تلاشها برای ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه شدت یافته است
به گفته وزارت بهداشت حماس، بمبارانهای هوایی اسرائیل در روز شنبه ۱۹ اسفند دهها قربانی دیگر در نوار غزه بر جای گذاشت. همزمان اولین کشتی کمکرسانی به غزه از قبرس آماده حرکت شده و دیگر تلاشها برای ارسال کمک به غزه نیز شدت گرفته است.
یک انجمن بشردوستانه آمریکایی (World Central Kitchen) اعلام کرد در بندر لارناکا در قبرس، یک کشتی سازمان بشردوستانه اسپانیایی اوپن آرمز در حال بارگیری کمکهای بشردوستانه است.
این سازمان اسپانیایی نیز در حساب خود در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «کشتی ما حامل چندین تن غذا، آب و لوازم حیاتی برای غیرنظامیان فلسطینی، آماده حرکت است.»
این سازمان افزود: «وضعیت غزه به سرعت رو به وخامت میرود و زمان بسیار مهم است. چند جان دیگر باید قربانی شود تا جهان با فوریتی که شرایط ایجاب میکند، پاسخ دهد؟»
بیش از پنج ماه پس از آغاز جنگ بین اسرائیل و حماس در غزه، وضعیت انسانی فاجعهبار در این منطقه، چند کشور عربی و غربی، بهویژه آمریکا را بر آن داشته تا به ارسال مواد غذایی و پزشکی جدید به غزه سرعت دهند.
پس از اردن و آمریکا، کشورهای بلژیک، مصر، فرانسه و هلند نیز اعلام کردند کمکهای خود را به سرزمین محاصره شده غزه ارسال میکنند.
این اعلام اتحادیه اروپا به دنبال اظهارات جو بایدن، رییسجمهوری ایالات متحده در روز پنجشنبه در مورد یک عملیات بشردوستانه بزرگ از طریق دریا صورت گرفت که شامل ساخت یک «اسکله موقت» در غزه برای اجازه ورود کمکهای بیشتر است.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه روز شنبه در جریان یک سخنرانی در استانبول گفت که آنکارا قاطعانه پشت رهبران حماس ایستاده است.
رییسجمهوری ترکیه افزود: «هیچکس نمیتواند ما را به سمتی سوق دهد که حماس را به عنوان یک سازمان تروریستی معرفی کنیم. ترکیه کشوری است که آشکارا با رهبران حماس در مورد همه چیز صحبت میکند و محکم پشت سر آنها ایستاده است.»
اردوغان از زمان آغاز جنگ در غزه انتقادهای تندی را علیه اسرائیل مطرح کرده است.
جنگ اخیر غزه زمانی آغاز شد که حماس در هفتم اکتبر به خاک اسرائیل حمله کرد و دستکم هزار و ۲۰۰ نفر را کشت.
به گفته مقامهای حماس، از زمان حمله اسرائیل بیش از ۳۰ هزار و ۹۶۰ نفر در غزه کشته شدهاند که بیشتر آنها زن و کودک بودند.
آژانس امدادرسانی سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی (اونروا) روز جمعه اسرائیل را متهم کرد کارکنان این سازمان را برای اخذ اعتراف تحت فشار گذاشته است.
پیشتر اسرائیل برخی کارکنان این سازمان در غزه را به همکاری با حماس در حمله روز هفتم اکتبر به اسرائیل متهم کرده بود.
پس از آن که ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد نیروهای این کشور و کشورهای عضو ائتلاف، حمله پهپادی حوثیها در دریای سرخ را که در مقیاس گسترده صورت گرفته بود، خنثی کردند، حوثیها حملات خود را به نیروهای آمریکایی تایید کردند.
این سخنگوی حوثیها گفت شبهنظامیان تعدادی ناوشکن جنگی آمریکا را در دریای سرخ و خلیج عدن با ۳۷ پهپاد هدف قرار دادند.
سنتکام روز شنبه گزارش داد کشتیها و هواپیماهای نیروی دریایی آمریکا ۱۵ هواپیمای بدون سرنشین (پهپاد) را که از سوی حوثیهای یمن در منطقه دریای سرخ شلیک شده بود، سرنگون کردند.
سنتکام در رسانه اجتماعی ایکس نوشت که این حمله گسترده «تروریستهای حوثی تحت حمایت ایران» بین ساعت چهار تا شش و نیم صبح (به وقت محلی) روز شنبه در دریای سرخ و خلیج عدن صورت گرفت.
ارتش آمریکا تاکید کرد پهپادهای حوثیها به عنوان «یک تهدید قریبالوقوع برای کشتیهای تجاری، نیروی دریایی ایالات متحده و کشتیهای ائتلاف در منطقه» شناسایی و منهدم شدند.
سنتکام درباره سرنگون کردن این پهپادها اضافه کرد: «این اقدامات برای حفاظت از آزادی دریانوردی و ایمنتر کردن آبهای بینالمللی انجام میشود.»
از زمان آغاز جنگ غزه، شبهنظامیان حوثی تحت حمایت جمهوری اسلامی با ادعای حمایت از فلسطینیان، حملاتی را به کشتیرانی تجاری در منطقه دریای سرخ انجام میدهند.
آمریکا و متحدانش ائتلافی را در واکنش به این حملات تشکیل دادهاند و تا کنون بسیاری از مواضع و تجهیزات حوثیها را هدف گرفتهاند.
با این حال این ائتلاف هنوز نتوانسته حملات حوثیها را متوقف کند.
پیشتر در حمله موشکی حوثیها به یک کشتی یونانی سه ملوان کشته شدند. این نخستین بار بود که حملات شبهنظامیان حوثی به کشتیها در یکی از شلوغترین آبراههای جهان، منجر به تلفات جانی شد.
فرمانده سنتکام به تازگی در یک نشست نمایندگان سنا در پاسخ به پرسشی درباره اینکه چرا آمریکا کشتیهای بهشاد و ساویز ایران را که در حال جمعآوری اطلاعات برای حمله به نیروهای آمریکا هستند، غرق نمیکند، گفت او برای حمله به کشتیهای ایران اختیار ندارد و برای چنین اقدامی جو بایدن باید اجازه دهد.
آمریکا در ماههای اخیر مواضع شبهنظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی در عراق و سوریه را نیز بمباران کرده است.
به عنوان نمونه پیشتر ویدیوهایی منتشر شدهاند که نشان میدهند شامگاه جمعه ۱۳ بهمن، آمریکا حملات هوایی به مواضع نیروهای قدس سپاه و شبهنظامیان وابسته به آن در عراق و سوریه انجام داد.
سنتکام اعلام کرد ارتش آمریکا با چندین فروند هواپیمای جنگنده، از جمله بمبافکنهایی که از ایالات متحده آمدهاند به بیش از ۸۵ سایت شامل مراکز فرماندهی، راکتی و موشکی، انبارهای پهپادی و نیز تاسیسات زنجیره تامین لجستیک و مهمات برای گروههای شبهنظامی و حامیان آنها در سپاه، حمله کردند.
این حملات در پاسخ به حمله روز یکشنبه شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی به پایگاه ارتش آمریکا در مرز اردن بود که منجر به کشته شدن سه سرباز آمریکایی شد.
ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل روز جمعه، ۱۸ اسفند، گفت که شهرکهای اسرائیل در اراضی اشغالی فلسطین به میزان بیسابقهای گسترش یافته است و خطر از بین بردن هر گونه احتمالی برای تشکیل یک کشور فلسطینی را افزایش داده است.
او گفت که رشد شهرکهای اسرائیلی به منزله انتقال جمعیت خود، از سوی اسرائیل است.
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل این اقدام اسرائیل را یک جنایت جنگی نامید و افزود:«خشونت شهرکنشینان و نقض توافقهای مربوط به شهرکسازی به سطوح تکاندهنده جدیدی رسیده است و خطر از بین بردن هرگونه امکان عملی برای ایجاد یک کشور فلسطینی پایدار را تهدید میکند.»
با این حال، هیئت دیپلماتیک اسرائیل در ژنو گفت که گزارش ولکر تورک باید شامل مرگ ۳۶ اسرائیلی در سال ۲۰۲۳ نیز میشد.
در این بیانیه گفته شده است:«حقوق بشر جهانی است، اما کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل بارها و بارها قربانیان اسرائیلی تروریسم فلسطینی را نادیده گرفته است.»
در گزارش ۱۶ صفحهای ولکر تورک که روز جمعه منتشر شد، گفته شده که در دوره یک ساله منتهی به ماه اکتبر ۲۰۲۳، ۲۴ هزار و ۳۰۰ واحد مسکونی جدید در کرانه باختری ساخته شده است که بیشترین میزان ساخت و ساز از زمان آغاز نظارت بر روند شهرکسازی در سال ۲۰۱۷ محسوب میشود.
در این همچنین تاکید شده در شدت و میزان خشونت شهرکنشینان اسرائیلی و دولت اسرائیل علیه فلسطینیان در کرانه باختری، بهویژه پس از حملات مرگبار حماس به اسرائیل در هفته اکتبر، افزایش چشمگیری وجود داشته است.
به گزارش رویترز، از هفت اکتبر تا کنون، نیروهای امنیتی اسرائیل و یا شهرکنشینان بیش از ۴۰۰ فلسطینی را در کرانه باختری کشتهاند.
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، با حمایت از طرح جو بایدن گفت:«ما با همکاری اتحادیه اروپا، امارات متحده عربی و ایالات متحده این گذرگاه دریایی را از قبرس راه میاندازیم.»
اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا روز جمعه گفت که ممکن است روز شنبه یا یکشنبه، یک گذرگاه دریایی بین قبرس و غزه شروع به کار کند.
او این سخنان را یک روز پس از اظهارات جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، اظهار داشت.
بایدن پنجشنبه شب در سخنرانی خود در کنگره اعلام کرد که به ارتش دستور داده است تا برای کمکرسانی به مردم غزه، بندری موقت در سواحل مدیترانه راه اندازد.
این اقدامها، آخرین تلاشهای غرب برای کاهش بحران انسانی در غزه محسوب میشود. سازمان ملل متحد هشدار داده که مردم غزه تنها یک قدم تا قحطی گسترده فاصله دارند.
مذاکرات درباره آتشبس احتمالی در جنگ اسرائیل علیه حماس که اکنون وارد پنجمین ماه خود شده، در قاهره به بنبست رسید.
رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، روز جمعه پس از بازدید از تاسیسات لارناکا در قبرس گفت:« کمکهای غذایی جمعآوری شده از سوی یک گروه خیریه و با حمایت امارات متحده عربی ممکن است تا روز جمعه قبرس را به مقصد غزه ترک کند.»
فون در لاین افزود:«ما با همکاری اتحادیه اروپا، امارات متحده عربی و ایالات متحده این گذرگاه دریایی را از قبرس راه میاندازیم.»
او گفت: «ما اکنون به افتتاح این گذرگاه نزدیک هستیم و امیدوارم این شنبه یا یکشنبه این اقدام انجام گیرد.»
مقامهای آمریکایی میگویند که ساخت بندری که جو بایدن از آن سخن گفته، ممکن است هفتهها طول بکشد.
در همین حال، بیمارستانهای شمال غزه از مرگ کودکان در اثر سوء تغذیه خبر میدهند. سازمان ملل میگوید که باز کردن مسیرهای زمینی بیشتر باید در اولویت باقی بماند.
دیوید کامرون، وزیر امور خارجه بریتانیا، هم به خبرنگاران گفت: «ساختن یک بندر و اسکله زمانبر است.»
برخی از سازمانهای امدادرسان میگویند که بحث در مورد مسیرهای هوایی و دریایی دقیق برای رساندن کمکها به غزه زمانی که اسرائیل مسیرهای دسترسی موجود از طریق زمین را محدود میکند، باعث حواسپرتی میشود.
مایکل فخری، گزارشگر ویژه سازمان ملل در مورد حق غذا، به خبرنگاران در ژنو گفت: «بیهوده است که واشنگتن در حال بحث درباره مسیرهای پیچیده جدید برای رسیدن به سرزمینی است که توسط متحد این کشور محاصره شده است.»
در روزهای اخیر ایالات متحده و سایر کشورها، برخی کمکها را گرچه میزان آن ناچیز ارزیابی شده، از هواپیما برای مردم غزه پرتاب کردهاند.
به گزارش رویترز، محمود بسال، سخنگوی سازمان اورژانس مدنی غزه گفت: «در اثر سقوط جعبههای کمکها از هواپیماها در شمال غرب غزه در روز جمعه، پنج فلسطینی کشته و تعدادی زخمی شدند.»
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، ضمن اعلام همدردی تاکید کرده است که نقشی در این حادثه نداشته است.
یک روز پس از تاکید بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل بر حمله احتمالی به رفح، کمیساریای حقوق بشر سازمان ملل درباره تلفات بالای این حمله هشدار داد. همزمان آمریکا، اتحادیه اروپا و بریتانیا از تلاش برای ایجاد کریدور دریایی به منظور ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه خبر دادند.
اورزولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا نیز وعده داد کریدور بشردوستانه برای انتقال کمک به غزه از طریق قبرس به زودی ایجاد خواهد شد.
بایدن در سخنرانی خود تاکید کرد: «تنها راهحل موجود تشکیل دو کشور اسرائیل و فلسطین است.»
او گفت: «جز این هیچ تضمین دیگری برای امنیت و دموکراسی اسرائیل، صلح و کرامت برای فلسطینیان و صلح اسرائیل با کشورهای عربی، از جمله با عربستان سعودی وجود ندارد.»
در روزهای گذشته وزارت امور خارجه اسرائیل خواستار برگزاری جلسه شورای امنیت درباره جنایات جنسی در هفتم اکتبر شد.
این وزارتخانه خبر داد به درخواست این کشور، آمریکا، بریتانیا و فرانسه درخواستی رسمی برای تشکیل جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره جنایات جنسی در حمله هفتم اکتبر ارائه کردهاند.
گروهی از کارشناسان سازمان ملل متحد روز دوشنبه از تجاوز و تجاوز گروهی در جریان حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل خبر دادند.
این گروه که ریاستش بر عهده پرامیلا پتن، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور خشونتهای جنسی در جنگ است، اعلام کرد: «اطلاعات ضمنی موثقی که میتواند نشاندهنده برخی اشکال خشونت جنسی نظیر بریدن آلت جنسی زنان، شکنجه جنسی یا رفتار ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرکننده باشد، به دست آمده است.»
همزمان با ادامه درگیری در غزه، گزارشها حاکی از ادامه مذاکرات برای آتشبس و آزادی گروگانها است.
در همین حال وال استریت ژورنال به نقل از مقامهای آگاه نوشت یحیی سنوار و اسماعیل هنیه، رهبران حماس، درباره شرایط توافق آتشبس با هم اختلاف دارند.
در حالی که هنیه با پیشنهاد آتشبس شش هفتهای موافق است، سنوار تعهد اسرائیل به پایان دائمی درگیریها را میخواهد.
کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل گزارش داد انتظار میرود ویلیام برنز، رییس سیا، همزمان با مذاکرات درباره توافق احتمالی آتشبس به منطقه سفر کند.
فولکر ترک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، گفت که ساخت و ساز در شهرکهای اسرائیلی در کرانه باختری تا پایان اکتبر ۲۰۲۳ میلادی با افزایش بیسابقه ۲۴ هزار و ۳۰۰ واحد، رشد بیسابقهای داشته است.
او هشدار داد گسترش شهرکهای اسرائیلی در کرانه باختری یک «جنایت جنگی» محسوب میشود و خطر از بین بردن «هر گونه امکان عملی» برای تشکیل یک کشور پایدار فلسطینی را به همراه دارد.
وال استریت ژورنال به نقل از مقامهای آگاه گزارش داد یحیی سنوار و اسماعیل هنیه، رهبران حماس، درباره شرایط توافق آتشبس با هم اختلاف دارند. در حالی که هنیه با پیشنهاد آتشبس شش هفتهای موافق است، سنوار خواستار تعهد اسرائیل به پایان دائمی درگیریها است.
روزنامه وال استریت ژورنال، با اشاره به کنارهگیری حماس از مذاکرات مربوط به آتشبس و آزادی گروگانها خبر داده است که دلیل خروج این گروه از مذاکرات، اصرار یحیی سنوار بر توقف دائمی درگیریها بوده است که با مواضع دیگر رهبران حماس تفاوت دارد.
رهبران حماس، روز پنجشنبه قاهره را ترک کردند، با این حال مقامهای مصری گفتند که این احتمال وجود دارد که آنها روز یکشنبه برای ادامه مذاکرات به مصر بازگردند.
وال استریت ژورنال به نقل از مقامهای مصری که نام آنها را اعلام نکرده، نوشت:« سنوار معتقد است اکنون که نشانههای اختلاف و تنش بین اسرائیل و آمریکا آشکار شده، حماس دست بالا را در مذاکرات دارد.»
این تنشها در روزهای اخیر، از جمله در سخنرانی کامالا هریس، معاون رییسجمهوری آمریکا در روز یکشنبه نمایان شد. او گفت: «با توجه به مقیاس عظیم رنج در غزه، باید آتش بس فوری برقرار شود.»
وال استریت ژورنال، به نقل از مقامهای مصری نوشت که یحیی سنوار امیدوار است که اصطکاک بین آمریکا و اسرائیل بتواند به او اجازه دهد تا توافق را به نفع حماس پیش ببرد. او برای آتشبس دائمی و خروج کامل نیروهای اسرائیلی از غزه تلاش میکند.»
یحیی سنوار رهبر شاخه سیاسی حماس در غزه و از جمله رهبران حماس است که نامش در صدر فهرست افراد تحت تعقیب اسرائیل قرار دارد.
اسرائیل سنوار را از جمله مسئولان حمله هفت اکتبر حماس به جنوب اسرائیل میداند و دانیل هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل گفته است: «یحیی سنوار فرمانده عملیات است. او یک مرد مرده است.»
مقامهای آمریکایی و عربی هفتهها است که اسرائیل و حماس را تحت فشار قرار دادهاند تاپیش از آغاز ماه رمضان که از روز یکشنبه آغاز میشود، بر سر یک آتشبس شش هفتهای توافق کنند.
به گفته افراد مطلع، ویلیام برنز، رئیس سیا، که یکی از شرکتکنندگان اصلی در مذاکرات غزه بوده است، برای ادامه مذاکراتی که اکنون متوقف شده، به خاورمیانه بازگشته است. به نوشته وال استریت ژورنال، برنز روز چهارشنبه به مصر و روز پنجشنبه به قطر سفر کرد. وال استریت ژورنال افزود که سازمان سیا از اظهارنظر درباره سفر رئیس این سازمان خودداری کرده است.
این روزنامه همچنین به نقل از مقامهای عربی و اسرائیلی نوشت که آنها میترسند سینوار عمداً مذاکرات را به این امید تضعیف کند که فرا رسیدن ماه رمضان حمایت مردمی اعراب از حماس را تقویت کند و منجر به تشدید تنشها در کرانه باختری و اورشلیم شود.
وال استریت ژورنال همچنین به نقل از یک مقام حماس و چند مقام مصری نوشت که قطر تهدید کرده است که اگر رهبران حماس نتوانند به توافقی دستیابند، آنها را از پایگاه خود در دوحه اخراج خواهد کرد.
اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی حماس و خالد مشعل از رهبران پیشین این گروه در دوحه، پایتخت قطر، اقامت دارند.
اسرائیل گفته است که شکست مذاکرات باعث میشود که عملیات نظامی در شهر رفح ادامه یابد. اسرائیل، رفح را آخرین پایگاه اصلی حماس در غزه میداند و بیش از یک میلیون فلسطینی در آن پناه گرفتهاند.