پزشکیان: ترامپ «نامردی» میکند
مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، در اظهار نظری دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را به «نامردی» متهم کرد و گفت اگر ایالات متحده، ایران را تحریم کند، همه راهها بسته نمیشوند.
مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، در اظهار نظری دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را به «نامردی» متهم کرد و گفت اگر ایالات متحده، ایران را تحریم کند، همه راهها بسته نمیشوند.
پزشکیان که به بوشهر سفر کرده است، پنجشنبه ۲۵ بهمن گفت: «ترامپ میآید میگوید شما اول باید این کار را کنید، بعد آن کار را کنید و سپس تمام تحریمها را علیه ما اعمال میکند، بعد میگوید بیایید گفتوگو کنیم. اگر مرد گفتوگو هستی چرا نامردی میکنی؟»
پزشکیان مشابه همین اظهارات را در سخنرانی مراسم سالگرد ۲۲ بهمن نیز بیان کرد.
او در جریان انتخابات زودهنگام ریاستجمهوری سال ۱۴۰۳، به طور ویژه بر مذاکره با آمریکا متمرکز شده بود. چهرههای ستاد انتخاباتی او از جمله محمدجواد ظریف نیز عموما از اشخاصی بودند که نقشی در مذاکرات برجام داشتند.
با وجود این، پس از سخنرانی ۱۹ بهمن ماه علی خامنهای که در آن او به طور قاطع مذاکره با آمریکا را نفی کرد، پزشکیان و مقامات دولت از مواضع پیشین خود عقب نشینی کردند.
آیا با تحریم آمریکا راهها بسته میشود؟
پزشکیان با بیان اینکه «اینگونه نیست که اگر آمریکا ما را تحریم کند، راه بسته شود»، گفت: «ما دلمان نمیخواهد کسی ما را تحریم کند. ما با همه همسایگان خود در تلاش هستیم تا ارتباطات را تقویت کنیم.»
اردیبهشت ماه ۱۳۹۷، ترامپ در دور اول ریاستجمهوری خود، به طور یکجانبه از توافق برجام خارج شد. با اینکه پس از خروج آمریکا، کشورهای اروپایی، چین و روسیه همچنان در توافق برجام باقی ماندند اما در عمل برجام از هم پاشید. ساز و کار مالی اینستکس، کانال مالی اروپاییهایی که در برجام باقی مانده بودند نیز با وجود تبلیغات گسترده، نتوانست برجام را احیا کند.
در نتیجه فشار حداکثری ترامپ در سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰، صادرات نفت جمهوری اسلامی به زیر ۲۰۰ هزار بشکه در روز سقوط کرد، قیمت دلار در یک سال ۱۶۷ درصد رشد کرد و نرخ تورم که در سال ۱۳۹۶ حدود ۹/۶ درصد بود، سال ۱۳۹۷ پس از فشار حداکثری به ۲۶/۹ درصد رسید.
تمام این رخدادها در حالی بود که روابط جمهوری اسلامی با کشورهای اروپایی در دوران حسن روحانی، در یکی از بهترین مقاطع خود بود.
گفته میشود که این دیدار در محل دادسرای عمومی و انقلاب مرکز استان کرمان برگزار شده و مهدی بخشی، دادستان کرمان و رحمان جلالی، معاون امنیتی-انتظامی استانداری کرمان نیز در این ملاقات حضور داشتهاند.
در این گزارش به نام و جزییات دستگیری این دو شهروند بریتانیا اشاره نشده است.
تعدادی از شهروندان اروپایی در ایران زندانی هستند و تعداد دیگری از زندانیان خارجی یا دوتابعیتی، با شهروندان ایرانی بازداشتشده و زندانی در آمریکا یا اروپا مبادله شدهاند.
در آخرین مورد، چچیلیا سالا، روزنامهنگار ایتالیایی که به ایران سفر کرده بود، ۱۹ دی و پس از ۲۰ روز بازداشت آزاد شد و چهار روز پس از آن کارلو نوردیو، وزیر دادگستری ایتالیا، دستور آزادی فوری محمد عابدینی نجفآبادی، ایرانی بازداشتشده در ایتالیا را صادر کرد.
دو روز پیش از آزادی سالا، روزنامه الجورناله، رسانه نزدیک به دولت ایتالیا، خبر داده بود که جورجیا ملونی، نخستوزیر این کشور، در دیدار با دونالد ترامپ در روز۱۵ دی، موافقت او را برای «تعلیق» روند استرداد عابدینی به آمریکا به دست آورده است.
این اقدام جمهوری اسلامی که به دادن امتیازی به ایتالیا همزمان با به قدرت رسیدن ترامپ تعبیر شد، در آستانه مذاکرات با کشورهای اروپایی در ژنو برای رسیدن به توافق اتمی جدید بود.
روزنامه اسپانیایی ال پائیس در گزارشی با اشاره به استفاده تهران از گروگانگیری شهروندان اروپایی برای آزادی داراییهای مسدود شده و ایرانیان زندانی در اروپا، نوشت هدف از آزادی سالا و عدم آزادی شهروندان فرانسوی، تفرقه انداختن بین کشورهای اروپایی بود.
پنج روز پس از آزادی سالا، ناهید تقوی، شهروند ایرانی-آلمانی، پس از تحمل چهار سال حبس در زندانهای جمهوری اسلامی، آزاد شد و به آلمان بازگشت.
از جمله اروپاییهایی که اکنون در ایران زندانی هستند میتوان به سسیل کوهلر، معلم فرانسوی و شریک زندگیاش ژاک پاریس، و اولیویه گروندو، جهانگرد ۳۴ ساله فرانسوی اشاره کرد.
دیوید ریگولت رز، کارشناس مسائل ایران و پژوهشگر موسسه فرانسوی امور بینالملل و استراتژیک (ایریس)، آزاد نشدن این سه فرانسوی را با خشم جمهوری اسلامی از «تهدید فرانسه در موضوع مکانیسم ماشه» مرتبط دانسته است.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، دوشنبه ۱۷ دی، خواستار گفتوگوی راهبردی کشورهای اروپایی با ترامپ درباره جمهوری اسلامی شد.
او از احتمال تصمیمگیری درباره اجرای مکانیسم ماشه سخن گفت.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۲۴ بهمن به نقل از منابع تجاری و تحلیلگران نوشت با تشدید تحریمها، تعداد نفتکشهای در دسترس برای حمل محمولههای نفتی جمهوری اسلامی و روسیه کاهش یافته و همچنین، تمایل مشتریان برای خرید این محمولهها کمتر شده است.
بر اساس این گزارش، واشینگتن از اکتبر ۲۰۲۴ چندین دور تحریم علیه کشتیها و نهادهای مرتبط با نفت جمهوری اسلامی و روسیه وضع کرده و تجارت آنها با چین و هند، بهعنوان مشتریان سنتی خود را مختل ساخته است.
شو مویو، تحلیلگر ارشد شرکت کپلر، در همین رابطه گفت از زمان تشدید تحریمها علیه جمهوری اسلامی در سهماهه آخر سال ۲۰۲۴، تهران برای یافتن کشتیهای جدید و پر کردن شکاف ظرفیت حمل و نقل محمولههای نفتی خود با چالشهایی روبهرو بوده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۶ بهمن دستورالعملی برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد و هشدار داد جمهوری اسلامی دیگر نباید به سایر کشورها نفت بفروشد.
در نخستین اقدام پس از فرمان ترامپ، وزارت خزانهداری آمریکا ۱۸ بهمن اعلام کرد یک شبکه بینالمللی را به دلیل نقش آن در انتقال و فروش محمولههای نفتی جمهوری اسلامی، در فهرست تحریمهای خود قرار داده است.
منع ورود کشتیهای تحریمی به بندر شاندونگ چین
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت گروه بندر شاندونگ چین از ماه گذشته، ورود کشتیهای تحریمی حامل نفت ایران و روسیه را به بنادر این استان ممنوع اعلام کرده است.
این تصمیم از این جهت حائز اهمیت است که اکثر پالایشگاههای مستقل که خریداران اصلی نفت جمهوری اسلامی و روسیه به شمار میروند، در استان شاندونگ در شرق چین مستقر هستند.
در پی تصمیم اخیر گروه بندر شاندونگ چین، تخلیه محمولههای نفتی ایران و روسیه با دشواریهایی مواجه شده است.
طبق آمار شرکت برامر ایسیام، ۵۷ درصد از مجموع ۱۲۷ نفتکش بسیار بزرگ حمل نفت خام که در انتقال محمولههای نفتی جمهوری اسلامی به چین دست دارند، در فهرست تحریمهای آمریکا قرار گرفتهاند.
رویترز با استناد به برآوردهای سه تحلیلگر افزود با توجه به افزایش صادرات نفتی و در سوی مقابل کاهش تخلیه محمولهها در چین، میزان نفت ذخیرهشده جمهوری اسلامی در نفتکشهای شناور بر روی آب در سال جاری میلادی، بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون بشکه افزایش یافته است.
ترامپ در دوره نخست حضور خود در کاخ سفید بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت. این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را بهشدت تحت تاثیر قرار داد.
با این حال پس از روی کار آمدن جو بایدن و پایان یافتن سیاست فشار حداکثری، درآمدهای نفتی ایران رشد قابل ملاحظهای داشت.
فایننشالتایمز ۳۰ فروردین گزارش داد صادرات نفت ایران به بالاترین میزان خود در شش سال اخیر رسیده و مشتری اصلی این محمولهها، چین بوده است.
گمانهزنیها درباره میزان ذخیره نفت شناور جمهوری اسلامی
رویترز همچنین گزارش داد کارشناسان درباره حجم کلی نفت ذخیرهشده ایران در کشتیهای شناور، موسوم به «ناوگان در سایه»، اتفاق نظر ندارند.
طبق آمار شرکت کپلر، ذخیرهسازی نفت جمهوری اسلامی در کشتیهای شناور به بیش از ۲۵ میلیون بشکه رسیده است که بالاترین میزان در بیش از یک سال اخیر به شمار میرود. حدود ۸۰ درصد از این محمولهها در آبهای سنگاپور و مالزی شناور هستند.
در سوی مقابل، اِما لی، تحلیلگر ارشد شرکت ردیابی نفتکش «وُرتِکسا»، معتقد است حجم نفت خام و میعانات ایران در کشتیهای شناور در پایان ژانویه ۲۰۲۵ به ۷۳.۱ میلیون بشکه افزایش یافته.
او افزود صادرات نفت ایران برای دومین ماه متوالی با شیب صعودی همراه بوده و در ژانویه به ۱.۷۸ میلیون بشکه رسیده است.
این در حالی است که این عدد در نوامبر ۲۰۲۴ به ۱.۴۵ میلیون بشکه کاهش یافته بود که کمترین میزان در دو سال اخیر محسوب میشد.
کاهش تعداد نفتکشهای غیرتحریمی برای انتقال محمولههای نفتی ایران به چین موجب شده قیمت جهانی نفت خام افزایش یابد.