دادستانی اسرائیل از صدور کیفرخواست علیه آشر بن یامین وِیس، ساکن بنی براک، به اتهام جمعآوری اطلاعات یک دانشمند هستهای اسرائیلی با دستور جمهوری اسلامی خبر داد. او از خانه و خودروی این دانشمند اسرائیل فیلمبرداری کرده و مامور ایرانی تصاویر را به جوانی ارسال کرده که او را بکشد.
با گذشت ۴۰ روز از انفجار معدن معدنجوی طبس که به جان باختن ۵۳ نفر و مصدوم شدن شماری دیگر انجامید، خانواده بعضی از مصدومان میگویند آنها با آسیبهای جدی به مغز، ریههای خسته و از دست رفتن هوشیاری مواجه شدهاند و حافظه کوتاهمدتشان از بین رفته است.
روزنامه هممیهن در شماره روز ۱۰ آبان خود در گزارشی با عنوان «چلهنشینان ناهوشیار» به آخرین وضعیت بازماندگان معدن معدنجوی طبس، ۴۰ روز پس از انفجار در این معدن پرداخت.
طبق این گزارش، شماری از کارگرانی که زنده از بلوکهای «بی» و «سی» بیرون کشیده شده و ساعتها، گاز متان و مونوکسیدکربن را نفس کشیدهاند، زندگی را بدون هوشیاری، با آسیبهای جدی به مغز، ریههای خسته، سردردهای مزمن و حافظههای کوتاهمدت از دسترفته میگذرانند.
هممیهن درباره وضعیت شماری از کارگران مصدوم شده نوشت: «مهدی علیزاده هوشیاری ندارد، امید سلطانیان حافظه کوتاهمدت ندارد، علیرضا کدهای با هیپوکسی مغزی روبهرو شده، مجتبی حسینپور دچار سردردهای مزمن و آسیب ریه شده و مهدی راوندی، هنوز با عوارض شدید استنشاق طولانیمدت گاز درگیر است.»
شامگاه ۳۱ شهریور رسانهها از انفجار در یکی از کارگاههای شرکت زغالسنگ معدنجو در طبس بر اثر «نشت گاز» خبر دادند.
مدیرکل مدیریت بحران خراسان جنوبی سوم مهر ماه گفت مجموع کارگران شرکت معدنجو در زمان حادثه ۶۵ نفر بودهاند.
طبق آخرین گزارشها در جریان این رخداد ۵۳ نفر از کارگران جان باخته و شمار دیگری همچنان در بیمارستانهای بیرجند، مشهد و یزد بستری هستند.
با وجود این آمار، جواد قناعت، استاندار خراسان جنوبی، ۴۰ روز پس از این فاجعه گفت: «حادثه معدن طبس به خوبی مدیریت شد.»
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی نیز در مراسم یادبود چهلمین روز جانباختگان انفجار در معدنجو گفت: «در دنیا از هر معدن دارند چند میلیون تن برداشت میکنند ولی ما فقط ۳۵ هزار تن برداشت داریم.»
وضعیت کارگران مصدوم شده
علیرضا کدهای یکی از کارگرانی است که شهریور ماه امسال کار خود را در معدن معدنجوی طبس آغاز کرد و با گذشت کمتر از دو هفته، با انفجار معدن مواجه و مصدوم شد.
این کارگر که هشت ساعت بعد از انفجار پیدا شد، حافظهاش را از دست داده و تشخیص پزشکان برای او، هیپوکسی مغز (کمبود اکسیژن) است.
همسر این کارگر درباره وضعیت او به هممیهن گفت: «شرایطش تغییری نکرده و حتی از نظر روانی بدتر شده. حالا مثل یک بچه کوچک است. شبها به پایم نخ میبندم که وقتی بیدار میشود، بتوانم او را به سرویس بهداشتی ببرم.»
امید سلطانیان، کارگر اهل ماهدشت کرج است که از سه سال پیش با لیسانس کامپیوتر، پیکور (ابزاری برای تخریب کردن)کار معدن شد و روی دستش تتو کرد: «عشق است معدن زغالسنگ طبس.»
سلطانیان هنوز نمیداند خیلی از دوستانش را در انفجار معدنجو از دست داده و حافظه کوتاهمدتش را به دست نیاورده است.
مهدی راوندی، کارگر چوبرسان معدن، یکی دیگر از مصدومان در معدن طبس است که سه روز در هفته در داخل معدن کار میکرد.
او بهدلیل مسمومیت شدید، ۱۰ روز در بیمارستان طبس بستری بوده است که از این ۱۰ روز، سه روز اول در کما بود.
همسر راوندی در گفتوگو با هممیهن گفته که او از روز حادثه تاکنون حواس درستی ندارد و همهچیز از یادش میرود و تنها کسانی که میشناسد، خانوادهاش هستند.
برای مردانی که رفتند و بازنگشتند
روزنامه اعتماد در شماره روز ۱۰ آبان خود در گزارشی نوشت که از سال ۱۳۸۹، صدها حادثه در معادن زغالسنگ ایران اتفاق افتاد و در این حوادث، جان صدها کارگر معدن از دست رفت.
این گزارش از فرو ریختن تونل معدن هجدک کرمان در ۲۳ آذر ۱۳۸۹، انفجار معدن زمستان یورت آزادشهر در ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۶ و انفجار معدن طبس در ۳۱ شهریور ۱۴۰۳ بهعنوان سه حادثهای که از سایر حوادث معدن در ایران تلختر بودهاند، یاد کرد و نوشت: «دلیل هر سه حادثه، رعایت نشدن استانداردهای ایمنی و استفاده از تجهیزات فرسوده بود.»
این گزارش با اشاره به این که تا ۳۱ شهریور امسال، انفجار معدن زمستان یورت، تنها فاجعهای بود که جامعه کارگری کشور از عدد جانباختههایش به عنوان یک شرمساری بزرگ برای دولتهای ایران یاد میکرد، نوشت که مرگ ۵۳ کارگر در حادثهای که نباید رخ میداد، «رکورد جدیدی برای اثبات مظلومیت کارگران معادن زغالسنگ ایران» ثبت کرد.
ابوالفضل، یکی از کارگران معدن طبس در گفتوگو با اعتماد اشاره به تحویل وسایل ۵۳ کارگر جانباخته معدن به خانوادهایشان گفت: «بغض کارگرها موقع جمع کردن این وسایل ترکید. زمان پیدا کردن جسدها و کاور کردن جسدها و بیرون فرستادنشان با واگنهای زغالکشی، هیچ کسی گریه نمیکرد.»
انفجار معدن زغالسنگ طبس، پرتلفاتترین حادثه مربوط به معادن در ایران بود که در یکی از کارگاههای شرکت زغالسنگ معدنجوی طبس رخ داد.
وقوع حوادث مرگبار در معدنهای ایران در سالهای اخیر افزایش یافته است.
پیش از حادثه معدن معدنجو، پرتلفاتترین حادثه انفجار از نشت گاز متان در معدن زغالسنگ یورت آزادشهر در استان گلستان در اردیبهشت ۱۳۹۶ اتفاق افتاده بود که در نتیجه آن ۴۳ نفر از کارگران این معدن جان باختند.
بر اساس اطلاعات مرکز آمار ایران، در سال ۱۴۰۰ تعداد معادن در حال بهرهبرداری کشور شش هزار و ۲۵ معدن بوده که نسبت به سال قبل از آن، ۴/۲ درصد (۲۴۳ معدن) افزایش داشته است.
همچنین در سال ۱۴۰۰ تعداد افراد شاغل در معادن در حال بهرهبرداری، ۱۳۰ هزار و ۳۵۸ نفر بوده است که نسبت به سال ۱۳۹۹، برابر با ۸/۳ درصد (معادل ۱۰ هزار و ۳۱ نفر) افزایش یافته است.
دولت کانادا، روز چهارشنبه ۹ آبان، با انتشار یک ارزیابی جدید از جمهوری اسلامی در کنار روسیه و چین بهعنوان یک تهدید سایبری اصلی برای امنیت ملی خود یاد کرد و هشدار داد که نفوذ دیجیتالی جمهوری اسلامی اکنون از محدوده خاورمیانه فراتر رفته و کشورهای غربی را هدف قرار داده است.
براساس ارزیابی جدید دولت کانادا، «تلاشهای مستمر جمهوری اسلامی برای ردیابی و نظارت بر مخالفان رژیم از طریق فضای سایبری، چالشی روزافزون در زمینه امنیت سایبری برای کانادا و متحدان ما ایجاد کرده است.»
در ارزیابی ملی تهدیدات سایبری کانادا گفته شده است: « بازیگران وابسته به جمهوری اسلامی از رویدادهای پرمخاطب، مانند سرنگونی پرواز ۷۵۲ در تهران، به عنوان موضوعاتی در کارزارهای فیشینگ علیه جامعه ایرانیان مهاجر و مقامات کانادایی استفاده کردهاند. این کارزارها بخشهای کلیدی مانند هوافضا، دفاعی و مخابرات را برای دستیابی به اهداف اطلاعاتی هدف قرار دادهاند.»
در سالهای اخیر، جمهوری اسلامی به یک بازیگر اصلی در جنگ سایبری جهانی تبدیل شده است و حملات پیچیدهتری را علیه دشمنان منطقهای و بینالمللی خود انجام میدهد. توانمندی سایبری جمهوری اسلامی طی دهه گذشته توسعه یافته و گروههای تحت حمایت این حکومت بخشهای مختلفی از جمله دولتی، مالی، انرژی و رسانهای را در منطقه و غرب هدف قرار دادهاند.
بر اساس ارزیابی ملی تهدیدات سایبری کانادا برای سال ۲۰۲۵، جمهوری اسلامی از درگیریهای سایبری مداوم خود با اسرائیل برای تقویت تاکتیکهای جاسوسی و حملات سایبری تهاجمی خود استفاده کرده است و اکنون همین روشها را علیه اهداف غربی به کار میبرد.
مقامات اطلاعاتی کانادا میگویند که اگرچه کانادا ممکن است نقطه تمرکز اصلی فعالیتهای سایبری جمهوری اسلامی نباشد، اما بازیگران وابسته به این حکومت «احتمالا به شبکههای رایانهای در کانادا، از جمله زیرساختهای حیاتی دسترسی دارند.»
در چند هفته اخیر، شرکتهای بزرگ فناوری مانند گوگل، مایکروسافت و متا از فعالیتهای سایبری مخرب مرتبط با جمهوری اسلامی گزارش و هشدار دادهاند که این تلاشها ممکن است تشدید شود و حتی ممکن است به تحریک خشونت علیه چهرههای سیاسی برای ایجاد آشوب و تحت تاثیر قرارداد انتخابات آتی در ایالات متحده منجر شود.
مرکز تحلیل تهدیدات مایکروسافت (MTAC) در پژوهشی مرتبط با انتخابات آمریکا که هفته گذشته منتشر شد، اعلام کرد که جمهوری اسلامی برای انجام عملیات تاثیرگذاری اضافی آماده میشود.
گزارش مذکور بیان میکند: «گروههای ایرانی که مامور هدف قرار دادن انتخابات آمریکا هستند، ممکن است - همانطور که در گذشته نیز انجام دادهاند - تلاش کنند تا عملیاتهای تأثیرگذاری را در دورههای قبل و بعد از انتخابات از طریق نفوذ سایبری که از چند هفته تا چند ماه پیش انجام شده، اجرا کنند.»
در پاسخ به این اتهامات، سخنگوی نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل هرگونه دخالت حکومت ایران در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا را رد کرد و اظهار داشت: «این اتهامات کاملا بیاساس و کاملا غیرقابل قبول هستند.»
غزاله شارمهد، فرزند جمشید شارمهد زندانی سیاسی اعدام شده، با انتقاد از ناتوانی دولت آمریکا در آزادی کردن پدرش گفت ایالاتمتحده پدر او را «به تروریستها فروخت.»
غزاله شارمهد در ایکس خطاب به دولت آمریکا گفت: «شما پدرم را به تروریستها فروختید و خانواده و جامعه مرا به حال خود رها کردید، شما نتوانستید شهروندتان را که گروگان گرفته شده بود نجات دهید. آیا اکنون میتوانید جسد او را به خانه برگردانید؟»
او گفت: جو بایدن وقتی در سپتامبر گذشته برای «آدمربایان» جمهوری اسلامی شش میلیارد دلار پول فرستاد، جمشید شارمهد را پشت میلههای زندان رها کرد.
شارمهد در واکنش به اظهارات سخنگوی وزارت خارجه آمریکا که پدرش را شهروند ایرانی-آلمانی خوانده بود، گفت: «حذف حقایق با دروغ فرقی نمیکند. پدر من آلمانی-آمریکایی بود، چرا سخنگوی وزارت خارجه به آمریکایی بودن او اشاره نکرد؟»
شبکه انبیسی نیوز به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد مقامهای آمریکایی احتمال میدهند عوامل جمهوری اسلامی در هفتههای آینده در تلاش برای اعمال نفوذ بر رایدهندگان، ایجاد تفرقه در جامعه آمریکا و ترغیب افراد به خشونت، بهطور مستقیم با شهروندان آمریکایی تماس بگیرند.
شبکه انبیسی نیوز به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد مقامهای آمریکایی احتمال میدهند عوامل جمهوری اسلامی در هفتههای آینده در تلاش برای اعمال نفوذ بر رایدهندگان، ایجاد تفرقه در جامعه آمریکا و ترغیب افراد به خشونت، بهطور مستقیم با شهروندان آمریکایی تماس بگیرند.
براساس این گزارش، اگرچه جزییات دقیق این عملیات مشخص نیست یا حتی مشخص نیست که آیا چنین عملیاتی آغاز شده است یا نه، اما آمریکا، سوئد و اسرائیل در سالهای اخیر جمهوری اسلامی را به ارسال پیامهای تهدیدآمیز به شهروندان خود متهم کردهاند.
جامعه اطلاعاتی آمریکا، در ماه اکتبر ۲۰۲۴ گزارش داد که بهنظر میرسد هکرهای وابسته به جمهوری اسلامی، مانند سال ۲۰۲۰ به برخی از سوابق رایدهی شهروندان آمریکاییها دسترسی پیدا کردهاند.
جان هولتکوئیست، تحلیلگر ارشد گروه اطلاعات تهدیدهای گوگل، به شبکه انبیسی نیوز گفت: «برای فهمیدن اینکه این یک تاکتیک احتمالی است، نیازی به مطالعه علائم آن نیست. هکرهای وابسته به جمهوری اسلامی سابقه روشنی در استفاده از این روش دارند.»
هفته گذشته، مقامات اطلاعاتی آمریکا به خبرنگاران گفتند که هم جمهوری اسلامی و هم روسیه به عملیات تبلیغاتی برای تاثیرگذاری بر رایدهندگان و جامعه آمریکایی ادامه میدهند. به گفته آنها، روسیه ترجیح میدهد دونالد ترامپ، رییسجمهوری سابق، در انتخابات پیروز شود، در حالی که جمهوری اسلامی ترجیح میدهد او شکست بخورد؛ با این حال، هر دو کشور قصد دارند بیاعتمادی به دموکراسی را ترویج کنند و ممکن است سعی کنند پیش از انتخابات یا بعد از آن، در پی گسترش خشونت در آمریکا باشند.
در ماههای اخیر دولت آمریکا و شرکتهای امنیت سایبری جمهوری اسلامی را به انجام دو رشته عملیات سایبری تاثیرگذار بر انتخابات ریاست جمهوری این کشور متهم کردهاند: یکی عملیات هک، سرقت و افشا و انتشار دادههای کارزار انتخاباتی ترامپ و دیگری، راهاندازی وبسایتهای خبری جعلی که البته چندان مورد توجه شهروندان آمریکایی قرار نگرفتهاند.
هیات نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد به پرسشهای شبکه انبیسی نیوز پاسخ ندادهاند، اما مقامهای تهران معمولا اتهامات مطرح شده از سوی آمریکا مبنی بر دخالت جمهوری اسلامی در انتخابات را رد میکنند.
مکس لسر، تحلیلگر ارشد بنیاد دفاع از دموکراسیها، به شبکه انبیسی نیوز گفت: «هکرهای وابسته به جمهوری اسلامی از ارتباط مستقیم با شهروندان آمریکایی دو هدف متفاوت را دنبال میکنند. هدف اول این است که با ارسال پیام مستقیم بر رای آنها تاثیر بگذارند، این روش بهوضوح مستقیمتر و شاید مؤثرتر از ایجاد یک وبسایت جعلی یا شبکهای از رباتها در شبکههای اجتماعی باشد که اغلب دیدهایم چندان مورد استقبال قرار نمیگیرد.»
او افزود: «دومین هدف، ممکن است تلاش برای تحریک مردم به انجام عملیاتی مانند خرابکاری، دیوارنویسی و مواردی از این قبیل باشد.»
براساس یک یادداشت اطلاعاتی از ۸ اکتبر که هفته گذشته از طبقهبندی خارج شد، ممکن است دستگاههای اطلاعاتی- امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی جزییات بیشتری از رایدهندگان آمریکایی به دست آورده باشد.
در این یادداشت آمده است: «تا مرداد ۱۴۰۲، هکرهای وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از اطلاعاتی درباره رایدهندگان آمریکایی که برای دانلود در یک وبسایت افشاگر در دسترس بوده، آگاهی داشتند. از این اطلاعات میتوان برای هدف گرفتن رایدهندگان و ارائه اطلاعات نادرست و جعلی به آنها استفاده کرد.»
در این یادداشت گفته شده است: « تا بهمن ماه سال ۱۴۰۲، هکرهای وابسته به سپاه پاسداران به یک شبکه مرتبط با بخش انتخابات یکی از ایالتهای آمریکا دسترسی یافتند و احتمالا اطلاعاتی درباره ثبتنام رایدهندگان و همچنین وضعیت رایدهی برخی از افراد ثبتنام شده به دست آوردند.»
پیش از انتخابات ۲۰۲۰، مقامات آمریکایی اعلام کردند که جمهوری اسلامی در پشت تلاشهای گستردهای است که هدف آن ایجاد اختلافات در جریان انتخابات است.
بر اساس یک کیفرخواست وزارت دادگستری که یک سال بعد منتشر شد، کارمندان یک شرکت فناوری وابسته به حکومت ایران برخی از اطلاعات رایدهندگان آمریکایی را به دست آورده و ایمیلهای تهدیدآمیزی به دموکراتهای ثبتنام شده در فلوریدا ارسال کرده بودند،
این پیامها به نام گروه «پسران مغرور» (Proud Boys)، یک گروه تندرو هوادار دونالد ترامپ، ارسال شده بودند. در آن زمان، گوگل اعلام کرد که هکرها حدود ۲۵ هزار ایمیل از طریق جیمیل ارسال کردهاند، اما حدود ۹۰ درصد از آنها با فیلترهای اسپم مسدود شدند.
ماه گذشته، اسرائیل جمهوری اسلامی و حزبالله را متهم کرد که به یک سرویس پیامرسان تجاری نفوذ کرده و پنج میلیون پیام متنی تهدیدآمیز به شهروندان اسرائیلی ارسال کردهاند. به گزارش روزنامه هاآرتص، در یکی از این پیامها گفته شده بود: «با عزیزانتان خداحافظی کنید؛ اما نگران نباشید. چند ساعت دیگر آنها را در جهنم در آغوش خواهید کشید.»
در سال ۱۴۰۲، فعالانی در سوئد نسخههایی از قرآن را سوزاندند. این اقدام با محکومیت شدید کشورهای مسلمان مواجه شد. در آن زمان یک گروه هکری به نام «تیم آنزو» در تلگرام ظاهر شد و وعده داد که انتقام چنین کاری را بگیرد. این گروه به برخی از وبسایتها حمله کرد و برای اطلاعات درباره محل زندگی افرادی که ادعا میشد در این قرآن سوزاندنها دخیل بودهاند، جایزه تعیین کرد.
این گروه در کانال تلگرام خود که هنوز هم قابل مشاهده است نوشته بود: «هیچ سازمان دولتی یا خصوصی در امان نخواهد بود مگر اینکه هتاکان به قرآن به جامعه اسلامی مسترد شوند. حملات ادامه خواهد یافت.»
از مرداد سال گذشته تاکنون پستی در این گروه تلگرامی ارسال نشده است.
کمی بعد، حدود ۱۵ هزار شهروند سوئدی پیامهای متنی مرموزی دریافت کردند که در آنها به انتقام خشونتآمیز اشاره شده بود. ماه گذشته، مقامات سوئد اعلام کردند که به این نتیجه رسیدهاند که «تیم آنزو» پوششی برای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بوده است و این پیامها را با نفوذ به یک سرویس پیامک سوئدی ارسال کرده بود. تهران این اتهام را رد کرد.
جان اسپنسر، کارشناس برجسته جنگ شهری و افسر سابق ارتش آمریکا، در گفتوگوی اختصاصی با ایران اینترنشنال تاکید کرد فاصله جغرافیایی هیچ محدودیتی برای ارتش اسرائیل ایجاد نکرده و این ارتش توانایی خود را برای ورود به ایران و عمل به اراده خود نشان داده است.
اسپنسر که ۲۵ سال سابقه خدمت در ارتش ایالات متحده به عنوان سرباز پیاده نظام و افسر را دارد و مشاور فرماندههای ارشد ارتش این کشور بوده است، در این مصاحبه اختصاصی گفت: «اسرائیل در حمله پنج آبان توانایی خود را برای ورود به ایران و عمل به اراده خود و در عین حال خویشتنداری نشان داد.»
اسپنسر گفت: «این نمایش قدرتمندی از توانایی اسرائیل بود که نشان داد میتواند به خاک ایران دسترسی داشتهباشد، از تمام سامانههای دفاع هوایی آن، از جمله اس-۳۰۰ عبور کند و هر زمان که اراده کند، میتواند دست به حمله بزند.»
حمله به تاسیسات نظامی ایران
تصاویر ماهوارهای شرکت پِلنت لبز (PBC) نشان میدهد که مرکز فضایی شاهرود متعلق به سپاه پاسداران در استان سمنان که بخشی از برنامه فضایی و موشکهای بالستیک این نهاد نظامی است، در حملات اخیر آسیب دیدهاست. این مرکز در سال ۲۰۲۰ برای پرتاب یک ماهواره نظامی مورد استفاده قرار گرفتهبود.
براساس این تصاویر، پایگاه نظامی پارچین در نزدیکی تهران هم که گفته میشود پیشتر محل آزمایشهای هستهای بوده، در حمله چهار ساعته شب شنبه آسیب دیدهاست.
این سایت از سوی جمهوری اسلامی به عنوان تاسیسات نظامی و نه هستهای معرفی شده و بازرسان تیم هستهای سازمان ملل از ورود به این سایت منع شده بودند.
تهران تاکنون به جز اذعان به انجام حملات در استانهای ایلام، خوزستان و تهران، عمدتا سکوت کرده و تاکید داشته که خسارات وارده محدود بوده است.
به گفته اسپنسر، اسرائیل به سامانههای اس-۳۰۰ که برای محافظت از اهداف مهم و حیاتی، از جمله محل استقرار خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی به کار گرفته میشوند، خسارت وارد کردهاست.
او همچنین افزود: «اسرائیل این توانایی را دارد که در هر نقطهای از ایران، هر هدفی را که بخواهد مورد حمله قرار دهد.»
هشدار فرماندهان ارشد اسرائیل
هرزی هالوی، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل سهشنبه هشتم آبان ماه هشدار داد: «اگر جمهوری اسلامی اشتباه کند و بار دیگر به سمت اسرائیل موشک شلیک کند، ما میدانیم چگونه به جمهوری اسلامی پاسخ دهیم. این بار از برخی توانمندیهای خود استفاده نکردیم، اما در صورت لزوم میتوانیم ضربهای بسیار سنگینتر به اهداف و مکانهایی که شناسایی کردهایم، وارد کنیم.»
او همچنین اشاره کرد که اسرائیل از تمام توانمندیهای نظامی خود در این حمله استفاده نکردهاست، اما پرسش این است که چرا اسرائیل چنین تصمیمی گرفتهاست؟
چرا اسرائیل همه توانمندیهای خود را به کار نگرفت
اسپنسر معتقد است این تصمیمگیری دلایل متعددی داشت، یکی از مهمترین آنها موضع ایالات متحده به عنوان متحد اصلی اسرائیل برای جلوگیری از بروز یک جنگ گسترده بود.
به گفته این کارشناس نظامی، آمریکاییها در مقابل، تضمینهایی دادهاند. برای نمونه، آمریکا به تازگی تحریمهای تازهای علیه بخش نفت ایران وضع کرده که شامل ناوگان موسوم به «ارواح نفتی» میشود، کشتیهایی که فرآوردههای نفتی تحریمی ایران را حمل میکنند.
اسرائیل همچنین خواست کشورهای عربی همسایه را در تصمیمگیریهای خود لحاظ کرد که از آمریکا و اسرائیل خواسته بودند به دلیل نگرانی از حملات تلافیجویانه، به تاسیسات نفت و گاز ایران حمله نکنند.
او افزود که با نزدیک شدن به انتخابات آمریکا در پنجم نوامبر (۱۵ آبان)، ملاحظات زیادی در این تصمیمگیری نقش داشت.
جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی دونالد ترامپ، روز سهشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نوشت که دولت بایدن-هریس و نزدیک بودن انتخابات آمریکا، اسرائیل را وادار کرد تا انتقام خود از جمهوری اسلامی را به شکلی محدود انجام دهد.
بولتون در ادامه نوشت: «رژیم تهران مدتهاست که از بسیاری از اقداماتش بدون مجازات عبور کردهاست. پس از انتخابات پنجم نوامبر، اسرائیل باید به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی حمله کند.»
اختلاف نظر در داخل اسرائیل و واکنشهای مردمی
یک منبع دولتی اسرائیل به ایران اینترنشنال گفت که حملات آخر هفته برای انتقام از حمله پهپادی حزبالله به اقامتگاه ساحلی نخستوزیر نتانیاهو کافی نبوده است.
کانال ۱۳ تلویزیون اسرائیل گزارش داد که کابینه امنیتی «ساعتهای طولانی» درباره این موضوع بحث کرده و تاکید کرد که «انتظار پاسخ دیگری وجود دارد».
برخی از ایرانیان در شبکههای اجتماعی از اهداف انتخاب شده از سوی اسرائیل ابراز ناامیدی کردند، آنها امیدوار بودند که اسرائیل رهبران سیاسی جمهوری اسلامی را هدف قرار دهد.
این امیدواری بخصوص بعد از سخنان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بیشتر شد. او خطاب به مردم ایران گفته بود: «شما شایسته زندگی بهتری هستید.»
سرتیپ امیر آویوی، که از مشاوران نظامی نزدیک به نخستوزیر نتانیاهو است، پیش از پاسخ اسرائیل به حمله ایران، در گفتگو با ایران اینترنشنال اعلام کرد اسرائیل تنها یکی از چندین حمله احتمالی به جمهوری اسلامی را انجام خواهد داد و این حمله پایان کار نخواهد بود.
جمهوری اسلامی چه واکنشی نشان خواهد داد
اسپنسر در پاسخ به این پرسش که آیا جمهوری اسلامی دست به حمله متقابل خواهدزد، به ایران اینترنشنال گفت: «اگر به گفتههای رهبران جمهوری اسلامی اعتماد کنیم، پاسخ مثبت است».
پزشکیان در نامهای به دبیرکل سازمان ملل متحد تاکید کرد که ایران حق دارد در زمان مناسب، پاسخی قانونی و مشروع به این حملات جنایتکارانه بدهد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز روز سهشنبه هشت آبان اعلام کرد که ایران قطعا به اسرائیل پاسخ خواهد داد.
او گفت: «پاسخ به حمله اسرائیل حق ماست، اما جمهوری اسلامی خودش در این باره تصمیم میگیرد و اجازه نمیدهیم کسی ما را به واکنشهای احساسی وادار کند.»
عراقچی در ادامه تاکید کرد که تهران میداند کدام کشورها به اسرائیل اجازه استفاده از حریم هواییشان را برای حمله به ایران دادهاند، اما مسئول اصلی این حملات آمریکاست.
نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل نیز دوشنبه هفت آبان در جلسه شورای امنیت اعلام کرد که تهران حق پاسخگویی را برای خود محفوظ میداند. او همچنین آمریکا را به همکاری در حملات هوایی اسرائیل متهم کرد و هشدار داد که این همدستی عواقبی به همراه خواهد داشت.
هشدار درباره احتمال تشدید درگیری
نماینده آمریکا در سازمان ملل با هشدار به جمهوری اسلامی اعلام کرد که هرگونه حمله دیگر به اسرائیل یا نیروهای آمریکایی در منطقه، با واکنش شدیدی روبرو خواهدشد.
نماینده آمریکا خطاب به جمهوری اسلامی گفت: «آتش درگیریهای منطقه را شعلهورتر نکنید.»
اسپنسر معتقد است که اقدام اخیر اسرائیل نوعی هشدار بازدارنده به جمهوری اسلامی است.
به گفته او، این حمله نشان میدهد که اگر جمهوری اسلامی به دنبال انتقامجویی باشد، اسرائیل میتواند پاسخی قویتر بدهد، بهویژه که در این حمله از هدف قرار دادن اهداف دیگر خودداری کردهاست.
اسپنسر هشدار داد که نباید تواناییهای ایران را دست کم گرفت و تاکید کرد که با توجه به غیرقابل پیشبینی بودن جنگ و رفتارهای جمهوری اسلامی، اگر اقدام تلافیجویانهای علیه غیر نظامیان اسرائیلی انجام شود، میتواند به سرعت باعث گسترش درگیریها شود.
به گفته او جمهوری اسلامی همچنان هزاران موشک کروز و بالستیک در اختیار دارد: «جمهوری اسلامی هنوز قادر به انجام حملات دوربرد علیه اسرائیل است. اگر مناطق غیرنظامی هدف قرار بگیرند، وضعیت بسیار خطرناک خواهدشد. هیچکس نمیخواهد چنین اتفاقی بیفتد.»
این دور از حملات اسرائیل، اگرچه در نابودی اهداف نظامی موفق بود و با خویشتنداری همراه شد، اما واکنش بعدی جمهوری اسلامی تعیین خواهد کرد که در روزهای آینده چه اتفاقی خواهد افتاد.