لی جهمیانگ، رهبر حزب دموکرات، حزب اصلی اپوزیسیون کره جنوبی، یک روز پیش از جلسه مجلس برای استیضاح رییسجمهوری گفت که بهترین راه برای بازگرداندن آرامش به این کشور برکناری یون ساک یال است. اپوزیسیون به یک رای دیگر از نمایندگان حزب حاکم برای برکناری رییسجمهوری نیاز دارد.
لی از اعضای حزب حاکم خواست که به استیضاح بپیوندند و گفت: «تاریخ، تصمیم شما را ثبت خواهد کرد و به یاد خواهد آورد.»
احزاب اپوزیسیون برای استیضاح رییسجمهوری به هشت رای نمایندگان عضو حزب حاکم نیاز دارند و تاکنون هفت نفر از نمایندگان عضو این حزب از استیضاح حمایت کردهاند.
طرح استیضاح رییسجمهوری کره جنوبی شنبه گذشته به دلیل نرسیدن به حد نصاب کافی، ناکام ماند.
۱۹۵ نفر از ۳۰۰ نماینده شورای ملی در رایگیری در مورد لایحه استیضاح شرکت کردند و در نتیجه آرا شمارش نشد. حد نصاب شمارش آرا، شرکت دوم-سوم نمایندگان (۲۰۰ نفر) در رایگیری برای استیضاح است.
اختلافات در مورد برکناری رییسجمهوری باعث دوپاره شدن حزب حاکم «قدرت مردم» شده است.
هان دوُنگهون به عنوان رهبر حزب حاکم خواستار برکناری یون شد اما این حزب با تاکید بر اختلافات موجود، با اکثریت آرا یکی از اعضای نزدیک به رییسجمهوری را به عنوان رهبر خود انتخاب کرد. کوئون سونگ دونگ، رهبر جدید حزب حاکم، گفت که سیاست رسمی حزب همچنان مخالفت با استیضاح است.
اگر استیضاح یون با موفقیت انجام شود، پرونده به دادگاه قانون اساسی میرود تا در آنجا درباره مشروعیت ریاستجمهوری یون تصمیم گرفته شود.
این روند میتواند چهارمین اقتصاد بزرگ آسیا و متحد کلیدی ایالات متحده در منطقه را تا شش ماه در بلاتکلیفی سیاسی نگه دارد.
آسیب به موقعیت دیپلماتیک کره جنوبی
لی جهمیانگ در سخنان جمعه ۲۳ آذر خود رییسجمهوری را به «اعلان جنگ علیه مردم» متهم کرد.
رییسجمهوری کره جنوبی پنجشنبه ۲۲ آذر از «جنگیدن تا آخر» سخن گفت و اپوزیسیون را به تلاش برای «پایین آوردن یک رییسجمهوری منتخب دموکراتیک از قدرت» متهم کرد.
چو تائه یول، وزیر امور خارجه کره جنوبی، به نمایندگان پارلمان گفت که فرمان حکومت نظامی آسیب جدی به موقعیت دیپلماتیک کره جنوبی وارد کرده است.
همزمان یکی از دیپلماتهای غربی در سئول به خبرگزاری رویترز گفت جلسات با همتایان کرهجنوبی تا حد زیادی تحت تاثیر بحران سیاسی در این کشور قرار گرفته است.
کورت کمبل، معاون وزیر امور خارجه آمریکا گفته بود که فرمان حکومت نظامی «عمیقا مشکلساز شده» است.
آمریکا و سایر شرکای غربی کره جنوبی پیش از این از یون با عناوینی چون «قهرمان دموکراسی در آسیا» نام برده بودند.
پس از سرنگونی بشار اسد و رژیم او، زنان سوری با چالشی دوگانه روبهرو هستند. یک سو جشن آزادی از استبداد حکومتی است و سوی دیگر، تداوم مبارزه علیه سنتها و محدودیتهای اجتماعی که همچنان آزادیهای آنان را نشانه رفته است.
مونا الطحاوی، نویسنده خبرنامه «فمینیست جاینت» در یادداشتی در نشریه گاردین به پاسخ این پرسش میپردازد که آیا سقوط اسد به تنهایی میتواند رهاییبخش زنان سوری باشد؟
الطحاوی در این یادداشت با نگاه به زنان سوری که امروز در برابر زندانها و سیاهچالهای رژیم اسد جشن میگیرند، پرسشی سخت و دردناک را پیش میکشد: «چرا همین زنان که توانستند زندانهای سنگی را فرو ریزند، نمیتوانند زنجیرهای ستمی را که هر روز مجبور به تحمل آن هستند نیز بگسلند؟»
درسهای مسیر ۱۳ ساله بهار عربی
سوریها پس از گذشت ۱۳ سال از پیوستن به موج انقلابهای خاورمیانه و شمال آفریقا میتوانند بگویند نام بشار اسد را در کنار حسنی مبارک از مصر، زینالعابدین بن علی از تونس، معمر قذافی از لیبی و علی عبدالله صالح از یمن در تاریخ ثبت کردند.
اما همانطور که تجربه ۱۳ سال گذشته در همه این کشورها نشان داد، رهایی تنها با کنار رفتن یک نفر از کاخ ریاستجمهوری به دست نمیآید.
میراث رزان زیتونه
الطحاوی به یاد رزان زیتونه مینویسد؛ مبارز سوری که ۱۱ سال و یک روز پیش از سقوط اسد، در نهم دسامبر ۲۰۱۳، همراه با سه همرزم خود در منطقهای تحت کنترل شورشیان ناپدید شد.
این چهار مبارز که به «چهار دوما» شهرت یافتند، نماد مقاومتی همهجانبه بودند. زیتونه در نبرد خود هیچکس را از قلم نینداخت، او هم رژیم اسد، هم گروههای شورشی و هم شبهنظامیان اسلامگرا را به چالش کشید.
زیتونه در ماه می سال ۲۰۱۳ در ایمیلی به دوست و همکار حقوق بشریاش، ندیم هوری، نوشت: «ما انقلاب نکردیم و هزاران نفر را از دست ندادیم تا چنین هیولاهایی بیایند و همان تاریخ ناعادلانه را تکرار کنند. این افراد باید درست مانند رژیم پاسخگو باشند. چه سودی دارد که یک ستمگر را با ستمگری دیگر جایگزین کنیم؟»
زنان در دو جبهه نبرد
الطحاوی در ادامه میافزاید که در جایگاه روزنامهنگار، با زنان تونسی، سوری، لیبیایی و مصری درباره تجربههایشان از خیزشهای مردمی گفتوگو کرده است.
به باور او، برای زنان همواره دو انقلاب در جریان است: نخست نبرد در کنار مردان علیه رژیمهای سرکوبگر. دوم مبارزه با استبدادی که در کوچه و خیابان و حتی اتاق خوابها جریان دارد. استبدادی که دوشادوش حکومت، هر کسی را که با معیارهایش همخوانی ندارد سرکوب میکند؛ چه مرد دگرجنسگرا باشد و چه همجنسگرا.
او تاکید میکند: «این حسابکشی از فرهنگ و مذهب ما، با مستبدان و اسلامگرایان که دو روی یک سکهاند، در بنیاد خود فمینیستی است و همین است که سرانجام ما را به آزادی خواهد رساند.»
نویسنده معتقد است آرمانهای انقلابی که پشت درهای خانه متوقف میشوند، باید ما را به واکنشی فراتر از خشم برسانند.
او در تایید این سخن، از لولا ایتوربه، آنارشیست و مبارز اسپانیایی در سال ۱۹۳۵ نقل میکند: «به نظر میرسد همه این رفقای مرد، هر چند در کافهها، اتحادیهها و حتی محافل رادیکال خانوادگی پرشور باشند، به محض ورود به خانه، ردای مدافع آزادی زنان را از تن در میآورند.»
سهگانه مردسالاری، چالش اصلی آزادی
الطحاوی مینویسد که او خواهان بیرون راندن اسد نه تنها از کاخ ریاست جمهوری، بلکه از کوچه و خیابان و اتاق خواب نیز هست: «من میخواهم هر انقلابی علاوه بر واژگون کردن مجسمههای ستمگر، آنچه را من "سهگانه مردسالاری" مینامم نیز سرنگون کند، ستمگری که همزمان در حاکمیت، خیابان و خانه حضور دارد. دشوارترین انقلاب، انقلاب در خانه است چرا که همه دیکتاتورها سرانجام به خانههایشان باز میگردند.»
او میافزاید: «هر چند باید از سرنگونی دیکتاتورها شادمان باشیم و هر چند حرکت این کشورها به سوی آزادی و عدالت، حتی با همه ناپختگیهایش، ما را به وجد میآورد، اما من عمیقا آگاهم که زنان با وجود حضور در سنگرها در کنار مردان، پس از انقلاب در معرض خطر از دست دادن همان حقوق اندکی هستند که به دست آوردهاند.»
الطحاوی با طرح این پرسش هشدار میدهد: «راهپیمایی کردن و به خطر انداختن جان در برابر رژیم خوب است اما پس از پایان اعتراضها چه میشود؟ وقتی خانه در سراسر جهان، از جمله در سوریه، خطرناکترین مکان برای زنان و دختران است، انقلاب علیه دولت چه سودی دارد؟»
فراتر از رهایی سیاسی
به تاکید الطحاوی، زنان سوریه که امروز ویرانی زندانها و سیاهچالهایی را جشن میگیرند که برای دههها، هزاران مخالف سیاسی را در خود حبس کرده بودند، باید از خود بپرسند چه زمانی زندانهای مردسالاری فرو خواهند ریخت؟
او در ادامه میپرسد: «دختران سوری که همراه با نسلهای پیش از خود، به تقدس حکومت ۵۳ ساله اسد باور داشتند و اکنون شاهد فروپاشی آن هستند، باید از خود بپرسند چرا نمیتوان بهانههایی مانند "این فرهنگ ماست" یا "این دین ماست" را که محدود کننده آزادیهایشان هستند، از میان برداشت؟»
الطحاوی مینویسد: «آیا من در رویاپردازی زیادهروی میکنم؟ آیا آزادیخواهی مرا از خود بیخود کرده است؟»
و خود در پاسخ مینویسد: «نه! آزادی درست باید به همین جا برسد، چرا که نبرد بر سر حق زنان بر بدنهایشان تنها با انقلاب در اندیشهها پیروزی میشود.»
به گفته نویسنده، اغلب زنان را به خاطر جسارت در طرح سیاستهای هویتی سرزنش میکنند و از آنها میخواهند مسائل زنان را به نفع هدف بزرگتر همبستگی یا وفاداری به انقلاب کنار بگذارند که این اشتباه است.
او تاکید میکند: «درست حالا که فرصت بازسازی و نوسازی پیش روی ماست، باید سرسختانه بر رهایی همگانی پافشاری کنیم. اکنون که همه چیز در هواست، ما باید تصمیم بگیریم چه چیزی را به چنگ آوریم.»
الطحاوی مینویسد: «برای آن که انقلاب همه ما را آزاد کند، باید فراتر از تغییر رژیم برود. من انقلابی بلندپروازانهتر میخواهم. بالاتر را نشانه بگیرید! انقلابی که مردم را دگرگون کند.»
او در ادامه توضیح میدهد که انقلابها دیرزمانی است در انحصار مردان بودهاند و داستان خواستهها و چگونگی دستیابی آنان به این خواستهها را روایت کردهاند: «این نگاه از آنجا سرچشمه میگیرد که مردسالاری زبان و نگاه ما را به جهان شکل میدهد. برای نمونه، در قوانین و ادبیات حقوق بشر، خشونتی را که شریک زندگی اعمال میکند، شکنجه نمیدانند. گویی تنها خشونتی که دولت علیه مردان به کار میبرد جدی گرفته میشود، در حالی که خشونت مردان علیه زنان صرفا خشونت خانگی نامیده میشود.»
الطحاوی مینویسد: «زمانی که کتاب "روسری و پرده بکارت: چرا خاورمیانه به یک انقلاب جنسی نیاز دارد" را مینوشتم، برخی مردان به من میگفتند که حالا وقت فمینیسم نیست. آنها به من میگفتند: میدانی، مردها هم آزاد نیستند. و پاسخ من همیشه همین بوده و خواهد بود: درست است که دولت به همه ما، چه زن و چه مرد، ستم میکند اما زنان همزمان زیر فشار سهگانه دولت، خیابان و خانه هستند. این انقلاب علیه سهگانه مردسالاری است که همه ما را آزاد خواهد کرد.»
به گفته او، انقلاب راستین، نبرد واقعی میان مردسالاری و زنان و دختران است: «تا زمانی که خشممان از ستمگران کاخهای ریاست جمهوری به سوی ستمگران خیابانها و خانههایمان نچرخد، تا زمانی که این ستمگر را در ذهنها، اتاقهای خواب و گوشه خیابانهایمان سرنگون نکنیم، انقلاب ما حتی آغاز نشده است.»
والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای آگاه گزارش داد برخی اعضای تیم دونالد ترامپ که سقوط حکومت بشار اسد را بررسی میکنند، به طور جدی در حال ارزیابی گزینههای موجود به منظور جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای از جمله «با حملههای هوایی پیشگیرانه» هستند.
افزایش فشار نظامی از طریق اعزام نیرو، جنگندهها و کشتیهای بیشتر به خاورمیانه، فروش تسلیحات پیشرفته به اسرائیل مانند بمبهای سنگرشکن و تقویت توان این کشور برای حمله به تاسیسات هستهای ایران، گزینههای مطرح در این باره است.
همزمان روزنامه تایمز اسرائیل به نقل از مقامهای نظامی این کشور نوشت که پس از تضعیف گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در خاورمیانه و سقوط رژیم اسد در سوریه، فرصتی برای حمله به تاسیسات هستهای ایران به وجود آمده است.
بر اساس گزارشها ترامپ در گفتوگوهای اخیر با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفته است نگران احتمال دستیابی ایران به بمب اتمی در دوران ریاستجمهوری خود است.
والاستریت ژورنال نوشت که گزینه دیگر استفاده از تهدید نیروی نظامی همراه با تحریمها به منظور وادار کردن تهران به اتخاذ یک تصمیم دیپلماتیک است.
رییسجمهوری منتخب آمریکا که بهعنوان شخصیت سال مجله تایم انتخاب شده است، در گفتوگو با این مجله احتمال حمله نظامی به ایران را رد نکرد.
پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، گمانهزنیها درباره رویکرد دولت آتی این کشور در قبال تهران شدت گرفته است.
در همین حال یکی از مقامات تیم انتقالی رییسجمهوری منتخب با اشاره به طرح جمهوری اسلامی برای ترور ترامپ گفت که فشارها باید فراتر از افزایش فشار اقتصادی باشد.
در هفتههای گذشته مقامات جمهوری اسلامی با صراحت بیشتری درباره احتمال تلاش برای دستیابی به بمب اتمی سخن گفتهاند و نگرانیها در این باره افزایش یافته است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۱۶ آذر هشدار داد حکومت ایران ظرفیت تولید اورانیوم غنیشده خود را بهشدت افزایش داده و به آستانه لازم برای ساخت بمب اتمی نزدیک میشود.
او تخمین زد مقدار اورانیوم غنیشده تا ۶۰ درصدی که جمهوری اسلامی اکنون در اختیار دارد، اگر به خلوص ۹۰ درصد برسد، برای تولید چهار بمب اتمی کافی است.
از سوی دیگر خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۲۲ آذر با استناد به گزارش محرمانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی نوشت جمهوری اسلامی با نظارت بیشتر آژانس بر سایت اتمی فردو موافقت کرده است.
کاظم غریبآبادی، معاون وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در واکنش به این گزارش از مدیرکل آژانس خواست «حدس و گمانهای خود» را رسانهای نکند.
او افزود ایران تا رفع تحریمها نظارت بیشتری نمیپذیرد.
در سوی دیگر خبرگزاری تسنیم گزارش کرد که اکنون آژانس و تهران بر روی ترتیبات جدید پادمانی مرتبط با افزایش فعالیتهای غنیسازی در فردو تفاهم کردهاند.
رویترز نوشته بود حکومت ایران موافقت خود را با درخواست آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای افزایش دفعات و شدت اجرای اقدامات پادمانی در تاسیسات هستهای فردو اعلام کرده است.
با این حال تسنیم نوشت که تعداد بازرسیها (و نه بازرسان) افزایش مییابد.
این خبرگزاری نوشت که دلیل افزایش بازرسیها افزایش غنیسازی ۶۰ درصدی اورانیوم از سوی جمهوری اسلامی است.
چند رسانه بینالمللی از جمله رویترز از کشف ذخایر مواد مخدر کاپتاگون در سوریه پس از سقوط رژیم بشار اسد خبر دادند که میتواند دخالت حکومت او را در ساخت و توزیع مواد مخدر نشان دهد.
خبرگزاری رویترز نوشت که انتقال و توزیع کاپتاگون در سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ در سوریه و لبنان حدود ۲/۴ میلیارد دلار در سال درآمد داشته است.
چهارشنبه ۱۲ آذر، ویدیویی از یک انبار کاپتاگون در سوریه در شبکههای اجتماعی منتشر شد.
سیانان نوشت که این انبار بزرگ در مقر یک لشکر نظامی در نزدیکی دمشق قرار دارد که به وسیله ماهر، برادر بشار اسد، فرماندهی میشد.
پیش از آن، العربیه از کشف هزاران قرص کاپتاگون در پایگاه هوایی المزه در جنوب دمشق خبر داده بود.
دو سال پیش نیز پژوهشکده آمریکایی نیولاینز در گزارشی خبر داد که بلندپایهترین مقامهای دولت سوریه، از جمله ماهر اسد، در تولید و قاچاق ماده مخدر کاپتاگون دست دارند.
کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس مقصد اصلی ماده مخدر کاپتاگون هستند.
واشینگتن پست در گزارشی در این باره نوشت که حلقه واسط در زنجیره توزیع کاپتاگون در کشورهای حاشیه خلیج فارس، شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامیاند.
مقامات اردن نیز پیش از این بارها از جلوگیری از قاچاق مواد مخدر از سوریه به این کشور خبر دادهاند.
هفته گذشته مخالفان اسد توانستند کارخانههای اصلی تولید کاپتاگون را در مناطق ساحلی سوریه، استان مرکزی حمص و دمشق و حومه آن تسخیر کنند.
ابومحمد جولانی که اکنون از نام واقعی خود احمد الشرع استفاده میکند و فرمانده مخالفان سوری حاکم بر پایتخت سوریه است، روز یکشنبه در دمشق گفته بود این کشور به «منبع اصلی کاپتاگون در جهان تبدیل شده اما اکنون به لطف خداوند متعال در حال پاکسازی است.»
نیکلاس کروهلی، تحلیلگر امنیت خاورمیانه که پیش از این گزارشی درباره کاپتاگون و امنیت مرزی نوشته است، در مصاحبه با روزنامه نشنال پیشبینی کرده که توقف جریان صادرات کاپتاگون برای مدت طولانی ادامه نخواهد داشت.
او گفته است که نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی در عراق از فرصت خلاء پیش آمده استفاده خواهند کرد تا تولید و صادرات این ماده مخدر را از سر بگیرند.
وزارت خزانهداری آمریکا سال گذشته شش نفر از جمله سامر کمال اسد و وسیم بدیع اسد، دو پسرعموی بشار اسد را به دلیل دست داشتن در تولید یا صادرات کاپتاگون تحریم کرده بود.
سمافور و برخی رسانههای دیگر نوشتهاند که برخی از نیروهای حماس هنگام حمله هفتم اکتبر از کاپتاگون استفاده کردهاند که «بر میزان و شدت جنایت آنها» تاثیر گذاشته است.
مقامات نظامی اسرائیل پنجشنبه ۲۲ آذر گفتند که پس از تضعیف گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در خاورمیانه و سقوط رژیم بشار اسد در سوریه، فرصتی برای حمله به تاسیسات هستهای ایران بهوجود آمده است.
به گفته این مقامات، نیروی هوایی اسرائیل بههمین دلیل،به افزایش آمادگی خود برای انجام حملات احتمالی به ایران ادامه داده است.
به نوشته روزنامه تایماسرائیل، ارتش اسرائیل همچنین معتقد است اکنون که جمهوری اسلامی پس از سقوط رژیم اسد و تضعیف گروه نیابتی اصلیاش، حزبالله در لبنان، منزوی شده است ممکن است برنامه هستهای خود را بیش از پیش گسترش دهد و در تلاش برای یافتن جایگزینی برای بازدارندگی به سمت ساخت بمب اتمی پیش برود.
جمهوری اسلامی همواره تلاش برای ساخت سلاح هستهای را انکار کرده است و می گوید برنامه فضایی و فعالیتهای هستهایاش اهدافی صرفا غیرنظامی دارند.
با این حال، سازمانهای اطلاعاتی ایالات متحده و آژانس بینالمللی انرژی اتمی میگویند ایران تا سال ۲۰۰۳ یک برنامه هستهای نظامی سازمانیافته داشت و برنامه هستهای خود را فراتر از نیازهای غیرنظامی توسعه داده است. اسرائیل میگوید که جمهوری اسلامی هرگز واقعا برنامه تسلیحات هستهای خود را رها نکرده است و بسیاری از سایتهای هستهای خود را در زیر کوهها ساخته است.
رهبران جمهوری اسلامی بارها از نابودی و محو کردن اسرائیل از نقشه جهان سخن گفتهاند و سپاه پاسداران در ماههای اخیر دو بار صدها موشک و پهپاد را به سمت اسرائیل شلیک کرد. اسرائیل که قول داده است از دستیابی تهران به سلاح هستهای جلوگیری کند، در تلافی هر دو حمله، تاسیسات نظامی کلیدی جمهوری اسلامی را مورد حمله قرار داد.
برتری هوایی کامل اسرائیل در سوریه
نیروی هوایی اسرائیل پنجشنبه، اعلام کرد که پس از بیش از یک دهه فرار از پدافند هوایی سوریه در جریان حملات خود به تسلیحات ارسالی جمهوری اسلامی برای حزب الله از طریق سوریه، اکنون به برتری هوایی کامل در منطقه دست یافته است.
مقامات نظامی اسرائیل گفتند که این برتری هوایی بر سوریه میتواند مسیر امنتری را برای هواپیماهای نیروی هوایی اسرائیل در یک حمله احتمالی به ایران فراهم کند. اسرائیل میگوید پدافند هوایی سوریه را تقریبا بهطور کامل نابود کرده است.
به گفته ارتش، نیروی هوایی اسرائیل ۸۶ درصد از سامانههای پدافند هوایی و رادارهای رژیم اسد را در سراسر سوریه منهدم کرده است.
به نوشته تایماسرائیل، اکنون تنها تعداد انگشت شماری از سامانههای پدافند هوایی در سوریه باقی مانده که دیگر تهدید بزرگی برای نیروی هوایی اسرائیل محسوب نمیشود. نیروی هوایی اسرائیل میگوید اکنون آزادانه میتواند در آسمان سوریه فعالیت کند.
عملیات بیسابقه و گسترده اسرائیل در هفته گذشته در سراسر سوریه، با هدف از بین بردن سلاحهای پیشرفتهای صورت گرفت که ممکن بود پس از فروپاشی رژیم بشار اسد به دست گروههای رادیکال اسلامگرا و مخصوصا حزبالله بیفتد.
ارتش اسرائیل در بیانیه ای گفت: «سامانه پدافند هوایی سوریه یکی از قویترینها در خاورمیانه بود و ضربهای که به آن وارد شده، دستاورد مهمی برای برتری نیروی هوایی در منطقه است.»
به نوشته تایماسرائیل، آزادی عملیات هوایی جدید در سوریه علاوه بر تسهیل حملات احتمالی به ایران، فرصتهای جدیدی را برای نیروی هوایی اسرائیل در سوریه به ارمغان میآورد. اگر در گذشته، نیروی هوایی اسرائیل هنگام حمله به اهداف مرتبط با جمهوری اسلامی در دمشق، مستقیما بر فراز دمشق پرواز نمیکرد، اکنون میتواند با آزادی عمل چنین کند. نیروی هوایی اسرائیل همچنین میتواند پهپادهای تجسسی خود را بر فراز پایتخت سوریه به پرواز درآورد بدون آنکه ترسی از سرنگونی آنها از سوی سامانههای پدافند هوایی پیشرفته ساخت روسیه داشته باشد.
تلاش حزبالله برای دستیابی به سلاحهای اسد
به نوشته تایماسرائیل، در حالی که رژیم اسد که مورد حمایت جمهوری اسلامی بود سقوط کرده است، اسرائیل گفته است که همچنان بر فراز سوریه فعالیت خواهد کرد تا اطمینان بیابد که سلاحهای پیشرفته ارتش حکومت سابق سوریه به دست حزبالله در لبنان یا هر گروه متخاصم دیگری در منطقه نیفتد.
عملیات بمباران گسترده مواضع نظامی و استراتژیک سوریه از روز یکشنبه گذشته و ساعاتی پس از سقوط رژیم اسد آغاز شد.
در این عملیات، علاوه بر سامانههای پدافند هوایی، پایگاههای هوایی، انبارهای تسلیحات، سایت ای تولید تسلیحات و سایتهای تسلیحات شیمیایی سوریه نیز هدف قرار گرفتند.
به نوشته تایماسرائیل، در این حملات صدها موشک و سامانههای مرتبط، ۲۷ جت جنگنده از جمله سوخو-۲۲ و سوخو-۲۴، و ۲۴ هلیکوپتر منهدم شد. نیروی دریایی اسرائیل نیز ۱۵ شناور نیروی دریایی سوریه را منهدم کرد.
ارتش اسرائیل در ارزیابی خود گفته است با آنکه تقریبا تمام سایتهای که قابلیت نظامی استراتژیک داشتند و اسرائیل از آنها آگاه بود از بین رفتهاند، اما تمام تواناییهای نظامی رژیم اسد هنوز نابود نشده است و حزبالله مطمئنا تلاش خواهد کرد تا هر سلاح پیشرفتهای را که تاکنون در امان مانده است، به دست آورد.
بر اساس ارزیابیهای ارتش اسرائیل، احتمال دسترسی حزبالله لبنان به سلاح های سوری همچنان زیاد است.
نیروی هوایی اسرائیل برای جلوگیری از رسیدن سلاح به حزبالله، تمام گذرگاههای مرزی بین سوریه و لبنان را بمباران کرده است و تنها یکی از آنها یعنی مصنع را برای تردد عابران پیاده باز گذاشته است.
نیروی هوایی اسرائیل گفته است که بهطور مداوم گذرگاهها را زیر نظر دارد تا اطمینان حاصل کند که حزبالله برای دریافت سلاح از آنها استفاده نمیکند.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه ایالات متحده، پنجشنبه ۲۲ آذر وارد ترکیه شد تا درباره درگیریهای مسلحانه نیروهای کرد مورد حمایت آمریکا و شورشیان مورد حمایت ترکیه در شمال سوریه انجام دهد. این درگیریها میتواند تاثیری حیاتی بر ثبات در سوریه پس از سقوط بشار اسد داشته باشد.
بلینکن پس از سفر به اردن در اولین سفر خود به منطقه از زمان سرنگونی حکومت بشار اسد، رییسجمهوری پیشین سوریه در روز یکشنبه گذشته، با رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه در آنکارا دیدار کرد.
دفتر ریاست جمهوری ترکیه در بیانیهای گفت که اردوغان و بلینکن در مورد آخرین تحولات سوریه گفتوگو کردند و اردوغان از جامعه بینالمللی خواست تا برای بازسازی نهادها در سوریه با یکدیگر همکاری کنند.
در این بیانیه آمده است که اردوغان به بلینکن گفت ترکیه برای حفظ امنیت ملی خود علیه هر سازمانی که آن را تروریستی تشخیص دهد، در سوریه دست به «اقدامهای پیشگیرانه» خواهد زد.
اردوغان در عین حال تاکید کرد که آنکارا اجازه نخواهد داد هیچ ضعفی در مبارزه با داعش ایجاد شود.
متیو میلر، سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده، نیز در بیانیهای گفت که بلینکن در این دیدار به منافع مشترک ایالات متحده و ترکیه در حمایت از انتقال قدرت در سوریه و ایجاد یک دولت پاسخگو و فراگیر اشاره کرد.
میلر همچنین گفت که بلینکن بر لزوم اطمینان از اینکه ائتلاف برای شکست داعش می تواند به اجرای ماموریت حیاتی خود ادامه دهد، تاکید کرد.
بلینکن جمعه، ۲۳ آذر، با هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، نیز دیدار خواهد کرد.
واشینگتن و آنکارا، که هر دو عضو ناتو هستند، در طول جنگ داخلی ۱۳ ساله از شورشیان سوری حمایت کردند، اما منافع آنها بهویژه در مورد نیروهای دموکراتیک سوریه به رهبری کردها با هم تضاد داشت.
نیروهای دموکراتیک سوریه متحد اصلی ائتلاف ایالات متحده علیه شبهنظامیان داعش هستند. یگانهای مدافع خلق (YPG) این نیروها را رهبری میکنند اما آنکارا آن را امتداد شبهنظامیان حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) میداند. پ.ک.ک بیش از ۴۰ است که با دولت ترکیه مبارزه میکند. آنکارا این گروه را تروریستی و غیرقانونی خوانده است.
بلینکن قبل از ورود به آنکارا گفت که پ.ک.ک یک «تهدید پایدار» برای ترکیه است.
با این حال او گفت: « ما در عین حال میخواهیم از ایجاد هر نوع درگیری اضافی در داخل سوریه در زمانی که میخواهیم شاهد انتقال قدرت و ایجاد یک دولت موقت باشیم، جلوگیری کنیم.»
یک مقام ترکیه که نخواست نامش فاش شود، به خبرگزاری رویترز گفت که انتظار میرود سوریه در صدر دستور کار مذاکرات وزیران امور خارجه آمریکا و ترکیه باشد. او افزود که آنکارا آماده است تا از سوریه بهعنوان یک مکان امن و با ثبات که از سوی یک دولت فراگیر اداره میشود، حمایت کند.
درگیری در شمال سوریه
اوایل هفته جاری، نیروهای مورد حمایت ترکیه شهر شمالی منبج را از دست نیروهای دموکراتیک سوریه که تحت حمایت ایالات متحده است، خارج و پس از آن به سمت شرق رود فرات حرکت کردند. یک منبع در اپوزیسیون سوری به رویترز گفت که ایالات متحده و ترکیه در مورد خروج نیروهای کرد از منبج به توافق رسیده بودند.
یک مقام وزارت دفاع ترکیه هم پنجشنبه گفت که هدف از پیشروی به سمت منبج «پاکسازی تروریسم» است.
این مقام نسبت به «تلاشهای نامشخص برای ایجاد پوششی برای پ.ک.ک به بهانه مبارزه با خطرات مربوط به داعش» هشدار داد و افزود که آنکارا به واشینگتن گفته است که نمیتوان از یک گروه تروریستی برای نابودی گروهی دیگر استفاده کرد.
ترکیه همچنین در روزهای اخیر بهطور مستقیم یگانهای مدافع خلق را هدف قرار داد و از جمله اعلام کرد که ۱۲ کامیون مملو از موشک و سلاحهای سنگین را در شمال شرقی سوریه منهدم کرده است.
بلینکن دوشنبه،۱۹ آذر، گفت که داعش تلاش خواهد کرد از وضعیت کنونی برای قدرتگیری دوباره در سوریه استفاده کند اما ایالات متحده مصمم است اجازه ندهد چنین اتفاق بیفتد.