سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مدعی رونمایی از یک موشک «هایپرسونیک» شد

معاون سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا روز دوشنبه پانزدهم خرداد همچنین در پاسخ به پرسشی درباره عادی‌سازی روابط ایران و عربستان سعودی، ابراز امیدواری کرد گفت‌وگوهای کشورهای منطقه با ایران به کاهش تنش‌ها در خاورمیانه و تقویت ثبات منطقه منجر شود.

چند ماه پس از آن که ایران‌اینترنشنال از دیدارهای رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، با سعید ایروانی، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل پرده برداشت، فایننشال تایمز نیز روز شنبه به نقل از دیپلمات‌ها و تحلیلگران آگاه گزارش داد مالی و ایروانی چندین بار با هم دیدار کرده‌اند.

یک منبع نزدیک به دولت آمریکا به فایننشال تایمز گفت این گفت‌وگوها عمدتا درباره احتمال تبادل زندانیان بوده است.

همچنین به تازگی سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید درباره مذاکره آمریکا با جمهوری اسلامی با میانجی‌گری عمان گفت که آمریکا «راه‌های ارتباطی متعددی» با مقام‌های ایرانی دارد اما در حال حاضر برجام در دستور کار نیست.

جان کربی روز چهارشنبه گذشته گفت: «ایرانی‌ها هیچ حسن نیتی در مذاکرات احیای برجام نشان ندادند و با توجه به درگیری‌ها در داخل ایران و حمایت این کشور از روسیه، برجام برای ما در اولویت قرار ندارد.»

این اظهارات در حالی است که حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی به تازگی به روزنامه فیگارو گفت روند دیپلماتیک و مذاکره با اتحادیه اروپا در خصوص موضوع هسته‌ای تداوم دارد.

او اضافه کرد: «من با جوزپ بورل و همکارم علی باقری با انریکه مورا در زمینه موضوع هسته‌ای در ارتباط هستیم و تبادل پیام‌ها میان تهران و واشینگتن از طریق واسطه‌های منطقه‌ای و حتی اروپایی ادامه دارد.»

آکسیوس هم به نقل از مقام‌های آمریکایی، اسرائیلی و اروپایی نوشت که برت مک‌گرک، هماهنگ کننده شورای امنیت ملی آمریکا در امور خاورمیانه و شمال آفریقا، اوایل ماه می در سفر به عمان با مقام‌های این کشور درباره احتمال تماس دیپلماتیک با ایران در مورد برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی گفت‌وگو کرده است.

سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید اما در پاسخ به سوالی درباره مذاکرات آمریکا با کشورهای مختلف برای آزاد کردن زندانیان آمریکایی از ایران گفت که نمی‌تواند مذاکرات و رایزنی‌ها را به‌طور علنی فاش کند ولی آمریکا «بسیار سخت» برای آزادی آن‌ها در تلاش است.

احتمال آزادی زندانیان آمریکایی از زندان‌های جمهوری اسلامی پس از آن قوت گرفت که سلطان عمان به ایران سفر کرد.

چندین شهروند ایرانی-آمریکایی از جمله سیامک نمازی، عماد شرقی و مراد طاهباز همچنان در ایران زندانی‌اند و تلاش‌ها برای آزاد کردن این زندانیان به نتیجه نرسیده است.

بهمن گذشته، شبکه ان‌بی‌سی نیوز آمریکا به نقل از منابع آگاه گزارش داد که واشینگتن و تهران در حال مذاکره غیرمستقیم برای تبادل احتمالی زندانی‌اند و کشورهای بریتانیا و قطر در این میان نقش میانجی ایفا می‌کنند.

ان‌بی‌سی نیوز به نقل از منابع آگاه خود افزود که دو طرف در حال بررسی فرمولی هستند که پیشتر مورد بحث قرار گرفته و می‌تواند شامل آزادی زندانیان در قبال آزادسازی میلیاردها دلار از پول‌های مسدود شده ایران باشد که در بانک‌های کره جنوبی بلوکه شده است.

پس از آن اما حسین تنهایی، رییس اتاق مشترک ایران و کره‌جنوبی، گزارش‌ها درباره آزادسازی دارایی‌های ایران در کره جنوبی را «در حد حرف» خواند و گفت:‌ «مذاکراتی صورت گرفته که به جای دلار، وون داده شود و کالاهای ضروری به ویژه کالاهای بهداشتی معادل وون تهاتر می‌شود.»

بلینکن در نشست کمیته روابط عمومی آمریکا و اسرائیل، ای‌پک، گفت: «رژیم ایران مدام تهدید می‌کند که می‌خواهد اسرائیل را از روی نقشه حذف کند، به تروریست‌ها و نیروهای نیابتی خود سلاح می‌دهد و پهپاد در اختیار روسیه می‌گذارد تا با آن غیرنظامیان و زیرساخت‌های اوکراین را هدف قرار دهد. روسیه نیز در مقابل سلاح‌های پیشرفته به ایران می‌دهد.»

بلینکن با اشاره به اینکه آمریکا دیپلماسی را بهترین راه برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای می‌داند، هشدار داد درصورتی که جمهوری اسلامی از مسیر دیپلماسی سر باز زند، واشینگتن همه گزینه‌ها را روی میز دارد.

وزیر خارجه آمریکا دیپلماسی، فشار اقتصادی و بازدارندگی را سه رویکرد اصلی آمریکا در برابر ایران خواند و خاطرنشان کرد تقویت توانایی نظامی اسرائیل در راستای سیاست بازدارندگی در برابر جمهوری اسلامی است.

او خاطرنشان کرد که این سه رویکرد از حمایت هر دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات برخوردار است.

در همین حال، ودانت پاتل، معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در نشست خبری خود از اظهارنظر درباره گزارش‌ها درباره دیدارهای رابرت مالی با سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل خودداری کرد، اما گفت واشینگتن برای پیگیری منافعش و رساندن پیام‌ به تهران، راه‌های ارتباطی خود را دارد.

چند ماه پس از آنکه ایران‌اینترنشنال از دیدارهای رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، با سعید ایروانی، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل، خبر داده بود، فایننشال تایمز نیز به نقل از دیپلمات‌ها و تحلیلگران آگاه گزارش داد رابرت مالی و ایروانی چندین بار با هم دیدار کرده‌اند.

یک منبع نزدیک به دولت آمریکا به فایننشال تایمز گفت این گفت‌وگوها عمدتا درباره احتمال تبادل زندانیان بوده است.

از سوی دیگر، نگرانی‌های بین‌المللی درباره کمک پهپادی ایران به روسیه در جنگ اوکراین نیز ادامه دارد. جیمز کلورلی، وزیر خارجه بریتانیا، دوشنبه در واکنش به گزارش اسکای‌نیوز درباره قرارداد یک میلیون دلاری روسیه با ایران برای خرید سلاح، اعلام کرد که این کشور این موضوع را با دقت دنبال و به آن واکنش نشان خواهد داد.

وزیر خارجه بریتانیا در عین حال گفت که این کشور پیش از این نیز شرکت‌ها و افرادی که در فروش پهپادهای ایرانی به روسیه نقش داشته‌اند را تحریم کرده است.

در همین حال، وزارت دفاع بریتانیا دوشنبه اعلام کرد که روسیه در ماه گذشته میلادی بیش از ۳۰۰ حمله با پهپادهای ایرانی علیه اوکراین انجام داده که بیشترین میزان استفاده از این پهپادها تاکنون بوده است. بر اساس این گزارش، ۹۰ درصد این حملات خنثی شده است.

این تحقیق که از سوی گروهی از پژوهشگران عمدتا ایرانی از جمله ماهان غفاری، شهرام کردستی و کاوه مدنی در مراکز علمی و پژوهشی کشورهای مختلف انجام شده است، نرخ واکسیناسیون کرونا را از لحاظ زمان شروع و سرعت در ایران با هشت کشور با میزان درآمد مشابه از جمله کشورهای همسایه‌اش همچون ترکیه و بحرین مقایسه کرده است.

در این پژوهش آمده که واکسیناسیون کرونا به دلیل اثربخشی آن در سرکوب گردش ویروس و کاهش خطر ابتلای شدید به بیماری کووید-۱۹ و در نهایت کاهش خطر جان باختن مبتلایان اهمیت داشته است.

همچنین بسیاری از کشورهایی که نسبت به توزیع زودهنگام و سریع واکسن‌های کرونا اقدام کردند، نسبت به کشورهایی که پوشش کمتر و سرعت توزیع پایین‌تری داشتند، در کاهش تعداد کل مرگ‌ومیرهای خود بسیار بهتر عمل کردند.

در این تحقیق این موضوع بررسی شده که اگر نرخ توزیع در کشورهایی که سرعت کمتری در توزیع واکسن داشتند مشابه همان نرخ کشورهای دارای توزیع زودتر و سریع‌تر بود، از مرگ‌های بیشتر جلوگیری می‌شد.

این پژوهش به عنوان یک مطالعه موردی، واکسیناسیون کرونا در ایران را با هشت کشور مدل با وضعیت مشابه بررسی کرده است.

پژوهشگران این تحقیق به این نتیجه رسیدند که توزیع سریع‌تر واکسن‌های کرونا جلوی تعداد بیشتری از مرگ‌های احتمالی مرتبط با کرونا را گرفته است.

بر اساس این تحقیق، اگر در ایران مشابه ترکیه واکسیناسیون کرونا صورت گرفته بود، از مرگ ۵۰ هزار نفر مبتلا جلوگیری می‌شد و اگر مشابه بنگلادش واکسیناسیون کرونا انجام شده بود، از ۵۲۸۰۰ مورد تلفات جانی مرتبط با کرونا جلوگیری می‌شد.

حتی بر اساس مدل واکسیناسیون آرژانتین، یعنی عرضه اولیه زودتر واکسن اما با سرعت آهسته، کاهش مرگ ۱۲ هزار و ۶۰۰ مبتلای دیگر در ایران را به دنبال داشت.

اما اگر جمهوری اسلامی بر طبق مدل واکسیناسیون بحرین در ایران واکسیناسیون کرونا را انجام می‌داد تا حدود زیادی این بیماری را کنترل می‌کرد و مرگ و میر ناشی از این ویروس تا ۷۵ هزار و ۳۰۰ مورد کمتر می‌‌شد.

تاخیر در ورود و توزیع واکسن کرونا در ایران به دلیل اظهارات علی خامنه‌ای در منع کردن واردات واکسن‌های بریتانیایی و آمریکایی کرونا اتفاق افتاد.

او روز جمعه ۱۹ دی‌ ماه ۱۳۹۹ در یک سخنرانی ویدیویی گفت: «اگر آمریکا و کارخانه فایزر می‌توانند واکسن درست کنند، خودشان مصرف کنند که این همه کشته نداشته باشند.»

خامنه‌ای گفت که به آمریکا اطمینان ندارد و ممکن است آنها بخواهند این واکسن را بر روی «ملت‌های دیگر امتحان کنند».

رهبر جمهوری اسلامی اضافه کرد به فرانسه هم اطمینان ندارد اما: «اگر از کشورهای دیگر می‌توان واکسن تهیه کرد، اشکالی ندارد.»

این سخنان در حالی بیان شد که آمریکا و کشورهای اروپا برنامه واکسیناسیون را برای همه شهروندان خود آغاز کرده‌ بودند.

شهریور سال بعد، بیش از ۵۷۰ نفر از فعالان مدنی، سیاسی و صنفی با انتشار بیانیه‌ای ضمن حمایت از چهار وکیل و فعال مدنی بازداشت شده به دلیل تلاش برای شکایت کردن از خامنه‌ای در همین رابطه، تاکید کردند مهم‌ترین دلیل افزایش مبتلایان و جان‌باختگان کرونا در ایران، «ادعای ناصحیح درباره توان تولید واکسن» و «ممنوعیت واردات واکسن آمریکایی و انگلیسی» از سوی خامنه‌ای بوده است.

این بیانیه دو هفته پس از آن منتشر شد که آرش کیخسروی، مصطفی نیلی، محمدرضا فقیهی و مریم افرافراز به عنوان حقوقدان و فعال مدنی و مهدی محمودیان، فعال سیاسی، از سوی نیروهای امنیتی به اتهام «تلاش برای ثبت شکایت از علی خامنه‌ای و دیگر مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی به عنوان مسوولان فاجعه کرونا و جان‌باختن هزارن تن از شهروندان ایرانی» بازداشت شدند.

اما جمهوری اسلامی نه تنها مسوولیت تاخیر در ورود واکسن کرونا را نپذیرفته بلکه خامنه‌ای در روز ۱۶ فروردین امسال، بدون اشاره به نقش خود در مرگ‌ومیر گسترده‌ ناشی از کرونا در ایران در سال ۱۴۰۰، ادعا کرد مقصر این وضعیت «تحریم دارو و واکسن» از سوی «کشورهای غربی» بوده است.

ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی روز دوشنبه ۱۵خرداد در این زمینه گفت که سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران در جده و نمایندگی دائم ایران نزد سازمان همکاری اسلامی نیز در روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه به صورت رسمی بازگشایی خواهند شد.

او گفت این بازگشایی که با حضور مسوولان وزارت امور خارجه دو کشور صورت می‌گیرد، قبل از عزیمت حجاج ایرانی به عربستان سعودی و «در جهت تسهیل امور حجاج» خواهد بود.

کمی قبل از اعلام کنعانی، خبرگزاری فرانسه به نقل از یک مقام سعودی خبر داد که سفارت ایران در عربستان سعودی روز سه‌شنبه بازگشایی خواهد شد.

حدود سه ماه پیش رسانه‌های ایران و عربستان سعودی از توافق دو کشور برای از سر گرفتن روابط دو‌جانبه خبر دادند و نوشتند این توافق در جریان سفر علی شمخانی، دبیر (وقت) شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی به پکن به دست آمد.

خبرگزاری صداوسیما گزارش داد که شمخانی از روز دوشنبه ۱۵ اسفند ماه در شهر پکن با هدف پیگیری توافقات سفر اخیر ابراهیم رئیسی به چین، مذاکرات فشرده‌ای را به منظور «حل‌وفصل نهایی موضوعات فیمابین تهران و ریاض با همتای سعودی خود آغاز کرد.»

بر اساس متنی که رسانه‌های ایران و عربستان سعودی از این بیانیه منتشر کردند، تهران و ریاض توافق کردند «ظرف حداکثر دو ماه، روابط دیپلماتیک خود را از سر گرفته و سفارت‌خانه‌ها و نمایندگی‌ها را بازگشایی کنند».

جمهوری اسلامی در ماه‌های اخیر علاوه بر برقراری دوباره ارتباط دیپلماتیک با عربستان سعودی، در پی برقراری روابط با مصر بوده است.

علی خامنه‌ای در دیدار با سلطان عمان گفت جمهوری اسلامی از تمایل مصر برای از سرگیری روابط با ایران استقبال می‌کند و مشکلی در این مورد ندارد.

او درباره آغاز دوباره روابط تهران و ریاض هم گفت این مساله نتیجه «سیاست خوب» دولت رئیسی برای گسترش و تقویت روابط است.

این در حالی است که تهران و ریاض پس از حمله نیروهای بسیجی به مراکز دیپلماتیک عربستان سعودی در تهران و مشهد در حدود هفت سال پیش و به دنبال اعدام شیخ نمر باقر النمر، روحانی معترض شیعه در عربستان سعودی، روابطشان را قطع کردند.

این نماینده مجلس شورای اسلامی با تایید حمله‌های هکری انجام شده اخیر علیه زیرساخت‌های سایبری جمهوری اسلامی گفت که با الگوبرداری از چین در زمینه راه‌اندازی اینترنت ملی می‌توان جلوی نفوذ هکرها را به کشور گرفت.

او با اشاره به ضعف جمهوری اسلامی در مقابله با این نوع حملات گفت: «امروزه هکرها وارد سیستم‌ها می‌شوند و بر روند سیستم‌ها تاثیر می‌گذارند، به اطلاعات دست‌برد می‌زنند و باعث تخریب‌هایی در بعضی از مراکز مثل کارخانه‌ها و سازمان‌ها و پتروشیمی می‌شوند و آن را به آتش می‌کشند.»

پس از حمله هکری به نهاد ریاست جمهوری که هفته گذشته به وسیله گروه هکری «قیام تا سرنگونی»، نزدیک به سازمان مجاهدین خلق انجام شد، این اولین واکنش رسمی از سوی مقامات جمهوری اسلامی است که کلیات این حمله‌ها را تایید می‌کند.

پیش از این مدیر کل روابط عمومی دفتر رییس‌جمهوری با «شایعه» خواندن هک این نهاد، دلیل از دسترس خارج شدن سایت ریاست جمهوری را «تکمیل پروژه ارتقای امنیت» اعلام کرده بود.

نماینده مجلس شورای اسلامی اما در گفت‌وگوی خود با سایت دیده‌بان ایران، با اشاره به تحریم شرکت ابرآروان و مدیران این مجموعه از سوی ایالات متحده آمریکا گفت که این تحریم در مقایسه با حمله‌های سایبری علیه کشور «مساله‌ای نیست» و صرفا ممکن است «فضای توسعه» این شرکت را محدود کند.

جلالی همچنین تاکید کرد که هکرها تاکنون موفق به نفوذ به سیستم‌های چین نشده‌اند چرا که این کشور «اینترنت ملی» دارد و به همین خاطر ایران نیز باید همان مسیر را در پیش بگیرد.

در ادامه نفوذهای سایبری به زیرساخت‌های دولتی ایران، گروه هکری «قیام تا سرنگونی»، کمتر از یک ماه پیش نیز از حمله به سایت وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی خبر داده بود.

سخنگوی این وزارت‌خانه اما دسترسی هکرها به اسناد و بانک‌های اطلاعاتی این نهاد را تکذیب کرد و گفت تنها سایت اطلاع‌رسانی این وزارت‌خانه مورد حمله هکری قرار گرفته است.

در سال‌های گذشته گروه‌های هکری با نفوذ به بخش‌های مختلف دولتی و غیردولتی، اسناد و اطلاعات محرمانه بسیاری را در فضای اینترنت منتشر کردند.

با وجود آن که برخی از این حمله‌ها از نظر ساختار اجرایی ساده‌تر به نظر می‌رسند اما برخی دیگر از آن‌ها در زمره نمونه‌های پیچیده سایبری قرار می‌گیرند.

سال گذشته گروه هکری «گنجشک درنده» با حمله سایبری به شرکت فولاد خوزستان و سه شرکت تولیدی دیگر، باعث ایجاد اختلال در سیستم‌های عملیاتی این مجموعه‌ها شد.

هک سازمان صداوسیما، زندان اوین، شرکت‌های پتروشیمی لرستان و پتروشیمی فجر و نیز هک پمپ بنزین‌های کشور در سال ۱۴۰۰، تنها چند مورد از حمله‌های سایبری هستند که در دو سال گذشته خسارات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی متعددی را برای جمهوری اسلامی به بار آورده‌اند.