نتایج پژوهشی جدید، جزییات بیسابقهای از فرآیند باروری گیاهان را آشکار کرده است. کشف جدید دانشمندان در این زمینه، میتواند درک انسان از مکانیسمهای تولیدمثل گیاهی را به طور قابل توجهی ارتقا دهد.
والدین آگاه، هنگام گفتوگو با فرزندانشان درباره «پرندگان و زنبورها»، درمییابند که در حقیقت در حال اشاره به نقش حیاتی گلها در چرخه حیاتند.
زنبورها با گردهافشانی، نقش کلیدی در باروری گیاهان ایفا میکنند، در حالیکه پرندگان با پراکندن دانهها، به گسترش گونههای گیاهی کمک میرسانند.
با این وجود، اهمیت و پیچیدگی نقش خود گلها در این فرآیند شگفتانگیز زیستی، تا به امروز به طور کامل درک نشده است اما این موضوع، افقهای جدیدی را برای پژوهشهای علمی در زمینه ارتباط متقابل گیاهان و جانوران میگشاید.
مجله اکونومیست به پژوهش انجام شده از سوی دکتر میزوتا یوکو و همکارانش از دانشگاه ناگویا اشاره کرد که اخیرا در اِمبو ریپورتز (EMBO Reports) منتشر شده است.
یکی از مهمترین یافتههای این تحقیق ۱۳ ساله، میزان کنترلی است که اندامهای جنسی گلها بر فرآیند لقاح دارند.
این اندامها نه تنها قادرند سلولهای جنسی نر را جذب کنند، بلکه میتوانند پس از آغاز لقاح، آنها را دفع نیز بکنند.
این تحقیق پیشرفته نتیجه سالها تلاش و پشتکار است.
تیم دکتر میزوتا سه سال را صرف توسعه تکنیک میکروسکوپی خود کردند.
آنها برای دستیابی به تصاویر با کیفیت، دهها بار آزمایش را تکرار کردند و نتایج حاصل، ارزش این صبر و تلاش را داشت.
در دنیای گیاهان برخلاف جانوران، سلولهای جنسی نر قادر به حرکت نیستند و در دانههای میکروسکوپی گرده بستهبندی میشوند.
این دانههای گرده به دست باد یا حشرات، به مادگی گل دیگری منتقل میشوند. مادگی، ساختار میلهمانندی است که معمولا در مرکز گل قرار دارد و حاوی تخمکهاست.
برای رسیدن به تخمک، دانه گرده باید یک لوله گرده ایجاد کند که مانند نهالی از دانه رشد میکند. اما اگر چندین لوله گرده به یک تخمک برسند پدیدهای به نام پلیتیوبی (polytubey) تشکیل میشود که ممکن است به تولید بذرهای غیرزنده منجر شود.
دکتر میزوتا و گروه پژوهشیاش با بهرهگیری از یک روش پیشرفته میکروسکوپی، به دستاوردی چشمگیر در زمینه مطالعات گیاهی دست یافتند.
آنها موفق شدند برای نخستین بار، فرآیند بارور شدن گیاه آرابیدوپسیس تالیانا معروف به گوشموشی، را به صورت زنده و در لحظه مشاهده کنند.
این پیشرفت علمی امکان رصد دقیق حرکت لولههای گرده منفرد را درون مادگی گیاه فراهم کرد، پدیدهای که تا پیش از این هرگز به تصویر کشیده نشده بود.
این کشف میتواند درک ما از مکانیسمهای تولید مثل گیاهی را به طور قابل توجهی ارتقا دهد.
در مطالعات قبلی، محققان نشان دادهبودند که تخمکها سیگنالهای شیمیایی برای جذب لولههای گرده ارسال میکنند.
نتایج این پژوهش نشان داد که تخمکها پس از بارور شدن، سیگنالهای جاذب شیمیایی خود را متوقف میکنند. همچنین مشخص شد که لقاح در مادگی به صورت تصادفی رخ میدهد.
مهمتر از همه، محققان متوجه شدند که برخی لولههای گرده پس از تلاش برای ورود به تخمک، به طور ناگهانی دور میشوند.
در واقع تخمکها قادرند لولههای گرده ناخواسته را پس از شروع لقاح دفع کنند.
محققان حدس میزنند این دفع از طریق تعامل پروتئینهای تخمک با گیرندههای لوله گرده صورت میگیرد.
مارک جانسون، زیستشناس سلولی در دانشگاه براون که در این تحقیق شرکت نداشت، گفت از آنجایی که محصولات مهمی مانند برنج، گندم و ذرت همگی به روشی مشابه تولید مثل میکنند، درک بهتر مکانیسمهای درگیر میتواند به کشاورزان کمک کند.
این پژوهش نه تنها دانش ما را درباره تولیدمثل گیاهان گسترش میدهد، بلکه بار دیگر نشان میدهد که طبیعت همچنان اسرار شگفتانگیزی برای کشف دارد.
این تحقیق همچنین سوالات جدیدی را مطرح میکند. برای مثال، مکانیسم دقیق دفع لولههای گرده توسط تخمک چیست؟ آیا این فرآیند در تمام گونههای گیاهی یکسان است؟ چگونه میتوان از این دانش برای بهبود محصولات کشاورزی استفاده کرد؟
دکتر میزوتا و تیمش امیدوارند با ادامه تحقیقات خود، به این پرسشها و پرسشهای دیگر پاسخ دهند.
این پژوهش نه تنها درک ما از تولیدمثل گیاهان را عمیقتر میکند، بلکه میتواند کاربردهای عملی مهمی در کشاورزی و تولید مواد غذایی به همراه داشته باشد.
فارین اِفِرز در گزارشی نوشت که اردیبهشت سال ۱۴۰۲، ریانه برناوی، اولین زن فضانورد عرب به ایستگاه فضایی بینالمللی پیوست و مرزهای جدیدی را برای زنان کشورش گشود.
این اتفاق تاریخی نمونهای از پیشرفت چشمگیر زنان عربستان سعودی در بازار کار و افزایش نقش آنان در عرصههای عمومی است.
تا سال ۲۰۱۱، تنها ۱۰ درصد از زنان عربستان سعودی شاغل بودند.
پس از اعتراضات بهار عربی، دولت پادشاهی این کشور به این واقعیت پی برد که برای مقابله با بیکاری جوانان و کاهش وابستگی به نیروی کار خارجی، باید فرصتهای شغلی بیشتری را در اختیار زنان قرار دهد.
سیاستهای اصلاحی دولت، از جمله اعمال سهمیه استخدام و ارائه مزایای بیکاری، باعث شد تا صدها هزار زن برای نخستین بار در عربستان سعودی به بازار کار ملحق شوند.
در سال ۲۰۱۱ تنها ۱۴ درصد از شرکتهای خصوصی زنان را استخدام میکردند، این رقم تا سال ۲۰۱۵ به نزدیک دو سوم افزایش یافت و امروز ۳۱ درصد از جمعیت زنان این کشور شاغلاند.
این پیشرفت بزرگ در راستای تحقق اهداف برنامه «چشمانداز ۲۰۳۰» محمد بن سلمان، ولیعهد کنونی عربستان سعودی برای کاهش وابستگی کشور به نفت و ایجاد یک اقتصاد متنوعتر انجام گرفت.
یکی از ستونهای کلیدی این برنامه، افزایش ۳۰ درصدی مشارکت زنان بهعنوان نیروی کار تا سال ۲۰۳۰ است؛ هرچند به نظر میرسد این هدف بلندپروازانه تا آن زمان بسیار فراتر از پیشبینیها تحقق یابد.
ورود گسترده زنان به بازار کار باعث تحول اقتصادی و اجتماعی در عربستان سعودی شده است.
علاوه بر افزایش تولید ناخالص داخلی، مشارکت اقتصادی بیشتر زنان به خانوادهها کمک کرده است تا از نظر مالی مقاومتر شوند و شرکتها توانستهاند به استعدادهای بیشتری دسترسی پیدا کنند.
این تغییرات بدون چالش نبوده است، چرا که بسیاری از شرکتها در ابتدا نگران هزینهها و خطرات ناشی از استخدام زنان بودند و برخی از کارفرمایان در مورد چگونگی رعایت قوانین جدید و سازگاری با ترجیحات کارمندان زن ابهام داشتند.
با این حال، بسیاری معتقدند که دولت باید از طریق ارائه کمکهای مالی، آموزش و راهنمایی، از شرکتها در فرایند جذب و حفظ نیروی کار زن حمایت کند.
گسترش امکانات مراقبت از کودک نیز میتواند به مادران شاغل کمک کند تا در بازار کار باقی بمانند.
شاخص زنان، تجارت و قانون بانک جهانی که برابری جنسیتی کشورها را در قوانین کار اندازهگیری میکند، امتیاز عربستان سعودی را از ۲۹ از ۱۰۰ در سال ۲۰۱۱ به ۷۱ در سال ۲۰۲۳ افزایش داد.
این تغییر، یکی از بزرگترین دستاوردها برای هر کشوری در نیم قرن اخیر است.
۱۲ سال زمان کوتاهی برای یک اقتصاد و جامعه است تا به این سرعت تغییر کند. در ایالات متحده و بریتانیا، افزایش مشابه در زمینه اشتغال زنان در یک دوره ۵۰ ساله رخ داد.
تغییرات اخیر نه تنها اقتصاد عربستان سعودی را متحول کرده، بلکه موجب گسترش حضور و قدرت زنان در تمام عرصههای زندگی عمومی شده است. این تحولات میتواند مسیر آینده کشور و حتی کل منطقه را دگرگون کند.
با چنین اهمیتی، تمام چشمها این روزها به سمت زنان عربستان سعودی و نقش روزافزون آنان در شکل دادن به آینده پادشاهی دوخته شده است.
اگرچه پیشرفت اخیر زنان عربستان سعودی قابل توجه بوده است، اما برای تثبیت و نهادینهسازی کامل این اصلاحات، هنوز چالشهایی وجود دارد و بسیاری از نگرشهای فرهنگی و تعصبات باقیمانده باید برطرف شوند.
نتایج نظرسنجی سال ۲۰۲۰ اقتصاددانانی چون لئوناردو برشتین، الساندرا ال گونزالس و دیوید یاناگیزاوا-دروت نشان داد که بیش از ۸۰ درصد از مردان عربستان سعودی از اشتغال زنان در خارج از خانه حمایت میکنند.
این گذار سریع به آسانی به دست نیامده است.
یک دهه پیش، اکثر شرکتها هیچ کارمند زنی در استخدام نداشتند. ادغام زنان در محیطهای کاری سنتی مردانه، نیازمند تطبیق از هر دو طرف بود.
راهنماییهای واضح دولت، حمایت مالی برای تغییرات محل کار و تغییر نگرشهای اجتماعی اهرمهای اصلی برای هدایت بخش خصوصی به این سمت بودهاند.
برخی شرکتها، با نگرانی از هزینهها یا مطمئن نبودن از چگونگی تامین امکانات مناسب، در ابتدا از استخدام زنان خودداری کردند وحالا هم حدود یکسوم از شرکتهای عربستان سعودی ترجیح دادهاند که کاملا مردانه باقی بمانند.
استخدام زنان بهعنوان نیروی کار، چالشهایی فراتر از کشف نحوه ایجاد و مدیریت فضاهای کاری با جنسیت مختلط ایجاد کرده است.
کارفرمایان گزارش کردند که باید استراتژیهای استخدام خود را گسترش دهند، سیاستهای منابع انسانی خود را بهبود بخشند، ساختارهای سازمانی خود را تطبیق دهند و حتی فرهنگهای شرکتی خود را دستخوش تغییر کنند.
یکی دیگر از چالشهای کلیدی، فقدان زیرساختهای پشتیبان مانند گزینههای مراقبت از کودک برای مادران شاغل بوده است.
بسیاری از مادران در یک نظرسنجی در سال ۲۰۱۸، نبود مراقبت از کودک را دلیلی برای خودداری از جستجوی شغل عنوان کرده بودند.
دولت برنامهریزی کرده است تا دسترسی به مهدکودکها و مدارس پیشدبستانی را تا سال ۲۰۳۰ به ۴۰ درصد برساند تا این گذار را تسهیل کند.
باوجود موانع، تاثیر این تغییرات دگرگون کننده بوده است.
ارزیابیها حاکی از آن است که مشارکت اقتصادی کاملتر زنان، تولید ناخالص داخلی عربستان را طی دهه گذشته بیش از پنج درصد افزایش داده است.
این تغییرات به زنان عربستان سعودی قدرت بخشیده و نقش آنان را در جامعه برجسته کرده است.
در این میان، ماموریت فضایی ریانه برناوی تبدیل به نقطه عطف نمادین قدرتمندی برای دختران این کشور شد تا برای رسیدن به رویاهای و آرزوهایی که روزگاری غیرقابل تصور بود، تلاش کنند.
روند اصلاحات در عربستان سعودی همچنان ادامه دارد و سیاستها برای گسترش حقوق و حمایتهای محیط کاری زنان به طور مستمر به روز میشوند.
گذار زنان عربستان سعودی از یکی از محدودترین نیروهای کار جهان به یک قدرت اقتصادی نوظهور و ورود گسترده آنان به نیروی کار، انقلابی است که این روزها به وضوح دیده میشود؛ انقلابی که تبعات عمیقی برای اقتصاد، جامعه و مسیر آینده پادشاهی عربستان سعودی خواهد داشت.
عربستان سعودی با اشتیاق به سمت آیندهای نوآور و مدرن پیش میرود و نقش اساسی زنان توانمند این کشور به عنوان محرک این تحول، انکارناپذیر است.
خبرگزاری رویترز در مطلبی به نقل از ناسا نوشت پیشتر تاریخهای ۲۵ و ۲۹ خرداد ۱۴۰۳ به عنوان زمان بازگشت فضانوردان به زمین اعلام شده بود.
این تغییر برنامه پس از آن انجام میشود که فضاپیمای استارلاینر با نشت هلیوم مواجه شد و نتوانست مراحل اتصال به ایستگاه فضایی بینالمللی ISS را به درستی طی کند.
به همین دلیل، بوئینگ اولین تلاش خود را به دلیل عملکرد نادرست رانشگرهای کنترل واکنش متوقف کرد.
ناسا و بوئینگ اعلام کردند: «زمان اضافی به تیم اجازه میدهد تا برنامهریزی و عملیات خروج را نهایی کند، در حالی که فضاپیما برای سناریوهای بازگشت اضطراری خدمه در چارچوب قوانین پرواز آزاد است.»
برنامه پرتاب فضاپیمای استارلاینر در ماههای اردیبهشت و خرداد به دلایل فنی چند بار به تعویق افتاده بود.
در نهایت روز ۱۷ خرداد امسال بوچ ویلمور و سونی ویلیامز، فضانوردان استارلاینر وارد ایستگاه فضایی شدند.
ماه گذشته اولین نشت هلیوم در این فضاپیما کشف شد که بعدا از سوی مقامات نادیده گرفته شد. آنها تصمیم گرفتند که سفر استارلاینر را به ایستگاه فضایی بینالمللی به تاخیر نیندازد.
تیمهای فنی تاکنون پنج نشت حیرتانگیز هلیوم را در استارلاینر کشف کردهاند که هر کدام نشاندهنده مشکلات اساسی و خطرآفرین در این سفینه فضایی است.
گاز هلیوم در سیستمهای رانشگر فضاپیماها استفاده میشود تا به رانشگرها امکان حرکت شتابدار بدهد.
تا پیش از اعلام امروز ناسا، بوئینگ در حال ارزیابی تاثیرات پنج نشتی کوچک در منیفولدهای هلیوم ماژول خدمات در باقیمانده ماموریت بود.
مهندسان به این نتیجه رسیدهاند که این کپسول برای ماموریت بازگشت خود مقدار زیادی هلیوم خواهد داشت؛ تقریبا ۱۰ برابر بیشتر از مقداری که برای مانور در خلاء نزدیک فضا نیاز دارد.
بوئینگ هم توضیح داد تمام تمهیدات لازم را به کار بسته تا از هدر رفتن هلیوم از مخازن جلوگیری شود.
قرار است دو فضانوردی که در انتظار بازگشت به زمیناند در روزهای آینده در یک پیادهروی فضایی شرکت کنند.
اگر این ماموریت استارلاینر با موفقیت و بدون حادثه به پایان برسد، با وجود رقیبی مانند اسپیس ایکس، سرنوشت پروژههای فضایی بوئینگ در آینده با چالشهای زیادی مواجه میشود.
قرار بود اگر پرواز خدمه استارلاینر به خوبی پیش برود، این فضاپیما مجوز پرواز شش ماهه ماموریتهای سرنشیندار را به ایستگاه فضایی بینالمللی و از آنجا به زمین دریافت کند.