تزاچی هانگبی، رییس شورای امنیت ملی اسرائیل، ابراز امیدواری کرد در جریان سفر مشاور امنیت ملی آمریکا به ریاض، تلاشها برای عادیسازی روابط با عربستان سعودی به یک نقطه عطف برسد.
هانگبی به کانال ۱۳ اسرائیل گفت: «بسیار بسیار امیدوارم که در این سفر پیشرفتهایی صورت گیرد.»
او در پاسخ به اینکه آیا در پی سفر جیک سالیوان به ریاض، ولیعهد عربستان سعودی با نتانیاهو گفتوگوی تلفنی خواهد داشت، گفت: برخی بر این باورند که در حال حاضر تعامل مقامات دو کشور بیش از تماس تلفنی است، اما چیزی که اهمیت دارد این است آمریکا در افزودن عربستان سعودی به پیمان ابراهیم، نقش رهبری را ایفا کند.
پیشتر در روز چهارشنبه، هانگبی و سالیوان درباره سفر شنبه او به عربستان سعودی گفتوگو کرده بودند.
بلومبرگ به نقل از برد کوپر، فرمانده ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا، خبر داد که ایالات متحده، قصد دارد تا پایان تابستان بیش از ۱۰۰ شناور بدون سرنشین سطح دریا، شهپاد، را برای مقابله با تهدیدات کشورهایی چون ایران، در منطقه خلیج فارس فعال کند.
طبق این گزارش، ایالاتمتحده در حال قانع کردن کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس برای استقرار این رباتهای دریایی در آبهای خود است.
فرمانده ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا با اشاره به اینکه در ماه فوریه تعداد شهپادهای مستقر در آبهای منطقه به ۵۰ فروند رسید، خاطرنشان کرد این فناوری راهی موثر و مقرون به صرفه برای تعمیق شراکت منطقهای ایالاتمتحده است.
قیمت این شهپادها که ساخت شرکتهای اسرائیلی، آمریکایی و کانادایی هستند، بین ۸۰۰ هزار تا سه میلیون دلار است.
این رباتهای دریایی اندازههای مختلفی دارند. برخی از آنها با سرعت پایین و با استفاده از باتری خورشیدی حرکت میکنند و برخی دیگر بزرگ و پرسرعت هستند.
برخی از این شهپادها تا ماهها نیاز به سوختگیری و رسیدگی ندارند و بیشترین زمان مقاومت آنها ۲۲۰ روز در دریای سرخ ثبت شده است.
به گفته سخنگوی نیروی دریایی آمریکا در بحرین، تاکنون بحرین و کویت به صورت رسمی برای خرید این شهپادها اعلام آمادگی کردهاند.
علاوه بر تهدید ایران در منطقه، مقامات آمریکا درباره تلاشهای چین برای گسترش روابط نظامی خود با کشورهای عربی خلیج فارس نیز ابراز نگرانی کردهاند. چین که بزرگترین شریک تجاری بسیاری از کشورهای منطقه و یکی از بزرگترین خریداران نفت آنها است، در حال حاضر در جیبوتی در شاخ آفریقا پایگاه نظامی دریایی دارد.
چین همچنین در اسفند ماه به همراه ایران و روسیه در یک رزمایش نظامی مشترک در دریای عمان شرکت کرد.
خبر استقرار رباتهای شناور در آبهای منطقه در حالی منتشر میشود که جمهوری اسلامی اقدامات خود در توقیف کشتیها در آبهای بینالمللی را افزایش داده است.
روز چهارشنبه ۱۳ اردیبهشت، دادستان تهران اعلام کرد که نفتکش «نیووی» با پرچم پاناما از سوی سپاه پاسداران در تنگه هرمز توقیف شده است.
ساعتی قبل از آن، ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا خبر داد که نیروی دریایی سپاه پاسداران صبح چهارشنبه یک کشتی با پرچم پاناما را در حین عبور از تنگه هرمز توقیف کرده است.
کمتر از یک هفته پیش نیز نیروی دریایی آمریکا اعلام کرد ارتش جمهوری اسلامی یک نفتکش با پرچم جزایر مارشال را در دریای عمان توقیف کرده است.
پس از آن، نیروی دریایی ارتش با برعهده گرفتن مسوولیت این توقیف، کشتی را متهم کرد در تصادم با یک شناور ایرانی، «موجب مفقود و مصدوم شدن چند خدمه ایرانی» شده است.
خبرگزاری رویترز به نقل از سه مقام اروپایی نوشت بریتانیا، فرانسه و آلمان به جمهوری اسلامی هشدار دادهاند که اگر اورانیوم را به حد نیاز برای تولید سلاح اتمی غنی کند، تحریمهای سازمان ملل را علیه ایران باز خواهند گرداند.
طبق این گزارش، وزیران خارجه سه کشور اروپایی این تهدید را سال گذشته در نامهای به ایران مطرح کردهاند.
از سوی دیگر، یک مقام ارشد جمهوری اسلامی به رویترز گفت: «اگر طرفهای دیگر برجام تحت هر بهانهای بخواهند تحریمهای سازمان ملل را علیه تهران بازگردانند، خودشان مسئول هرگونه پیامد این تصمیم هستند.»
این مقام ارشد جمهوری اسلامی جمهوری اسلامی خاطرنشان کرد در صورت فعالسازی دوباره تحریمهای سازمان ملل، واکنش ایران میتواند گزینههای مختلفی از جمله خروج از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و شتاب بخشیدن به فعالیتهای اتمی خود باشد.
نگرانی کشورهای غربی درباره احتمال اقدام ایران در تولید اورانیوم غنیسازی شده با غلظت ۹۰ درصد وقتی شدت گرفت که بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ماه فوریهدر یکی از سایتهای هستهای ایران آثاری از ذرات اورانیوم غنیشده با غلظت ۸۳/۷ درصد کشف کردند.
گزارش رویترز با اشاره به اینکه تنشهای ناشی از جنگ اوکراین، از جمله حمایت تسلیحاتی ایران از روسیه، و شدت گرفتن تنشهای آمریکا و چین، شانس احیای برجام را کاهش داده، افزود در صورت شکست احیای برجام، غرب سه گزینه دارد: ایجاد بازدارندگی، اقدام نظامی یا ایجاد ترتیبات جدید برپایه مذاکره
این گزارش خاطرنشان کرد از میان سه گزینه پیش روی غرب، ایجاد بازدارندگی این ایراد را دارد که میتواند به جمهوری اسلامی زمان دهد تا به صورت پنهانی به سمت دستیابی به سلاحهای هستهای حرکت کند.
دنیس راس، دیپلمات کهنهکار آمریکایی و مشاور موسسه مطالعات خاورنزدیک واشینگتن، به رویترز گفت دولت بایدن باید برای ترساندن ایران از پیامدهای غنیسازی اورانیوم با غلظتهای بالاتر، اقدام گستردهتری انجام دهد.
راس خاطرنشان کرد اگر آمریکا جمهوری اسلامی را از خطر اقدامهایش آگاه نکند، واشینگتن در مقطعی با بحران مواجه خواهد شد، زیرا ایران به سمت غنیسازی ۹۰ درصد و ساخت تسلیحات هستهای خواهد رفت.
ماه گذشته، وزیران امور خارجه هفت کشور بزرگ صنعتی جهان شامل آلمان، فرانسه، ایتالیا، ژاپن، بریتانیا، کانادا و آمریکا در بیانیه پایانی نشست خود تاکید کردند که جمهوری اسلامی هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد و از تهران خواستند تا تشدید تنشهای هستهای خود را متوقف و به تعهدات قانونی و سیاسی خود عمل کند.
مذاکرات احیای برجام از ماهها پیش متوقف شده و در این فاصله تنشها میان تهران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز افزایش یافته است.
۹ روز مانده به انتخابات ریاستجمهوری و مجلس ترکیه، اردوغان به طرح جلد مجله اکونومیست علیه خود واکنش نشان داد. او گفت اجازه نمیدهد سیاست داخلی کشورش از روی جلد مجلات هدایت شود. همزمان رقیب او، قلیچداراوغلو، به طرفدارانش درباره «اقدامهای تحریکآمیز» در پایان رایگیری هشدار داد.
کمال قلیچداراوغلو در یک برنامه تلویزیونی از طرفداران خود خواست در صورت پیروزی او، شب انتخابات برای جشن گرفتن بیرون نروند و درباره «اقدامات تحریکآمیزی» که ممکن است در این شب صورت بگیرد هشدار داد.
نامزد ائتلاف اتحاد ملت گفت ممکن است برخی عناصر مسلح در این شب بیرون بیایند و خشم مخالفان نیز تحریک شود؛ بنابراین از طرفداران خود خواست در این شب «شادی خود را به نمایش نگذارند و همه در خانه بمانند».
او در بخشی دیگر از این برنامه زنده گفت وضعیت شهروندان ترکیه بهجز ساکنان کاخ ریاست جمهوری خوب نیست و ترکیه به بهشتی برای فروشندگان مواد مخدر تبدیل شده است؛ به طوری که از هر کجای دنیا به ترکیه میآیند تا تسویهحسابها، قتل و تیراندازیهایشان را اینجا انجام دهند.
از سوی دیگر، رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، صبح جمعه ۱۵ اردیبهشت به طرح جلد اخیر مجله اکونومیست واکنش نشان داد و در توییتر خود کسانی که به «چشمان غرب نگاه میکنند» تا آنها قاتل نیروهای پلیس، سربازان و غیرنظامیان ما را تروریست خطاب کنند، «نادان» خطاب کرد.
او مدعی شد: «اکنون ترکیهای وجود دارد که با تحرکات سیاسی، دیپلماتیک و نظامی خود، جهان را برای سازمانهای تروریستی محدود کرده است.»
اردوغان گفت ترکیه با وجود موقعیت ژئوپلیتیک خود در قلب سه قاره، سالهاست با سیاست خارجی «تکمحوری» اداره میشود. او تاکید کرد که کشورش در سیاست خارجی رویکردی بشردوستانه و متکی بر «اعتماد به نفس» دارد.
رییسجمهوری کنونی ترکیه همچنین خاطرنشان کرد که کشورش قاطعانه از «حقوق جهان تُرک» دفاع و به حل بحرانهای منطقهای با تبادل اسرا و کریدور غلات کمک میکند.
او ادامه داد: «ما به عنوان کشوری که تاریخش پر از پیروزیهای باشکوه است، به جایگاهی رسیدهایم که شایسته آن در نظام بینالمللی هستیم.»
اردوغان در پایان با اشاره به طرح جلد اکونومیست که گفته بود برای نجات دموکراسی، او باید از سیاست ترکیه حذف شود، نوشت: «اجازه نخواهیم داد سیاست داخلی ما تحت تاثیر جلد مجلاتی که ابزار قدرتهای جهانی هستند، هدایت شود و اراده ملی تحت تاثیر آن قرار گیرد.»
شماره جدید مجله اکونومیست برای روی جلد خود تیتر «مهمترین انتخابات ۲۰۲۳» را با حروف بزرگ درج و از عباراتی مانند «اردوغان باید برود» و «نجات دموکراسی» استفاده کرد.
مولود چاووشاوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه هم در واکنش به مطلب نشریه اکونومیست گفت: «چرا اردوغان باید برود؟ چه ضرری به شما میرساند؟ یا با انگلستان چه مشکلی دارد؟»
او ادامه داد: «اگر اردوغان نبود، جهان امروز دچار بحران غذایی میشد. بدون ترکیه، امروز امنیت اروپا در خطر خواهد بود. چرا در سیاست داخلی یک کشور مداخله میکنید؟ چرا کشور آلمان در حالی که از هیات عالی انتخابات مجوز گرفتیم به ما اجازه نداد تا صندوقهای رای را در نقاطی که اجازه گرفتهایم بگذاریم؟ همه آنها سعی میکنند در انتخابات دخالت کنند.»
در سرمقاله این شماره اکونومیست با عنوان «اگر ترکیه رهبر خودکامهاش را برکنار کند، دموکراتها در همهجا باید تشویق شوند» آمده است که رجب طیب اردوغان در خطر شکست قرار دارد.
اکونومیست همچنین نوشت که اردوغان در بسیاری از نظرسنجیها با اندکی فاصله، پشت سر کمال قلیچداراوغلو، نامزد ائتلاف ملت قرار دارد و افزود که شکست او باعث میشود مردم ترکیه «آزادتر، شجاعتر و مرفهتر» شوند.
بر اساس پیشبینی این مجله اقتصادی، ظهور قدرتی جدید در ترکیه، روابط این کشور را با غرب نیز احیا میکند اما مهمتر از همه، «حذف صلحآمیز اردوغان» در عصری که «رهبران اقتدارگرا از مجارستان تا هند» افزایش یافتهاند، این پیام را به دموکراتهای جهان میرساند که: «رهبران اقتدارگرا را هم میتوان شکست داد!»
به گفته این رسانه، دموکراسی در ترکیه اکنون در مرحله «زندگی نباتی» است و اردوغان در این سالها قوه قضاییه را از حضور مخالفانش پاکسازی کرد، رسانهها را ساکت و مجلس را تضعیف کرد.
انتخابات ریاستجمهوری ترکیه همزمان با رایگیری برای انتخاب نمایندگان پارلمان، روز یکشنبه ۱۴ ماه می برگزار میشود.
رسانههای ایران خبر دادند چهار دیپلمات جمهوری آذربایجان در تهران و تبریز، بهعنوان «عنصر نامطلوب» شناخته و اخراج شدند. باکو با «واکنشی» خواندن اقدام تهران گفت این خبر تازگی ندارد و همان فروردین ماه و چند روز پس از اخراج دیپلماتهای جمهوری اسلامی از باکو، انجام شده است.
ظهر امروز (جمعه ۱۵ اردیبهشت)، وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان در واکنش به گزارش رسانههای ایران اعلام کرد که اخراج چهار دیپلمات این کشور از ایران موضوع جدیدی نیست و چند روز پس از اخراج دیپلماتهای جمهوری اسلامی از باکو انجام شده است.
به گفته باکو، از این افراد، دو تن از کارکنان سفارت تعطیل شده جمهوری آذربایجان در تهران و دو نفر دیگر از کارکنان کنسولگری این کشور در تبریز بودند.
آیخان حاجیزاده، سخنگوی وزارت امور خارجه آذربایجان، یادآور شد که این رفتار «بیپایه و اساس» و صرفا اقدامی متقابل در پاسخ به اخراج دیپلماتهای ایرانی از باکو بوده است.
به گفته او، این اقدام جمهوری اسلامی ایران به روابط دو کشور که هماکنون نیز با مشکلاتی مواجه است، آسیب خواهد زد.
روز ۱۷ فروردین وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان از احضار سفیر جمهوری اسلامی در این کشور خبر داد و گفت چهار نفر از کارکنان این سفارتخانه به دلیل عملکرد منافیِ شأن دیپلماتیک و مغایر با کنوانسیون ۱۹۶۱ وین درباره روابط دیپلماتیک، «عنصر نامطلوب» شناخته شدهاند.
در ادامه افزایش تنشها بین دو کشور، باکو همچنین از آنها خواست تا ظرف ۴۸ ساعت خاک آذربایجان را ترک کنند.
مناسبات باکو و تهران در چند ماه گذشته چندان دوستانه نبوده اما سرعت افزایش اختلافات میان دو کشور پس از حمله یک مرد مسلح ایرانی به سفارت آذربایجان در تهران در هفتم بهمن ماه سال گذشته، بیشتر شد و تعطیلی سفارت این کشور را در ایران به دنبال داشت.
این تنشها اما با اعلام رسمی خبر بازگشایی سفارت جمهوری آذربایجان در اسرائیل در روز نهم فروردین امسال تشدید شد.
اوایل فروردین ماه امسال هم وزارت دفاع آذربایجان در پاسخ به اظهارات فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی در خصوص حضور «اسرائیل و داعش» در خاک آذربایجان، بیانیهای تند صادر و آن را تکذیب کرد.
این مجموعه به هم پیوسته از درگیریهای لفظی و اتهامهایی که مقامهای دو کشور به یکدیگر نسبت میدهند نشاندهنده تشدید تنش میان تهران و باکو و وخامت بیشتر روابط دو طرف است.
پس از درز خبر سفر محرمانه آتی ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین به برلین در رسانههای آلمان، پلیس این کشور اعلام کرد در این زمینه تحقیقاتی انجام خواهد داد.
یک مقام پلیس برلین به تاگسشاو، وبسایت کانال یک تلویزیون آلمان، گفت اطلاعاتی که روز چهارشنبه ۱۳ اردیبهشت در مورد دیدار زلنسکی از برلین منتشر شد از یکی از اعضای پلیس برلین درز کرده و به این ترتیب یک سفر برنامهریزی شده و کاملا محرمانه، لو رفته است.
او گفت اکنون تحقیقات در مورد این ظن آغاز شده که آیا «خیانت به رازداری» رخ داده است یا نه.
قرار بر این بوده است که این سفر روز ۱۳ ماه می انجام شود.
پیشتر اعلام شده بود قرار است زلنسکی در این سفر با اولاف شولتس، صدراعظم آلمان و سپس فرانک والتر اشتاین مایر، رییسجمهوری این کشور، دیدار کند.
همچنین گفته شد که زلنسکی قرار است با هلیکوپتر به غرب آلمان برود تا جایزهای دریافت کند.
در بیانیه پلیس برلین به نقل از رییس پلیس پایتخت آلمان آمده است: «این را غیرقابل تحمل میدانم که یک همکار چهره پلیس برلین را به گونهای شرمآور خدشهدار کند.»
به گزارش رسانههای آلمانی، این افشاگری در مورد سفر زلنسکی مقامات آلمانی که در این مرحله سفر را تایید نکردهاند، غافلگیر و به خصوص مقامات در اوکراین را آزرده خاطر کرده است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه، ۱۳ و ۱۴ اردیبهشت، دو سفر غیرمنتظره به اروپا داشت. او ابتدا به فنلاند و سپس به هلند رفت.
حساسیت درباره سفرهای زلنسکی در حالی است که در روزهای اخیر تنشها میان مسکو و کییف پس از ادعای روسیه درباره حمله پهپادی به کرملین افزایش یافته است.