احمد علمالهدی، امام جمعه مشهد با اشاره به انفجار در بندر رجایی گفت: «اردیبهشت امسال مانند پارسال حادثه تلخی برای مردم ما رقم خورد. سال گذشته هم حادثه سقوط بالگرد رئیسی را داشتیم.»
او افزود: «سال گذشته پس از وقوع حادثه سقوط بالگرد رئیسی، سال سختی بر مردم گذشت.»
خبرگزاری رویترز به نقل از هشت مقام و دیپلمات آگاه از روند مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا گزارش داد که مذاکرات برای محدود کردن و نه برچیدن برنامه هستهای تهران، به توافقی نزدیک میشود که تفاوت چندانی با برجام ندارد.
به گفته این منابع، که نام آنها اعلام نشده، توافق احتمالی اگرچه به شکل اساسی با برجام تفاوت نخواهد داشت، اما دوره زمانی آن به ۲۵ سال افزایش مییابد، راستیآزماییها سختگیرانهتر میشود و بندهای موسوم به «غروب» (مواردی که محدودیتها بهمرور زمان لغو میشود) گسترش مییابد.
یک مقام جمهوری اسلامی از این توافق بهعنوان برجام ۲ یاد کرده که به ترامپ امکان اعلام پیروزی هم میدهد.
بر اساس مفاد مورد بحث، جمهوری اسلامی حجم ذخایر اورانیوم و نوع سانتریفیوژهای خود را محدود خواهد کرد و ذخایر ۶۰ درصدی اورانیوم را یا رقیق یا به خارج صادر میکند و یا آن را تحت نظارت شدید آژانس بینالمللی انرژی اتمی مهر و موم خواهد کرد.
در ازای آن، تحریمها بهطور قابل توجهی کاهش مییابد.
وزارت امور خارجه آمریکا، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی و دفتر نتانیاهو از پاسخ به درخواست اظهارنظر درباره این گزارش خودداری کردهاند.
منابع ایرانی به رویترز گفتند که در دورهای اخیر مذاکرات، پیشنهاد شده غنیسازی مطابق با برجام به ۳.۶۷ درصد محدود شود. همچنین تهران آمادگی خود را برای دادن دسترسی گستردهتر به آژانس برای بازرسی از تاسیسات هستهای اعلام کرده است.
یک مقام ارشد امنیتی جمهوری اسلامی به رویترز گفت که در یکی از گزینههای مصالحه، تهران میتواند حدود پنج هزار سانتریفیوژ را حفظ و بخش عمده اورانیوم غنیشده را از کشور دیگری مانند روسیه وارد کند.
در مقابل، تهران خواستار تضمینهایی محکم است که مانع از خروج دوباره آمریکا از توافق شود.
یک منبع منطقهای نزدیک به جمهوری اسلامی گفت که بحث کنونی بر سر ذخایر اورانیوم تهران بر این تمرکز دارد که آیا بخشی از آن – بهصورت رقیقشده – در داخل کشور باقی بماند و بخش دیگری به خارج، احتمالا به روسیه، ارسال شود.
مقامهای جمهوری اسلامی حتی ایده فروش اورانیوم غنیشده به آمریکا را نیز مطرح کردهاند.
یک مقام ارشد جمهوری اسلامی در پایان به رویترز گفت: «در واقع، این مذاکرات در حال تبدیل شدن به یک ‘برجام ۲’ است، با افزودنیهایی که به ترامپ امکان میدهد آن را یک پیروزی جلوه دهد، در حالی که ایران نیز حق غنیسازی خود را حفظ میکند.»
نگرانی مقامات جمهوری اسلامی از حمله احتمالی اسرائیل
یکی از مقامات بلندپایه امنیتی حکومت ایران گفته است که رهبری جمهوری اسلامی همچنان بهشدت نگران است که نتانیاهو، چه توافقی حاصل شود و چه نشود، حملهای را آغاز کند.
همزمان با این گزارش رویترز، یک مقام اسرائیلی به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت تا زمانی که مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا ادامه داشته باشد، اسرائیل در صورت تصمیم به حمله، احتمالا ناچار خواهد بود بهتنهایی دست به این اقدام بزند.
این رسانه در گزارشی با اشاره به «کمرنگتر شدن کارزار نتانیاهو علیه برنامه هستهای ایران در دوران ترامپ» نوشت که در ۱۸ ماه گذشته، اسرائیل با تضعیف متحدان جمهوری اسلامی در منطقه و حمله به پدافندهای کلیدی ایران، برتری استراتژیک بهدست آورده است.
اما با آغاز مذاکرات واشینگتن و تهران، نتانیاهو نتوانسته ترامپ را برای اولویتدادن حمله به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی قانع کند؛ حملهای که بدون حمایت آمریکا، مشروعیت و شانس موفقیت چندانی ندارد.
ایتان گیلبوآ، استاد روابط آمریکا و اسرائیل در دانشگاه بار ایلان تلآویو، به آسوشیتدپرس گفت: «نتانیاهو گرفتار شده است. او حساب کرده بود که با بازگشت ترامپ به قدرت، موقعیت اسرائیل در برابر ایران تقویت میشود. اما در عمل، عکس آن رخ داده است.»
نتانیاهو خواستار «صفر درصد غنیسازی» و توافقی شبیه به مدل لیبی است که در آن کل زیرساخت هستهای ایران برچیده شود.
ایران میگوید حق غنیسازیاش قابل مذاکره نیست. با این حال، به گفته سه مقام جمهوری اسلامی، اندازه ذخایر اورانیوم، ارسال بخشی از آن به خارج، و تعداد سانتریفیوژها در دست مذاکره است.
به گفته این منابع، این پیشنهادها به دنبال برچیدن کامل زیرساخت هستهای ایران، آنگونه که اسرائیل و برخی مقامهای آمریکایی میخواهند، نیست، بلکه هدف آنها ایجاد محدودیتهای دائمی بر غنیسازی اورانیوم است تا از رسیدن ایران به نقطه «گریز هستهای» جلوگیری شود.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، در اظهارات هفته گذشتهاش این موضع را تایید کرد، اما بعدا گفت که ایران باید «غنیسازی را متوقف و حذف کند».
در برجام، تنها استفاده از سانتریفیوژهای نسل اول IR-1 برای غنیسازی اورانیوم مجاز بود، اما اکنون ایران از مدلهای بسیار پیشرفتهتری استفاده میکند که در توافق ۲۰۱۵ ممنوع شده بودند.
همچنین ایران در حال حاضر حدود ۱۵ هزار سانتریفیوژ دارد، در حالی که در برجام، مجاز به استفاده از حدود شش هزار سانتریفیوژ بود.
شورای عالی دفاع لبنان به گروه حماس هشدار داد از انجام هرگونه عملیات در خاک لبنان که ممکن است امنیت ملی این کشور را به خطر بیندازد، خودداری کند.
محمد المصطفی، دبیرکل شورای عالی دفاع لبنان، جمعه ۱۲ اردیبهشت تاکید کرد: «تمامی اقدامات و تدابیر لازم برای پایان دادن قاطعانه به هرگونه اقدامی که حاکمیت لبنان را نقض کند، اتخاذ خواهد شد.»
ریاست این شورا بر عهده ژوزف عون، رییسجمهوری لبنان، قرار دارد.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشوند که لبنان تحت فشار فزاینده آمریکا برای خلع سلاح گروههای شبهنظامی متحد جمهوری اسلامی در این کشور، از جمله حماس و حزبالله، قرار دارد.
بیشتر بخوانید: آمریکا: دولت لبنان موظف است حزبالله را خلع سلاح کند
حماس حضور دیرینهای در لبنان دارد و در اردوگاههایی مستقر است که در سراسر این کشور پراکندهاند و صدها هزار پناهجوی فلسطینی را در خود جای دادهاند. با این حال، نیروهای امنیتی لبنان حضور و نفوذ کمرنگی در این اردوگاهها دارند.
ژوزف عون در ماههای اخیر وعده داده است تمامی سلاحهای موجود در لبنان را تحت کنترل دولت درآورد.
ارتش لبنان ماه گذشته چند تبعه لبنانی و فلسطینی را به اتهام شلیک راکت بهسوی اسرائیل در تاریخهای دوم و هشتم فروردین دستگیر کرد.
هیچ گروهی مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفت و حزبالله هرگونه دخالت در این حملات را رد کرد.
یک منبع امنیتی لبنان پیشتر به خبرگزاری فرانسه گفت سه عضو حماس در ارتباط با این حملات بازداشت شدهاند.
بیشتر بخوانید: عقبنشینی حزبالله از اکثر پایگاههای خود در جنوب لبنان
مخالفت رییسجمهور و نخستوزیر لبنان با ورود این کشور به منازعات منطقهای
دبیرکل شورای عالی دفاع لبنان در ادامه اظهارات خود گفت ژوزف عون با کشیده شدن بیروت به درگیریهای منطقهای مخالف است و ضمن حمایت از حقوق فلسطینیان تاکید دارد که ثبات لبنان نباید در معرض خطر قرار گیرد.
المصطفی افزود نواف سلام، نخستوزیر لبنان، نیز «بر لزوم تحویل سلاحهای غیرقانونی و جلوگیری از اقدامات حماس یا هر گروه دیگری برای تضعیف امنیت و ثبات ملی لبنان تاکید دارد».
اسرائیل در هفتههای گذشته به حملات خود به مواضع حزبالله در خاک لبنان ادامه داده است. ۱۱ اردیبهشت، دو عضو حزبالله در دو حمله پهپادی ارتش اسرائیل به میس الجبل و البلیده در جنوب لبنان کشته شدند.
اسرائیل و لبنان هفتم آذر ۱۴۰۳ برای برقراری آتشبس و اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد به توافق دست یافتند.
بر اساس قطعنامه ۱۷۰۱، حزبالله باید نیروهای خود را به شمال رودخانه لیتانی (حدود ۳۰ کیلومتری مرز اسرائیل) منتقل کند و بدین ترتیب، تنها ارتش لبنان و نیروهای حافظ صلح سازمان ملل اجازه استقرار در جنوب این کشور را دارند.
طبق مفاد توافق آتشبس، ارتش اسرائیل نیز موظف است از جنوب لبنان عقبنشینی کند، اما نظامیان اسرائیلی همچنان در پنج نقطه راهبردی در این منطقه حضور دارند.
خبرگزاری رویترز به نقل از هشت مقام و دیپلمات آگاه از روند مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا گزارش داد که این مذاکرات برای محدود کردن برنامه هستهای تهران، به توافقی نزدیک میشود که تفاوت چندانی با برجام ندارد.
احمد صمدی، خبرنگار ایران اینترنشنال از جزییات این گزارش میگوید
وزارت خارجه جمهوری اسلامی در واکنش به تداوم و تشدید تحریمهای آمریکا، با صدور بیانیهای اعلام کرد علیرغم دریافت نامهای از سوی رییسجمهوری آمریکا خطاب به رهبر جمهوری اسلامی که در آن بر آمادگی برای انتخاب مسیر دیپلماسی تاکید شده بود، «آمریکا همچنان بر ادامه تحریمهای غیرقانونی پافشاری میکند».
در این بیانیه آمده است: «جمهوری اسلامی با حسن نیت و بر پایه اقتدار ملی وارد گفتوگوهای غیرمستقیم با آمریکا شد و طی سه دور مذاکره، مواضع و مطالبات بحق خود را در چارچوب حقوق بینالملل و با هدف دستیابی به تفاهمی معقول و پایدار مطرح کرده است.»
وزارت خارجه تاکید کرد ایران هرگز رویکردهای تهدیدآمیز و فشار را که مغایر با اصول منشور ملل متحد و حقوق بینالملل است نمیپذیرد و تشدید این تحریمها را محکوم میکند.
در این بیانیه ادامه تحریمها علیه شرکای اقتصادی ایران نشانهای از بیاعتمادی ملت ایران نسبت به جدیت آمریکا در مسیر دیپلماسی عنوان شده است.
این وزارتخانه در پایان هشدار داد که رفتارهای غیرقانونی آمریکا هیچ تغییری در مواضع اصولی و حقوقی ایران ایجاد نخواهد کرد و تأکید کرد: «آزمودن دوباره شیوههای شکستخورده گذشته نتیجهای جز ناکامی نخواهد داشت.»
خبرگزاری رویترز به نقل از هشت مقام و دیپلمات آگاه از روند مذاکرات جمهوری اسلامی آمریکا گزارش داد که این مذاکرات برای محدود کردن برنامه هستهای تهران، به توافقی نزدیک میشود که تفاوت چندانی با برجام ندارد.
به گفته این منابع، توافق احتمالی اگرچه به شکل اساسی با برجام تفاوت نخواهد داشت، اما دوره زمانی آن به ۲۵ سال افزایش مییابد، راستیآزماییها سختگیرانهتر میشود و بندهای موسوم به «غروب» (مواردی که محدودیتها بهمرور زمان لغو میشود) گسترش مییابد.
بر اساس مفاد مورد بحث، جمهوری اسلامی حجم ذخایر اورانیوم و نوع سانتریفیوژهای خود را محدود خواهد کرد و ذخایر ۶۰ درصدی اورانیوم را یا رقیق کرده، یا به خارج صادر کرده یا تحت نظارت شدید آژانس بینالمللی انرژی اتمی مهر و موم خواهد کرد.
در ازای آن، تحریمها بهطور قابل توجهی کاهش مییابد. وزارت خارجه آمریکا، وزارت خارجه جمهوری اسلامی و دفتر نتانیاهو از پاسخ به درخواست اظهارنظر درباره این گزارش خودداری کردهاند.
منابع ایرانی به رویترز گفتند که در دورهای اخیر مذاکرات، پیشنهاد شده غنیسازی مطابق با برجام به ۳.۶۷ درصد محدود شود. همچنین تهران آمادگی خود را برای دادن دسترسی گستردهتر به آژانس به تاسیسات هستهای اعلام کرده است.
یک مقام ارشد امنیتی جمهوری اسلامی گفت که در یکی از گزینههای مصالحه، تهران میتواند حدود پنج هزار سانتریفیوژ را حفظ کرده و بخش عمده اورانیوم غنیشده را از کشور دیگری مانند روسیه وارد کند.
در مقابل، تهران خواستار تضمینهای محکم است که مانع از خروج دوباره آمریکا از توافق در صورت بازگشت ترامپ به قدرت شود.
یک منبع منطقهای نزدیک به جمهوری اسلامی گفت که بحث کنونی بر سر ذخایر اورانیوم تهران بر این تمرکز دارد که آیا بخشی از آن – بهصورت رقیقشده – در داخل کشور باقی بماند و بخش دیگری به خارج، احتمالا به روسیه، ارسال شود.
مقامهای ایرانی حتی ایده فروش اورانیوم غنیشده به آمریکا را نیز مطرح کردهاند. یک مقام ارشد ایرانی در پایان به رویترز گفت: «در واقع، این مذاکرات در حال تبدیل شدن به یک «برجام دو» است، با افزودنیهایی که به ترامپ امکان میدهد آن را یک پیروزی جلوه دهد، در حالی که ایران نیز حق غنیسازی خود را حفظ میکند.»