کاظم جلالی، سفیر ایران در روسیه گفت هیئتهای ایران و آمریکا ممکن است در نشست شنبه در عمان ابتدا درباره چارچوب و شکل مذاکرات آینده توافق کنند و سپس در مورد وظایف و موضوعات قابل مذاکره تصمیمگیری کنند.
جلالی با تاکید بر این که اطلاعات دقیقی درباره جزئیات این مذاکرات ندارد گفت: «این نخستین نشست خواهد بود و احتمالا در ابتدا بر سر قالب مذاکرات به توافق میرسند و سپس اهداف را مشخص میکنند.»
روزنامه نیویورکتایمز به نقل از دو مقام جمهوری اسلامی نوشت در جلسه تصمیمگیری درباره پاسخ به نامه دونالد ترامپ، سران سه قوه و مقامهای ارشد جمهوری اسلامی از علی خامنهای خواستهاند موضع خود را در مخالفت با مذاکره مستقیم با آمریکا، تغییر دهد.
به گفته این منابع، مقامها هشدار دادهاند که خطر بروز جنگ با ایالات متحده و تشدید بحران اقتصادی، ممکن است به سقوط جمهوری اسلامی منجر شود.
در ادامه، بخشی از گزارش نیویورکتایمز را میخوانید:
چرا رهبر ایران در نهایت با مذاکرات هستهای با آمریکا موافقت کرد؟
مقامهای عالیرتبه ایران، رهبر جمهوری اسلامی را تحت فشار گذاشتند تا موضع خود را (درباره مذاکره با آمریکا) تغییر دهد و هشدار دادند که خطر جنگ با ایالات متحده و بحران اقتصادی رو به وخامت، میتواند به سقوط نظام بینجامد.
این جریان در دیداری اضطراری و محرمانه رخ داده است.
تهران پیش از این در حال بررسی پاسخ به نامه دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، برای آغاز مذاکرات هستهای بود.
به گفته دو مقام ارشد ایرانی آگاه از جزییات، ماه گذشته، مسعود پزشکیان، رییسجمهوری ایران، به همراه روسای قوه قضاییه و مجلس شورای اسلامی، در نشستی با علی خامنهای شرکت کردند.
رهبر جمهوری اسلامی پیشتر بهطور علنی و مکرر مذاکره با واشینگتن را ممنوع اعلام کرده و آن را «نابخردانه» و «احمقانه» خوانده بود اما به گفته این دو مقام، جمعی از مسئولان ارشد کشور «در اقدامی کمسابقه و هماهنگ»، از او خواستند که مسیرش را تغییر دهد.
پیامی که به رهبر جمهوری اسلامی منتقل شده، صریح و بیپرده بوده است: اجازه دهید تهران حتی اگر لازم شد، مستقیما با واشینگتن مذاکره کند چون در غیر این صورت، بقای جمهوری اسلامی در معرض تهدید جدی قرار خواهد گرفت.
ایران اکنون با اقتصادی فروپاشیده، سقوط آزاد ارزش ریال در برابر دلار و کمبود شدید سوخت، برق و آب مواجه است.
مقامات هشدار دادهاند که تهدید جنگ با آمریکا و اسرائیل بسیار جدی است و اگر ایران از گفتوگو سر باز بزند یا مذاکرات شکست بخورد، به گفته آنها، حملات نظامی به دو تاسیسات اصلی هستهای ایران (نطنز و فردو)، اجتنابناپذیر خواهد بود.
در چنین شرایطی، ایران ناگزیر به پاسخ نظامی خواهد شد؛ چیزی که میتواند جنگی وسیعتر را رقم بزند و اقتصاد کشور را بیش از پیش در هم بشکند و همچنین باعث اعتراضات گسترده داخلی و اعتصابها شود.
مقامات گفتهاند که جنگ در دو جبهه، «تهدیدی وجودی برای نظام» خواهد بود.
در پایان جلسهای چند ساعته، رهبر جمهوری اسلامی از مواضع خود عقبنشینی کرده است.
به گفته همان دو منبع، او اجازه آغاز مذاکرات را صادر کرد: «در مرحله اول بهصورت غیرمستقیم و از طریق میانجی و در صورت پیشرفت مثبت، به شکل گفتوگوی مستقیم میان مذاکرهکنندگان ایرانی و آمریکایی.»
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، در گفتوگو با خبرگزاری رویترز در ابوظبی تاکید کرد: «ما میتوانیم حرکت نفتکشهای ایران را ردیابی کنیم، میدانیم کجا میروند و میتوانیم صادرات نفت ایران را کاملا متوقف کنیم.»
رایت گفت قصد ندارد درباره جزییات روشهای توقف صادرات نفت ایران صحبت کند اما: «میتوانیم فشار حداکثری را ۱۰۰ درصد اعمال کنیم.»
او در ادامه گفت کشورهای حوزه خلیج فارس بهشدت درباره ایرانِ دارای توان هستهای نگران و با آمریکا همنظر هستند که چنین وضعیتی به سود هیچکس نیست.
رایت همچنین گفت که با سیاستهای دولت ترامپ، چشمانداز مثبتی برای عرضه و تقاضای جهانی نفت در سالهای آینده وجود دارد و نگرانیها درباره رشد اقتصادی بیاساس خواهد بود.
احمد علمالهدی، امام جمعه مشهد، گفت که اگر کسی ایرانی باشد و غیرت ایرانی داشته باشد، نمیپذیرد که دست خود را خالی کند.
او با اشاره به مذاکرات شنبه جمهوری اسلامی و آمریکا در عمان گفت: «مذاکره با آمریکا خلاف غرور ملی است. این مصداق همان بیتوجهی به تکلیف شرعی و دینی است که گرفتار شدن در محاصره دشمن را در پی خواهد داشت.»
علمالهدی با اشاره به این که آمریکاییها به دنبال ممنوعیت «تسلیحات متقارن و غیرمتقارن» جمهوری اسلامی هستند، گفت: «متقارنش که میشود همان تسلیحات کذایی اتمی اما در تسلیحات غیرمتقارن حتی یک قبضه کُلت پلیس ما را هم میتواند شامل شود.»
او با تاکید بر این که مذاکره «غیرمستقیمش بد است و مستقیمش بدتر»، گفت: «این مذاکرات نه تنها آمریکا را در زورگویی خود متوقف نمیکند بلکه آنها را جریتر خواهد کرد.»
