ونس یادآور شد ترامپ «کوشیده است روشن کند که اگر روسیه کشتار را خاتمه دهد، میتواند به اقتصاد جهانی بازگردد؛ اما اگر کشتار را متوقف نکند، همچنان منزوی خواهند ماند».
لاوروف: گروهی از کشورها باید تضمینکننده امنیت اوکراین باشند
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، در مصاحبه با شبکه انبیسی که دوم شهریور پخش شد، تاکید کرد گروهی از کشورها، از جمله اعضای شورای امنیت سازمان ملل، باید در جمع تضمینکنندگان امنیت اوکراین باشند.
لاوروف افزود پوتین و ترامپ درباره موضوع تضمین امنیت اوکراین گفتوگو کردهاند و پوتین موضوع شکست مذاکرات استانبول در سال ۲۰۲۲ را مطرح کرده است.
در آن دور از گفتوگوها، مسکو و کییف درباره بیطرفی دائمی اوکراین در برابر دریافت تضمینهای امنیتی از سوی پنج عضو دائم شورای امنیت (بریتانیا، چین، فرانسه، روسیه و آمریکا) و دیگر کشورها مذاکره کرده بودند.
رویترز هفته گذشته گزارش داد پوتین خواستار آن است که اوکراین از تمام منطقه دونباس در شرق این کشور عقبنشینی کند، از پیوستن به ناتو چشم بپوشد، بیطرف بماند و نیروهای غربی را از کشور خود دور نگه دارد.
لاوروف در ادامه مصاحبه خود گفت سایر کشورها، از جمله آلمان و ترکیه، نیز میتوانند عضو گروه تامینکننده امنیت اوکراین باشند.
او در ادامه تاکید کرد: «اوکراین باید بیطرف باشد، نباید به هیچ بلوک نظامی وابسته باشد و باید غیرهستهای باقی بماند.»
لاوروف همچنین تصریح کرد عضویت کییف در ناتو برای مسکو غیرقابل پذیرش است، روسیه بر ضرورت حفاظت از روسزبانها در اوکراین اصرار دارد و بر این باور است که باید گفتوگویی درباره مسائل سرزمینی میان دو کشور صورت گیرد.
نیروگاه هستهای کورسک در غرب روسیه یکشنبه دوم شهریور اعلام کرد در حمله پهپادی اوکراین به یک ترانسفورماتور کمکی این تاسیسات آسیب رسیده است.
این نیروگاه ساعاتی پیش نیز خبر داده بود در پی این حمله، آتشسوزی در یکی از واحدهایی رخ داده که بخشی از قسمت هستهای تاسیسات نیست و هیچ تهدیدی برای مردم یا خود نیروگاه وجود ندارد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی دوم شهریور تایید کرد سطح پرتوهای هستهای در نزدیکی نیروگاه کورسک در ۶۰ کیلومتری مرز اوکراین عادی است.
این نهاد در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پایشها سطح عادی تشعشعات در نزدیکی نیروگاه اتمی کورسک را تایید میکند.»
بنا بر اعلام نیروگاه کورسک، پدافند هوایی روسیه یک پهپاد را که اندکی پس از نیمهشب دوم شهریور در نزدیکی نیروگاه منفجر شد، سرنگون کرده است.
این انفجار به یک ترانسفورماتور کمکی آسیب زد و باعث شد ظرفیت عملیاتی راکتور شماره سه تا ۵۰ درصد کاهش یابد.
سال گذشته، آژانس بینالمللی انرژی اتمی با اشاره به جنگ روسیه و اوکراین هشدار داده بود نیروگاه کورسک بهدلیل نداشتن گنبد حفاظتی در برابر موشک، پهپاد یا توپخانه در معرض خطر جدی است.
منطقه مرزی کورسک روسیه از حدود دو سال پیش به یکی از کانونهای اصلی نبرد میان مسکو و کییف تبدیل شده است.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، پیشتر اوکراین را متهم کرده بود که قصد حمله به نیروگاه هستهای کورسک را دارد، اما کییف این اتهام را رد کرده بود.
حملات متقابل روسیه و اوکراین
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد دوم شهریور و همزمان با سالروز اعلام استقلال اوکراین از اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، دستکم ۹۵ پهپاد اوکراینی در بیش از ۱۲ منطقه روسیه رهگیری شدهاند.
از سوی دیگر، آتشسوزی در پالایشگاه نووشاختینسک روسیه در اثر حمله پهپادی اوکراین، وارد چهارمین روز خود شد.
ظرفیت فرآوری این پالایشگاه که عمدتا سوخت برای صادرات آماده میکند، سالانه حدود پنج میلیون تن نفت معادل حدود ۱۰۰ هزار بشکه در روز است.
این پالایشگاه ۳۰ مرداد در پی حمله اوکراین آتش گرفت.
وزارت دفاع روسیه همچنین دوم شهریور اعلام کرد نیروهای این کشور شهرک فیلیا در منطقه دنیپروپتروفسک اوکراین را تصرف کردهاند.
کارنی یکشنبه دوم شهریور برای شرکت در مراسم روز استقلال اوکراین، برای نخستین بار از زمان آغاز نخستوزیری خود به کییف سفر کرد.
او در این مراسم اعلام کرد اوکراین ماه آینده کمک نظامی به ارزش بیش از یک میلیارد دلار کانادا (۷۲۳ میلیون دلار آمریکا) را که پیشتر اعلام شده بود، دریافت خواهد کرد.
کارنی در نشست خبری پس از مراسم نیز گفت حضور نیروهای کانادایی در اوکراین را بهعنوان بخشی از تضمینهای امنیتی آینده برای توافق صلح منتفی نمیداند.
بهجز کارنی، کیت کلاگ، فرستاده ویژه ایالات متحده در امور اوکراین، نیز در مراسم روز استقلال در میدان سوفیای کییف در کنار کلیسای جامع قرن یازدهم این شهر حضور داشت.
زلنسکی در این مراسم نشانی دولتی به کلاگ اهدا کرد و خطاب به او گفت: «ما به صلح نیاز داریم.»
او با اشاره به «بهای انسانی جنگ» تاکید کرد که اوکراینیها برای ماندن در سرزمین خود خواهند جنگید.
سه سال و نیم پس از آغاز تهاجم همهجانبه روسیه به اوکراین، زلنسکی با فشار واشینگتن برای دادن امتیاز به روسیه مواجه است، چرا که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، میکوشد برای برقراری صلح میانجیگری کند.
زلنسکی در سخنرانی خود خطاب به جمعی از مقامات و مهمانان حاضر در مراسم گفت: «ما همه تلاش خود را به کار میبندیم تا پایان این جنگ بهمعنای تضمین صلح برای اوکراین باشد؛ تا نه جنگ و نه تهدید جنگ میراثی برای فرزندان ما باقی نماند.»
رییسجمهوری اوکراین در نشست خبری مشترک با کارنی پس از این مراسم، به گزارشهای منتشر شده درباره لغو مجوز حملات این کشور به داخل خاک روسیه از سوی آمریکا واکنش نشان داد.
او گفت: «اوکراین اخیرا با سلاحهای خود به روسیه حمله کرده و در این زمینه با واشینگتن مشورت نمیکند.»
والاستریت ژورنال اول شهریور به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد پنتاگون بهطور مخفیانه مانع استفاده اوکراین از سامانههای موشکی دوربرد آمریکایی «اتکمز» برای هدف قرار دادن عمق خاک روسیه شده است.
به گزارش والاستریت ژورنال، این اقدام توانایی کییف را برای دفاع در برابر حمله روسیه محدود کرده است.
آمریکا اردیبهشت ۱۴۰۳ بهطور مخفیانه موشکهای اتکمز را در قالب بستههای کمک نظامی به اوکراین ارسال کرد. این موشکها توانایی کییف برای هدف قرار دادن مواضع دورتر را بهشکل چشمگیری افزایش میدهد.
یک مقام آمریکایی تایید کرد اوکراین تاکنون دو بار از این موشکها با برد نزدیک به ۳۰۰ کیلومتر استفاده کرده است؛ نخستین بار علیه یک فرودگاه روسیه در کریمه و بار دوم علیه مواضع نظامی روسیه در جنوب شرقی اوکراین.
لاوروف غرب را به سنگاندازی در مذاکرات صلح متهم کرد
همزمان با این تحولات، سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، دوم شهریور کشورهای غربی را به تلاش برای ایجاد اختلال در مذاکرات صلح برای پایان جنگ اوکراین متهم کرد.
این اظهارات پس از آن بیان شد که موجی از تحرکات دیپلماتیک در این زمینه به بنبست رسید.
ترامپ در حال پیشبرد طرح دیدار دوجانبه میان پوتین و زلنسکی است، اما هر دو طرف دیگری را مقصر برگزار نشدن چنین نشستی معرفی میکنند.
لاوروف در مصاحبهای گفت غرب تنها «بهدنبال بهانهای برای مسدود کردن مذاکرات» است و در عینحال از زلنسکی بهخاطر «اصرار لجوجانه، تعیین شروط و مطالبه دیدار فوری به هر قیمتی» با پوتین، انتقاد کرد.
وزیر خارجه روسیه همچنین مقامهای اوکراینی را به «تلاش برای برهم زدن روندی که از سوی پوتین و ترامپ پایهگذاری شد و نتایج بسیار خوبی به همراه داشت»، متهم کرد.
لاوروف افزود: «امیدواریم این تلاشها ناکام بماند.»
لاوروف جمعه ۳۱ مرداد گفته بود «هیچ دیداری» میان زلنسکی و پوتین برنامهریزی نشده است.
زلنسکی نیز اوایل همین هفته گفت روسیه در تلاش است «از برگزاری دیدار طفره برود».
زلنسکی تاکنون بارها تمایل خود را برای دیدار با پوتین نشان داده است، اما میگوید این موضوع تنها پس از آن رخ خواهد داد که متحدانش درباره تضمینهای امنیتی برای جلوگیری از حملات آتی روسیه به اوکراین پس از پایان درگیریها توافق کنند.
مسکو در مقابل تاکید کرده که هیچ بحثی درباره چنین تضمینهایی بدون مشارکت روسیه ممکن نیست و حضور هرگونه نیروی اروپایی در اوکراین را «کاملا غیرقابل قبول» میداند.
