نخستوزیر بریتانیا در تماسی با رییسجمهور آمریکا درباره موضوع ایران گفتوگو کرد
سخنگوی دفتر نخستوزیری بریتانیا اعلام کرد کییر استارمر روز جمعه با دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا درباره موضوعاتی از جمله جمهوری اسلامی گفتوگو کرد.
گفتوگوی رهبران این دو کشور یک روز پیش از برگزاری دور دوم مذاکرات تهران و واشینگتن در ایتالیا صورت گرفته است.
طبق اعلام دفتر نخستوزیری، رهبران آمریکا و بریتانیا درباره تجارت میان دو کشور گفتوگو کردند و استارمر بار دیگر بر تعهد خود به تجارت آزاد و باز و همچنین اهمیت حفظ منافع ملی تأکید کرد.
ترامپ و استارمر همچنین درباره وضعیت اوکراین، ایران و اقدامات اخیر علیه حوثیها در یمن رایزنی کردند.
گفتوگوی رهبران این دو کشور یک روز پیش از برگزاری دور دوم مذاکرات تهران و واشینگتن در ایتالیا صورت گرفته است.
استارمر پیش از این در گفتوگویی تلفنی با بنیامین نتانیاهو بر همکاری بریتانیا و اسرائیل در حوزه امنیتی و نظامی برای حمایت از ثبات خاورمیانه، به ویژه در ارتباط با ادامه تهدیدهای جمهوری اسلامی، ادامه تاکید کرده بود.
بلومبرگ در گزارشی با اشاره به برنامه جمهوری اسلامی برای توسعه پایگاه فضایی در بندر چابهار نوشت که برنامه فضایی ایران با وجود تحریمهای آمریکا در حال قدرت گرفتن است و تهران در پی تقویت توانش برای پرتاب ماهواره و موشکهای بالستیک است.
این گزارش با اشاره به نگرانی آمریکا و قصد ترامپ برای مقابله با این حوزه در ایران، اشاره کرد جمهوری اسلامی با کمک روسیه در حال تقویت توانایی خود برای پرتاب ماهوارهها، موشکها و موشکهای بالستیک است.
بلومبرگ افزود اگرچه ایران همواره انکار کرده که به دنبال سلاح هستهای است و اصرار دارد که غنیسازی اورانیوم تنها برای مقاصد غیرنظامی انجام میشود، اما پیشرفت در حوزه فضایی میتواند فرصتی برای تهران فراهم کند تا بر تابآوری و قدرت خود تاکید کند.
این سایت همچنین نوشت که این همان برنامهای است که دونالد ترامپ تلاش کرد متوقفش کند؛ زیرا واشینگتن فناوریهای پرتاب فضایی و موشکهای بالستیک را عملاً یکسان میداند.
دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در حالی قرار است برگزار شود که یکی از موضوعات مورد گزارش برای گفتوگوی دو کشور درباره آن برنامه موشکی جمهوری اسلامی است.
شاهزاده رضا پهلوی با انتقاد از مذاکرات آمریکا با جمهوری اسلامی آن را «طناب نجات برای دیکتاتوری در حال فروپاشی» خواند و طی بیانیهای اعلام کرد: «این مذاکرات هستهای، صلحی برای خاورمیانه به ارمغان نخواهد آورد.»
او افزود: «این رژیم با حسن نیت مذاکره نمیکند. جمهوری اسلامی از دیپلماسی بهعنوان تاکتیکی برای خریدن زمان، کاهش فشار و تحکیم قدرت خود استفاده میکند.»
شاهزاده رضا پهلوی تاکید کرد: «این مذاکرات، هرچند با نیت خوب آغاز شده باشند، در عمل طناب نجاتی برای دیکتاتوری در حال فروپاشی خواهد بود و عمر صدور ترور و آشوب آن را طولانیتر خواهد کرد.»
او از آمریکا و کشورهای اروپایی خواست که به جای «افراطگرایان حاکم بر تهران» با مردم ایران معامله کنند.
شاهزاده رضا پهلوی اضافه کرد: «جمهوری اسلامی در ضعیفترین وضعیت خود در طول ۴۶ سال گذشته قرار دارد. رهبریاش دچار شکاف شده، اقتصادش در حال سقوط آزاد است و مردمش در حال قیام هستند.»
او ادامه داد: «تنها در هفتههای اخیر، بار دیگر اعتراضاتی در سراسر کشور شعلهور شدهاند. تغییر از همین حالا آغاز شده است. اکنون زمان نجات یک رژیم در حال احتضار نیست.»
مسعود پزشکیان، رییس دولت، با اشاره به تنشهای اخیر و مذاکره با آمریکا گفت: «ما زیر بار هیچ ذلتی نمیرویم؛ این باور ماست. اما سر جنگ هم نداریم. اگر دولتها و حکومتهای اسلامی قدرت داشتند، اسرائیل جسارت نمی کرد این غلط ها را بکند.»
پزشکیان جمهوری اسلامی را «قربانی ترور» خواند و گفت اسرائیل «هر کاری دلش میخواهد» میکند.
او اضافه کرد: «قابل تصور نیست رژیمی به راحتی و هر موقع دلش خواست دست به ترور بزند.»
پزشکیان درباره مشکلات اقتصادی، انرژی و معیشتی گفت: «همه باید با تمام وجود در صحنه باشیم و برای حل مشکلات مردم پای کار بیاییم.»
ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه اعلام کرد که از شهروندان فرانسوی میخواهد به ایران سفر نکنند و آنهایی نیز که در حال حاضر در ایران هستند، هر چه سریعتر این کشور را ترک کنند.
بارو در پیامی که در شبکههای اجتماعی منتشر شد، به تحریمهایی که علیه افراد مسئول در بازداشت شهروندان خارجی در ایران شد، اشاره کرد و این رفتار جمهوری اسلامی را «سیاست گروگانگیری دولتی» خواند.
او تاکید کرد که فرانسه از هیچ تلاشی برای آزادی سیسیل کولر و ژاک پاریس، دو شهروند فرانسوی «که همچنان در شرایطی وحشتناک در ایران در گروگان نگه داشته شدهاند»، دریغ نخواهد کرد.
او نوشت: «با توجه به امتناع مقامات ایرانی از انجام ملاقاتهای کنسولی که حق مسلم این دو هممیهن ماست، فرانسه شکایتی را نزد دیوان بینالمللی دادگستری مطرح خواهد کرد.»
به تازگی، اتحادیه اروپا هفت فرد و دو نهاد جمهوری اسلامی را بهدلیل نقش آنها در بازداشت و زندانی کردن شهروندان اروپایی در ایران، به فهرست تحریمهای خود اضافه کرد.
این تصمیم دوشنبه ۲۵ فروردین در نشست وزیران امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا در لوکزامبورگ اتخاذ شد.
هدایتالله فرزادی، رییس زندان اوین، علی صالحی، دادستان عمومی تهران، عباسعلی حوزان، قاضی شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران، محمد خسروانی، دادستان ویژه دادگاه انقلاب شیراز، محمود ساداتی، قاضی دادگاه انقلاب شیراز، کامران زارع، قاضی دادگاه تجدیدنظر شیراز و مهدی نعمتی، رییس حفاظت اطلاعات زندانهای استان فارس از سوی اتحادیه اروپا تحریم شدند.
زندان عادلآباد شیراز و شعبه اول دادگاه انقلاب این شهر نیز در فهرست تحریمهای اتحادیه اروپا قرار گرفتند.
پیشتر وزیر امور خارجه فرانسه، اعلام کرد که این کشور قصد دارد پرونده بازداشت فرانسویها در ایران را در دیوان بینالمللی دادگستری مطرح کند.
پاریس جمهوری اسلامی را به نقض حقوق کنسولی متهم کرده و آن را اقدامی غیرقانونی و مغایر با حقوق بینالمللی دانسته است.
وبسایت آکسیوس، به نقل از سه منبع آگاه اسرائیلی که نامشان را اعلام نکرد، گزارش داد که دو مقام ارشد اسرائیلی جمعه ۲۹ فروردین، در دیداری محرمانه و اعلامنشده در پاریس با استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در خاورمیانه، درباره مذاکرات هستهای آمریکا و جمهوری اسلامی گفتگو کردند.
بهنوشته آکسیوس، رون درمر، وزیر امور راهبردی اسرائیل، و دیوید بارنئا، رییس موساد، بیسروصدا به پاریس سفر کردند تا در دیداری محرمانه با ویتکاف تلاش کنند موضع ایالات متحده را پیش از دور دوم مذاکرات که قرار است شنبه ۳۰ فروردین در رم برگزار شود، تحت تأثیر قرار دهند.
نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، نگران آن است که آمریکا به توافقی با جمهوری اسلامی برسد که شباهت زیادی به توافق سال ۲۰۱۵ دوران اوباما داشته باشد؛ توافقی که دونالد ترامپ، در دور اول ریاست جمهوری خود آمریکا را از آن خارج کرد.
دفتر نخستوزیری اسرائیل و سخنگوی ویتکاف از اظهار نظر درباره دیدار درمر و بارنئا با ویتکاف خودداری کردند و به پرسش آکسیوس جواب نداند.
ویتکاف بهمنظور انجام مذاکراتی درباره روسیه و اوکراین به پاریس سفر کرده بود و سپس راهی رم شد تا در گفتوگوهای هستهای با جمهوری اسلامی شرکت کند.
پشت پرده دیدارها
بهنوشته آکسیوس، ویتکاف در دیدار با دو مقام ارشد اسرائیلی تاکید کرد که هدف دولت ترامپ از مذاکره با جمهوری اسلامی، حل بحران هستهای از طریق راهکارهای دیپلماتیک و اطمینان از توقف غنیسازی اورانیوم از سوی تهران است.
با این حال، نتانیاهو و دیگر چهرههای تندرو اسرائیلی خواستار آن هستند که یا توافقی حاصل شود که براساس آن برنامه هستهای ایران بهطور کامل برچیده شود و یا اگر چنین توافقی حاصل نشد، اقدامی نظامی علیه تاسیسات هستهای ایران صورت بگیرد.
ترامپ که پیشتر ضربالاجلی دوماهه برای مذاکرات تعیین کرده بود، پنجشنبه ۲۸ فروردین اعلام کرد که برای اقدام نظامی عجلهای ندارد، زیرا بر این باور است که تهران میخواهد گفتگو کند.
در همین حال، در پی انتشار گزارش اختصاصی ایراناینترنشنال درباره پیشنهاد سه مرحلهای جمهوری اسلامی به آمریکا در مذاکرات شنبه ۲۳ فروردین در عمان، مقامات و رسانههای اسرائیلی واکنشی گسترده به آن نشان دادند.
براساس این گزارش ویتکاف از پیشنهادهای مطرح شده از سوی جمهوری اسلامی استقبال کرده و این موضوع، در ابتدا تعجب هیئت جمهوری اسلامی را در مسقط به دنبال داشته است.
اظهارات علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مبنی بر اینکه قدمهای اول مذاکره «خوب» برداشته شده در همین چارچوب بوده است.
رسانههای اسرائیلی در گزارشهای خود بیش از آنکه از پیشنهاد جمهوری اسلامی غافلگیر شده باشند، از استقبال ویتکاف از این طرح ابراز تعجب و نگرانی کردهاند.
در همین حال، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، یک روز پس از گزارش نیویورکتایمز درباره مخالفت ترامپ با حمله مشترک اسرائیل و آمریکا به تاسیسات هستهای ایران، تاکید کرد دولت اسرائیل برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای «از هیچ اقدامی فروگذار نخواهد کرد».
او جمعه ۲۹ فروردین گفت: «زمانی که بهعنوان وزیر دفاع منصوب شدم، دو هدف اصلی را وعده دادم: جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و پیروزی در جنگ.»
کاتز با اشاره به نقش ارتش اسرائیل افزود: «نیروهای دفاعی اسرائیل اکنون در همه جبههها در مسیر پیروزی قاطع در حال فعالیت هستند.»
او با بیان اینکه با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای رسیدن به این اهداف متحد است، گفت: «ما اجازه نخواهیم داد تهدید نابودی اسرائیل به واقعیت تبدیل شود.»
کاتز در پایان تاکید کرد: «این مسئولیت تاریخی ماست و برای تحقق آن هر کاری لازم باشد انجام خواهیم داد.»
در سوی دیگر ماجرا
آکسیوس در ادامه گزارش خود نوشت عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی پس از دیدار با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه در مسکو، جمعه وارد رم شد تا در دور دوم گفتوگوها با ویتکاف شرکت کند.
گرچه روسیه بهطور مستقیم در این مذاکرات نقشی ندارد، جمهوری اسلامی در تلاش است تا حمایت مسکو را از جمله برای تحت فشار قرار دادن ترامپ جلب کند.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، جمعه در نشست خبری مشترک با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه گفت تهران بر این باور است که دستیابی به توافق درباره برنامه هستهای با آمریکا امکانپذیر است و امیدوار است مسکو در این توافق نقشآفرینی کند.
عراقچی با اشاره به گفتوگوهایش با رییسجمهوری و وزیر امور خارجه روسیه درباره مذاکرات هستهای جاری با آمریکا گفت: «ما از نقش روسیه در برجام بسیار راضی هستیم و مشتاقیم این کشور در هر توافق جدیدی نقش مثبت خود را ایفا کند.»
لاوروف نیز اعلام کرد که مسکو آماده است در این مذاکرات نقش ایفا کند.
او گفت: «مذاکرات ایران و آمریکا در روز شنبه باید صرفا به موضوع هستهای محدود شود و ایران آماده دستیابی به توافقی در چارچوب معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای است.»