ایلان ماسک، مالک اسپیس ایکس و تسلا و جف بزوس، مالک آمازون، که هر دو از چهرههای اصلی دنیای فنآوری هستند و دو نفر نخست لیست ثروتمندترین مردان جهان هم هستند و مدتهاست با هم در رقابت هستند و گاهی این رقابت را با گوشه و کنایه زدن به یکدیگر در شبکه اجتماعی ایکس به نمایش گذاشتهاند.
اکنون به نظر میرسد یکی از این دو رقیب به خاطر دسترسی مستقیم به رییسجمهوری آینده، ممکن است در رقابت تجاری بین دو طرف، در موقعیت بهتری قرار گرفته باشد.
نیویورک تایمز در گزارشی به سابقه پستهای ردوبدل شده بین دو طرف در شبکه ایکس پرداخته است. نوشتههایی که چند ماه پیش، ممکن بود به عنوان نیش و کنایههای کوچک بین رقبای میلیاردر تلقی شود، اما اکنون اوضاع تغییر کرده است.
ایلان ماسک، چهارشنبه شب در ایکس نوشت «تازه امشب در مار-ئه-لاگو شنیدم که جف بزوس به همه گفته بود دونالد ترامپ قطعا خواهد باخت، بنابراین همه باید سهام تسلا و اسپیساکس خود را بفروشند.»
ماسک در ادامه مطلبش، با افزودن یک شکلک خنده پنهانی با دست روی دهان، به دو شرکت خود اشاره کرده است.
جف بزوس، صبح پنجشنبه در شبکه ایکس به این نوشته ماسک پاسخ داد و نوشت: «نه. ۱۰۰٪ نادرست است.»
ماسک هم بلافاصله با استفاده از یک شکلک خنده و گریه پاسخ داد و نوشت: «خُب، پس اشتباه من اصلاح شد.»
نیویورک تایمز نوشته است با توجه به سابقه دشمنی دونالد ترامپ، رییسجمهور منتخب، با بزوس، این پستها پیام ناگفتهای درباره افزایش قدرت ماسک در دولت آینده داشت.
بر اساس این گزارش، این تبادل پیام که کوتاه، جسورانه و کاملا منطبق با سبک حضور فراگیر ماسک در ایکس بود، میتواند پیشبینیکننده چند سال پرفراز و نشیب برای بزوس و شرکتهای او، آمازون و سازنده موشک بلو اوریجین، باشد.
این پستها همچنین به مخاطبان و البته بزوس یادآوری کرد که پویایی قدرت بین دو نفر نخست لیست ثروتمندهای جهان، در ۵ نوامبر تغییر کرد.
سابقه دشمنی ترامپ با آمازون
بسیاری از مدیران فعال در فنآوری در سالهای اخیر خشم ترامپ را برانگیختهاند و در این میان شاید بزوس، جایگاه ویژهای داشته باشد.
در مورد بزوس عمدتا به این دلیل که او مالک واشنگتن پست است، روزنامهای که اغلب به طور انتقادی درباره ترامپ نوشته است. هرچند امسال شورای سردبیری آن از اعلام حمایت از یک نامزد ریاستجمهوری خودداری کرد.
ترامپ از این شاکی بود که قرارداد آمازون با شرکت پست دولتی ناعادلانه است و آمازون از این شرکت سواستفاده میکند.
بعدتر هم آمازون از دولت ترامپ شکایت کرد که در جریان یک مناقصه ۱۰ میلیارد دلاری برای تامین سرویس ابری برای پنتاگون دخالت کرده و در حالی که انتظار میرفت آمازون برنده مناقصه شود، با دخالت کاخ سفید، قرارداد به مایکروسافت اعطا شده است. این قرارداد بعدا به طور کامل لغو شد.
نیویورک تایمز با اشاره به تاثیر و نفوذ بالای ماسک بر دولت آینده نوشته است او خود را به کارزار ترامپ متصل کرد و به یک حامی مالی کلیدی تبدیل شد و در چند ماه اخیر، حضور تقریبا دائمی در املاک مار-ئه-لاگوی ترامپ داشته است.
ترامپ ماسک را به عنوان یکی از دو رهبر آنچه رییسجمهور منتخب «وزارت کارایی دولت» نامیده، منصوب کرده است و به او اختیار گستردهای داده تا راههایی برای کاهش هزینهها و بوروکراسی فدرال پیدا کند.
به نظر میرسد با توجه به این جایگاه، ماسک میتواند نفوذ قابل توجهی بر نحوه تعامل دولت فدرال با شرکتهای بزوس داشته باشد.
رقابت فضایی بزوس و ماسک
ماسک و بزوس مدتهاست که به ویژه در جاهطلبیهای فضاییشان، رقبای یکدیگرند.
ماسک معتقد است که بشریت باید به مریخ برود و از طریق اسپیساکس، شرکت فضایی خصوصیاش، تا کنون به شرکت پیشرو در پرتاب موشکهای فضایی در جهان تبدیل شده است.
بزوس بیش از دو دهه پیش بلو اوریجین را تاسیس کرد و از زمانی که در سال ۲۰۲۱ از سمت مدیرعاملی آمازون کنارهگیری کرد، این شرکت به تمرکز اصلی او تبدیل شده است.
بلو اوریجین چندین سفر فضایی تجاری کوتاه انجام داده است، اما هنوز چیزی را به مدار زمین نفرستاده است. اما این شرکت در ماه فوریه سال جاری اعلام کرد که قصد دارد تا پایان سال موشک عظیم نیو گلن را آزمایش کند.
ماسک، بارها بزوس را «تقلیدکار» نامیده و شرکتهایشان علیه یکدیگر چالشهای حقوقی مطرح کردهاند. ماسک خودش هم در مصاحبهای که سال ۲۰۲۱ با فایننشال تایمز داشت، به شیوه مدیریت بزوس بر بلو اوریجین طعنه زد «من سعی میکنم او را تحریک کنم تا زمان بیشتری را در بلو اوریجین صرف کند تا پیشرفت بیشتری داشته باشند. همانطور که یکی از دوستانم میگوید، او باید زمان بیشتری را در بلو اوریجین و زمان کمتری را در جکوزی بگذراند.»
قضات دیوان کیفری بینالمللی روز پنجشنبه اول آذر، احکام بازداشت نتانیاهو و گالانت را صادر و با درخواست اعتراض اسرائیل مخالفت کردند.
نتانیاهو، گالانت و محمد دیاب المصری، ملقب به «ضیف»، فرمانده کشتهشده حماس، در دادگاه لاهه به ارتکاب «جنایات جنگی» و «جنایت علیه بشریت» متهم شدهاند.
نتانیاهو در یک پیام ویدیویی با اشاره به اینکه دادگاه لاهه، عامدانه او و گالانت را به هدف قرار دادن غیرنظامیان متهم کرده است، گفت: «ارتش اسرائیل برای جلوگیری از آسیب رسیدن به غیرنظامیان، هرچه در توان داشته، انجام داده است.»
نخستوزیر اسرائیل همچنین در واکنش به اینکه در حکم بازداشت آنها گفته شده نتانیاهو و گالانت در غزه «سیاست گرسنگی عامدانه» را اعمال کردهاند گفت این اتهامات در حالی مطرح میشود که اسرائیل تاکنون ۷۰۰ هزار تن غذا برای مردم غزه ارسال کرده است.
نتانیاهو در همین پیام ویدیویی قضات را به جانبداری و داشتن انگیزههای یهودستیزانه متهم کرده و گفته است این قضات وقتی میلیونها نفر به دست دیکتاتورهای جمهوری اسلامی، سوریه و یمن هدف کشتار قرار میگرفتند و آواره میشدند، هیچ کاری نکردند.
لازم به یادآوری است که این سه کشور همچون شماری دیگر از کشورها از جمله اسرائیل و ایالات متحده عضو دادگاه لاهه نیستند و تا زمانی که عضو این دادگاه نشوند یا در قلمرو کشوری که عضو دادگاه است مرتکب جنایت نشوند یا شورای امنیت سازمان ملل پرونده آنها را به دیوان ارجاع ندهد، دادگاه لاهه صلاحیت پیگرد قضایی آنها را ندارد.
نتانیاهو در پایان پیامش با اشاره به اینکه اسرائیل برای تصمیم دادگاه لاهه اعتباری قائل نیست، گفت: «هیچ تصمیم جانبدارانه این دادگاه نمیتواند از دفاع اسرائیل از شهروندانش جلوگیری کند. اسرائیل برای دفاع از شهروندانش در برابر محور شرارت جمهوریاسلامی و نیروهای نیابتی تهران، شامل حماس، حزبالله، حوثیها و سایر گروهها، از هیچ اقدامی فروگذار نخواهد کرد.»
گالانت هم در ایکس نوشت که حکم دیوان کیفری بینالمللی برای بازداشت او و نتانیاهو به منزله مشروع کردن و جایزه دادن به کشتار، ربودن و تجاوز به کودکان، زنان و مردان اسرائیلی است و سابقه خطرناکی را برای مبارزه دموکراسیهای جهان علیه تروریسم ایجاد میکند.
واکنش آمریکا به حکم دادگاه لاهه
سخنگوی کاخ سفید گفت: «آمریکا تصمیم دیوان کیفری بینالمللی مبنی بر صدور حکم دستگیری مقامهای ارشد اسرائیلی را رد میکند.»
سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا نیز روز پنجشنبه گفت: «ما به شدت نگران عجله دادستان در درخواست این احکام و اشتباهات روند قابل تاملی هستیم که به صدور این تصمیم منجر شده است.»
واکنش متفاوت کانادا و اروپا
جاستین ترودو، نخست وزیر کانادا، روز پنجشنبه در پاسخ به سوالی درباره این احکام گفت: «این واقعا مهم است که همه از قوانین بینالمللی تبعیت کنند. ما از حقوق بینالملل دفاع میکنیم و از تمام مقررات و احکام دادگاههای بینالمللی تبعیت میکنیم.»
در اروپا نیز سخنگوی نخستوزیر بریتانیا در واکنش به صدور احکام بازداشت علیه نتانیاهو و گالانت گفت که بریتانیا به استقلال دادگاه کیفری بینالمللی احترام میگذارد و همچنان بر تلاش برای برقراری آتشبس فوری در غزه متمرکز است.
جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت که اجرای این احکام برای تمام کشورهای عضو اتحادیه اروپا الزامآور است.
او افزود که حکم دادگاه لاهه «سیاسی نیست» و این حکم باید محترم شمرده و اجرا شود.
وزیر دفاع ایتالیا نیز گفت: «اگر نتانیاهو به ایتالیا بیاید، باید او را بازداشت کنیم.»
سیمون هریس، نخستوزیر ایرلند، با اشاره به اینکه صدور حکم بازداشت برای سران اسرائیل «گامی بسیار مهم» است، گفت: «هر کسی که میتواند، باید اکنون با فوریت در انجام وظایف حیاتی این دادگاه کمک کند.»
کاسپار ولدکامپ، وزیر خارجه هلند هم گفت که این کشور آماده است در صورت لزوم، حکم بازداشت دادگاه لاهه علیه نتانیاهو را اجرا کند.
ترامپ در بیانیهای که در شبکههای اجتماعی منتشر کرد، گفت «وزارت دادگستری که عملکردی حزبی پیدا کرده است، دیگر نمیتواند به عنوان سلاحی علیه او و جمهوریخواهان استفاده شود.»
رییسجمهور منتخب در ادامه پملا باندی را فردی «باهوش و سرسخت» خواند و نوشت باندی در سمت دادستان کل، «تمرکز وزارت دادگستری را به مبارزه با جنایت و امن کردن دوباره آمریکا بازخواهد گرداند.»
از وکالت ترامپ تا ریاست موسسه آمریکا اول
باندی از متحدان قدیمی ترامپ است و یکی از وکلای او در اولین محاکمه استیضاحش بود، زمانی که او به سواستفاده از قدرت متهم شد اما محکوم نشد.
در آن پرونده، ترامپ متهم شده بود که تلاش کرده کمک نظامی ایالات متحده به اوکراین را مشروط به تحقیق آن کشور درباره جو بایدن کند.
باندی همچنین در میان گروهی از جمهوریخواهان بود که برای حمایت از ترامپ در محاکمه کیفری مربوط به پرداخت پول مخفیانه به یک بازیگر فیلمهای بزرگسالان در نیویورک، حضور یافتند و ترامپ را همراهی کردند.
دادستان کل پیشین فلوریدا، همچنین رییس موسسه سیاستگذاری «اول آمریکا» بوده است، یک اندیشکده که کارکنان سابق دولت ترامپ تاسیس کردهاند.
دونالد ترامپ جونیور، پسر ترامپ، یکشنبه به فاکس بیزنس گفت تیم انتقالی در نظر دارد در صورت عدم تایید نامزدهای پیشنهادی، افراد جایگزینی داشته باشد. پملا باندی تنها شش ساعت پس از کنارهگیری گیتس، به عنوان نامزد دادستانی کل معرفی شد.
استعفای مت گیتس
گیتس در پی ادامه واکنشها به یک تحقیق فدرال درباره قاچاق جنسی که توانایی او برای تایید شدن به عنوان افسر ارشد اجرای قانون فدرال کشور را زیر سوال برده بود، کنار رفت.
پیش از این ترامپ تلاش کرده بود با تکیه بر پیروزی قاطع انتخاباتی خود، سناتورهای جمهوریخواه را وادار به پذیرش هم نامزدهای پیشنهادی خود از جمله گیتس کند.
به گزارش رسانههای آمریکایی، کنارهگیری گیتس، ممکن است موجب شود مقاومت سنا در برابر نامزد ترامپ برای وزارت دفاع هم شدت بگیرد.
پیت هگست، نامزد رهبری پنتاگون، هم همچون گیتس با اتهامات سواستفاده جنسی مواجه است که او آنها را رد میکند.
گیتس، نماینده مستعفی فلوریدا، که چهارشنبه با سناتورها ملاقات کرده بود تا حمایت آنها را جلب کند، در بیانیه کنارهگیری نوشت «وقتی برای هدر دادن در یک نزاع بیهوده در واشنگتن نداریم، بنابراین من از نامزدی برای دادستان کل کنار میکشم. وزارت دادگستری ترامپ باید در روز اول کار او آماده باشد.»
چند ساعت بعد، گیتس در پستی که در شبکههای اجتماعی منتشر کرد، نوشت «مشتاقانه منتظر ادامه مبارزه برای نجات کشورمان هستم. شاید از یک پست دیگر.»
ترامپ در واکنش به کنارهگیری گیتس در یک پست در شبکههای اجتماعی نوشت: «من قدردان تلاشهای اخیر مت گیتس برای گرفن رای اعتماد لازم برای دادستان کل هستم. او بسیار خوب عمل میکرد اما در عین حال نمیخواست برای دولت که به آن احترام زیادی میگذارد، حواسپرتی ایجاد کند. مت آینده درخشانی دارد و من مشتاقانه منتظر مشاهده همه کارهای بزرگی هستم که انجام خواهد داد.»
ترامپ، هفته گذشته تاد بلانش، امیل بوو و دی ساور ، سه تن از وکلای شخصی خود را به سمتهای ارشد در این وزارتخانه منصوب کرد.
ترامپ، روز چهارشنبه، مت ویتاکر، یک گزینه دیگر برای دادستان کل بود را به عنوان سفیر ایالات متحده در ناتو معرفی کرد.