دو کارشناس آمریکایی به رویترز گفتهاند محل احتمالی استقرار موشک کروز جدید روسیه به نام بوروستنیک (9M370 Burevestnik) را شناسایی کردهاند. ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه پیشتر این موشک را که دارای پیشرانه هستهای و توانایی حمل کلاهک هستهای است، «شکستناپذیر» معرفی کرده بود.
پوتین پیشتر گفته بود این سلاح که از سوی ناتو با نام اسکایفال (Skyfall) شناخته میشود، دارای برد تقریبا نامحدود است و میتواند از سیستمهای دفاع موشکی آمریکا عبور کند.
برخی کارشناسان غربی، ادعاهای پوتین را مورد تردید قرار داده و ارزش استراتژیک بوروستنیک را زیر سوال میبرند.
تحلیلگران میگویند این موشک، چیزی به قابلیتهایی که مسکو پیشتر داشته است، اضافه نمیکند اما میتواند در صورت بروز مشکل یا حادثهای، منجر به انتشار تشعشعات رادیواکتیو شود.
محل شناسایی شده کجاست؟
دو کارشناس آمریکایی با استفاده از تصاویر گرفتهشده از سوی شرکت ماهوارهای تجاری Planet Labs در تاریخ ۲۶ ژوئیه، توانستند پروژه ساختوسازی را شناسایی کنند که در نزدیکی تاسیسات ذخیرهسازی کلاهکهای هستهای به نامهای «وُلوگدا-۲۰» و «چبسارا» قرار دارد.
رویترز دوشنبه ۱۲ شهریور با انتشار گزارشی اختصاصی، خبر داد که این سایت، مکان احتمالی استقرار موشک جدید روسیه است که در ۴۷۵ کیلومتری شمال مسکو قرار دارد.
دکر اِولث، تحلیلگر سازمان پژوهشی و تحلیلی سیانای (CNA)، با بررسی تصاویر ماهوارهای گفت این سایت، شامل ۹ سکوی پرتاب افقی در حال ساخت است.
به گفته او، این سکوها در سه گروه، درون خاکریزهایی بلند قرار گرفتهاند تا از آنها در برابر حملات محافظت کنند یا در صورت وقوع انفجار تصادفی در یک سکو، جلوی منفجر شدن موشکهای دیگر را بگیرند.
خاکریزها از طریق چند جاده به مکانهایی متصل شدهاند که بنا بر ارزیابی اولث، احتمالا ساختمانهایی هستند که در آنها موشکها و قطعاتشان سرویسدهی و به مجموعهای از پنج پناهگاه ذخیرهسازی کلاهکهای هستهای متصل میشوند.
اولث گفت: «این سایت برای نصب یک سیستم موشکی بزرگ و ثابت طراحی شده و تنها سیستم موشکی بزرگ اینچنینی که روسیه در حال حاضر روی آن کار میکند، همان اسکایفال است.»
وزارت خارجه و مرکز ملی اطلاعات هوایی و فضایی نیروی هوایی ایالات متحده، سازمان سیآیای، وزارت دفاع روسیه و سفارت آمریکا در این کشور، درباره این ارزیابی اظهارنظری نکردند.
دکر اولث و جفری لوئیس، کارشناس دوم از موسسه مطالعات بینالمللی میدلبری در مونتری، گفتند شناسایی محل احتمالی سایت نشان میدهد روسیه باوجود مشکلات قبلی در مجموعه آزمایشهای سالهای اخیر، همچنان به دنبال راهاندازی و استفاده از این سیستم موشکی است.
لوئیس تصاویر به دست آمده را بسیار منحصر به فرد و توصیف کرد و گفت: «بدیهی است که روسیه در حال توسعه این موشک با پیشرانه هستهای است.»
هانس کریستنسن از فدراسیون دانشمندان آمریکایی که او نیز به درخواست اولث، تصاویر مربوط به ولوگدا را بررسی کرده بود، گفت به نظر میرسد این سکوهای پرتاب با موشک بوروستنیک مرتبط باشد.
او در عینحال گفت این ارزیابی نمیتواند قطعی باشد، زیرا مسکو معمولا پرتابگرهای موشکی خود را در کنار انبارهای کلاهکهای هستهای قرار نمیدهد.
اولث، لوئیس، کریستنسن و سه کارشناس دیگر به رویترز گفتند که به جز در مورد موشکهای بالستیک قارهپیما (ICBM)، رویه معمول مسکو این بوده است که کلاهکهای هستهای موشکهای زمینی را دور از محلهای پرتاب، نگهداری و انبار کند.
لوئیس و اولث گفتند استقرار موشک جدید بوروستنیک در ولوگدا، به ارتش روسیه این امکان را میدهد که موشکهای هستهای خود را در پناهگاههایش انبار کند و در نتیجه، امکان پرتاب سریع آنها فراهم باشد.
قابلیتهای موشک جدید روسیه چیست؟
خبرگزاری دولتی تاس روز یکشنبه ۱۱ شهریور به نقل از سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه نوشت که مسکو در پاسخ به آنچه که آن را «تشدید جنگ در اوکراین از سوی غرب خواند» خواند، تغییراتی در دکترین هستهای خود ایجاد خواهد کرد.
مرکز ملی اطلاعات هوایی و فضایی نیروی هوایی ایالات متحده سال ۲۰۲۰ در گزارشی گفته بود اگر روسیه موفق به عملیاتی کردن بوروستنیک شود، یک «سلاح منحصر به فرد با قابلیت برد قارهای» به دست خواهد آورد.
سابقه پر از مشکلات بوروستنیک و محدودیتهای طراحی آن، تردیدهایی را در میان هشت کارشناسی که رویترز با آنها مصاحبه کرده، ایجاد کرده است که آیا استقرار آن واقعا میتواند معادلات هستهای غرب و دیگر دشمنان روسیه را تغییر دهد یا خیر.
ابتکار تهدید هستهای (NTI) که گروهی مدافع کاهش خطرات ناشی از فنآوریهای هستهای، بیولوژیکی و نوظهور است، میگوید موشک بوروستنیک از سال ۲۰۱۶ تاکنون دستکم ۱۳ آزمایش شناسایی شده انجام داده است که تنها دو مورد از آنها به موفقیتی جزیی رسیدهاند.
آژانس هستهای دولتی روسیه (روساتم) اخیرا اعلام کرد که پنج نفر از کارکنانش در جریان آزمایش یک موشک در ۱۸ مرداد سال جاری، جان خود را از دست دادهاند.
پوتین گفت سلاحی که آنها در حال توسعهاش بودند، در جهان بینظیر است اما نامی از موشک بوروستنیک نبرد.
پاول پودویگ، کارشناس نیروهای هستهای مستقر در ژنو، لوئیس، اولث و دیگر کارشناسان گفتند که این موشک، قابلیتهای جدیدی هستهای را شامل توانایی غلبه بر دفاع موشکی آمریکا، به روسیه اضافه نمیکند.
چریل روفر، دانشمند سابق سلاحهای هستهای ایالات متحده و دیگر کارشناسان گفتند که موتور هستهای این موشک، خطر انتشار تشعشعات را در مسیر پرواز خود دارد و استقرار آن، در صورت بروز حادثه، میتواند منطقه اطرافش را آلوده کند.
توماس کانتریمن، مقام ارشد سابق وزارت خارجه آمریکا در انجمن کنترل تسلیحات هم با اشاره به فاجعه نیروگاه هستهای چرنوبیل در سال ۱۹۸۶، گفت اسکایفال یک سیستم تسلیحاتی «احمقانه بینظیر» و یک «چرنوبیل پرنده» است که برای روسیه، تهدید بیشتری نسبت به کشورهای دیگر محسوب میشود.
اطلاعات عمومی اندکی درباره جزییات فنی بوروستنیک موجود است.
کارشناسان بر این باورند که این موشک، با استفاده از یک راکت کوچک با سوخت جامد به سمت بالا فرستاده میشود تا هوا را درون موتوری که یک رآکتور هستهای مینیاتوری در آن قرار دارد، هدایت کند. هوای فوقالعاده داغ و احتمالا رادیواکتیو از آن خارج میشود و نیروی پیشرانه را فراهم میکند.
پوتین در مارس ۲۰۱۸ این موشک را معرفی کرد و گفت که «در ارتفاع پایین» پرواز میکند، دارای برد تقریبا نامحدود است، مسیر پروازی غیرقابل پیشبینی دارد و در برابر سیستمهای دفاعی کنونی و آینده «شکستناپذیر» است.
کارشناسان معتقدند برخلاف ادعای پوتین، بوروستنیک میتواند بردی حدود ۲۳ هزار کیلومتر داشته باشد.
استقرار بوروستنیک بر اساس پیمان خلع سلاح هستهای آمریکا و روسیه با نام «استارتِ نو»، ممنوع نیست. این پیمان در فوریه ۲۰۲۶ منقضی میشود.
روسیه با استناد به جنگ در اوکراین، درخواستهای آمریکا را برای مذاکرات بدون پیششرط درباره عقد توافقنامهای جدید را رد کرده است.
این موضوع، نگرانیها را درباره مسابقه تسلیحات هستهای تمامعیار پس از انقضای استارت نو تشدید کرده است.
به گفته برخی تحلیلگران، مسکو احتمالا از موشک بوروستنیک بهعنوان اهرم چانهزنی در صورت از سرگیری مذاکرات استفاده خواهد کرد.
بنا بر اعلام آژانس پلیس ملی کره جنوبی، این نهاد تاکنون دهها شکایت به دلیل تولید و توزیع هرزهنگاری «جعل عمیق» (دیپفِیک) با استفاده از چهرههای افراد واقعی دریافت کرده است.
بنا بر اعلام پلیس، در میان قربانیان این کارزار مجرمانه، چندین فرد نوجوان نیز دیده میشوند.
اول مردادماه سال جاری، آژانس اتحادیه اروپا برای همکاری در اجرای قانون (یوروپُل) در گزارشی نسبت به افزایش استفاده از هوش مصنوعی برای تولید تصاویر سوءاستفاده جنسی از کودکان و انتشار آنها در فضای مجازی هشدار داد.
این آژانس همچنین پیشبینی کرد بهکارگیری هوش مصنوعی برای پیشبرد این هدف مجرمانه در آینده گسترش بیشتری خواهد یافت.
وو جونگ-سو، مدیر تحقیقات آژانس پلیس ملی کره جنوبی، ۱۲ شهریور گفت شبکه اجتماعی تلگرام مظنون به همدستی در انتشار تصاویر هرزهنگاری دیپفیک است.
به گفته این مقام پلیس، در جریان تحقیقات پیشین درباره جرائم مرتبط با تلگرام، این پیامرسان به درخواستهای آنها برای ارسال اطلاعات حسابهایی که در فعالیتهای مجرمانه مشارکت داشتند، پاسخی نداده است.
در هرزهنگاری جعل عمیق، چهره یک فرد واقعی بر روی بدنی که هوش مصنوعی تولید کرده است، قرار میگیرد.
یک شبکه تلویزیونی کره جنوبی ماه گذشته گزارش داد دانشجویان دانشگاهی در این کشور در چتروم پیامرسان تلگرام، تصاویر هرزهنگاری جعل عمیق از زنان همکلاسی خود را به اشتراک میگذاشتند.
این تنها یکی از چند پرونده جنجالی در این زمینه بود که خشم عمومی را در کره جنوبی برانگیخت.
پیشتر نشریه وایِرد خبر داده بود سازندگان ویدیوهای جعل عمیق از تصاویر قربانیان قاچاق جنسی برای ساخت محتوای غیرقانونی استفاده میکنند.
پاول دورف، بنیانگذار و مالک تلگرام، شامگاه سوم شهریور به موجب حکم صادر شده از سوی مقامهای فرانسوی در فرودگاه بورژه در حومه پاریس بازداشت شد.
شبکه تلویزیونی تیاف-۱ فرانسه خبر داد دورف به دلیل همکاری نکردن با نهادهای قانونی و نیز نقش احتمالیاش در جرائمی مانند کلاهبرداری، پولشویی، قاچاق مواد مخدر و فعالیتهای مربوط با کودککامی (پدوفیلی/سواستفاده جنسی از کودکان) دستگیر شده است.
او هفتم شهریور رسما از سوی دستگاه قضایی فرانسه متهم، و با قرار وثیقه پنج میلیون یورویی و تحت نظارت قضایی آزاد شد، اما اجازه ترک خاک فرانسه را ندارد.
پس از بازداشت مالک تلگرام، بحث درباره مرز میان آزادی بیان و سانسور در فضای مجازی بر اساس قانون مجددا بالا گرفته است.
دستگیری او جهان فنآوری را تکان داد زیرا صنعت فنآوری سالها بر پایه این فرض فعالیت میکرد که پلتفرمها و مدیران آنها نباید شخصا برای فعالیتهای غیرقانونی انجامشده در پلتفرمهایشان مسوول شناخته شوند.
خبرگزاری رویترز ۹ شهریور نوشت دستگیری دورف میتواند نشاندهنده تغییری قابل توجه در نحوه تعامل جامعه جهانی با آن دسته از مدیران شرکتهای فنآوری باشد که از نظارت بر محتواهای غیرقانونی در پلتفرمهایشان سرباز میزنند.
همه چیز از دوران کودکی آغاز میشود. جایی که دو پسر خانواده شاهد بدرفتاری و خشونت ترسناک پدر علیه مادرشان هستند. دوربین از نگاه این دو پسربچه که از ترس در گوشهای پناه گرفتهاند، محیط اطراف آنها را به شکل ناواضحی به نمایش میگذارد. قرار نیست در این صحنه خشونت را به چشم ببینیم. برای دیدن آن باید تا نزدیک اواخر فیلم منتظر بمانیم تا باز به این صحنه بازگردیم اما تاثیر این صحنه بر این دو بچه، بهویژه فرزند کوچکتر که جی صدایش میکنند، قرار است جهان خشن فیلم و شخصیت خلافکار و متمایل به خشونت او را شکل دهد.
دوربین از نگاه جی به پشت در اتاق خواب میآید؛ جایی که صدای پرخاش پدر را از پشت آن میشنویم اما همان جا میایستد و وارد نمیشود.
در طول فیلم چند بار دیگر به این صحنه بازمیگردیم. به این فضای ترسناک که روح و روان این پسربچه را میآزارد. در نهایت اما درست پیش از صحنه پایانی، برای بیشتر همراه شدن با عملی که جی در انتها علیه پدرش انجام میدهد، اتفاقات داخل اتاق خواب را برای اولین بار میبینیم: جی (در زمان کودکی) در را باز میکند و پدرش با خشونت تمام در حال کتک زدن مادرش است. نگاه پدر به نگاه جی گره میخورد؛ همان نگاهی که در صحنه رویارویی آنها در انتها تکرار میشود.
روایت ماچوئیسم در سینمای ایتالیا چیز تازهای نیست چرا که مستقیم برگرفته از فرهنگی است که در آن موارد خشونت مردانه اصلا کم نیست. این داستان هم برگرفته از یک داستان واقعی است که بخشی از این معضل را روایت میکند اما اتفاق رخ داده و همینطور فضای فیلم به شدت تحت تاثیر همان فضای مردانه باقی میماند.
به یک معنی، با آن که فیلم از جهت روایت خشونت علیه زنان در رده فیلمهای فمینیستی قرار میگیرد اما نوع روایت فیلم، جهانبینی درون آن و نوع شخصیتها به شدت مردانه به نظر میرسد.
شخصیت مادر در فیلم به غایت منفعل است و فیلم در پرداخت او برای تماشاگری از نسل امروز چندان موفق نیست. هر چند قرار است نوع زن منفعلی روایت شود که از جهان مردانه میترسد و عکسالعملش تسلیم است اما روند پیشبرد قصه و تحمل همه توهینها و خشونت بیحد و حصر مرد، گاه غیرقابل باور به نظر میرسد؛ از جمله پذیرش بازگشت مرد به خانه پس از چندین سال، در داستان فیلم به یک علامت سوال تبدیل میشود.
ترس او از مرد را میتوان دلیل پناه نبردن این زن به پلیس دانست (و این که پناه بردن به پلیس در مقطعی باعث جدایی او از فرزندانش شده) اما حالا در وضعیت جدید، زمانی که فرزندان کوچک او به جوانان رعنایی بدل شدهاند که میتوانند جلوی پدر را بگیرند، احتیاط بیش از حد او که حتی حاضر نیست جای زخم خشونت شوهر را به فرزندانش نشان دهد، در جهان فیلم قابل قبول ترسیم نمیشود.
به همین دلیل فیلم بیش از آن که نگاهی فمینیستی در روایت جهان یک زن داشته باشد، به دنیای مردانه خشن و تلخ جوانی توجه دارد که زاییده خشونت خانگی است. به این معنی که شخصیت اصلی فیلم مادر نیست بلکه قرار است ما از طریق بلایی که بر سر مادر میآید، به دنیای پسر او نزدیک شویم. دنیای این پسر هم به تمامی مردانه و منطبق بر ماچوئیسم ترسیم میشود.
در نتیجه فیلم با یک تناقض روبهرو می شود: قرار است شخصیتی را دوست داشته باشیم که دوست داشتنی نیست. رفتار بسیار خشن او، عضویتش در یک گروه تبهکار فاشیستی و کتک زدن و چاقو زدن به دیگران، چیزی برای قهرمان تلقی شدن شخصیت اصلی باقی نمیگذارد و در نتیجه عمل نهایی او، بیش از آن که عملی قهرمانانه باشد، نوعی ادامه خشونتهای قبلی است که این بار تنها به دلیل متفاوتی رخ میدهد.
از همه بدتر رفتار جی با دختری است که او را دوست میدارد. این دختر مظهر پاکی و زیبایی و عشق در فیلم است اما رفتار زننده جی با او، از خشونت گفتاری تا حتی فیزیکی، عشق این دختر به جی را غیرقابل باور و بسیار عجیب جلوه میدهد تا آنجا که تماشاگر به این فکر میافتد که دختری با این همه زیبایی و مهر، چطور میتواندعاشق این شخصیت خشن با رفتار بیمارگونهاش باشد و چرا باید این همه تحقیر را تحمل کند؟
فیلم البته قصد دارد شخصیت این دختر را به شخصیت مادر نزدیک کند، همان گونه که شخصیت جی را با شخصیت پدرش یکی میکند.
در هر دو مورد دیالوگی در فیلم وجود دارد: جایی که جی به دختر میگوید نمیخواهد سرنوشت او به مانند مادرش شود و مورد دوم جایی است که پدر، جی را به خودش شبیه میداند و جی سعی دارد این شباهت را انکار کند.
در واقع اما هم دختر به مادر شبیه است و هم جی به پدرش. هر دو این شخصیتهای جوان تکرار بیحاصلی هستند از نسل گذشته: نه دختر توانایی بریدن از یک مرد خشن با رفتاری توهینآمیز را دارد و نه جی با وجود نفرت از پدرش توانسته از اخلاق و رفتار او فاصله بگیرد.
در اسطورههای یونان باستان، اودیپ پدرش را میکشد، بر خلاف شاهنامه که در آن پدر، پسر را میکشد. این موضوع شاید دو نوع نگاه به جهان را در دو سوی دنیا تصویر میکند: نگاه به آینده و نگاه به گذشته.
فیلم «خانواده» از اسطوره اودیپ بهره میگیرد و به آینده نگاه دارد. جایی که در پایان به رغم تلخی، قرار است نوید آیندهای روشنتر داده شود. نوشتههای فیلم درباره سرنوشت جی هم این موضوع را تایید میکند.
