جنجال بر سر پرونده نفتی کرسنت همچنان در ایران ادامه دارد و سعید جلیلی، نامزد شکست خورده در انتخابات اخیر ریاستجمهوری برای تعیین جانشین ابراهیم رئیسی، خبر ارتباط و دیدارش با بابک زنجانی از محکومان پروندههای فساد اقتصادی در ایران را رد کرد.
جلیلی در ویدیویی که جمعه ۲۲ تیر در اینترنت منتشر شد، گفته است: «همین دروغهایی که گفته میشود مانند دیدار من با بابک زنجانی، نشان میدهد کسانی از اتهامات و مفاسد بزرگ و رفتارهای غلطی که به بیت المال و منافع مردم ضربه زده، امروز فرار روبه جلو میکنند.»
به گفته سعید جلیلی، «نزدیک شدن به موعد اعلام رای دادگاه متخلفان موضوع کرسنت، صداها را در این زمینه بلند کرده است.»
پیشتر بیژن زنگنه، وزیر پیشین نفت در نشستی با حضور کارشناسان و متخصصان حوزه انرژی گفته بود: «بابک زنجانی یک مجرم محکوم به اعدام با حکم قطعی بوده است، آقایان در این مدت تلاش دارند وی را تبدیل به قهرمان ملی و قهرمان دور زدن تحریمها کنند، شرمآور است.»
زنگنه همچنین گفته بود: «اصلا اقای جلیلی باید توضیح بدهد رابطه بابک زنجانی با ایشان و ستادشان چیست؟ چه رابطهای دارند؟»
پرونده مربوط به قرارداد کرسنت یکی از سیاسیترین و جنجالیترین پروندههای صنعت نفت و گاز ایران در دوران جمهوری اسلامی است.
این قرارداد برای فروش روزانه معادل ۵۰۰ میلیون فوت مکعب گاز ترش میدان نفتی سلمان در سال ۱۳۸۱ و در زمان وزارت بیژن نامدار زنگنه در دولت هفتم (خاتمی) بین شرکت کرسنت پترولیوم و شرکت ملی نفت ایران منعقد شد اما در یکی از دادگاههای مربوط به قرارداد کرسنت، ایران به دلیل پایبند نماندن به این قرارداد به پرداخت ۶۰۷ میلیون دلار غرامت به شرکت کرسنت پترولیوم محکوم شد.
نام مهدی هاشمی، فرزند اکبر هاشمی رفسنجانی نیز در این پرونده مطرح شده و پیشتر زاکانی از «سهم حیرتآور مهدی هاشمی از کرسنت» خبر داده بود.
در جریان مناظرههای تلویزیونی نامزدهای انتخابات اخیر ریاست جمهوری، علیرضا زاکانی یکی از این نامزدها، پرونده کرسنت را یک «خیانت نفتی» خوانده است.
شهردار تهران با اشاره به پروندههای کرسنت، توتال و استات اویل گفت در دوره محمد خاتمی بزرگترین خیانتهای نفتی به کشور شد و او آماده است بر سر این موضوعات با خاتمی، روحانی و زنگنه مناظره کند.
پس از آن، حسن روحانی رییسجمهوری پیشین و زنگنه، وزیر نفت در دولت او، با انتشار ویدیوهایی به اتهامات علیه عملکرد خود پاسخ دادند.
زنگنه که در چندین دولت از جمله دولت روحانی وزیر نفت بود، با اشاره به اینکه او از آبان ۱۴۰۰ از سعید جلیلی خواسته است تا با هم درباره قرارداد کرسنت مناظره کنند، گفت که او از مناظره فرار میکند.
زنگنه، زاکانی را نوچه جلیلی خواند و گفت که پس از این مناظره، مردم متوجه خواهند شد «شما چه خسارات جبرانناپذیری به کشور زدید... جلیلی و نوچهاش زاکانی هر وقت یک جای خلوت پیدا میکنند درباره کرسنت صحبت میکنند. داداش من حریفتم!»
در سال ۱۴۰۰، شرکت اماراتی دانا-گاز که بزرگترین شرکت خصوصی گاز طبیعی در خاورمیانه به شمار میرود، اعلام کرد بر اساس رای دیوان بینالمللی داوری در پرونده گازی کرسنت، شرکت ملی نفت ایران به پرداخت ۶۰۷ میلیون و ۵۰۰ هزار دلار جریمه محکوم شده است.
اختلافات این پرونده مربوط به یک قرارداد خرید و فروش ۲۵ ساله گاز است که میان شرکت کرسنت پترولیوم وابسته به شرکت دانا-گاز و شرکت ملی نفت ایران منعقد شد.
دو سال پیش، علیرضا سلیمی، عضو وقت هیات رییسه مجلس، گفت که معاون اول و وزیران نفت، کار و راه و شهرسازی دولت روحانی به دلیل پروندههای مربوط به دوره مدیریت خود درباره ارز چهار هزار و ۲۰۰ تومانی، کرسنت، عملکرد شستا و مسکن به دادگاه احضار شدهاند.
زنگنه که این قرارداد در زمان وزارت او در دولت هفتم بسته شد، در آخرین روزهای وزارتش در پاسخ به انتقادها گفته بود: «از آنجا که این پرونده زنده است، تاکنون ترجیح کشور این بوده است که درباره آن بحث نکنیم؛ وگرنه حرفهای بسیاری هست که اگر گفته شود، شرایط برعکس میشود.»
اما اکنون جلیلی در ویدیویی که توسط یکی از هوادارانش منتشر شده، با اشاره به اینکه کسانی که درباه کرسنت صحبت میکنند از فساد و اقدامات صورت گرفته مطلع هستند، گفت: «خوشبختانه دادگاه پیگیر این مسائل است و هرچه دادگاه به این افراد نزدیکتر میشود صدای این افراد بیشتر بلند خواهد شد و این تحرکات فرار روبه جلوست.»
او درباره دعوت به مناظره درباره کرسنت نیز گفت: «در مورد کرسنت جای متهم در دادگاه است نه در مناظره. من معتقدم که اگر ابعاد پرونده کرسنت برای مردم عزیز روشن شود متهمان پرونده باید به دنبال سوراخ موش بگردند، آن هم از ترس مردم نه از دادگاه و احکام و اینها، از ترس افکار عمومی چرا که باید پاسخ بدهی بابت خیانتهایی که صورت گرفته است.»
فساد مالی در ایران در سالهای اخیر شدیدا افزایش یافته و سازمان شفافیت بینالملل در گزارشهای خود در سالهای اخیر ایران را در ردههای انتهایی جدول شاخص ادراک فساد قرار داده است.
علیرضا نیکروز، مدیرکل مدیریت بحران استانداری کهگیلویه و بویراحمد خبر داد آتشسوزی خائیز سرانجام در صبح جمعه ۲۲ تیر با «کمک نیروهای امدادی و مردمی» به صورت کامل مهار شد.
او گفت اکنون پایش منطقه از سوی نیروها برای جلوگیری از آتشسوزی مجدد در حال انجام است.
برخی رسانههای محلی و ساکنان منطقه صبح روز جمعه گفتند «آتش دوباره در ارتفاعات خائیز زبانه کشید» و نقطهای دیگر از خائیز بار دیگر دچار آتشسوزی شد.
منطقه حفاظتشده خائیز در محدوده شهرستان بهبهان در استان خوزستان و شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد واقع شده که از عصر روز دوشنبه ۱۸ تیر آتشسوزی در آن آغاز شد.
نیکروز عامل اصلی در وقوع و گسترش این آتشسوزی مهیب را «وزش باد شدید و سخت گذر بودن منطقه» حفاظت شده خائیز اعلام کرد.
او اعلام «میزان خسارت وارد شده» به این منطقه حفاظتشده را موکول به بررسی کارشناسان کرد.
با اینحال جواد هادی اصل، فعال محیطزیست شامگاه پنجشنبه ۲۱ تیر به خبرگزاری ایسنا گفت که حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد از خائیز در آتش سوخته است.
هدایتالله دیدهبان، محیطبان منطقه نیز به باشگاه خبرنگاران جوان گفت تاکنون صدها گونه جانوری از جمله کبک، تیهو، لاکپشت، آفتابپرست، مار، سمور و جوجهتیغی طعمه حریق شدهاند.
خائیز با مساحت ۳۳ هزار و ۳۸۵ هکتار در سال ۱۳۷۷ از سوی شورای عالی حفاظت محیطزیست در ردیف مناطق حفاظتشده کشور قرار گرفت.
این منطقه به گونه حیات وحش کل و بز معروف است و محل زیست دیگر گونههای جانوری و شکاری از جمله گرگ، گراز، کفتار، شغال، جوجه تیغی، کاراکال (سیاهگوش)، پلنگ، سنجاقک و انواع خزندگان است و پرندگانی شامل کبگ، تیهو، شاهین، بحری، عقاب، بلوط خور و سارگپه را در خود اسکان داده است.
این نخستین بار نیست که منطقه حفاظتشده خائیز کهگیلویه دچار آتشسوزی میشود.
خرداد امسال نیز این منطقه دچار آتشسوزی شد که طی آن بخشی از مراتع طعمه حریق شدند.
پیش از آن و در تیر سال ۱۳۹۹ هم منطقه حفاظتشده خائیز آتش گرفت.
آتشسوزی آن سال به شکل سلسلهوار، زاگرس را در بر گرفت و منجر به مرگ شش داوطلب در خاموش کردن حریق شد و دستکم ۴۰ هزار هکتار از جنگلها و مراتع در استانهای ایلام، خوزستان، فارس، کردستان، کرمانشاه وکهگیلویه و بویراحمد سوخت و از بین رفت.
سالهاست که فعالان محیطزیست به کمبود تجهیزات روز اطفای حریق در جنگلهای ایران بهعنوان دلیل اصلی طولانی شدن آتشسوزی انتقاد دارند.
در هفتههای گذشته گزارشهای متعددی درباره آتشسوزی در بخشهای وسیعی از جنگلهای زاگرس منتشر شده است.
روز چهارم تیر در پی حریق جنگلهای زاگرس، خبرگزاری تسنیم به نقل از محمد یزدانپور، فعال محیطزیست، این آتشسوزیها را «عمدی» گزارش کرد و نوشت دلیل آن نابود کردن جنگل و تبدیل آن به باغهای انگور و انجیر است.
آتشسوزی یکی از خسارتبارترین رخدادهایی است که برای جنگلها رخ میدهد و به پوشش گیاهی، محیط زیست، خاک و زندگی موجودات زنده آسیب جدی وارد میکند.
با این حال مساله جنگلهای زاگرس تنها موضوع محیطزیستی نیست. این جنگلها که در ۱۱ استان کشور گسترده شدهاند، زیستبوم ۱۰ میلیون نفر از مجموع جمعیت کشورند و ۷۰ درصد جمعیت عشایر کشور در آن زندگی میکنند.