شبکه کان اسرائیل گزارش داد مصر پیشنهاد کرده سلاحهای حماس برای مدتی نامعلوم به قاهره منتقل شوند. این اقدام بخشی از تلاشها برای خلع سلاح این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی در جریان بازسازی نوار غزه پس از پایان جنگ به شمار میرود.
بر اساس این گزارش که سهشنبه ۲۸ مرداد منتشر شد، ابتکار دیگر مصر برای آینده غزه، واگذاری اداره این منطقه بهمدت چند سال به یک دولت موقت فلسطینی متشکل از تکنوکراتها و تحت نظارت تشکیلات خودگردان است.
کان افزود هرچند حماس آمادگی خود را برای واگذاری اداره نوار غزه به تکنوکراتهای فلسطینی اعلام کرده است، اما کنار گذاشتن سلاح همچنان خط قرمز این گروه محسوب میشود.
مقامهای عربی معتقدند خلع سلاح حماس امری دشوار خواهد بود، مگر آنکه بهصورت تدریجی و در قالب ابتکاری همراه با چشمانداز تشکیل کشور فلسطین به اجرا درآید.
این در حالی است که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بارها تصریح کرده که نه حماس و نه تشکیلات خودگردان نباید در آینده غزه نقشی داشته باشند. او همچنین مخالفت خود را با تشکیل کشور مستقل فلسطین اعلام کرده است.
نتانیاهو ۲۸ مرداد با ارسال نامههایی به امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه و آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، از تصمیم آنها برای به رسمیت شناختن کشور فلسطین در نشست آتی مجمع عمومی سازمان ملل انتقاد کرد و آن را «عامل دامن زدن به یهودستیزی» دانست.
جزئیات طرح آتشبس غزه
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، ۲۸ مرداد فضای کنونی مذاکرات آتشبس غزه را «مثبت» ارزیابی کرد و گفت: «امیدواریم هرچه سریعتر به توافق دست یابیم و در صورت حصول تفاهم، باید بیدرنگ و بدون هیچگونه تاخیری اجرا شود.»
او افزود طرحی که مورد پذیرش حماس قرار گرفته، «شامل مسیری روشن بهسوی آتشبس دائمی است و ما آن را بهترین گزینه ممکن در شرایط کنونی میدانیم».
پیشتر در ۲۷ مرداد، رسانهها از موافقت حماس با آخرین طرح آتشبس در غزه خبر دادند. دو مقام رسمی اسرائیل ۲۸ مرداد اعلام کردند این کشور در حال بررسی پاسخ حماس به پیشنهاد آتشبس است.
تایمز اسرائیل در همین رابطه نوشت اسرائیل طرح اخیر را یک توافق جزئی در نظر میگیرد، زیرا در چارچوب آن، تنها نیمی از گروگانهای در بند حماس طی یک آتشبس ۶۰ روزه آزاد خواهند شد و آزادی سایر گروگانها منوط به توافق بر سر آتشبس دائمی خواهد بود.
نتانیاهو طی هفتههای اخیر با تغییر مواضع پیشین خود، مخالفتش را با دستیابی به توافقی مرحلهای اعلام کرده است. او اکنون بر توافقی جامع تاکید دارد که در آن، همه گروگانها بهطور همزمان آزاد شوند و در مقابل، جنگ خاتمه یابد.
این دو مقام اسرائیلی که نامشان فاش نشده، سهشنبه گفتند بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل قرار است بهزودی درباره پیشنهاد آتشبس جلساتی برگزار کند.
یک منبع فلسطینی نزدیک به مذاکرات آتشبس در غزه نیز گفت انتظار میرود پاسخ اسرائیل طی دو روز آینده ارائه شود.
نتانیاهو با فشار سیاسی داخلی از سوی شرکای راستگرای خود در دولت مواجه است که با آتشبس با حماس مخالفت میکنند.
بزالل اسموتریچ و ایتامار بنگویر وزیران کابینه اسرائیل خواستار ادامه جنگ تا شکست کامل حماس و الحاق غزه به اسرائیل شدهاند.
حماس: این توافق موفت است
عزت الرشق، مقام حماس، گفت توافق آتشبسی که این گروه پذیرفته، توافقی موقت است که زمینه را برای مذاکرات درباره پایان جنگ فراهم خواهد کرد.
رویترز به نقل از یک منبع نزدیک به مذاکرات آتشبس گفت، برخلاف دورهای پیشین، حماس این بار بدون هیچ خواسته اضافی این پیشنهاد را پذیرفته است.
با این حال، چشمانداز دستیابی به توافق برای پایان جنگ همچنان دور از دسترس به نظر میرسد، چراکه هنوز شکافهایی بر سر شروط باقی مانده است.
اسرائیل خواستار آن است که این گروه سلاحهای خود را زمین بگذارد و رهبرانش از غزه خارج شوند؛ شروطی که حماس تاکنون بهطور علنی رد کرده است.
این جنگ از زمانی آغاز شد که نیروهای تحت رهبری حماس به داخل اسرائیل یورش بردند و هزار و ۲۰۰ نفر را کشتند و ۲۵۱ نفر را به گروگان گرفتند.
حمله اسرائیل از آن زمان به روایت وزارت بهداشت غزه که تحت کنترل حماس است، بیش از ۶۱ هزار فلسطینی را کشته، غزه را به بحرانی انسانی کشانده و بیشتر جمعیت آن را آواره کرده است.
شتاب تلاشها برای آتشبس
تلاشها برای توقف موقت نبردها طی هفته گذشته شتاب بیشتری گرفت، پس از آنکه اسرائیل اعلام کرد قصد دارد عملیات جدیدی برای تصرف شهر غزه آغاز کند.
مصر و قطر نیز برای از سرگیری گفتوگوهای غیرمستقیم میان دو طرف بر اساس طرح آتشبس مورد حمایت آمریکا فشار آوردهاند.
به گفته یک مقام حماس، این پیشنهاد شامل آزادی ۲۰۰ زندانی فلسطینی در اسرائیل و نیز تعداد نامشخصی از زنان و نوجوانان زندانی در مقابل آزادی ۱۰ گروگان زنده و ۱۸ جسد گروگان از غزه است.
دو منبع امنیتی مصری این جزئیات را تایید کردند و افزودند که حماس همچنین خواستار آزادی صدها بازداشتی غزه شده است.
این پیشنهاد شامل عقبنشینی جزئی نیروهای اسرائیلی که هماکنون ۷۵ درصد غزه را در کنترل دارند و ورود بیشتر کمکهای بشردوستانه به این باریکه است؛ جایی که جمعیتی ۲.۲ میلیون نفری به طور فزایندهای با خطر قحطی روبهرو هستند.
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، گفت توافق آتشبس ۶۰ روزه شامل «مسیر دستیابی به یک توافق جامع برای پایان جنگ» خواهد بود.
اسرائیل پیشتر با چارچوب کلی این طرح که توسط استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، پیش برده شد موافقت کرده بود؛ اما مذاکرات بر سر برخی جزئیات متوقف شد.
آخرین دور گفتوگوها اواخر ژوئیه بدون نتیجه پایان یافت.
به گزارش شبکه ۱۲ اسرائیل، هر دو دیپلمات استرالیایی که نمایندگی استرالیا در تشکیلات خودگردان فلسطین را بر عهده دارند، در اسرائیل زندگی میکنند؛ هرچند دفاتر رسمی آنان در رامالله قرار دارد.
سعار، دولت استرالیا را به دامن زدن به یهودستیزی متهم کرد و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که به سفارت اسرائیل در کانبرا نیز دستور داده است «هرگونه درخواست ویزای رسمی برای ورود به اسرائیل را با دقت بررسی کند».
هنوز مشخص نیست که این سیاست شامل تمام درخواستها از استرالیا خواهد شد یا صرفا درخواستهای مقامهای رسمی آن کشور را دربر میگیرد.
تصمیم اسرائیل که به سفیر استرالیا در اسرائیل ابلاغ شد، در پی «تصمیم استرالیا برای بهرسمیت شناختن یک "دولت فلسطینی" در ماه سپتامبر» و همچنین «امتناع بیدلیل این کشور از اعطای ویزا به شماری از چهرههای اسرائیلی» اتخاذ شد.
لغو ویزا از سوی استرالیا
سیمخا روتمن، عضو پارلمان اسرائیل از حزب «صهیونیسم مذهبی» به رهبری بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی این کشور، قرار بود این ماه به دعوت یک سازمان یهودی محافظهکار استرالیایی به سیدنی و ملبورن سفر کند که ویزای او لغو شد.
استرالیا در میان کشورهایی است که قرار است ماه آینده کشور فلسطین را به رسمیت بشناسد. تصمیمی که روتمن آن را «اشتباهی فاحش و پاداشی بزرگ برای حماس و برای تروریسم» توصیف کرد.
در ماه ژوئن، استرالیا همراه با چهار کشور دیگر از جمله بریتانیا، اسموتریچ و ایتامار بنگویر، وزیر امنیت داخلی را به دلیل متهم بودن به «تحریک مکرر خشونت علیه فلسطینیان در کرانه باختری» تحریم کرد.
لغو ویزا بهدلیل اظهارات جنجالی
روتمن گفت که به او اطلاع داده شده ویزایش بهدلیل اظهاراتی که دولت استرالیا آنها را جنجالی و تحریکآمیز تلقی کرده، لغو شده است. از جمله ادعای او مبنی بر اینکه تشکیل کشور فلسطین منجر به نابودی کشور اسرائیل خواهد شد و همچنین درخواست او برای حاکمیت اسرائیل بر کرانه باختری.
او دوشنبه ۲۷ مرداد در گفتوگویی تلفنی به خبرگزاری رویترز گفت: «هیچیک از چیزهایی که من شخصا گفتهام، چیزی نیست که بارها و بارها از سوی اکثریت قاطع مردم اسرائیل و دولت اسرائیل گفته نشده باشد.»
تونی برک، وزیر امور داخلی استرالیا، در بیانیهای اعلام کرد دولت این کشور «در قبال کسانی که در پی گسترش تفرقه در استرالیا هستند موضعی سختگیرانه اتخاذ میکند و هر کسی که برای ترویج پیام نفرت و تفرقه بیاید، در این کشور جایی ندارد».
او افزود: «در دولت ما، استرالیا کشوری خواهد بود که همه میتوانند در آن امن باشند و احساس امنیت کنند.»
این وزیر استرالیایی دلایل مشخص لغو ویزای روتمن را بیان نکرد و وزارت امور داخلی این کشور نیز از ارائه توضیحات بیشتر خودداری کرد.
روتمن که ریاست یک کمیته پارلمانی مرتبط با مسائل قضایی در اسرائیل را بر عهده دارد، به دعوت انجمن یهودیان استرالیا (AJA) قرار بود با اعضای جامعه یهودی این کشور دیدار کند.
رابرت گریگوری، مدیرعامل این انجمن، گفت هدف از سفر روتمن نشان دادن همبستگی با جامعه یهودیان استرالیا بود که با موجی از یهودستیزی مواجه است.
قرار بود روتمن در جریان این سفر با قربانیان یهودستیزی در استرالیا دیدار کند.
واکنش برخی از نمایندگان پارلمان اسرائیل
تصمیم دولت استرالیا برای لغو ویزای روتمن واکنشهایی در میان برخی از نمایندگان پارلمان اسرائیل برانگیخت.
بنی گانتس، رهبر حزب وحدت ملی، در پستی به زبان انگلیسی در شبکه اجتماعی ایکس در دفاع از روتمن نوشت: «من و روتمن اختلافات شدید سیاسی و ایدئولوژیک داریم اما تصمیم استرالیا برای جلوگیری از ورود او نهتنها به شدت گمراهکننده است، بلکه آشکارا ریاکارانه نیز هست.»
او ادامه داد: «ای کاش استرالیا با همان شدتی که نمایندگان تنها دموکراسی خاورمیانه را ممنوعالورود میکند، با یهودستیزی ویرانگری که جوامع یهودیاش را هدف گرفته، مبارزه میکرد.»
از سوی دیگر، ولادیمیر بلیاک، نماینده حزب «یش عتید»، در پاسخ به اظهارات اسموتریچ که گفته بود همحزبیاش (روتمن) از حمایت گسترده اسرائیلیها در سراسر طیفهای سیاسی برخوردار است، نوشت: «برخلاف ادعاهای اسموتریچ، مردم اسرائیل به هیچوجه پشت روتمن نیستند.»
او در شبکه ایکس افزود: «باید برای جهان روشن کرد سیاستمدارانی مانند روتمن به هیچ عنوان نماینده اسرائیل یهودی و دموکراتیک نیستند.»
شبکه قطری العربی دوشنبه ۲۷ مرداد گزارش داد محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر قطر، قرار است در روز جاری برای دیدار با مذاکرهکنندگان حماس به قاهره سفر کند.
هیات حماس از هفته گذشته برای مذاکرات توافق آتشبس غزه که با میانجیگری قطر، مصر و آمریکا در قاهره جریان است، حضور دارد.
به نوشته روزنامه لبنانی الاخبار، گروههای فلسطینی در قاهره گرد هم آمدهاند و در حال بررسی شروط و خواستههای اسرائیل برای آتشبس هستند.
این شروط شامل خلع سلاح حماس، تبعید رهبران نظامی و سیاسی آن، تحویل گروگانهای زنده و پیکرهای کشتهشدگان و اجازه به ارتش اسرائیل برای حفظ کنترل امنیتی پایدار بر ۲۵ درصد از نوار غزه است.
اسرائیل همچنین در توافق پیشنهادی خود خواهان تشکیل دولتی است که هیچ نمایندهای از حماس یا فتح در آن حضور نداشته باشد و در عینحال زندگی در صلح با اسرائیل را بپذیرد.
منابع حماس به الاخبار گفتند خلیل الحیه، رهبر حماس در غزه و مذاکرهکننده ارشد این گروه، اعلام کرده که شرط پذیرش خلع سلاح، آغاز یک روند سیاسی و تشکیل کشور فلسطین است.
یک مقام فلسطینی نیز تایید کرد این پیشنهاد جدید شامل یک آتشبس اولیه ۶۰ روزه و آزادی گروگانها در دو مرحله است.
او که نخواست نامش فاش شود به خبرگزاری فرانسه گفت: «این پیشنهاد یک توافق چارچوبی برای آغاز مذاکرات درباره آتشبس دائمی است... حماس برای بررسی این پیشنهاد میانجیها، مشورتهای داخلی با رهبران خود و همچنین با رهبران دیگر گروههای فلسطینی برگزار خواهد کرد.»
شبکه العربیه نیز گزارش داد طرح جدید نوعی سازش میان توافق برای آتشبس جزئی و تفاهمی برای پایان کامل جنگ همراه با آزادی همه گروگانهاست.
بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر، پیشتر و هنگام بازدید از گذرگاه رفح اعلام کرده بود هیاتهای فلسطینی و قطری در خاک مصر حضور دارند و برای تشدید تلاشها به منظور پایان دادن به کشتار و گرسنگی سیستماتیک کار میکنند.
عفو بینالملل: اسرائیل عامدانه غزه را گرسنه نگاه میدارد
همزمان با این تحولات، سازمان عفو بینالملل ۲۷ مرداد اعلام کرد اسرائیل در نوار غزه «سیاست عامدانه گرسنگی دادن» را در پیش گرفته است.
این سازمان به شهادتهای فلسطینیان آواره و کادر درمانی که کودکان دچار سوءتغذیه را مداوا میکنند، استناد کرد.
اسرائیل با وجود محدودیت در ورود کمکها به غزه، بارها گزارشهای مربوط به گرسنگی دادن عامدانه در جریان جنگ ۲۲ ماهه را رد کرده است.
در گزارش عفو بینالملل آمده است: «اسرائیل در نوار غزه اشغالی کارزار عامدانهای از گرسنگی دادن را اجرا میکند و بهطور نظاممند سلامت، رفاه و بافت اجتماعی زندگی فلسطینیان را نابود میسازد.»
هماهنگکننده فعالیتهای دولتی اسرائیل (COGAT) ۲۷ مرداد اعلام کرد روز گذشته حدود ۳۲۰ کامیون حامل کمکهای بشردوستانه از طریق گذرگاههای کرم شالوم و زیکیم وارد نوار غزه شدهاند.
بر اساس گزارش کوگات، بیش از ۳۳۰ کامیون کمک نیز از سمت غزه در این گذرگاهها از سوی سازمان ملل و دیگر نهادهای بینالمللی جمعآوری و برای توزیع در داخل غزه دریافت شده است.
ارتش اسرائیل هم خبر داد یکشنبه ۲۶ مرداد ۱۶۱ پالت کمک بشردوستانه، معادل پنج تا هشت کامیون کمک بشردوستانه از سوی اردن، امارات متحده عربی، آلمان، بلژیک، فرانسه، ایتالیا، هلند، دانمارک و اندونزی از هوا بر فراز غزه فرود آمده است.
هر پالت حاوی حدود یک تُن مواد غذایی است.
سازمان ملل متحد تاکید کرده برای تامین غذای کافی جمعیت حدود دو میلیون نفری غزه، لازم است روزانه ۶۰۰ کامیون کمک توزیع شود.
این رسانه شامگاه یکشنبه ۲۶ مرداد نوشت معترضان در «میدان گروگانها» و خیابانهای اطراف آن در تلآویو گرد هم آمدند.
این رویداد پایانبخش یک روز اعتراض و اعتصاب سراسری خواهد بود که در مخالفت با تصمیم دولت برای گسترش جنگ در غزه صورت گرفت.
تایمز اسرائیل افزود هزاران نفر از معترضان از شهرهای مختلف خود را به تلآویو رساندند تا همبستگی خود را با خانواده گروگانهای اسیر در غزه به نمایش بگذارند.
ساعاتی پیش از این تجمع، پلیس اسرائیل بیش از ۳۰ تن از معترضان را بازداشت کرد.
برخی گزارشها شمار معترضان در تلآویو را بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار نفر برآورد کردند.
نخستوزیر اسرائیل ۲۶ مرداد معترضان را مورد انتقاد قرار داد و گفت کسانی که امروز خواستار پایان جنگ بدون شکست دادن حماس هستند، مواضع این گروه را تقویت میکنند، آزادی گروگانها را به تعویق میاندازند و باعث تکرار فجایع هفتم اکتبر میشوند.
نتانیاهو همچنین بر ادامه نبرد با حماس و همچنین تصرف شهر غزه تاکید کرد.
درخواست از ترامپ برای خاتمه جنگ غزه و آزادی گروگانها
تایمز اسرائیل در ادامه گزارش خود نوشت معترضان در تجمع شامگاه یکشنبه تلآویو از دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، خواستند برای پایان جنگ غزه و آزادی گروگانهای اسرائیلی وارد عمل شود.
یائیر هورن، یکی از گروگانهای پیشین حماس، در این تجمع خطاب به ترامپ گفت: «شما این توانایی را دارید که تاریخساز شوید؛ رییسجمهوری که صلح را برقرار کرد، به جنگ پایان داد و رنجها را خاتمه بخشید.»
ساشا تروفونوف، دیگر گروگان سابق حماس، نیز هشدار داد «هر گلوله» و «هر حمله» ارتش اسرائیل در غزه، جان گروگانها را به خطر خواهد انداخت.
پیشتر در ۲۰ مرداد، ترامپ در مصاحبه با پایگاه خبری اکسیوس، بهطور مستقیم از برنامههای نتانیاهو برای حمله به غزه و اشغال آن حمایت نکرد، اما گفت حماس تنها در صورت «تغییر اوضاع»، به آزادی گروگانها تن خواهد داد.
بر اساس برآوردها، ۲۲ شهروند اسرائیلی در اسارت حماس در غزه به سر میبرند و پیکر ۲۷ گروگان دیگر نیز در اختیار این گروه قرار دارد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، یکشنبه ۲۶ مرداد در آغاز نشست هفتگی کابینه گفت کسانی که امروز خواستار پایان جنگ بدون شکست دادن حماس هستند، نهتنها مواضع حماس را تقویت میکنند و «آزادی گروگانهای ما را دورتر میسازند»، بلکه «تضمین میکنند که فجایع هفتم اکتبر بارها و بارها تکرار شود».
این سخنان همزمان با مسدود شدن جادهها در سراسر اسرائیل و درخواست برخی شهروندان برای رسیدن به توافقی جهت آزادی گروگانهای اسیر در غزه بیان شد.
نتانیاهو افزود برای پیشرفت در روند آزادی گروگانها و اطمینان از اینکه غزه دیگر تهدیدی برای اسرائیل نخواهد بود، باید «ماموریت را کامل کنیم و حماس را شکست دهیم».
او تاکید کرد این همان تصمیم کابینه امنیتی است که هفته گذشته به تصویب رسید و «ما مصمم به اجرای آن هستیم».
اعتصاب عمومی ۲۶ مرداد به ابتکار «شورای اکتبر» برگزار شد؛ شورایی متشکل از خانوادههای گروگانها و بستگان کشتهشدگان حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳.
همچنین «انجمن خانوادههای گروگانها و مفقودان» حمایت خود را از این حرکت اعلام کرد.
برگزارکنندگان شامگاه ۲۵ مرداد اعلام کردند انتظار دارند نزدیک به یک میلیون نفر در میدان گروگانها در تلآویو دست به تجمع بزنند و دهها هزار تن دیگر در صدها نقطه در سراسر اسرائیل به این حرکت بپیوندند.
نتانیاهو در سخنان خود خاطرنشان کرد حماس خواهان خروج کامل اسرائیل از غزه است؛ از جمله ترک «گذرگاه فیلادلفیا» در مرز غزه و مصر و نیز رها کردن منطقه امنیتی پیرامون غزه.
نخستوزیر اسرائیل هشدار داد: «این کار به حماس اجازه میدهد دوباره سازماندهی شود، تسلیحات انباشت کند و بار دیگر به ما حمله کند.»
کریدور فیلادلفیا که با نام محور صلاحالدین نیز شناخته میشود، مسیری به طول ۱۴ کیلومتر است که باریکه غزه را به مصر متصل میکند.
ارتش اسرائیل وارد «مرحله بعدی» جنگ میشود
ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، بامداد ۲۶ مرداد در جریان بازدید از نوار غزه اعلام کرد ارتش بهزودی وارد «مرحله بعدی» عملیات علیه حماس خواهد شد.
او تاکید کرد تمرکز اصلی عملیات بر شهر غزه خواهد بود و حملات تا زمان شکست حماس ادامه مییابد، در حالی که موضوع گروگانها نیز همچنان مدنظر است.
زمیر افزود اسرائیل با راهبردی «هوشمندانه، سنجیده و مسئولانه» عمل خواهد کرد و ارتش این کشور از تمامی توان خود در زمین، هوا و دریا برای وارد آوردن ضربات قاطع به حماس بهره خواهد گرفت.
رییس ستاد کل ارتش اسرائیل تصریح کرد نبرد علیه حماس «محدود» نیست، بلکه بخشی از «برنامهای بلندمدت و طراحیشده با چشمانداز چندجبههای برای ضربهزدن به همه اجزای محور، بهویژه ایران» است.
