تمی بروس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، با اشاره به بازداشت شهروندان کرد در ایران به دلیل شرکت در جشنهای نوروزی، جمهوری اسلامی را «یکی از بدترین ناقضان حقوق بشر در جهان» خواند و گفت که دولت ترامپ به حمایت و دفاع از حقوق بشر مردم ایران ادامه خواهد داد.
سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، جمعه هشتم فروردین در نشستی خبری، گفت که جمهوری اسلامی یکی از بدترین ناقضان حقوق بشر در جهان است که برای «حفظ قدرت، مردم را سرکوب میکند و مانع از بهرهمندی آنها از آزادیهای اساسی میشود.»
در پی برگزاری جشنهای نوروزی در کردستان، محمد جباری، دادستان این استان از بازداشت افرادی تحت عنوان «لیدرها و عوامل اصلی فعالیت تبلیغی علیه نظام در پوشش جشنهای نوروزی» خبر داد.
همچنین در روزهای گذشته برخی سایتهای حقوق بشری از جمله هرانا، کردپا و ههنگاو اسامی شماری از شهروندان کُرد بازداشت شده در ارتباط با برگزاری مراسم و آیینهای نوروزی در شهرهای کردنشین ایران را منتشر کردهاند.
در پی حضور پرشمار مردم در اماکن گردشگری استان فارس نیز هنگام تحویل سال نو که با رقص و شعارهای ضدحکومتی همراه بود، کامران میرحاجی، دادستان استان فارس یکشنبه سوم فروردین از برخورد با گروهی از حاضران در مراسم خبر داد و گفت تعدادی بازداشت شدهاند.
همزمان در پی سردادن شعارهای ضدحکومتی در آرامگاه فردوسی در روز تحویل سال نو، محمدحسین درودی، دادستان خراسان رضوی از برخورد با تعدادی از افراد به گفته او «هنجار شکن» در مراسم سال نو در آرامگاه فردوسی خبر داد.
سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در اظهارات روز جمعه خود افزود: «حکومت ایران بهطور ناعادلانهای بیش از هر کشور دیگری در جهان افراد را اعدام میکند، اعضای اقلیتهای دینی و قومی را تحت آزار و اذیت قرار میدهد و با استفاده از روشهایی مانند بازداشت خودسرانه، شکنجه و سایر نقضهای حقوق بشری، مخالفان سیاسی را مرعوب و هرگونه صدای مخالف را سرکوب میکند.»
تمی بروس گفت که دولت آمریکا به حمایت و دفاع از حقوق مردم در ایران در برابر نقضهای مداوم حقوق بشر و سرکوب اقتدارگرایانه جمهوری اسلامی ادامه خواهد داد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز در پیام ویدیویی خود در آغاز سال ۱۴۰۴ فرا رسیدن نوروز و سال نو را تبریک نگفت.
در اسفندماه، فرمانده سپاه پاسداران ایلام اعلام کرد که هیچ دستگاهی در ایام نوروز مجاز به صدور مجوز برای برگزاری جشن نیست.
نوروز ۱۴۰۴ مقارن با ماه رمضان بود و صادق حسینی تهدید کرده بود که با افرادی که در فضای مجازی یا حقیقی اقدام به سازماندهی و جمعآوری پول برای برگزار جشن کنند، «برخورد جدی» خواهد شد.
در سالهای قبل هم شماری از شهروندان کرد در ایران به دلیل برگزاری جشن نوروز بازداشت شدهاند.
نوروز گذشته، محسن احمدی، معلم و یکی از برگزارکنندگان مراسم نوروز در بخش کارزان در استان ایلام، بازداشت شد.
اردیبهشت سال گذشته، وزارت امور خارجه ایالات متحده، با انتشار گزارش سالانه خود از وضعیت حقوق بشر در ایران تاکید کرد که جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۳ به شکلی گستردهتر به نقض حقوق اساسی شهروندان ایرانی پرداخت.
در گزارش مفصل وزارت امور خارجه آمریکا درباره وضعیت حقوق بشر در ایران، بر اعمال تبعیض علیه زنان، بهویژه تحمیل حجاب اجباری، افزایش اعدام، سانسور و محدودیت شدید آزادی بیان، بازداشت و تهدید روزنامهنگاران، سرکوبهای فراملی، نقض آزادیهای مذهبی بهویژه علیه شهروندان بهایی، نقض حقوق دگرباشان جنسی، نقض حقوق کودکان، مخصوصا کودکان کار و موارد متعدد دیگری از نقض وسیع و همهجانبه حقوق بشر در ایران اشاره شده است.
با این حال، در بهمنماه و پس از بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، ایالات متحده آمریکا در جریان چهل و هشتمین نشست بررسی دورهای جهانی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو، برای اولین بار از انتقاد از کارنامه حقوق بشری جمهوری اسلامی خودداری کرد.
ونس جمعه در جریان بازدید از پایگاه نظامی ایالات متحده در پیتوفیک در شمال این جزیره قطبی، به خبرنگاران گفت: «استدلال ما واقعا مربوط به رهبری دانمارک است، که در گرینلند سرمایهگذاری نکرده و در ساختار امنیتی آن کمکاری کرده است.»
او گفت: «دانمارک در حفظ قلمرو نیمه خودمختار دانمارک و مردم آن در برابر تهاجم چین و روسیه خوب عمل نکرده است.»
ونس گفت که ایالات متحده برنامه فوری برای گسترش حضور نظامی ایالات متحده در گرینلند ندارد، اما در منابع خود، از جمله کشتیهای نیروی دریایی، سرمایهگذاری بیشتری انجام خواهد داد.
او افزود: «این وضعیت باید تغییر کند. سیاست ایالات متحده این است که این تغییر باید رخ دهد.»
معاون رییسجمهوری آمریکا افزود: «فکر میکنم که تحت چتر امنیتی ایالات متحده خیلی بهتر خواهید بود. تا اینکه تحت چتر امنیتی دانمارک باشید.»
هیئت آمریکایی که از سوی مقامات گرینلند یا دانمارک دعوت نشدهاند، شامل اوشا، همسر ونس، مایک والتز، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، و کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، است.
اعتراضات عمومی و خشم مقامات در هر دو کشور گرینلند و دانمارک باعث شد که هیئت آمریکایی تنها به پایگاه نظامی پرواز کند و با مردم ملاقات نکند.
توافق ائتلاف دولت جدید
ساعاتی پیش از ورود ونس، دولت جدید گرینلند توافق ائتلافی خود را اعلام کرد.
طبق این توافق که جمعه هشت فروردین، اعلام شد دولت جدید به رهبری ینس-فردریک نیلسن، رهبر حزب دموکراتها تشکیل خواهد شد.
نیلسن که از احزاب مختلف خواسته بود اختلافات را کنار بگذارند و ائتلافی گسترده برای نشان دادن وحدت ملی تشکیل دهند، تاکید کرده که این اقدام در برابر کارزار ترامپ برای الحاق این سرزمین نیمهخودمختار دانمارک به آمریکا ضروری است.
این ائتلاف که هدف آن حفظ روابط با دانمارک برای حال حاضر است، در برابر فشارهای خارجی تأکید دارد.
نخستوزیر جدید گرینلند اظهار داشت که بازدید هیات آمریکایی نشاندهنده «بیاحترامی» است و از لزوم وحدت در برابر «فشارهای خارجی» صحبت کرد.
حزب دموکراتها که رویکردی حامی کسبوکار و اقتصاد آزاد دارد و از استقلال تدریجی از دانمارک حمایت میکند، در انتخابات سراسری ۱۱ مارس موفق شد تعداد کرسیهای خود را سه برابر کند و با ۱۰ کرسی، به بزرگترین حزب پارلمان تبدیل شود.
تلاش ترامپ برای الحاق گرینلند
ترامپ از زمان آغاز دور دوم ریاستجمهوری خود در ژانویه، بارها اعلام کرده که قصد دارد گرینلند را به خاک آمریکا اضافه کند. او این منطقه را برای منافع امنیتی ایالات متحده حیاتی دانسته، اما این ایده با مخالفت گسترده مردم گرینلند مواجه شده است.
موقعیت استراتژیک گرینلند و منابع معدنی عمدتا دستنخورده آن، این منطقه را برای آمریکا جذاب کرده است. این جزیره در مسیر هوایی کوتاه بین اروپا و آمریکای شمالی قرار دارد و نقشی کلیدی در سیستم هشدار موشکی بالستیک ایالات متحده ایفا میکند. آمریکا در حال حاضر یک پایگاه نظامی در این منطقه دارد.
تغییر برنامه سفر مقامات آمریکایی
قرار است هواپیمای حامل هیئت آمریکایی به سرپرستی جیدی ونس، که شامل اوشا ونس همسر او، مایک والتز مشاور امنیت ملی و کریس رایت وزیر انرژی است، عصر جمعه هشت فروردین در پایگاه آمریکایی پیتوفیک در شمال جزیره فرود آید.
برنامه اولیه این سفر شامل بازدید از پایتخت و شرکت در یک مسابقه سورتمهسواری با سگها بود، اما این برنامه با اعتراض مقامات گرینلند و دانمارک مواجه شد. در نتیجه، دولت آمریکا مجبور شد مسیر سفر را تغییر دهد و از حضور در این رویدادها صرفنظر کند.
براساس آخرین گزارشها، دستکم در میانمار ۱۴۴ نفر کشته و ۷۳۲ نفر مجروح شدهاند. در تایلند نیز کشته شدن دستکم سه نفر در پی فرو ریختن یک ساختمان بلندمرتبه در حال ساخت تایید شده است.
بر اساس این گزارشها بیش از ۱۰۰ تن نیز مفقود شدهاند.
سازمان زمینشناسی آمریکا تخمین زده است که شمار کشتهشدگان در زمینلرزه در میانمار ممکن است به هزاران نفر برسد.
زمینلرزه حوالی ظهر جمعه، هشت فروردین، رخ داد و مردم وحشتزده را وادار کرد تا از ساختمانها خارج شوند.
دولت نظامی میانمار در شش منطقه این کشور وضعیت اضطراری اعلام کرده است. در ماندالای، شهری که به کانون زلزله نزدیک بود، این زمینلرزه بخشهایی از کاخ سلطنتی سابق و برخی بناهای تاریخی را تخریب کرد.
در منطقه ساگاینگ در جنوب غربی ماندالای، پل ۹۰ سالهای فرو ریخت و بخشهایی از بزرگراه اصلی که ماندالای را به یانگون، بزرگترین شهر میانمار، متصل میکند، آسیب دیدند.
در نایپیداو پایتخت میانمار نیز، زلزله باعث آسیب به معابد و بناهای مذهبی شد و بخشهایی از آنها فرو ریخت.
ژنرال زاو مین تون، سخنگوی دولت نظامی میانمار، در گفتوگو با تلویزیون دولتی این کشور اعلام کرد که نیاز به خون در بیمارستانهای مناطق زلزلهزده، بهویژه در ماندالای، ساگاینگ و نایپیداو بسیار بالاست. او از اهداکنندگان خون خواست که در اسرع وقت به بیمارستانها مراجعه کنند.
زلزله باعث فرو ریختن چندین ساختمان از جمله صومعه ما سو یانه در ماندالای، دومین شهر بزرگ میانمار شد.
ویدئویی که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، نشان میدهد راهبان بودایی در خیابان ایستاده و مشغول فیلمبرداری از این صومعه بودند که ناگهان ساختمان چند طبقه آن به زمین فرو ریخت. هنوز مشخص نیست که آیا کسی در این حادثه آسیب دیده یا خیر.
سازمانهای امدادی گزارش دادند که یکی از سدهای شهر ترکیده و سطح آب در مناطق پست شهر بالا آمده است.
صلیب سرخ نیز اعلام کرد که سقوط خطوط برق، عملیات امدادرسانی به مناطق زلزلهزده را دشوار کرده است.
در تایلند نیز گروههای امدادی در این کشور تایید کردند که دو نفر کشته شدهاند و تعداد نامشخصی از افراد هنوز زیر آوار یک ساختمان فروریخته در بانکوک گیر افتادهاند.
سونگووت وانگپون، امدادگر حاضر در صحنه، در مقابل تلی از آوار که پیشتر یک ساختمان بلندمرتبه در حال ساخت بود، به خبرنگاران گفت که هفت نفر زنده پیدا شدهاند.
فومتام وچایچای، وزیر دفاع تایلند، ساعاتی بعد اعلام کرد که تعداد قربانیان به سه نفر افزایش یافته و ۹۰ نفر همچنان مفقود هستند.
ریزش این ساختمان باعث سقوط جرثقیل بزرگی که بر روی آن قرار داشت شد و ابر عظیمی از گرد و غبار ایجاد کرد.
همچنین گزارشهایی از خساراتی در چین منتشر شده است.
پاپ فرانسیس رهبر کاتولیکهای جهان که پس از پنج هفته بستری شدن به دلیل ذاتالریه حاد در حال بهبودی است، برای قربانیان زلزله دعا کرد.
میانمار در حال حاضر درگیر یک جنگ داخلی است و بسیاری از مناطق آن بهراحتی قابل دسترسی نیستند، بنابراین هنوز مشخص نیست که دولت نظامی چه میزان کمکهای امدادی ارائه خواهد کرد.