مراد ویسی در برنامه روزانهاش در ایران اینترنشنال، خبرهای مهمی را که در لابهلای اخبار دیده، همراه با نکات تحلیلی و سوابقی که هر خبر ممکن است داشته باشد، گردآوری میکند تا اگر کسی فرصت پیگیری اخبار را نداشته باشد، بتواند با دیدن این برنامه از مهمترین اخبار روز مطلع شود.
این متن خلاصه مطالب مطرح شده در برنامه سیاست با مراد ویسی است که روزهای شنبه تا چهارشنبه اینجا به اشتراک گذاشته خواهد شد. ویدیوی کامل برنامه سیاست با مراد ویسی را میتوانید اینجا ببینید.
احداث پایگاه هوانیروز سپاه در دو کانون اعتراضات خیزش زن، زندگی، آزادی
پس از آغاز خیزش «زن، زندگی، آزادی» و کشته شدن مهسا (ژینا) امینی در سال ۱۴۰۱، اعتراضات گستردهای در سراسر کشور شکل گرفت.
این اعتراضات ابتدا از مقابل بیمارستان کسری در تهران آغاز شد، سپس به زادگاه ژینا در سقز و دیگر شهرهای کشور از جمله سنندج، سیستان و بلوچستان، و زاهدان گسترش یافت.
در زاهدان، حوادثی همچون «جمعه خونین» رخ داد که در آن نیروهای سپاه معترضان را به رگبار بسته و بیش از ۱۰۰ نفر را در یک روز کشتند.
پس از این اعتراضات، سپاه پاسداران به جای پرداختن به مطالبات مردمی، استراتژیهای خود را بر شناخت نقاط ضعفهایش در جریان سرکوب و ترمیم این نقاط ضعف گذاشت.
رویکرد سپاه و نظام جمهوری اسلامی، نه گوش دادن به صدای اعتراضات، بلکه شناسایی ضعفهای خود در سرکوب و تقویت این تواناییهاست. سپاه این سیاست را پس از هر موج بزرگ اعتراضات مردمی در سالهای ۱۳۷۸، ۱۳۸۸، ۱۳۹۶، و آبان ۱۳۹۸، و نیز پس از خیزش «زن، زندگی، آزادی» بهکار گرفته است.
یکی از مهمترین اقدامات سپاه پس از خیزش اخیر، احداث دو پایگاه هلیکوپتری در سیستان و بلوچستان و مناطق کردنشین بوده است. این پایگاهها با هدف تقویت قدرت سرکوب در این مناطق استراتژیک ایجاد شدهاند. سپاه از این طریق به دنبال پاسخگویی به نگرانیهای خود از اعتراضات گسترده در این نواحی در آِینده است.
این پایگاهها تحت نظارت قرارگاه حمزه در شمال غرب و قدس در جنوب شرق کشور قرار دارند و در رزمایشهای امنیتی از جمله برای سرکوب اعتراضات از این بالگردها استفاده شده است.
با وجود این تلاشها، گسترش اعتراضات در سالهای اخیر نشان داده است که افزایش سرکوب، منجر به تشدید و گسترش نارضایتی عمومی میشود.
اعتراضات از سال ۱۳۸۸ به بعد از نظر جغرافیایی و تعداد افراد معترض گستردهتر و مطالبات مردم رادیکالتر شده است. مردم از درخواستهایی مانند «رای من کجاست» عبور کرده و اکنون خواستار تغییرات بنیادیتری هستند.
این روند افزایش اعتراضات، حتی در میان گروههای مختلف اجتماعی، از جمله دانشجویان، کارگران، بازنشستگان، معلمان، پرستاران، دامداران و کشاورزان، مشهود است.
با این حال، جمهوری اسلامی به جای بازبینی سیاستهای خود و تلاش برای حل مشکلات اجتماعی، به گسترش نهادهای سرکوب و اطلاعاتی پرداخته است.
به عنوان مثال، فرمانده یگان ویژه پس از اعتراضات اخیر اعلام کرد که نیروهای یگان ویژه باید دو برابر شوند و برای مقابله با اعتراضات در ۴۰۰ نقطه کشور آماده باشند.
همچنین، نیروی انتظامی از نظر سازمانی و تعداد نفرات گسترش یافته و به «فرماندهی کل انتظامی» تبدیل شده است. در کنار آن، سازمان اطلاعات فراجا نیز به عنوان نهادی اطلاعاتی و امنیتی جدید تأسیس شد تا در کنار سازمان اطلاعات سپاه و وزارت اطلاعات، وظیفه رصد و مقابله با ناآرامیها را بر عهده گیرد.
این اقدامات نشاندهنده نگرانی جدی حاکمیت از تکرار اعتراضات مردمی است. به جای رویکردی مبتنی بر حل مشکلات، سیاستهای سرکوبگرانه و تکیه بر قدرت نظامی و امنیتی همچنان در دستور کار قرار دارد.
فرمانده سپاه: بیشترین دشمن در جهان را داریم
حسین سلامی، فرمانده سپاه پاسداران، چهارشنبه ۲۱ شهریور که جمهوری اسلامی بیشترین دشمنان را در جهان دارد و با نوعی افتخار به توضیح علت آن پرداخت.
این دیدگاه، نه تنها نادرست بلکه فاجعهبار است. اینکه ایران به جای تلاش برای ایجاد دوستی و همکاری با جهان، بیشترین دشمنان را دارد، نباید دلیلی برای افتخار باشد. این موضوع که یکی از بالاترین مسئولان کشور با افتخار از این واقعیت سخن میگوید، نشان میدهد که سیاستهای موجود به نفع مردم نیست.
قبل از انقلاب اسلامی، ایران روابط متعادلتری با جهان داشت. به عنوان مثال، در دوران شاه تنها با عراق صدام حسین دشمنی جدی وجود داشت و حتی با شوروی روابط سیاسی و تجاری برقرار بود.
این وضعیت با وقوع انقلاب اسلامی و تغییر سیاستهای منطقهای و جهانی جمهوری اسلامی، تغییر کرد. سیاستهایی همچون گروگانگیری در سفارت آمریکا و حمایت از گروههای نیابتی، منجر به افزایش دشمنیها با ایران شد.
آمریکا که پیش از آن اطلاعات حمله عراق به ایران را در اختیار ایران قرار میداد، پس از ماجرای گروگانگیری در نهایت در جنگ ایران و عراق از صدام حمایت کرد.
از سوی دیگر، در جریان جنگ ایران و عراق، بسیاری از کشورهای قدرتمند جهان شامل ایالات متحده، شوروی و کشورهای اروپایی و عربی، از صدام حمایت کردند.
این موضوع، نتیجه سیاستهای اشتباه و عدم درک صحیح از معادلات بینالمللی و منطقهای بود. به جای افتخار به این دشمنیها، مسئولان جمهوری اسلامی باید راهبردهای اشتباه خود را بازنگری کنند و سیاستهای ضد آمریکایی، ضد اسرائیلی و حتی سیاستهای داخلی که به زیان مردم ایران است، تغییر دهند.
بلینکن روز چهارشنبه ۲۱ شهریور طی یک کنفرانس خبری گفت که این کمک ایالات متحده شامل ۳۲۵ میلیون دلار کمک به بخش انرژی اوکراین و نزدیک به ۲۹۰ میلیون دلار کمک بشردوستانه به این کشور است.
بلینکن و لمی روز چهارشنبه وارد کییف شدند.
بلینکن پیش از سفر به اوکراین، در لندن گفت انتقال موشکهای بالستیک ایران به روسیه تهدیدی برای امنیت کل اروپاست. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی این گفتهها را رد کرد.
عراقچی گفت که آمریکا و اروپا یک بار دیگر «بر اساس اطلاعات غلط و منطق معیوب» عمل کردند و ایران موشکهای بالستیک به روسیه ارسال نکرده است.
او گفت: «معتادین تحریم باید از خود بپرسند چگونه جمهوری اسلامی قادر است تسلیحات پیچیده بسازد و به ادعای شما بفروشد؟ تحریمها راه حل نیستند بلکه بخشی از مشکل هستند.»
روز جمعه ۱۶ شهریور، روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد با وجود هشدارهای غرب، جمهوری اسلامی محمولهای از موشکهای بالستیک کوتاهبرد را در اختیار روسیه قرار داده است.
آمریکا و اروپا در پاسخ به اقدام تهران، بسته جدیدی از تحریمها علیه جمهوری اسلامی اعلام کردند.
پنی وانگ، وزیر امور خارجه استرالیا نیز روز چهارشنبه گفت: «ما از اقدام شرکای خود حمایت میکنیم و به همکاری با آنها برای پاسخگو کردن جمهوری اسلامی و روسیه ادامه خواهیم داد.»
در اظهار نظری جداگانه، مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان آمریکا نیز گفت ارسال موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی به روسیه، کشورهای غرب اروپا را در تیررس سلاحهای جمهوری اسلامی قرار میدهد.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین، در واکنش به این اظهارات بلینکن گفت که روسیه در راستای منافع خود به همکاری با کشورهایی مانند ایران ادامه خواهد داد.
روز سهشنبه وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد شرکت هواپیمایی «ایرانایر» را به دلیل فعالیت در بخش حمل و نقل اقتصاد روسیه و مشارکت موثر در انتقال مستقیم یا غیرمستقیم سلاحها یا مواد مربوطه از مبدا یا به مقصد ایران، تحریم کرده است.
بلینکن که پیش از ورود به کییف و دیدار با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری این کشور، در یک کنفرانس خبری مشترک با لمی در لندن حاضر شده بود، با اشاره به شدت گرفتن درگیریها در فصل پاییز و افزایش تهاجمات روسیه گفت: «این لحظهای حساس برای اوکراین است.»
بلینکن گفت: «میخواهم مستقیما از زلنسکی و سایر مقامات اوکراینی بشنوم که اهداف کییف در جنگ چیست و ما چگونه میتوانیم به آنها کمک کنیم.»
درخواست اوکراین برای موشکهای دوربرد
زلنسکی همچنان از کشورهای غربی تقاضای ارسال موشکهای دوربرد و رفع محدودیتهای استفاده از آنها برای هدفگیری پایگاههای هوایی و دیگر اهداف نظامی در عمق خاک روسیه را دارد.
مقامهای آمریکایی از چنین اقدامی بیم دارند چرا که ممکن است این اقدام به درگیری مستقیم بین غرب و روسیه منجر شود.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، اخیرا اشاره کرده است که امکان انعطاف در این مورد وجود دارد.
تهدیدهای روسیه
ویاچسلاو ولودین، رییس مجلس دومای روسیه، روز چهارشنبه هشدار داد که اگر آمریکا و همپیمانانش به اوکراین اجازه استفاده از موشکهای دوربرد بدهند، مسکو آنها را به عنوان طرفهای جنگ تلقی خواهد کرد.
پسکوف هم اعلام کرد اگر کشورهای غربی به اوکراین مجوز استفاده از تسلیحات دوربرد خود برای حمله به عمق خاک روسیه را بدهند، روسیه «پاسخ مناسب» خواهد داد.
بلینکن با اشاره به اینکه فاکتورهای متعددی در این تصمیم دخیل است از بیان صریح موضع واشینگتن در این خصوص خودداری کرد.
در حالی که بیش از دو سال و نیم از آغاز تهاجم روسیه به اوکراین میگذرد، نیروهای اوکراینی در تلاش برای مقابله با پیشرویهای روسیه در شرق اوکراین و حفظ اراضی خود تحت فشار قرار دارند.
اوکراین ماه گذشته در تلاش برای بازپسگیری بخشی از ابتکار عمل، نیروهای خود را به منطقه کورسک در داخل خاک روسیه فرستاد.
تحریم کشتیهای روسیه
همزمان با این تحولات، بریتانیا ۱۰ کشتی را به فهرست تحریمهای روسیه اضافه کرد.
به گفته مقامات این کشور، این ۱۰ کشتی در «فروش غیرقانونی نفت روسیه» نقش داشتند.
از زمان آغاز جنگ اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، هزاران غیرنظامی جان خود را از دست دادهاند و میلیونها نفر مجبور به ترک خانههای خود شده و بسیاری از شهرها و روستاها به ویرانه تبدیل شدهاند.
همزمان با افزایش حملات پهپادی و موشکی روسیه به اوکراین، کییف نیز صدها پهپاد تهاجمی را به عمق خاک روسیه پرتاب کرده است.
دیدار زلنسکی با بایدن
زلنسکی قرار است اواخر این ماه به ایالات متحده سفر کند و طرحی را به جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا و کامالا هریس و دونالد ترامپ، دو نامزد انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴ آمریکا ارائه دهد.
او امیدوار است طرحش به پایان جنگ منجر شود.