مقام اسرائیلی: اسرائیل فقط اهداف نظامی و مرتبط با رژیم ایران را بهصورتی دقیق زده است
یک مقام اسرائیلی به ایراناینترنشنال گفت که ارتش این کشور در حملات خود به ایران، تنها اهداف نظامی و مرتبط با حاکمیت را «بهصورت دقیق» هدف قرار داده است.
یک مقام اسرائیلی به ایراناینترنشنال گفت که ارتش این کشور در حملات خود به ایران، تنها اهداف نظامی و مرتبط با حاکمیت را «بهصورت دقیق» هدف قرار داده است.
منبع مطلع اسرائیلی که خواست نامش فاش نشود، شنبه ۲۴ خرداد به ایراناینترنشنال گفت در هر وضعیتی که جمهوری اسلامی، غیرنظامیان را هدف قرار دهد - همانطور که شب گذشته رخ داد - اسرائیل برای ترسیم یک مرز مشخص، واکنش نشان خواهد داد.
این مقام اسرائیلی تاکید کرد: «حتی در چنین مواردی، اسرائیل غیرنظامیان ایرانی را هدف قرار نخواهد داد.»
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، حملات جمهوری اسلامی به اسرائیل تاکنون دستکم سه کشته و دهها زخمی برجا گذاشته است.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، در واکنش به این حملات گفت که جمهوری اسلامی از خط قرمزها عبور کرده و هزینه سنگینی برای حمله به مناطق جمعیتی و غیرنظامی اسرائیل خواهد داد.
همزمان شش مقام ارشد جمهوری اسلامی و دو عضو سپاه پاسداران به روزنامه نیویورکتایمز گفتند که حکومت ایران انتظار حمله پیش از دور جدید مذاکرات هستهای در عمان را نداشت و همین محاسبه اشتباه، زمینهساز آسیب گسترده در حملات هوایی اسرائیل شد.
از سوی دیگر سایت حقوق بشری هرانا گزارش داد حملات هوایی ارتش اسرائیل به ایران، دستکم ۱۲ استان را در بر گرفته و علاوه بر اهداف نظامی، مناطق مسکونی و غیرنظامی نیز در این حملات آسیب دیدهاند.
مناطق مسکونی آسیبدیده اغلب سازمانی هستند.
بر اساس گزارش هرانا، بهدنبال این حملهها تاکنون دستکم ۱۴۶ نفر کشته و ۵۳۲ تن زخمی شدهاند که در میان کشتهشدگان، دستکم ۳۵ زن و کودک شناسایی شدهاند.
بنا بر گزارش هرانا، حملات اسرائیل طی ۲۴ ساعت نخست در استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، اصفهان، ایلام، تهران، خوزستان، فارس، کردستان، کرمانشاه، مرکزی و همدان، گزارش شد.
در این گزارش آمده است که موشکهای بالستیک، موشکهای کروز هواپرتاب و پهپادهای انتحاری از عمده سلاحهای بهکاررفته توصیف شدهاند؛ با این حال، مقامهای اسرائیلی تاکنون جزییاتی از سلاحهای به کار رفته در عملیات نظامی خود را منتشر نکردهاند.
هرانا با اشاره به اینکه بهدنبال این حملات، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت مسعود پزشکیان اعلام کرده «بهدلیل شرایط ویژه کشور» اینترنت را بهطور موقت محدود و پیامرسان واتساپ را که دیماه ۱۴۰۳ رفع فیلتر شده بود، دوباره مسدود کرده است، نوشت: «این اقدام، فعالیت رسانههای مستقل، انتقال دادههای امدادی و دسترسی فوری به اطلاعات را با مشکل جدی روبهرو کرده است.»
حملات هوایی ارتش اسرائیل به مناطق مختلف ایران که فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، دستاندرکاران برنامه اتمی و مراکز نظامی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد، از بامداد جمعه ۲۳ خرداد آغاز شد.
به گفته این مقامها، جمهوری اسلامی هشدارهای بینالمللی و گزارشهای رسانهای درباره احتمال قریبالوقوع بودن حمله را تبلیغات روانی اسرائیل برای فشار بر ایران در آستانه مذاکرات تلقی کرده بود.
به همین دلیل، تدابیر احتیاطی که پیشتر برای حالت حمله در نظر گرفته شده بود، عملا نادیده گرفته شد.
به گزارش نیویورکتایمز، از جمله تبعات این بیتوجهی، باقی ماندن فرماندهان ارشد سپاه در منازل شخصیشان بود.
امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، به همراه اعضای ارشد ستادش جلسهای اضطراری را در یکی از پایگاههای نظامی تهران برگزار کرد، اما این تجمع برخلاف دستور امنیتی درباره عدم تمرکز فرماندهان بود و با حمله مستقیم جنگندههای اسرائیلی به محل جلسه همه افراد حاضر کشته شدند.
واکنش مقامهای سپاه به حملات اسرائیل
در پیامکهایی که میان مقامهای ارشد جمهوری اسلامی رد و بدل شده و در اختیار نیویورکتایمز قرار گرفته، برخی از آنها با عصبانیت از ناتوانی در مقابله با حملات پرسیدهاند: «پدافند هوایی ما کجاست؟ چطور اسرائیل میتواند هر جا را که خواست بزند و ما هیچ کاری نکنیم؟»
طبق این گزارش، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، پیش از سخنرانی تلویزیونی خود جلسهای اضطراری با شورای عالی امنیت ملی برگزار کرده بود.
دو منبع آگاه به نیویورکتایمز گفتند که خامنهای در این جلسه خواستار «انتقام سخت» شده، اما همزمان هشدار داده که «نباید با عجله عمل کرد».
در این جلسه، اختلافاتی جدی درباره نحوه و زمان واکنش نظامی شکل گرفته است. برخی مقامها با اشاره به آسیب شدید به زیرساختهای موشکی و دفاع هوایی کشور، درباره آغاز یک جنگ تمامعیار با اسرائیل ابراز تردید کردند.
به گفته یک عضو شورا، اگر اسرائیل تاسیسات حیاتی مانند نیروگاهها یا شبکههای آب و برق را هدف قرار دهد، ممکن است اعتراضات داخلی در کشور شعلهور شود.
یک عضو سپاه که از محتوای این جلسه مطلع بوده به نیویورکتایمز گفت: «مقامها بهوضوح درک کردهاند که خامنهای در نقطه عطف رهبری ۴۰ سالهاش قرار دارد. او باید تصمیم بگیرد که وارد جنگی پرهزینه شود—که ممکن است به سرنگونی حکومت بیانجامد—یا عقبنشینی کند، که هم در داخل و هم در خارج، بهمثابه شکست تلقی میشود.»
دستکم ۲۰ فرمانده ارشد سپاه پاسداران و تعدادی از مراکز نظامی در مناطق مختلف ایران بامداد جمعه و در ادامه روز، هدف حمله هوایی اسرائیل قرار گرفت. منابع نزدیک به سپاه پاسداران از آمار غیررسمی ۳۲۹ نفر مجروح و ۷۸ نفر کشته در استان تهران خبر دادهاند.
افی دفرین، سخنگوی ارتش اسرائیل جمعه ۲۳ خرداد اعلام کرد بیش از ۲۰۰ موضع در ایران هدف قرار گرفته است.
دفرین گفت اسرائیل بدون کمک متحدانش میتواند در برابر هرگونه اقدام تلافیجویانه جمهوری اسلامی از خود دفاع کند.
چیکلی جمعه ۲۳ خرداد به پادکست «Eye for Iran» گفت: «آمادهسازی برای این عملیات سالها طول کشید. موفقیت این عملیات حاصل تلاش طاقتفرسای اطلاعات ارتش اسرائیل، موساد و هزاران نفر دیگر است.»
این وزیر اسرائیلی، بدون اشاره به جزئیات عملیات یا مسیر آتی آن گفت: «این تنها آغاز کار است.»
در پی حمله هوایی گسترده اسرائیل به ایران دستکم ۲۰ فرمانده ارشد سپاه پاسداران و چند تن از دستاندرکاران برنامه اتمی ایران کشته شده و تعدادی از مراکز نظامی و موشکی این کشور هدف قرار گرفتند. ایران تا بامداد شنبه در سه موج حمله بیش از ۳۰۰ موشک به سمت اسرائیل پرتاب کرد که تعدادی را مجروح کرد و دستکم دو نفر را کشت.
در موج اول حملات سایتهای کلیدی هستهای مانند نطنز و فردو هدف قرار گرفتند، اما طبق گزارشها زیرساختهای هستهای ایران در دهها مکان دیگر نیز پراکنده است.
بنا بر ارزیابیهای اسرائیل و آنچنان که مقامات این کشور گفتهاند، برای نابودی آنچه اسرائیل تهدیدی وجودی تلقی میکند، حملات بیشتری لازم خواهد بود.
چیکلی با اشاره به ادامه حملات اسرائیل، به ایران اینترنشنال گفت هدف این عملیات نه تغییر حکومت که جلوگیری از دستیابی ایران به توانایی هستهای است. او افزود اگرچه بسیاری از ایرانیان از اسرائیل خواستهاند برای سرنگونی جمهوری اسلامی کمک کند، تغییر واقعی باید از درون کشور آغاز شود.
او گفت: «زمانی است که این لحظه را غنیمت بشمارید و کشور خود را از دست سپاه پاسداران بازپس بگیرید. آیا ایرانیها از این فرصت برای تغییر مسیر تاریخ استفاده خواهند کرد یا نه؟»
دیپلماسی پس از ویرانی
اندرو فاکس، افسر سابق ارتش بریتانیا نیز در گفتوگو با ایران اینترنشنال با اشاره به اینکه حملات اسرائیل بهگونهای طراحی شده بودند که از نابودی کامل رهبری حکومت خودداری شود، گفت این حملات بیشتر حامل پیام بودند تا آغاز یک جنگ تمامعیار.
او ادامه داد اگر اسرائیل واقعا قصد تغییر حکومت را داشت، علی خامنهای و رییسجمهوری ایران هم جزو اهداف اصلی بودند.
فاکس تاکید کرد در حالیکه تغییر حکومت ممکن است یک هدف بلندمدت باقی بماند، اولویت فوری اسرائیل روشن است: «هدف کوتاهمدت این است که ایران به توانمندی ساخت سلاح هستهای دست نیابد.»
او همچنین معتقد است پس از آنکه فشارهای سیاسی و اقتصادی به بنبست رسیدند، دونالد ترامپ احتمالا از این عملیات اسرائیل به عنوان اهرم استراتژیک برای بازگرداندن تهران به میز مذاکره استفاده کند.
فاکس گفت: «ترامپ از فرصت برای دادن یک شانس دیگر به ایران برای توافق صحبت میکند... این همان معاملهای است که اسرائیل با واشینگتن کرده است.»
به گفته این تحلیلگر، این ناظر به یک الگوی تکرارشونده است. وقتی تحریمها و دیپلماسی رفتار تهران را تغییر نمیدهد، اقدام نظامی بهعنوان آخرین ابزار وارد عمل میشود، اما نه الزاما برای آغاز جنگ، بلکه برای بازتنظیم شرایط دیپلماسی.
ضعیفترین لحظه جمهوری اسلامی
اریک ماندل، تحلیلگر خاورمیانه و مشاور مقامات دفاعی ایالات متحده و اسرائیل، به برنامه Eye for Iran گفت این لحظه، شکنندهترین وضعیت جمهوری اسلامی از زمان تاسیس آن در سال ۱۳۵۷ خورشیدی و یکی از تعیینکنندهترین وقایع در تاریخ معاصر ایران و خاورمیانه است.
ماندل که مدیر شبکه اطلاعات و سیاست خاورمیانه (MEPIN) است به ایران اینترنشنال گفت: «ایران در ضعیفترین وضعیت خود در ۴۶ سال گذشته قرار دارد.»
به گفته او، اکنون ترامپ با یک تصمیم تاریخی روبروست، عقبنشینی به انزواگرایی یا استفاده از عملیات نظامی اسرائیل بهعنوان اهرمی برای ایجاد تغییری استراتژیک و بلندمدت.
او افزود: «سوال اصلی این است که رییسجمهور ترامپ چه خواهد کرد؟ نه اینکه اسرائیل چه میکند. رییسجمهور با آنچه اسرائیل به او ارائه کرده، چه خواهد کرد؟»
ماندل گفت یکی از گزینههای باقیمانده، حمله آمریکا به سایت غنیسازی عمیقا مستحکم ایران است.
این تحلیلگر خاورمیانه گفت: «آیا آمریکا میتواند تلافی کند و آیا رییسجمهور با پایگاه دیهگو گارسیا تماس خواهد گرفت؟ جایی که بمبافکنهای بی-۲ ما با بمبهای سنگرشکن مستقر هستند تا تنها مکانی را که هنوز هدف قرار نگرفته -تاسیسات عمیقا مدفون فردو- را مورد حمله قرار دهند؟»
«طلوع شیران»
چیکلی گفت نام عملیات «طلوع شیران» از پرچم پیشین ایران و آیهای در کتاب اعداد (چهارمین کتاب از عهد عتیق/تورات) گرفته شده: «قومى که همچون شیر برمىخیزد».
او گفت: «ما معتقدیم این نه فقط لحظهای برای امنیت، بلکه لحظهای برای تاریخ مشترک و صلح آینده است.»
افی دفرین، سخنگوی ارتش اسرائیل جمعه ۲۳ خرداد اعلام کرد تاکنون بیش از ۲۰۰ موضع در ایران هدف قرار گرفته است.
دفرین گفت اسرائیل بدون کمک متحدانش میتواند در برابر هرگونه اقدام تلافیجویانه جمهوری اسلامی از خود دفاع کند.
کدام مناطق پایتخت مورد حمله قرار گرفتند؟
بررسی گزارشهای مردمی نشان میدهد تا زمان انتشار این خبر، چندین منطقه در پایتخت شامل شهرک محلاتی، ازگل، شهرک چمران نوبنیاد، کامرانیه، قیطریه، سعادت آباد، فرحزادی، گرمدره، ستارخان، شهرآرا ، ونک، ستاد فرماندهی کل نیروهای مسلح در محله دبستان، نارمک، شهرک شهید دقایقی، اندرزگو، چیتگر، نیاوران، فرودگاه مهرآباد، شهرک غرب و مرزداران هدف حمله اسرائیل قرار گرفته است.
کدام مناطق کشور حمله قرار گرفتند؟
تا این لحظه به نظر میرسد علاوه بر تهران، بیش از ۲۰ شهر و منطقه در کشور مورد حمله گسترده ارتش اسرائیل قرار گفته است.
اراک، اصفهان، اندیمشک، اهواز، ایلام، بروجرد، بویینزهرا، تبریز، پارچین، پیرانشهر، خرمآباد، خنداب، زنجان، کرمانشاه، کرج، قزوین و قصر شیرین، قم، نطنز، مراغه و همدان از جلمه این شهرها به شمار میروند.
با توجه به حضور برخی تاسیسات هستهای و نظامی جمهوری اسلامی در مناطق دور از دسترس، انتظار میرود آمار واقعی مناطقی که مورد حمله قرار گرفته بیشتر باشد.
چه کسانی هدف بودند؟
محمد باقری، رییس ستاد کل نیروهای مسلح، حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران و غلامعلی رشید، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا در میان کشتهشدگان هستند.
ساعاتی پس از آغاز حملات اسرائیل، خبر کشته شدن امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران منتشر شد.
منابع ایراناینترنشنال اعلام کردند که علی شمخانی، مشاور علی خامنهای نیز در جریان حمله کشته شده است.
داوود شیخیان، فرمانده پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه پاسداران یکی دیگر از افرادی بود که در این حملات کشته شد.
رسانهها همزمان از کشته شدن شش نفر از گردانندگان برنامه هستهای ایران خبر دادند؛ از جمله محمدمهدی طهرانچی، رییس دانشگاه آزاد و استاد فیزیک، فریدون عباسی، رییس پیشین سازمان انرژی اتمی و احمدرضا ذوالفقاری، عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی هستهای.
آمار مجروحان و کشتهشدگان
مجتبی خالدی، سخنگوی جمعیت هلال احمر ایران با اعلام این که عملیات امداد و نجات در ۱۲ استان کشور ادامه دارد، گفت در جریان حمله جمعه ۹۵ نفر مصدوم شدند که به مراکز درمانی منتقل شده و ۲۶ نفر دیگر نیز در محل حادثه بهصورت سرپایی درمان شدند.
اداره کل مدیریت بحران استان آذربایجان شرقی در اطلاعیهای اعلام کرد در پی حملات اسرائیل به تبریز، تاکنون ۱۸ نفر کشته و ۳۵ تن دیگر زخمی شدهاند.
