بنیامین نتانیاهو: حتی یک قدم از تعهدم برای توقف برنامه هستهای ایران عقب نمینشینم
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پس از پایان دور دوم مذاکرات تهران و واشینگتن در سخنانی بار دیگر گفت: «من متعهد هستم که نگذارم ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند. از این تعهد حتی یک قدم عقبنشینی نمیکنم و لحظهای آن را رها نخواهم کرد. حتی به اندازه یک میلیمتر.»
نتانیاهو همچنین از منتقدان داخلی خود بهشدت انتقاد کرد و گفت: «اینکه اکنون باید به انتقادهای کسانی گوش بدهیم که در تمام این سالها با اقداماتی که برای ضربه زدن به برنامه هستهای ایران و به تاخیر انداختن آن انجام دادم مخالفت کردند، واقعا حیرتانگیز است.»
نخستوزیر اسرائیل افزود: «اگر آن اقدامات انجام نمیشد، ایران همین حالا بیش از ده سال است که سلاح هستهای در اختیار داشت.»
بنی گانتز، وزیر دفاع پیشین اسرائیل و رهبر حزب وحدت ملی، در اظهاراتی تازه گفت اسرائیل باید از شرایط کنونی برای حمله به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی بهره بگیرد. او گفت هماهنگی با ایالات متحده در چنین اقدامی اولویت دارد اما در نهایت اسرائیل باید برای اقدام نظامی آماده باشد.
او همچنین فاش کرد که در دوران عضویت خود در کابینه امنیتی، به بنیامین نتانیاهو و سایر اعضا اعلام کرده بود که اسرائیل از نظر نظامی امکان اقدام علیه ایران را دارد، اما شرایط راهبردی آن زمان را برای چنین حملهای مناسب نمیدانست. او افزود که تصمیمگیری نهایی در این زمینه با سطوح سیاسی بود و در نهایت تصمیم گرفتند از حمله صرفنظر کنند.
گانتز در مصاحبه با کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل با اشاره به فرصت کنونی این کشور گفت: «من معتقدم اسرائیل توان حمله به ایران را دارد. ما باید درک کنیم که اینجا تلاقی ضرورت و فرصت شکل گرفته است. ایران یک مسئله جهانی و منطقهای است و طبعا تهدیدی برای اسرائیل بهشمار میرود. ما سالهاست روی این موضوع کار کردهایم و به نظرم توانمندیهای لازم را طی این سالها توسعه دادهایم.»
او افزود: «وضعیت عملیاتی و میدانی جدیدی ایجاد شده که امکان انجام حمله به ایران را فراهم کرده و این فرصت نسبت به دیگر مواقع آسانتر بهدست آمده است. باید برای این حمله آماده شویم. هماهنگی با آمریکا ممکن است و حتی بهتر است، اما در هر صورت باید آمادگی داشته باشیم.»
عومر دوستری، سخنگوی نخستوزیر اسرائیل، با اشاره به سابقه اقدامات تلآویو علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفت: «نتانیاهو بیش از یک دهه عملیاتهایی را هدایت میکند که مانع از دستیابی ایران به سلاح هستهای شدهاند. ایران به بمب اتم نرسیده و اسرائیل همچنان اجازه آن را نخواهد داد.»
این اظهارات در حالی بیان میشود که اخیرا گزارشی منتشر شده مبنی بر مخالفت دونالد ترامپ با حمله احتمالی اسرائیل به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی. دوستری در گفتوگویی با کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل، بدون رد صریح این گزارش گفت: «میشنوم کسانی میگویند نتانیاهو از رییسجمهور آمریکا میترسد و به همین دلیل حمله نکرد. این همان کسانی هستند که همیشه او را متهم به پارانویا و بزرگنمایی تهدید ایران کردهاند.»
او همچنین بر تعهد تلآویو به جلوگیری از هستهای شدن ایران تاکید کرد و گفت: «نخستوزیر بارها اعلام کرده، و همچنان به آن پایبند است، که اسرائیل اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست یابد. اگر این هدف با فشار دیپلماتیک و تحریمها محقق شود، عالی است. در غیر این صورت، گزینههای دیگری هم وجود دارد.»
دوستری با اشاره به انتقادات سابق نتانیاهو از مذاکرات دولتهای پیشین آمریکا با حکومت ایران گفت: «این بار ما با رییسجمهوری در آمریکا روبهرو هستیم که خطر برنامه هستهای ایران را بهخوبی درک میکند.»
او با اشاره به اظهارات دولت ترامپ تاکید کرد که گفتوگوی دیپلماتیک با جمهوری اسلامی محدود و زماندار است و نتانیاهو هم گفته که «از نظر او هیچ مشکلی با لغو برنامه هستهای ایران از راه دیپلماتیک وجود ندارد.»
او با حمایت از الگوی لیبی در قبال برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفت: «اگر مدل انهدام کامل برنامه هستهای ایران پذیرفته شود، بسیار مطلوب است. جنگ برای ما هدف نیست، بلکه ابزاری است برای دستیابی به هدف.»
گیدئون ساعر، وزیر امور خارجه اسرائیل، در مصاحبه با روزنامه تلگراف با اشاره به تهدیدهای فزاینده برنامه هستهای جمهوری اسلامی، نسبت به هرگونه سهلانگاری در مقابله با آن هشدار داد.
او در این مصاحبه که شنبه ۳۰ فروردین و همزمان با دور دوم مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا منتشر شد، گفت: «اکنون جمهوری اسلامی در موقعیتی نسبتا ضعیف قرار دارد و باید از این فرصت برای رسیدن به هدف استفاده کرد، نه اینکه به تهران اجازه داده شود با وقتکشی، شرایط را به نفع خود تغییر دهد.»
وزیر امور خارجه اسرائیل در واکنش به گزارش نیویورکتایمز مبنی بر مخالفت دونالد ترامپ با حمله احتمالی اسرائیل به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی گفت: «من عضو کابینه امنیتی هستم و در جریان تمام جلسات محرمانه قرار دارم، اما به یاد نمیآورم که چنین تصمیمی اتخاذ شده باشد.»
او افزود: «او گفت ما گفتوگوهای مستقیم با آمریکا داریم و در تماس دائم با متحدان اروپایی خود هستیم.»
ساعر تاکید کرد که اسرائیل به جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای متعهد است و اگر این هدف از راه دیپلماتیک محقق شود، پذیرفته خواهد شد.
با وجود این، وزیر امور خارجه اسرائیل نسبت به پایبندی جمهوری اسلامی به تعهداتش ابراز تردید کرد و افزود: «تهران همواره تعهدات بینالمللیاش را به سخره گرفته است. بعید میدانم که اینبار هم بهدنبال توافقات سطحی برای فرار از راهحل واقعی نباشد.»
او همچنین با اشاره به اظهارات اخیر استیو ویتکاف، نماینده ويژه دونالد ترامپ، درباره برچیدن کامل برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفت: «بهنظر من دولت فعلی آمریکا این موضوع را در اولویت خود قرار داده و متعهد به مقابله با آن است. مهمترین اصل، رسیدن به هدف است؛ ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد.»
وزیر امور خارجه اسرائیل با تاکید بر اینکه تهدید جمهوری اسلامی فقط متوجه اسرائیل نیست، گفت: «ما دیدیم که ایران در جنگ اوکراین با ارسال سلاح، پهپاد و اطلاعات به روسیه کمک کرد. این خطر بزرگی است که حکومت افراطی ایران به خطرناکترین سلاح جهان مجهز شود. موشکهای ایران امروز توان رسیدن به خاک اروپا را دارند.»
او همچنین هشدار داد که دستیابی حکومت ایران به بمب اتم، رقابت هستهای در منطقه را شعلهور خواهد کرد.
وزیر امور خارجه اسرائیل گفت: «در چنین شرایطی، کشورهای دیگری مانند عربستان سعودی، مصر، ترکیه و دیگر قدرتهای منطقه نیز برای دستیابی به سلاح هستهای تلاش خواهند کرد، که این مسئله تبعات سنگینی برای امنیت خاورمیانه و حتی فراتر از آن خواهد داشت.»
گیدون ساعر با اشاره به تهدیدهای مستقیم جمهوری اسلامی علیه موجودیت اسرائیل گفت: «آنها دو بار با صدها موشک به اسرائیل حمله کردند، از گروههای نیابتی مانند حزبالله، حماس و حوثیها برای بیثبات کردن خاورمیانه استفاده کردند. اگر بدون بمب اتم توانستند چنین کاری کنند، تصور کنید با داشتن چتر هستهای چه خواهند کرد.»
خبرنگار وبسایت خبری اکسیوس»به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که ران درمر، وزیر امور استراتژیک اسرائیل و مشاور ارشد بنیامین نتانیاهو، همزمان با برگزاری مذاکرات هستهای میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده، در رم حضور دارد.
بر اساس این گزارش، احتمال دارد درمر در ادامه این سفر، امروز (شنبه) با استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در مذاکرات، دیدار کند تا گزارشی مستقیم از روند گفتوگوها با جمهوری اسلامی دریافت کند.
ران درمر روز جمعه نیز در پاریس، همراه با رییس موساد، دیوید بارنئا، با استیو ویتکاف دیدار کرده بود.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، روز شنبه دستور برقراری آتشبس موقت به مناسبت «عید پاک» مسیحیان را صادر کرد. بر اساس بیانیه کرملین، این آتشبس از عصر شنبه آغاز میشود و تا نیمهشب دوشنبه ادامه خواهد داشت.
پوتین گفت که هدف از این آتشبس، احترام به مناسک مذهبی و فراهم کردن امکان برگزاری مراسم عید پاک در فضایی آرام است.
او همچنین از اوکراین خواست تا با الگو گرفتن از این تصمیم روسیه، به آتشبس بپیوندد.
با این حال، رییسجمهوری روسیه هشدار داد که نیروهای روسیه باید برای مقابله با هرگونه نقض احتمالی آتشبس یا تحریکات اوکراین آماده باشند.
پوتین همچنین با «مساعد» خواندن وضعیت در منطقه برای «عملیات نظامی ویژه» روسیه، بر ادامه کنترل شرایط تاکید کرد.
ساعاتی پس از انتشار پیام پوتین،آندری سیبیها، وزیر امور خارجه اوکراین اعلام کرد که کشورش به اظهارات ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، درباره آتشبس به مناسبت عید پاک اعتماد ندارد.
او در عین حال تاکید کرد که کییف همچنان به توافق اولیه برای یک آتشبس ۳۰ روزه پایبند است.
وزیر امور خارجه اوکراین، شنبه ۳۰ فروردین، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «موضع اوکراین همچنان روشن و قاطع است: ما در تاریخ ۱۱ مارس در جده، بدون هیچ قید و شرطی، با پیشنهاد ایالات متحده برای یک آتشبس موقت کامل به مدت ۳۰ روز موافقت کردیم.»
او در ادامه افزود: «پوتین اکنون از آمادگی خود برای آتشبس صحبت میکند؛ اما بهجای ۳۰ روز، ۳۰ ساعت.»
سیبیها تاکید کرد: «روسیه میتواند در هر لحظه با پیشنهاد آتشبس کامل و بدون قید و شرط ۳۰ روزه، که از ماه مارس مطرح بوده، موافقت کند... اما ما میدانیم که نمیتوان به گفتههای او اعتماد کرد و تنها بر اساس اقدامات، نه کلمات، قضاوت خواهیم کرد.»
آتشبس پیشنهاید روسیه در شرایطی برقرار میشود که با وجود میانجیگری آمریکا، پیشرفتی در برقراری آتشبس دائمی یا حتی بلندمدت حاصل نشده است.
این امر با ناخرسندی شدید دونالد ترامپ و دیگر مقامات ارشد دولت آمریکا مواجه شده است.
آکسیوس گزارش داد که چند روز پیش از آنکه ترامپ و مقامهای دولت او بهصورت علنی اعلام کنند که آمادهاند از دیپلماسی میان روسیه و اوکراین دست بشویند، رییسجمهوری آمریکا در محافل خصوصی از ناکامی در پیشبرد مذاکرات و فقدان چشمانداز رسیدن به توافق ابراز خشم و نارضایتی کرده بود.
ترامپ که پیشتر گفته بود کاری میکند ظرف ۲۴ ساعت پس از ورود به کاخ سفید، توافق صلحی بین روسیه و اوکراین حاصل شود، جمعه گفت او تقریبا آماده است از این روند عقبنشینی کند.
او گفت: «هر طرفی به بنبست ادامه دهد، ما فقط خواهیم گفت شما احمقید، شما انسانهای وحشتناکی هستید و همینطور بیخیال میشویم.»
اندکی پس از شروع دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، مذاکراتی چند هفتهای بین آمریکا با طرفین انجام شد، اما آنچنان که اکنون آشکار شده، پیشرفتی حاصل نشده است.
ترامپ هنوز هیچ ضربالاجلی برای کنارکشیدن ایالاتمتحده از تلاشها برای آتشبس تعیین نکرده و نگفته است آیا او اقدام مشخصی فراتر از کنارهگیری از این روند انجام خواهد داد یا خیر.
به گزارش آکسیوس، ترامپ چند روز پیشتر در گفتوگویی بدون برنامهریزی قبلی درباره تلاشها برای برقراری آتشبس در جنگ اوکراین، نارضایتی خود را در جمع چند تن از مشاوران ارشدش، از جمله مارکو روبیو، وزیر خارجه و استیو ویتکاف، نماینده ویژهاش برای امور دیپلماتیک بهوضوح ابراز کرده بود.
به گفته یک مقام آمریکایی مطلع از این گفتگو، ترامپ در آن جلسه تاکید کرده اگر توافقی در آینده نزدیک حاصل نشود، واشینگتن باید از این مذاکرات عقبکشیده و بر سایر مسائل سیاست خارجی متمرکز شود.
