تقی آزاد ارمكی، جامعهشناس و استاد دانشگاه، در واکنش به موج اخیر اخراج دانشگاهیان از دانشگاههای ایران اعلام کرد که با چنین اقدامی «دیگر دغدغه دموكراسی، توسعه، رشد فرهنگی» و در کل، «پروژه توسعه منتفی است».
آزاد ارمكی در گفتوگویی با روزنامه اعتماد چاپ تهران که روز یکشنبه ۱۲ شهريور منتشر شد، گفت که از نظر جمهوری اسلامی، حضور «اساتید توسعهطلب و دموكراسیخواه» نه تنها ضرورتی ندارد، بلكه «برخورد با آنها، به حاشیه رانده شدن دانشجو و حذف دانشگاهیان» ضروری است.
او اقشاری همچون دانشگاهیان را «میانجی» میان مردم و حکومت خواند و افزود: «با حذف میانجیها دیگر دغدغه دموكراسی، توسعه، رشد فرهنگی و... معنای خود را از دست میدهد.»
از نظر این تحلیلگر مسائل اجتماعی، این میانجیها هستند كه «حاملان ارزشهای جامعه از طبقات نخبه و الیت جامعه به دهكهای محروم هستند و زمانی كه این میانجیها حذف شوند، ارزشهای آنان نیز حذف میشود.»
این اظهارات آزاد ارمکی در شرایطی است که موج اخیر اخراج استادان معترض و منتقد شدت گرفته و واکنشهای گستردهای را به دنبال داشته است.
با این که مقامهای دانشگاهی جنبههای سیاسی این اعتراض را انکار کردهاند، اما وزارت کشور در بیانیهای از انگیزههای سیاسی این اخراجها پرده برداشت.
در تازهترین مورد از واکنشها به اخراج استادان، کارزار دانشجویی مخالفت با اخراج علی شریفی زارچی از دانشگاه صنعتی شریف روز شنبه از ۱۳ هزار امضا گذشت و همزمان روزنامه کیهان، زیر نظر علی خامنهای، خواهان بازداشت و محاکمه این استاد شد.
ترجیح حوزههای علمیه به دانشگاهها در جمهوری اسلامی
آزاد برمکی همچنین با تاکید بر این که «اساسا دانشگاه، دیگر مساله نظام جمهوری اسلامی ایران نیست»، ادامه داد که امروز حکومت به این نتیجه رسیده كه «این حوزههای علمیه هستند که باید «معرفت» تولید كنند و دیگر نیازی به تولید «علم» در دانشگاهها نیست.»
این جامعهشناس و استاد دانشگاه افزود که «شبیهسازی دانشگاهها به حوزه» مهمترین پروژه جمهوری اسلامی است.
آزاد ارمكی گفت در الگوی جمهوری اسلامی از دانشگاه، دانشمندی در حوزههای مختلف دانشگاهی تربیت نمیشود و با اشاره به نیاز جمهوری اسلامی به فناورهای هستهای و نظامی، افزود که اگر زمانی هم نیاز به دانشی شد «از غرب وارد میشود».
او الگوی دانشگاه از نظر جمهوری اسلامی را «دانشگاه امام صادق» دانست و هشدار داد که با این سیاست «دیگر دانش و دانشگاه موضوعیتی ندارد» و «ایران در آستانه هبوط به دوران پیشامدرن خود است».
تبدیل دانشگاه به «کارگزار» و بازتولید جمهوری اسلامی
همچنین آزاد ارمكی گفت که جمهوری اسلامی در حال تبدیل دانشگاه به «كارگزار» خود است، تا دانشگاه «اهداف تعریفشده حاكمیت» را محقق کند.
او عدم تحمیل فعالیت سیاسی استاد و دانشجو از سوی حکومت را نیز بر اساس همین الگو دانست و تاکید کرد: «به همین دلیل است كه به اساتید و دانشجویان گفته میشود اگر كار سیاستی كنید احضار و اخراج و زندان در انتظار شماست.»
آزاد ارمکی پیشبینی کرد که اگر دانشگاهیان بخواهند در شرایط کنونی در دانشگاهها بمانند باید «كارگزار» باشند.
این استاد دانشگاه پیشتر گفته بود که حذف دانشگاهیان منتقد به حذف دانشجویان نیز خواهد رسید.
او به سایت دیدهبان ایران گفته بود در این شرایط، «دانشجویی که بتواند مهاجرت میکند، یک عده که اصلا دانشگاه نمیروند و عدهای هم که میآیند سرکوب و سرخورده میشوند.»
آزاد ارمکی تاکید کرده بود که در صورت تداوم وضعیت دانشگاهها با سرکوبهای کنونی، آنانی که مدرک میگیرند، نظام سیاسی کنونی ایران «را به شکل ضعیف بازتولید میکنند.»
