امروز درباره علائم یائسگی مانند گُرگرفتگی و تعریق شبانه آزادانهتر صحبت میشود، اما تاثیرات این دوره بر روابط جنسی و صمیمت زوجها همچنان در پردهای از سکوت باقی مانده است. محققان میگویند این مسئله نه تنها بر سلامت جسمی، بلکه بر کیفیت زندگی میلیونها زن در جهان تاثیر میگذارد.
آیتیاِن بیزنس در گزارشی، از یک مطالعه گسترده بینالمللی خبر داد که از سوی موسسه تحقیقاتی ایسویوا، از زیرمجموعههای گروه بهداشت و سلامت اسیتی، روی ۱۶ هزار زن انجام شده است و تصویر دقیقتری از وضعیت آگاهی زنان در مورد دوران یائسگی ارائه میدهد.
نتایج این پژوهش نشان میدهد که تنها ۲۰ درصد از زنان از تاثیرات یائسگی بر بدن و روابط جنسیشان آگاهی کافی دارند و ۴۲ درصد از صحبت درباره این موضوع با همسر خود اجتناب میکنند.
دکتر زوئی شیدل، پزشک عمومی و متخصص یائسگی، در این زمینه توضیح داد که کاهش سطح استروژن، تاثیرات گستردهای بر بافتهای واژینال دارد.
او گفت: «با کاهش استروژن، غدد تولیدکننده ترشحها در واژن فعالیت خود را کاهش میدهند که منجر به خشکی میشود. همچنین بافتهای پوششی نازکتر و سلولها کوچکتر میشوند که این تغییرات میتواند رابطه جنسی را ناراحتکننده کند.»
میراندا کریستوفرز، درمانگر روابط و مسائل جنسی مستقر در لندن، با تایید این یافتهها افزود که زنان در دوران یائسگی با تغییراتی مواجه میشوند که بر احساسات و تمایلات جنسی آنها تاثیر میگذارد.
به گفته او، این تغییرات میتواند شامل کاهش حساسیت، تغییر در میزان تحریکپذیری و تغییر در تجربه ارگاسم باشد. همچنین تغییرات هورمونی میتواند بر خلق و خو و اعتماد به نفس زنان تاثیر بگذارد.
تجربه آماندا فولر، یکی از زنانی که این دوره را پشت سر گذاشته، گویای چالشهای عاطفی و جسمی این دوران است.
او گفت: «در ۵۰ سالگی نه تنها با افزایش وزن مواجه شدم، بلکه اعتماد به نفسم را هم از دست دادم. با اینکه همیشه از رابطه جنسی لذت میبردم، حتی فکر لمس شدن هم برایم غیرقابل تحمل شده بود.»
تجربه آماندا نشان میدهد که چگونه تغییرات فیزیکی میتواند بر تصویر ذهنی زنان از بدن خود و اعتماد به نفسشان تاثیر بگذارد.
متخصصان تاکید میکنند که تغییرات فیزیولوژیک میتواند یک چرخه معیوب ایجاد کند، ناراحتی فیزیکی منجر به اجتناب از رابطه جنسی میشود که خود میتواند به تضعیف روابط عاطفی و کاهش بیشتر اعتماد به نفس بینجامد. این مسئله زمانی پیچیدهتر میشود که زنان از صحبت درباره این موضوع با همسر یا پزشک خود خودداری میکنند.
نکته قابل تامل در این پژوهش این است که ۶۱ درصد از زنان مورد مطالعه تاکنون با هیچ کمپین یا منبع اطلاعاتی درباره علائم یائسگی مواجه نشدهاند.
این خلاء اطلاعاتی میتواند منجر به انزوا و عدم دریافت کمکهای پزشکی مورد نیاز شود.
دکتر شیدل با رد این باور غلط که زنان با افزایش سن تمایلی به رابطه جنسی ندارند، گفت: «زنان همچنان خواهان رابطه جنسی هستند، اما میخواهند این تجربه راحت، بدون درد و لذتبخش باشد.»
او تاکید کرد که با افزایش آگاهی و دسترسی به درمانهای مناسب، زنان میتوانند کیفیت زندگی جنسی خود را در این دوران حفظ کنند.
مطالعات بالینی انجام شده در این موسسه همچنین نشان میدهد مشکلات جنسی دوران یائسگی با تشخیص به موقع و درمان مناسب، قابل کنترل است.
این درمانها میتواند شامل هورمون درمانی موضعی، استفاده از مرطوبکنندههای واژینال و در برخی موارد، مشاوره روانشناختی باشد.
پژوهشگران معتقدند با شکستن تابوها، افزایش آگاهی و ارائه راهکارهای موثر میتوان به زنان کمک کرد تا در این دوران، اعتماد به نفس و صمیمیت خود را حفظ کنند.
به گزارش وبسایت کانوِرسِیشِن، پژوهشهای انجامشده در موزه ونگوگ آمستردام در سال ۲۰۱۷ حاکی از آن بود که بزرگسالان هنگام مشاهده آثار هنری، عمدتا تحت تاثیر دانش و تجربیات قبلی خود قرار دارند.
برای مثال، هنگامی که یک بزرگسال به تابلوی «نمایی از اووِر» اثر ونگوگ نگاه میکند، توجه او به ضربات خاص قلمموی هنرمند جلب میشود که با سایر آثار برجسته او مرتبط است.
اما داستان برای کودکان متفاوت است. آنها هنوز در بند چارچوبهای اجتماعی و فرهنگی که ادراک بزرگسالان را شکل میدهد، قرار ندارند و به همین دلیل، بیشتر به محرکهای بصری مانند رنگهای درخشان و اشکال برجسته جذب میشوند.
برای مثال، در تابلوی «باغ دوبینی» ونگوگ، کودکان بهطور طبیعی به سمت گلهای رز قرمزی جذب میشوند که در پسزمینه سبز این اثر خودنمایی میکنند.
در مطالعه جدیدی که در موزه رایکس آمستردام انجام شد، پژوهشگران با استفاده از فنآوری ردیابی چشم، به بررسی تاثیر اطلاعات ارائه شده به کودکان درباره آثار هنری بر نحوه مشاهده آنها پرداختند.
در این پژوهش، محققان گروهی از کودکان ۱۰ تا ۱۲ ساله را انتخاب و آنها را به سه دسته تقسیم کردند.
به گروه اول کتابچههای راهنمایی داده شد که معمولا در موزهها در اختیار بزرگسالان قرار میگیرد. به گروه دوم توضیحاتی داستانی و جذاب که مخصوص کودکان بود، ارائه شد و گروه سوم بدون هیچ توضیح و راهنمایی به تماشای آثار هنری پرداختند.
هدف از این تقسیمبندی، بررسی تاثیر نوع اطلاعات ارائه شده به کودکان بر نحوه تماشای آثار هنری بود.
نتایج شگفتانگیز بود. کودکانی که توضیحات متناسب با سن خود را دریافت کردند، توانستند به شکل کاملا متفاوتی با آثار هنری ارتباط برقرار کنند.
آنها نگاه خود را به سمت عناصر کلیدی نقاشی که در توضیحات به شیوه قصهگویی به آنها اشاره شده بود، معطوف کردند و زمان بیشتری را به بررسی این جزییات اختصاص دادند.
در سوی مقابل، کودکانی که توضیحات مخصوص بزرگسالان را خواندند، دقیقا مانند گروهی که هیچ اطلاعاتی درباره نقاشی در اختیار آنها قرار نگرفت، توجهشان پراکنده و بدون تمرکز بود.
این تفاوت بهخوبی در نقشههای حرارتی تولید شده از حرکات چشم کودکان قابل مشاهده است.
برای مثال، در مورد تابلوی «منظره زمستانی با اسکیتبازان» اثر هندریک اورکمپ، وقتی کودکان توضیحات مخصوص بزرگسالان را درباره جزییات تاریخی و تکنیکی اثر میخواندند، نگاهشان بدون تمرکز روی کل تابلو میچرخید.
اما زمانی که همان تابلو با زبانی داستانی و از نگاه یک شخصیت درون نقاشی توصیف شد، نتیجه کاملا متفاوت بود.
با توصیف داستانی، کودکان بهطور مشخص روی شخصیت اصلی داستان و عناصر مرتبط با آن در تابلو متمرکز شدند و ارتباط عمیقتری با اثر هنری برقرار کردند.
نتایج این پژوهش درسهای مهمی برای موزهها و مدارس دارد. پائولین کینتز، سرپرست تیم عمومی موزه رایکس، در همین رابطه گفت: «ما میخواهیم موزهای برای همه باشیم و داستانهایی بگوییم که برای همه قابل درک باشد.»
این تحقیق نشان داد که موزهها باید در طراحی و نگارش توضیحات خود، بهویژه برای مخاطبان جوانتر، بازنگری کنند.
برای مدارس نیز این یافتهها اهمیت ویژهای دارد. روشهای سنتی آموزش هنر، مانند خواندن از روی کتابهای درسی یا سخنرانی، اغلب نمیتوانند ارتباط موثری میان دانشآموزان و هنر برقرار کنند.
بهعنوان روشی جایگزین، معلمان میتوانند با استفاده از روشهای داستانمحور، هنرمندان و جنبشهای تاریخی را به شیوهای معرفی کنند که با تجربیات روزمره و علایق کودکان همخوانی داشته باشد.
بر اساس یافتههای این مطالعه، درک و احترام به شیوه نگاه متفاوت کودکان به جهان، از جمله نحوه مشاهده هنر، میتواند افقهای جدیدی را در آموزش و یادگیری بگشاید.
بر اساس گزارش اسکای نیوز، این مزرعه عمودی که «مزرعه دو» نامیده میشود، بزرگترین نمونه در نوع خود در اروپاست و با بهرهگیری از فناوری پیشرفته، وعده تحول در تولید مواد غذایی را میدهد.
در این مزرعه، فصلها و شرایط جوی معنایی ندارند و تولید در تمام طول سال ادامه دارد.
مزرعه دو، که در چند مایلی شهر نورویچ در میان بهترین زمینهای کشاورزی انگلستان قرار دارد، دومین واحد از مجموعه مزارع عمودی فیشر است که از سوی تریستان فیشر، کارآفرین فعال در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر، تاسیس شده است.
مزرعه اول این مجموعه در استافوردشایر واقع شده است.
این شیوه نوین کشاورزی با دستاوردها و چالشهای متعددی مواجه بوده است.
تاریخچه یک رویای قدیمی
ایده کشاورزی عمودی به بیش از یک قرن پیش باز میگردد. گیلبرت الیس بیلی، زمینشناس آمریکایی، در سال ۱۹۱۵ نظریه پرورش گیاهان به روش هیدروپونیک در محیطهای کنترل شده را مطرح کرد.
اگرچه اجرای عملی این ایده از دهه ۱۹۵۰ آغاز شد، امروزه نمونههای موفق آن را میتوان در گلخانههای مدرن اروپای شمالی و آمریکا مشاهده کرد؛ جایی که سبزیجات در محیطهای کنترل شده و با ترکیبی از نور طبیعی و مصنوعی پرورش مییابند.
در این روش، گیاهان به جای خاک در بستری معدنی پرورش مییابند و عملکرد تولید بهطور چشمگیری افزایش پیدا میکند.
تکنولوژی، کلید موفقیت
آنچه امروز کشاورزی عمودی را به یک گزینه عملی تبدیل کرده، پیشرفت در تکنولوژی الایدی است.
نسل جدید لامپهای الایدی برخلاف لامپهای رشتهای قدیمی، هم خنکتر هستند و هم انرژی کمتری مصرف میکنند.
به گفته تریستان فیشر، کارآفرین و مدیر این مجموعه، هزینه تامین روشنایی در مزرعه جدید با وجود هفت و نیم برابر بزرگتر بودن، نسبت به مزرعه اول که در سال ۲۰۱۸ با هزینه ۲/۵ میلیون پوند راهاندازی شد، نصف شده و مصرف برق نیز ۶۰ تا ۷۰ درصد کاهش یافته است.
مزایای منحصر بهفرد
مزرعه عمودی فیشر مزایای قابل توجهی نسبت به کشاورزی سنتی دارد.
موقعیت جغرافیایی در این نوع کشاورزی اهمیت چندانی ندارد و کشاورزان میتوانند این مزارع را در نزدیکی شهرها و مراکز مصرف احداث کنند.
برخلاف کشاورزی سنتی، تولید در مزارع عمودی در تمام طول سال و مستقل از شرایط آب و هوایی ادامه دارد.
این مزارع با کاهش چشمگیر فاصله حمل و نقل، علاوه بر کاهش ردپای کربن، به تازگی بیشتر محصولات کمک میکنند.
محصولات این مزرعه که با محصولات وارداتی از مدیترانه و شمال آفریقا رقابت میکند، با قیمتی مناسبتر و کیفیتی بالاتر به دست مصرفکننده میرسد.
چالشها و چشمانداز آینده
با وجود مزایای فراوان، کشاورزی عمودی با چالشهایی نیز روبهروست. مهمترین چالش در بریتانیا، هزینه بالای انرژی است که هزینه آن از سایر کشورهای توسعهیافته بیشتر است.
با این حال، فیشر معتقد است روند نزولی قیمت انرژیهای تجدیدپذیر و فناوری الایدی میتواند این چالش را برطرف کند.
او قصد دارد پس از اثبات موفقیت این مدل در بریتانیا، واحدهای بزرگتری در کشورهایی با هزینه برق کمتر احداث کند.
فیشر به کشت ریحان و پیازچه اکتفا نخواهد کرد، بلکه چشمانداز بزرگتری دارد و میخواهد محصولات پیچیدهتری مانند توتفرنگی، گندم و حتی برنج را در مزارع عمودی پرورش دهد.
او اعتقاد دارد تنها در این صورت است که کشاورزی عمودی میتواند تاثیری واقعی بر تامین غذای جهان داشته باشد.
تاثیر بلندمدت
نمودارهای بلندمدت نشان میدهند بهرهوری کشاورزی که در نیمه دوم قرن بیستم به دلیل استفاده از کودهای مصنوعی و فناوریهای جدید افزایش چشمگیری داشت، در اواخر قرن روند نزولی پیدا کرد.
کشاورزی عمودی میتواند این معادله را تغییر دهد و بار دیگر بهرهوری را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
مزرعه عمودی فیشر در حال حاضر با محصولات وارداتی از مدیترانه و شمال آفریقا در حال رقابت است.
دو عامل اصلی میتواند آینده این نوع کشاورزی را روشنتر کند.
از یک سو، هزینههای تولید در مزارع عمودی به دلیل پیشرفت فناوری و کاهش قیمت انرژیهای تجدیدپذیر، روز به روز کمتر میشود و از سوی دیگر، کشاورزی سنتی با چالشهای فزایندهای مانند افزایش قیمت کود، رشد نرخ اجاره زمین و محدودیت منابع آبی روبهروست.
این روند دوگانه میتواند مزارع عمودی را به گزینهای اقتصادیتر برای تامین مواد غذایی در آینده تبدیل کند.
به گزارش وبسایت «اِرث» و بر اساس پژوهشی که در مجله «ژئوشیمی، ژئوفیزیک، ژئوسیستمز» منتشر شده است، همانند سیستم ریشهای گیاهان، بخش عمده فعالیتهای آتشفشانی پیش از فوران در اعماق زمین رخ میدهد.
یافتههای این پژوهش نشان میدهد اگرچه استفاده از ابزارهای متداول مانند لرزهنگارها و دستگاههای سنجش نمونههای گازی اهمیت بالایی دارند، اما این تجهیزات در شناسایی برخی نشانههای هشداردهنده که در زمینهای ناهموار پنهان شدهاند، با محدودیتهایی روبهرو هستند.
ارتباط حیاتی گیاهان با گازهای آتشفشانی
دانشمندان در این پژوهش دریافتهاند که حرکت ماگما به سمت سطح زمین با آزادسازی گازهای آتشفشانی، بهویژه دیاکسید کربن، همراه است. تشخیص این گازها به دلیل حضور طبیعی آنها در محیط زندگی روزمره با دشواریهایی همراه است.
در همین زمینه، رابرت بوگ و تیم پژوهشی او در دانشگاه مکگیل مونترال، مطالعهای دقیق بر روی الگوهای سلامت پوشش گیاهی در نزدیکی مناطق گرمابی کالدرا (گودال آتشفشانی) یلوستون در غرب آمریکا انجام دادند.
نتایج این تحقیق حاکی از آن است که گیاهان نسبت به تغییرات زیرزمینی واکنشهایی مشخص و معنادار از خود نشان میدهند.
این واکنشها میتواند نشانهای از افزایش فعالیت ماگما و احتمال فوران آتشفشان باشد. به عبارت دیگر، گیاهان با تغییر در رفتار رشد خود، پیامهایی را درباره فعالیتهای زیرزمینی آتشفشان به محققان مخابره میکنند.
گیاهان، حسگرهای هوشمند طبیعی
بر اساس نتایج این مطالعه، گیاهان با حساسیت فوقالعادهای نسبت به تغییرات محیطی واکنش نشان میدهند و الگوی رشد خود را با شرایط جدید تطبیق میدهند که این پدیده در قالب تغییراتی در میزان فتوسنتز و ساختار برگها نمایان میشود.
پژوهشگران دریافتهاند که تغییرات در میزان دیاکسید کربن، گوگرد و دمای خاک که از مشخصههای مناطق آتشفشانی است، تاثیری مستقیم بر وضعیت رشد و شکوفایی درختان دارد.
نکته قابل توجه این است که این نشانهها میتوانند ماهها و حتی سالها پیش از وقوع رویدادهای مهم آتشفشانی در بافتهای گیاهی ظاهر شوند. به بیان دیگر، گیاهان همچون حسگرهایی دقیق و هوشمند، پیش از آنکه ابزارهای معمول قادر به تشخیص تغییرات باشند، از فعل و انفعالات زیرزمینی خبر میدهند.
پایش تغییرات گیاهی
از آنجا که تشخیص تغییرات جزیی در پوشش گیاهی با چشم غیرمسلح غیرممکن است و جنگلها گستره وسیعی دارند، محققان از تصویربرداری ماهوارهای برای پایش این تغییرات استفاده میکنند.
این فنآوری پیشرفته قادر است مناطق وسیع را رصد و کوچکترین نشانههای استرس یا رشد غیرعادی گیاهان را که ممکن است از سطح زمین قابل مشاهده نباشد، شناسایی کند.
اهمیت ارزیابی سلامت گیاهان
یکی از تکنیکهای کلیدی در این پژوهش، استفاده از شاخص نرمالسازی شده تفاوت پوشش گیاهی (NDVI) است. این شاخص با اندازهگیری سطح کلروفیل، میزان فعالیت فتوسنتزی گیاهان را مشخص میکند.
این شاخص طیفی از اعداد منفی تا مثبت یک را در بر میگیرد؛ هر چه عدد به یک نزدیکتر باشد، نشاندهنده شادابی و سلامت بیشتر گیاه است.
محققان با بررسی و مقایسه این اعداد در مکانهای مختلف و در بازههای زمانی متفاوت میتوانند الگوهایی را شناسایی کنند که با تغییرات زیرزمینی مرتبط است.
مطالعات در مناطق آتشفشانی نشان میدهد که انتشار محدود دیاکسید کربن و مایعات گرم میتواند در ابتدا باعث تقویت گیاهان محلی شود. اما غلظتهای بالاتر گازهای مضر یا خاک بسیار داغ میتواند به گیاهان استرس وارد کند و حتی باعث مرگ آنها شود.
مطالعه موردی دریاچه ترن
منطقه گرمابی دریاچه ترن در کالدرا یلوستون نمونه خوبی از چگونگی واکنش گیاهان به تغییرات زیرزمینی است.
تصاویر ماهوارهای لندست از ۱۹۸۴ تا ۲۰۲۲ نشان میدهد که درختان این منطقه ابتدا به دلیل افزایش مواد مغذی در خاک، به مدت ۱۶ سال رشد مثبتی داشتند.
اما در اوایل دهه ۲۰۰۰، الگوی تغییرات دگرگون شد. بسیاری از درختان کاج در مرکز منطقه از بین رفتند و دادههای مادون قرمز نشان داد دمای خاک در برخی مناطق از ۵۰ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
حضور گازهای سمی و مایعات اسیدی نیز به تخریب بافتهای گیاهی منجر شد.
با گذشت زمان، منطقه آسیبدیده گسترش یافت و محدودهی عاری از درخت بیش از پیش نمایان شد. این تغییر مداوم بیانگر آن است که فرآیندی عمیقتر در حال گرم کردن زمین و تغییر ترکیب شیمیایی مورد نیاز گیاهان است.
هر آتشفشان منحصر به فرد است؛ برخی با جنگلهای انبوه احاطه شدهاند، در حالی که برخی دیگر در مناطق بیابانی یا ارتفاعات بالا قرار دارند.
در مناطقی که شرایط برای رشد گیاهان مناسب است، دانشمندان میتوانند از شاخصهای گیاهی برای شناسایی تغییرات احتمالی مرتبط با فعالیت ماگما استفاده کنند.
نظارت بر پوشش گیاهی بهتنهایی نمیتواند برای پیشبینی فورانهای آتشفشانی کافی باشد، اما در کنار سایر روشهای پایش مانند سنجش زمینلرزههای کوچک، تورم زمین و تغییرات ترکیب گازها، میتواند به درک عمیقتری از فعالیتهای زیرسطحی آتشفشانها منجر شود.
محققان امیدوارند با ترکیب این روشها بتوانند تصویری دقیقتر از فعالیتهای آتشفشانی به دست آورند و هشدارهای زودهنگامتری برای فورانهای احتمالی صادر کنند.