کاخ سفید: همه گزینه‌ها روی میز است

روزنامه واشینگتن‌پست در گزارشی به این موضوع پرداخته که چرا عمان به‌عنوان محل مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی انتخاب شده است.

به‌نوشته این روزنامه، تاریخچه منحصربه‌فرد، مردمان و نزدیکی‌اش به ایران، این کشور را به بازیگری حیاتی برای غرب بدل کرده است؛ چرا که عمان تاکنون بارها میزبان گفت‌وگوهایی برای ایران بوده است.

اما این دور جدید مذاکرات که ترامپ تنها چند روز پیش در کاخ سفید به طور ناگهانی اعلام کرد؛ عمان را به کانون توجهی تبدیل کرده که معمولا تلاش می‌کند از آن دور بماند.

جورجیو کافیه‌رو، مدیرعامل و بنیان‌گذار موسسه تحلیل ریسک کشورهای خلیج فارس در واشینگتن، در همین باره گفته است: «عمانی‌ها در ایفای نقش کانال‌های غیرعلنی خبره هستند. به نظرم اکنون در دوران دوم ریاست جمهوری ترامپ، اهمیت عمان به‌عنوان پلی دیپلماتیک، بیش از هر زمان دیگری آشکار شده است.»

به‌نوشته واشینگتن‌پست، اما این دور از مذاکرات با آنچه پیش‌تر برگزار شده بود، تفاوت‌های زیادی دارد.

نخستین چالش عمان این است که چقدر این گفت‌وگوها علنی شده‌اند. مسقط معمولا برای مدیریت روابط دیپلماتیک خود به سکوت و بی‌سروصدایی تکیه دارد؛ میراثی از دوران‌های گذشته حکمرانی در خلیج فارس.

به نوشته واشینگتن‌پست، همسایگان امروز عمان اما دیپلماسی خود را به‌مراتب عمومی‌تر پیش می‌برند؛ مانند نقش قطر در مذاکرات با طالبان افغانستان، میزبانی عربستان از گفت‌وگوهای روسیه-آمریکا، و میانجیگری امارات در تبادل زندانیان روسیه و آمریکا.

در مقابل تاکنون، رسانه‌های دولتی عمان که بر فضای خبری کشور مسلط هستند، درباره مذاکرات روز شنبه سکوت کرده‌اند.

استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، به وال استریت ژورنال گفت که خواسته اولیه دولت آمریکا، برچیدن کامل برنامه هسته‌ای ایران است، اما در عین حال اذعان داشت که برای دستیابی به توافق، ممکن است نیاز به مصالحه‌هایی وجود داشته باشد.

او که قرار است رهبری هیئت آمریکایی در مذاکره روز شنبه را برعهده داشته باشد، در تشریح موضع آمریکا خطاب به مقام‌های ایرانی گفت: «فکر می‌کنم موضع ما از برچیدن کامل برنامه هسته‌ای شما آغاز می‌شود؛ این موضع امروز ماست. البته این به آن معنا نیست که ممکن است در حاشیه مذاکرات راه‌هایی برای مصالحه میان دو کشور پیدا نشود.»

او افزود: «جایی که خط قرمز ما قرار دارد این است که شما نباید به توانایی تسلیحاتی کردن برنامه هسته‌ای‌ خود دست پیدا کنید.»

ویتکاف در ادامه تاکید کرد که اگر جمهوری اسلامی از حذف کامل برنامه هسته‌ای خود خودداری کند، او موضوع را به دونالد ترامپ ارجاع خواهد داد تا درباره مسیر ادامه کار تصمیم‌گیری شود.

این مقام در پایان گفت نشست ابتدایی «در مورد اعتمادسازی است. درباره این است که چرا رسیدن به یک توافق برای ما این‌قدر اهمیت دارد، نه درباره جزئیات دقیق توافق.»

شاهین مدرس، تحلیلگر مطالعات امنیتی در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال گفت: «دونالد ترامپ برای احیای اقتصاد آمریکا به بازار بکر یا حتی یک جنگ نیاز دارد و ایران می‌تواند این نقش را ایفا کند.»

او افزود: «بنابراین، نتیجه مذاکرات به شکلی که جمهوری اسلامی می‌خواهد، نخواهد بود.»

مدرس گفت: «جمهوری اسلامی به مذاکرات غیرمستقیم اصرار دارد تا آبرو و حیثیت خود را حفظ کند. بخش‌هایی از جریان سرمایه‌داری جمهوری اسلامی به غربی‌ها این وعده را می‌دهند که پس از مرگ علی خامنه‌ای، قادر خواهیم بود بسیاری از شروط را بپذیریم.»

کارولین لویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، جمعه اعلام کرد که دونالد ترامپ رییس‌جمهور آمریکا، به دستیابی به یک توافق تجاری با چین خوش‌بین است.

این اظهارات در حالی است که جنگ تجاری میان این دو قدرت اقتصادی جهان شدت گرفته و بازارها را دچار تلاطم کرده است.

لویت در یک نشست خبری گفت: «رییس‌جمهور آمریکا بارها به‌صراحت اعلام کرده که برای رسیدن به توافق با چین آمادگی دارد.»

او افزود: «اگر چین به اقدامات تلافی‌جویانه ادامه دهد، این به نفع چین نخواهد بود.»

پیشتر چین اعلام کرد این کشور از شنبه تعرفه‌هایی معادل ۱۲۵ درصد بر کالاهای وارداتی از آمریکا اعمال خواهد کرد که این رقم نسبت به تعرفه ۸۴ درصدی که پیش‌تر اعلام شده بود، افزایش یافته است.

وزارت دارایی چین در بیانیه‌ای اعلام کرد: «اعمال تعرفه‌های غیرعادی از سوی آمریکا علیه چین، به‌شدت قوانین بین‌المللی و تجاری، اصول بنیادین اقتصادی و عقل سلیم را نقض می‌کند و رفتاری کاملا یک‌جانبه، زورگویانه و همراه با اجبار است.»

این افزایش در حالی صورت می‌گیرد که کاخ سفید همچنان فشارها بر دومین اقتصاد بزرگ جهان و دومین تامین‌کننده عمده واردات آمریکا را ادامه می‌دهد و با وجود توقف بیشتر تعرفه‌های متقابل برای ده‌ها کشور دیگر، چین را مشمول افزایش تعرفه‌ها کرده است.

او که قرار است رهبری هیئت آمریکایی در مذاکره روز شنبه را برعهده داشته باشد، در تشریح موضع آمریکا خطاب به مقام‌های ایرانی گفت: «فکر می‌کنم موضع ما از برچیدن کامل برنامه هسته‌ای شما آغاز می‌شود؛ این موضع امروز ماست. البته این به آن معنا نیست که ممکن است در حاشیه مذاکرات راه‌هایی برای مصالحه میان دو کشور پیدا نشود.»

او افزود: «جایی که خط قرمز ما قرار دارد این است که شما نباید به توانایی تسلیحاتی کردن برنامه هسته‌ای‌ خود دست پیدا کنید.»

ویتکاف در ادامه تاکید کرد که اگر جمهوری اسلامی از حذف کامل برنامه هسته‌ای خود خودداری کند، او موضوع را به دونالد ترامپ ارجاع خواهد داد تا درباره مسیر ادامه کار تصمیم‌گیری شود.

این مقام در پایان گفت نشست ابتدایی «در مورد اعتمادسازی است. درباره این است که چرا رسیدن به یک توافق برای ما این‌قدر اهمیت دارد، نه درباره جزئیات دقیق توافق.»