مقام وزارت خارجه دولت اوباما: احتمال حمله نظامی به ایران یک احتمال واقعی است
آلن ایر، سخنگوی فارسیزبان وزارت خارجه آمریکا در دولت اوباما، در گفتوگو با شبکه بلومبرگ، درباره گفتوگوهای واشینگتن و تهران گفت: «در حال حاضر، وضعیت به این صورت است که ایالات متحده چه میخواهد و ایران حاضر است چه چیزهایی را واگذار کند.»
او با اشاره به اهداف مورد نظر دولت ترامپ مبنی بر دست نیافتن جمهوری اسلامی به سلاح اتمی افزود: «بهنظر میرسد ایران آمادگی دارد ذخایر اورانیوم غنیشدهاش را بهطور قابل توجهی کاهش دهد.»
پژوهشگر ارشد دیپلماسی در موسسه خاورمیانه اضافه کرد: «به یاد داشته باشیم که در مذاکرات هستهای، هم در دولت قبلی که من در آن بودم و هم در این دولت، آنچه در سخنان و اظهارات عمومی گفته میشود، لزوما همان چیزی نیست که پشت درهای بسته در اتاق مذاکره گفته میشود.»
آلن ایر درباره احتمال حمله نظامی به جمهوری اسلامی اشاره کرد: «این یک احتمال واقعی است و پیامدهای آن بسیار خطرناک خواهد بود. چرا که حمله به تاسیسات هستهای ایران، صرفنظر از اینکه از سوی چه کسی انجام شود، شاید بهطور موقت مشکل را حل کند، اما در خاورمیانه وقتی تصمیم به اقدام نظامی گرفته میشود، معمولا پیامدهای آن بسیار بدتر از آن چیزی است که تصور میشود.»
او تاکید کرد اگر ایران مورد حمله قرار گیرد، احتمال دارد از معاهده عدم اشاعه خارج شود و بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را اخراج کند؛ در این صورت، ما دیگر نمیتوانیم بر برنامه هستهای ایران نظارت داشته باشیم.
همزمان با آمادهسازیها برای دور سوم مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشینگتن، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، سهشنبه دوم اردیبهشت به چین سفر خواهد کرد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، روز دوشنبه اعلام کرد عراقچی به چین میرود تا رایزنیهای منظم تهران را با متحدان خود از جمله پکن و مسکو درباره پرونده هستهای ادامه دهد.
سخنگوی وزارت خارجه چین نیز دوشنبه در واکنش به سوالی درباره این سفر تاکید کرد که پکن و تهران در تمامی سطوح و حوزهها ارتباط و همکاری فعالانه دارند.
پیشتر و در ۱۹ فروردین، نشست سهجانبه جمهوری اسلامی، روسیه و چین پشت درهای بسته و بدون حضور خبرنگاران در مسکو برگزار شد.
مقامهای جمهوری اسلامی گفته بودند این نشست در سطح کارشناسی و درباره موضوع برنامه هستهای، برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ است.
عراقچی شامگاه یکشنبه ۳۱ فروردین در گفتوگو با شبکه تلویزیونی راشاتودی، از آمادگی تهران برای گسترش موضوعات در دستور کار این گفتوگوهای سهجانبه خبر داد و همکاری سه کشور را «ضرورتی در شرایط فعلی دنیا» خواند.
شبکه العربیه ۳۰ فروردین گزارش داد به دنبال آغاز مذاکرات تهران و واشینگتن، جمهوری اسلامی تماسهای خود را با روسیه و چین برای جلب حمایت بیشتر این کشورها در روند گفتوگوها افزایش داده است.
سفر عراقچی به پکن در شرایطی انجام میشود که روابط میان چین و آمریکا در پی اعلام تعرفههای جدید از سوی دولت ترامپ به تاریکترین حد خود در سالهای اخیر رسیده است.
لین جیان، سخنگوی وزارت خارجه چین، ۱۹ فروردین در واکنش به وضعیت پرونده هستهای جمهوری اسلامی از آمریکا خواست تا «صداقت سیاسی و احترام متقابل» نشان دهد، اما در روزها و هفتههای گذشته در مواجهه با پرونده هستهای جمهوری اسلامی چندان فعال نبوده است.
دومین دور از مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشینگتن ۳۰ فروردین با میانجیگری عمان در شهر رم ایتالیا برگزار شد.
قرار است سوم اردیبهشت نشست کارشناسی و فنی و همچنین شنبه ششم اردیبهشت نشست سطح عالی میان عراقچی و ویتکاف برگزار شود که به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی هر دو در مسقط، پایتخت عمان، خواهند بود.
شفافسازی هستهای و تداوم رایزنی منطقهای
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در پاسخ به سوالی درباره حضور وزیر دفاع عربستان سعودی در ایران، گفت این سفر «از قبل برنامهریزی شده» و همزمانی آن با مذاکرات رم «تصادفی» بود و افزود: «ایران از مدتها پیش ابتکار تماس و رایزنی با کشورهای منطقه را آغاز کرده و در چارچوب سیاست همسایگی در حال توضیح روند مذاکرات برای کشورهای همسایه است.»
بقائی همچنین بار دیگر تاکید کرد که مطاله اصلی تهران در هر مذاکرهای، «رفع تحریمهای غیرقانونی و ظالمانه» است و افزود که این رفع تحریمها باید «ملموس و موثر» باشد و امکان بازگشت ایران به فعالیتهای اقتصادی و بانکی عادی را فراهم کند.
استیون ویتکاف، نماینده ویژه دولت ترامپ در امور خاورمیانه و سرپرست هیات آمریکایی در مذاکرات، پیشتر تاکید کرده بود تهران باید تمام اورانیوم غنیشده خود را نابود یا به کشوری ثالث منتقل کند و برنامه هستهای خود را بهطور کامل برچیند. موضوعی که جمهوری اسلامی با آن مخالف است.
ایراناینترنشنال ۲۸ فروردین در گزارشی به نقل از منابع دیپلماتیک در تهران نوشت وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در جریان دور اول مذاکرات، طرحی سهمرحلهای را به آمریکا پیشنهاد کرد که هدف آن کاهش تنشهای هستهای در ازای رفع تحریمها و دسترسی به داراییهای مسدود شده ایران است.
با اینحال با پیشرفت مذاکرات، هنوز تکلیف حدود ۱۷ هزار دستگاه سانتریفیوژ ایران که مهمترین بخش زیرساخت غنیسازی کشور محسوب میشوند مشخص نیست.
این ماشینها توانایی رساندن سطح غنیسازی به ۹۰ درصد (درجه تسلیحاتی) را دارند.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی گفت تهران آماده است در صورت وجود شبههای درباره «فعالیتهای صلحآمیز هستهای خود»، از طریق اقدامات داوطلبانه و شفافسازی، نگرانیها را برطرف کند.
بقائی افزود در نشست کارشناسی پیشِرو میان تهران و واشینگتن امکان ورود به جزییات بیشتری نیز وجود دارد.
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش دولت پزشکیان، در مراسمی که برای توافقنامه حضور ماموران انتظامی در مدارس برگزار شد،در حضور احمدرضا رادان، فرماندهکل فراجا، گفت که «در هر حوزهای که سردار رادان بگوید، ما سرباز سردار رادان هستیم.»
او رادان را «شخصیت محبوب و دوستداشتنی کشور که به خدمتگذاری و تلاش او افتخار میکنیم» خواند.
این وزیر دولت پزشکیان به رادان گفت هر ماموریتی که فکر میکنید ما در این حوزه میتوانیم انجام دهیم، «ما در خدمت شما هستیم.»
در این مراسم وزارت آموزش و پرورش و نیروی انتظامی تفاهمنامهای امضا کردند که بر اساس آن پای پلیس بهصورت رسمی به مدارس باز میشود. بر اساس این تفاهمنامه به نیروهای نظامی اختیاراتی در امر آموزش داده شده و آنها میتوانند برای تحمیل حجاب به دانشآموزان در مدارس اقدام کنند.
پس از امضای تفاهمنامه بین فرمانده کل نیروی انتظامی و وزیر آموزش و پرورش، شورای هماهنگی تشکلهای صنفی به وزیر هشدار داد که فرهنگیان اجازه نمیدهند مدارس به پادگان تبدیل شوند. طبق این توافق، پای پلیس از جمله برای تحمیل حجاب اجباری به دانشآموزان در مدارس باز میشود.
محمد حبیبی، سخنگوی شورای تشکل صنفی فرهنگیان، دوشنبه اول اردیبهشت با اشاره به اینکه علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش در دولت مسعود پزشکیان خود را سرباز احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی کشور نامیده، نوشت: «شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران با شدیدترین لحن این موضع تحقیرآمیز و نگرانکننده را محکوم میکند.»
حبیبی با تاکید بر اینکه وزارت آموزش و پرورش، ملک شخصی وزیر یا میدان رژه نیروهای نظامی نیست، هشدار داد: «ورود احتمالی نیروی انتظامی به حریم امن مدارس، اقدامی آشکارا غیرقانونی، سرکوبگرانه و ناقض حقوق دانشآموزان و معلمان است.»
او با تاکید بر اینکه آموزش را نمیتوان با باتوم و تهدید مدیریت کرد، افزود: «ما به وزیر آموزش و پرورش هشدار میدهیم که وظیفهاش دفاع از حرمت معلمان و امنیت روانی دانشآموزان است، نه فرمانبری از نهادهای نظامی. فرهنگیان سراسر کشور اجازه نخواهند داد مدارس به پادگان تبدیل شوند.»
رسانههای ایران یکشنبه ۳۱ فروردین گزارش دادند که با تفاهمنامه مشترکی که میان فرمانده کل انتظامی کشور و وزیر آموزش و پرورش به امضا رسید به نیروهای نظامی اختیاراتی در امر آموزش داده شده و آنها میتوانند برای تحمیل حجاب به دانشآموزان در مدارس اقدام کنند.
کاظمی در مراسم انعقاد این تفاهمنامه خود را «با افتخار» سرباز رادان خواند و از «حجاب و عفاف» به عنوان یکی از آسیبهای فرهنگی امروز کشور که باید درباره آن کار فرهنگی انجام شود، نام برد.
رادان که بهعنوان یکی از مهمترین عوامل نقض حقوق بشر در ایران تحت تحریمهای اتحادیه اروپا، آمریکا و کاناداست نیز گفت: «این تعامل بسیار خوب بین دو دستگاه یعنی انتظامی و آموزش و پرورش کافی نیست. اگر آن را کافی و وافی بدانیم به غفلت سوم دچار شدهایم و باز در غفلت سوم هم غافلگیر خواهیم شد.»
رقیه رضایی، عضو تحریریه ایرانوایر در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت: «در عین اینکه این تفاهمنامه و پلیسی و نظامی کردن مدارس خیلی دردناک است و قرار است فشارهایی را بر نوجوانان ما اعمال کند، اما این موضوع نشاندهنده یک نوع پذیرش شکست حاکمیت در خصوص تحمیل حجاب اجباری است.»
محمود بهشتی لنگرودی، معلم، فعال مدنی و زندانی سیاسی سابق، دوشنبه اول اردیبهشت در واکنش به این خبر در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به وزیر آمورش و پرورش نوشت: «هرگونه تفاهم که پای نیروهای انتظامی و امنیتی را به مدارس باز کند، موجب سلب امنیت روانی دانشآموزان و معلمان خواهد شد.»
او اضافه کرد: «مدرسه جای باتوم و قوای قهریه نیست. کار فرهنگ را به سرهنگ نسپارید. دودش به چشم خودتان خواهد رفت.»
سایت حقوق بشری هرانا نیز از این تفاهمنامه میان آموزش و پرورش و نیروی انتظامی به عنوان گامی دیگر در مسیر تحمیل حجاب به دانشآموزان نام برد.
مرکز مشاوره حقوقی دادبان هم در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این به معنی تشدید فشار بر دانشآموزان دختر است.»
طاهره نقیئی، دبیرکل سازمان معلمان ایران هم با انتشار مطلبی در شبکه ایکس خواستار انتشار متن کامل تفاهمنامه فرمانده نیروی انتظامی و وزیر آموزش و پرورش شد.
امضای این تفاهمنامه میان وزارت آموزش و پرورش و فرمانده کل انتظامی کشور به خوبی نشان میدهد که جمهوری اسلامی قصد دارد برنامههای تازهای برای کنترل و سرکوب هر چه بیشتر دانشآموزان در پیش بگیرد.
این موضوع در کنار سابقه نیروهای انتظامی جمهوری اسلامی در سرکوب مردم و برخوردهای خشن با شهروندان معترض، زنگخطری برای افزایش موارد نقض حقوق دانشآموزان در مدارس ایران است.
فشار و تلاش حکومت برای امنیتیسازی مدارس و کنترل و سرکوب دانشآموزان معترض و معلمان و فعالان صنفی در دو دهه گذشته سابقهای طولانی داشته است.
در یکی از تازهترین نمونهها، در چهارم فروردین، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، در گزارشی به ضرورت نصب دوربین در کلاسهای درس مدارس پرداخت و نوشت که این موضوع به یکی از مسائل چالشبرانگیز میان مسئولان وزارت آموزش و پرورش تبدیل شده است.
این فشارها از زمان آغاز خیزش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ بر معلمان و دانشآموزان معترض به سیاستهای جمهوری اسلامی شدت گرفته است.
روزنامه اسرائیل هیوم گزارش داد یک منبع غیردولتی اسرائیلی اخیرا با یک مقام ارشد آمریکایی گفتوگو کرده و او گفته است اسرائیل نباید از پیشرفت حاصلشده در گفتوگوها میان جمهوری اسلامی و آمریکا درباره برنامه هستهای نگران باشد، چرا که انتظار میرود گفتوگوها به زودی شکست بخورد.
به گفته این مقام آمریکایی به نقل از منبع اسرائیلی، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بهطور کامل از تهدید شدید ناشی از حکومت ایران آگاه است. این مقام تاکید کرده ترامپ مذاکرات را به شیوه خودش پیش میبرد و «دقیقا میداند چه میکند».
این مقام آمریکایی پیشبینی کرده با وجود گزارشهایی از پیشرفت در دو دور گفتوگو بین آمریکا و ایران، این گفتوگوها احتمالا طی چند هفته آینده و با ارائه کامل خواستههای آمریکا فرو خواهد پاشید.
به گفته منبع اسرائیلی، آمریکاییها از خواستههای اصلی دولت ترامپ عقبنشینی نکردهاند: «برچیدن کامل زیرساخت هستهای ایران بر اساس الگوی لیبی، توقف توسعه موشکهای بالستیک، و پایان فعالیت گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در سراسر خاورمیانه.»
منبع اسرائیلی که گرچه مقام دولتی نیست، اما روابط نزدیکی با مقامهای ارشد دولت ترامپ دارد، گفت: «باید اجازه دهیم ترامپ اوضاع را به شیوه خودش مدیریت کند. روش خاصی دارد، اما میداند چه میکند.»
پیشتر، یک مقام ارشد دولت آمریکا از «پیشرفت بسیار خوب» در دومین دور مذاکرات با جمهوری اسلامی در رم خبر داد.
او گفت که مذاکرات شنبه که بیش از چهار ساعت به طول انجامید، شامل گفتوگوهای «مستقیم و غیرمستقیم» میان طرفها بوده است.
دیمین فیلیپس، عضو ارشد اندیشکده بریتانیایی «کابدن»، در مقالهای تحلیلی برای اسپکتیتور، این مذاکرات را «تلاشی محکوم به یک ناکامی دیگر برای مهار بزرگترین حامی دولتی تروریسم در جهان» خواند و جمهوری اسلامی را رژیمی توصیف کرد که کره شمالی در مقایسه با آن، همچون «الگویی از حسن نیت» به نظر میرسد.
روزنامه گاردین پیشتر در گزارشی نوشت استیون ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، خواهان نهایی شدن توافق ظرف ۶۰ روز است، اما این موضوع احتمالا با مقاومت عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، روبهرو خواهد شد، کسی که معتقد است سطح بیاعتمادی و پیچیدگی فنی گفتوگوها، رسیدن سریع به توافق را بعید میسازد.
رسانههای داخلی ایران گزارش دادند که شامگاه جمعه یکی از دانشجویان دختر دانشگاه شهید بهشتی در منطقه ولنجک، در فاصله حدودا ۵۰ متری از در خوابگاه، مورد حمله و سرقت زورگیران قرار گرفته است.
بر اساس گزارشها، در پی زورگیری و ضربوجرح، دندانهای این دانشجو شکسته و تلفن همراه او به سرقت رفته است.
مسئولان دانشگاه اعلام کردند که نبود نور کافی و دوربینهای شهری در محل حادثه، شناسایی سارقان را دشوار کرده است.
خبرگزاری ایسنا نوشت: «حراست دانشگاه تاکنون هیچگونه تعامل یا همکاری با پلیس در این زمینه نداشته و در جلسات هماهنگی با پلیس نیز شرکت نکرده است.»
گفته شده، این دانشجو شکایت خود را در کلانتری ۱۶۳ ولنجک ثبت کرده، و پلیس هم از شهروندان و ساکنان منطقه خواسته در صورت داشتن اطلاعات مرتبط با این حادثه، با پلیس همکاری کنند.
بسیاری از دانشگاههای ایران، از جمله دانشگاه تهران، شریف و امیرکبیر، با وجود قرار داشتن در مناطق پرتردد شهری، از زیرساختهای امنیتی و ایمنی کافی برخوردار نیستند.
پیشتر، ویدیویی نیز از حمله یک سارق به یک مادر، که کودک خود را به آغوش داشت، منتشر شد، که در آن فرد زورگیر گردنبند مادر را به سرقت میبرد و مادر و کودک بر اثر حمله بر روی زمین میافتند.
روز یکشنبه ۳۱ فروردین، رسانههای داخلی از بازداشت دومتهم این زورگیری، که گفته شده در خیابان صابونیان و محدوده بعثت رخ داده، گزارش دادند.
همزمان، عباسعلی بهدانیفرد، فرمانده انتظامی استان یزد، هم از بازداشت «دو باند پنج نفره که غیربومی و همچنین اتباع بودند» به اتهام زورگیری و موبایلقاپی خبر داد.
شامگاه چهارشنبه ۲۴ بهمن ۱۴۰۳، در محلهای نزدیک به کوی دانشگاه تهران امیرمحمد خالقی درمیان، دانشجوی ۱۹ ساله دوره کارشناسی رشته مدیریت کسب و کار دانشگاه تهران به دست سارقان و با سلاح سرد، هدف ضرب و جرح زورگیران قرار گرفت و کشته شد.
پس از آن، نهادهای صنفی دانشجویی، اعلام کردند نه تنها فضای اطراف خوابگاه دانشگاه تهران، بلکه خوابگاه سایر دانشگاهها نیز امنیت ندارد و دانشجویان بارها درباره ناامن بودن معابر اطراف خوابگاهها هشدار دادهاند. با وجود این، اقدامی برای تامین امنیت انجام نشده است.
مقامهای قضایی و انتظامی تهران از بازداشت متهم به قتل امیرمحمد خالقی، دانشجوی دانشگاه تهران خبر دادند. به گفته این مقامها، فرد متهم به قتل و همچنین فرد دیگری که در سرقت مشارکت داشته، به جرمهای خود اعتراف کردند.
به دنبال جان باختن خالقی، دانشجویان دانشگاه تهران و برخی دیگر از دانشگاههای کشور بارها در اعتراض به قتل او و نبود امنیت در محیطهای اطراف دانشگاهها تجمع کردند.
