وزارت خارجه آمریکا درباره تنش ترامپ و نتانیاهو بر سر ایران: حمایت ما از اسرائیل واضح است
الیزابت استیکنی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، به ایراناینترنشنال گفت تقویت روابط اقتصادی و امنیتی میان آمریکا و کشورهای حاشیه خلیج فارس، از اهداف سفر دونالد ترامپ به خاورمیانه است.
او با اشاره به امضای ۱۴۵ قرارداد میان شرکتهای آمریکایی و سعودی، ابراز امیدواری کرد که این سفر باعث تقویت روابط آمریکا و کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس شود.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره صحبتهای ترامپ مبنی بر تغییر نام خلیج فارس گفت: «هنوز جزییات بیشتری در این زمینه نداریم.»
استیکنی درباره اختلاف آمریکا و اسرائیل درباره برنامه اتمی جمهوری اسلامی گفت: «حمایت آمریکا و ترامپ از اسرائیل روشن است و نباید فراموش کرد که اولین رهبر خارجی که ترامپ از او استقبال کرد نتانیاهو بود.»
پیش از این رسانهها گزارش دادند که نتانیاهو نسبت به مواضع اخیر ترامپ در قبال جمهوری اسلامی نارضایتی داشته و خشم خود را از طریق اعزام ران درمر، مشاور ارشدش، به اطلاع کاخ سفید رسانده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با استیون ویتکاف، رییس هیات مذاکرهکننده آمریکا با جمهوری اسلامی، در اسرائیل دیدار کرد.
کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل نوشت که این دیدار دو ساعت به طول انجامید.
جزییات گفتوگوهای دو طرف منتشر نشده است.
نتانیاهو صبح چهارشنبه در آغاز جلسه شهادت خود در دادگاه از قضات درخواست کرده بود که برای گفتوگو با ویتکلف در مقر نظامی کریا به او استراحت داده شود.
رسانههای اسرائیل اشاره کردند در این گفتوگوها، تیم مذاکره برای تبادل گروگانها هم شرکت داشتند.
پیش از این رسانهها گزارش دادند که نتانیاهو نسبت به مواضع اخیر ترامپ در قبال جمهوری اسلامی نارضایتی داشته و خشم خود را از طریق اعزام ران درمر، مشاور ارشدش، به اطلاع کاخ سفید رسانده است.
احمد الشرع، رییس دولت انتقالی سوریه، روز چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت در عربستان سعودی با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا دیدار کرد. این دیدار نقطه عطفی در مسیر سیاسی فردی است که زمانی عضو گروه القاعده در عراق بود.
به گزارش رویترز، این دیدار که پس از اعلام پایان تحریمهای آمریکا علیه سوریه انجام شد، میتواند کمک بزرگی برای الشرع در راستای تلاشهایش برای یکپارچهسازی کشور و احیای اقتصاد آن باشد.
ترامپ در این دیدار از تمایل خود برای عادیسازی روابط با دمشق سخن گفت.
از فرمانده جبهه النصره تا کاخ ریاستجمهوری
الشرع که سالها با نام ابومحمد الجولانی فعالیت میکرد، سال گذشته قدرت را در سوریه به دست گرفت. نیروهای تحت فرمان او در سال ۲۰۲۴ از پایگاههای خود در شمال غربی سوریه عملیات گستردهای را آغاز کردند.
این عملیات به سرنگونی حکومت بشار اسد انجامید؛ در شرایطی که روسیه و جمهوری اسلامی به عنوان متحدان اصلی دمشق، نتوانستند از دولت اسد حمایت کنند.
رییسجمهوری کنونی سوریه همزمان با حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ به گروه القاعده پیوست. او مدتی در زندانهای آمریکا در عراق محبوس بود و پس از آزادی به سوریه بازگشت و به صف مخالفان اسد پیوست.
الشرع سالها فرماندهی جبههالنصره، شاخه رسمی القاعده در سوریه را برعهده داشت. او در سال ۲۰۱۶ ارتباط خود با القاعده را قطع کرد و تلاش کرد گروهش را نه به عنوان بخشی از جهاد جهانی، بلکه جزئی از انقلاب سوریه معرفی کند.
پس از ورود به دمشق در دسامبر ۲۰۲۴، الشرع لباس نظامی را با کت و شلوار عوض کرد و وعده داد دولت پلیسی و سرکوبگر اسد را با نظمی فراگیر و عادلانه جایگزین کند.
چالشهای پیش روی الشرع
الشرع متحد کردن سوریه، احیای اقتصاد آسیبدیده از تحریمها و انحصار سلاح در دست دولت را اولویتهای اصلی خود اعلام کردهاست. ترکیه، عربستان سعودی و قطر از حامیان اصلی دولت جدید دمشق به شمار میروند.
با این حال، به نوشته رویترز، او در تحقق اهداف خود با مشکلاتی روبروست. گروههای مسلح همچنان سلاحهای خود را حفظ کردهاند و کشتارهای فرقهای باعث ترس اقلیتها از حکومت او شدهاست.
از سوی دیگر اسرائیل جنوب سوریه را منطقه ممنوعه برای نیروهای الشرع اعلام کردهاست. مقامات اسرائیل میگویند رییس دولت انتقالی سوریه همچنان یک «عنصر جهادی» است.
به گزارش رویترز، حمله نظامی ۱۲ اردیبهشت در نزدیکی کاخ ریاستجمهوری دمشق، هشدار اسرائیل مبنی بر مخالفت با استقرار نیروهای سوری در جنوب پایتخت و جلوگیری از هرگونه تهدید علیه اقلیت دروزی این کشور به شمار میرود.
قانون شریعت و آینده سوریه
الشرع شکست اسد را پیروزی الهی توصیف کردهاست. او درباره اجرای شریعت اسلامی گفت این موضوع باید از طرف کارشناسان تصمیمگیری شود، هرچند در قانون اساسی موقت نقش شریعت افزایش یافتهاست.
رییسجمهوری موقت وعده برگزاری انتخابات را داده، اما تاکید کرده سوریه به پنج سال زمان برای برگزاری مناسب آن نیاز دارد.
الشرع در مصاحبهای با رویترز در کاخ ریاست جمهوری، عزم خود برای تغییر رویکرد حکومت را اعلام کرد و گفت: «سینهام در این کاخ فشرده میشود. از میزان شرارتی که علیه جامعه از این مکان سرچشمه گرفته، شگفتزدهام.»
دادگستری استان البرز با اعلام تایید احکام صادره پرونده قتل داریوش مهرجویی و همسرش گفت رای دو بار اعدام متهم ردیف اول تایید و برای اجرا ارسال شد. در همین حال، دختر مهرجویی اعلام کرد خانواده او خواهان اعدام متهم نیستند.
مونا مهرجویی، فرزند داریوش مهرجویی و وحیده محمدیفر در یک استوری اینستاگرامی، با اعلام خبر قطعی شدن حکم متهمان پرونده اعلام نوشت: «در رابطه با قتل مادر و پدرم، حکم قاتلین صادر شده و یک نفر به اعدام محکوم شده؛ من و خانوادهام درخواست اعدام نداریم.» او در پایان از هشتگ «نه به اعدام» استفاده کرد.
حسین فاضلی هریکندی، رییس کل دادگستری استان البرز، چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت گفت دادگستری کل استان البرز بلافاصله پس از قتل مهرجویی و محمدیفر در شهرستان فردیس در مهر ۱۴۰۲، با اقدامات ویژهای که برای شناسایی و دستگیری متهمان صادر شده بود، توانست در کمتر از پنج روز، همه متهمان را شناسایی و بازداشت کند.
او افزود در کمتر از دو ماه پس از وقوع قتل، تحقیقات تکمیل، کیفرخواست چهار متهم صادر و پرونده به دادگاه کیفری یک استان البرز ارسال شد.
به گفته رییس کل دادگستری استان البرز، رسیدگی به این پرونده در شعبه اول دادگاه کیفری یک آغاز شد و جلسات آن در ۲۷ و ۲۸ دی ۱۴۰۲ در صبح و بعد از ظهر با حضور وکلای متهمان و اولیای دم برگزار شد.
روزنامه اعتماد آذر ۱۴۰۲، حدود یک ماه پس از قتل، به نقل از یک منبع آگاه نوشت دو نفر از متهمان این پرونده کودک هستند و ۱۴-۱۵ سال بیشتر ندارند.
در این پرونده گرچه باغبان خانه به عنوان «عامل اصلی جنایت» معرفی شد، بسیاری بر این باورند که متهمان اصلی پرونده از سوی فرد یا افراد دیگری اجیر شدهاند. بسیاری هم ماجرا را شبیه پرونده قتلهای زنجیرهای در دهه ۷۰ دانستند.
رییس کل دادگستری استان البرز در ادامه گفت متهم ردیف اول بهدلیل ارتکاب دو فقره قتل عمد به دو بار قصاص و بهدلیل اتهاماتی از جمله سرقت به حدود ۲۷ سال حبس محکوم شد. سه متهم دیگر نیز به اتهاماتی از قبیل شروع به قتل عمدی، معاونت در قتل، ضرب و جرح عمدی و سرقت در مجموع به ۷۷ سال حبس محکوم شدند.
رای اولیه در ۱۶ بهمن ۱۴۰۲ صادر، اما با اعتراض متهمان، پرونده به دیوانعالی کشور ارسال شد. دیوان عالی با درخواست انجام تحقیقات تکمیلی، پرونده را به دادگاه بازگرداند. رای مجدد اسفند ۱۴۰۳ با همان محتوای قبلی صادر شد. دیوان عالی کشور محکومیت دو بار اعدام متهم ردیف اول و حبس و شلاق سه متهم دیگر پرونده را تایید کرد.
در اسفند ۱۴۰۳، روزنامه اعتماد در گزارشی نوشت پس از صدور حکم اعدام در دادگاه، طرفهای پرونده به رای اعتراض کردند، چرا که وکیل اولیای دم احتمال «آمریت» را مطرح کرد. اما قوه قضاییه اعلام کرد که هیچ نشانهای از آمریت وجود ندارد و متهمان به دلیل اختلافات شخصی دست به قتل زدهاند.
در پی این اعتراض، دیوان عالی کشور حکم را نقض و دستور بررسی مجدد پرونده را صادر کرد. دادگاه پس از بررسی دوباره و نیافتن سرنخی از آمریت، مجددا تشکیل شد و متهمان بار دیگر دفاعیات خود را مطرح کردند.
بر اساس این حکم، کریم، متهم ردیف اول، به دو بار اعدام محکوم شد. میرویس، متهم دیگر بهدلیل شروع به قتل، سرقت مسلحانه، ورود غیرمجاز و اقامت غیرقانونی، در مجموع به ۳۴ سال حبس و ۷۴ ضربه شلاق، اسکندر به ۳۳ سال حبس و شلاق، و داوود به هشت سال حبس محکوم شدند.
مانوش منوچهری، وکیل خانواده مهرجویی، ۱۸ اسفند ۱۴۰۳ به روزنامه اعتماد گفت بسیاری از تماسها و برنامهها از گوشیهای متهمان و مقتولان پاک شدهاند و با توجه به ابهامات موجود، احتمالا پای یک آمر در میان است.
رییس کل دادگستری استان البرز اعلام کرد با تایید و قطعیت احکام، پرونده به اجرای احکام کیفری دادسرای عمومی و انقلاب فردیس ارسال شده و فرآیند اجرای حکم آغاز شده است.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، در واکنش به سخنان ترامپ درباره میزان پیشرفت کشورهای عرب منطقه در مقایسه با ایران تحت حکومت جمهوری اسلامی گفت: «او بهجای اینکه نگران وضعیت داخلی ایران باشد باید به این فکر کند که رکورددار بیشترین کاهش محبوبیت یک رییسجمهوری در آمریکا شده است.»
قالیباف افزود: «آمریکا حداکثر فشار را بر ایران آورده اما انقلاب اسلامی روز به روز بیشتر از قبل عرصه را بر نظام سلطه تنگ کرده است.»
او گفت: «ایران اهل جنگافروزی نیست اما اهل تسلیم هم نیستیم.»
ترامپ در سفر به عربستان سعودی گفت دههها بیتوجهی و سوء مدیریت در ایران، این کشور را در تاریکی فرو برده است.
رییسجمهوری آمریکا افزود: «در حالی که کشورهای عربی بر تبدیل شدن به ستونهای ثبات منطقهای و تجارت جهانی تمرکز کردهاند، رهبران ایران تمرکزشان بر دزدیدن ثروت مردمشان برای تامین مالی تروریسم و خونریزی در خارج کشور است.»
فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، در نشستی خبری با بیان اینکه «ریاض یک همکاری استراتژیک اقتصادی با واشینگتن دارد»، گفت کشورش از مذاکرات اتمی ایران حمایت میکند.
او روز چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت گفت: «عربستان سعودی کاملا از مذاکرات هستهای جمهوری اسلامی و آمریکا حمایت میکند و به نتایج آن امیدوار است.»
وزیر خارجه عربستان سعودی همچنین از بحث و گفتوگو با آمریکا بر سر «تمام پروندههای منطقهای» خبر داد.
بن فرحان سخنرانی ترامپ در ریاض را حاوی پیامهای مهمی برای حمایت از ثبات منطقه خواند و گفت دولت او تمایلش را برای اتخاذ تصمیمات شجاعانه نشان داده است.
ترامپ شامگاه سهشنبه و صبح چهارشنبه در دو سخنرانی خود در ریاض، به موضوع ایران پرداخت.
او در جدیدترین سخنرانیاش گفت جمهوری اسلامی باید حمایت از جنگهای نیابتی در منطقه را متوقف کند.
پیش از آن هم ترامپ از تمایلش برای رسیدن به توافق با ایران گفت اما تاکید کرد اگر رهبر جمهوری اسلامی «شاخه زیتون را رد کند»، آمریکا گزینهای جز فشار حداکثری بر آنها نخواهد داشت.
ترامپ ایران تحت حکومت جمهوری اسلامی را با رهبری کشورهای عرب منطقه مقایسه و به پیشرفتها در این کشورها و «دزدیدن ثروت ملت ایران» از سوی حاکمان ایران اشاره کرد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، روز چهارشنبه این اظهارات ترامپ را «دیدگاهی بسیار فریبکارانه» توصیف کرد.
بن فرحان در ادامه سخنانش افزود پس از لغو تحریمهای آمریکا علیه سوریه، شاهد تحول قابلتوجهی در حمایت ریاض از دمشق خواهیم بود.
این سخنان پس از نشست سران شورای همکاری خلیج فارس در ریاض با حضور ترامپ مطرح میشود.
در این نشست ترامپ بار دیگر بر توقف حمایت جمهوری اسلامی از گروههای نیابتی در منطقه تاکید کرد.
محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، نیز اشاره کرد که کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس آمادگی دارند تا با آمریکا برای تامین امنیت منطقه همکاری کنند.
